CONSEIL DE  
L'EUROPE  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
KIZIL - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 29098/03 )  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
17 Temmuz 2008  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup bazı  
ꢀekli düzeltmelere tabi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (29098/03) no’lu davanın nedeni T.C. vatandaꢀı  
Yunus Kızıl’ın (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (AĐHM) 3 Temmuz 2003  
tarihinde Avrupa Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunması Sözleꢀmesi’nin (AĐHS)  
34. maddesi uyarınca yapmıꢀ oldukları baꢀvurudur.  
Baꢀvuran, AĐHM önünde Batman Barosu avukatlarından S. Özevin ve M.T. Kuyumcu  
tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
I. DAVANIN KOꢀULLARI  
1974 doğumlu olan baꢀvuran Batman’da ikamet etmektedir.  
Baꢀvuran 9 Eylül 2002 tarihinde polislerle yaꢀadığı bir münakaꢀanın ardından yakalanmıꢀtır.  
Olay tutanağında, baꢀvuranla birlikte baꢀka bir kiꢀinin plakasız mobilet kullandıkları sırada  
bir polis uygulama noktasında durduruldukları belirtilmiꢀtir. Yapılan incelemenin ardından  
polisler sürücülerin ehliyet ve ruhsatlarının olmadığını tespit etmiꢀlerdir. Mobiletler trafikten  
men edilerek sürücülere gerekli iꢀlemleri tamamladıktan sonra mobiletlerini trafik bölge  
müdürlüğünden alabilecekleri bildirilmiꢀtir. Baꢀvuran saat 12:30 sularında polis uygulama  
noktasına dönerek polislerin izni olmadan mobiletini almaya kalkıꢀmıꢀtır. Polis memuru  
Hasan’ın idari iꢀlemleri tamamlamadan mobiletini geri alamayacağını söylemesi üzerine  
baꢀvuran küfür ederek polis memuru Hasan’a yaklaꢀmıꢀ, yakasından tutarak sarsmıꢀ ve  
vurmaya baꢀlamıꢀtır. Olay yerinde bulunan polisler baꢀvuranı etkisiz hale getirmek için zor  
kullanmıꢀlardır. Daha sonra ilgili, karakoldan çağrılan polislere teslim edilmiꢀtir.  
Sözkonusu tutanak dört polis memuru ve iki ꢀahit tarafından imzalanmıꢀtır. Bu ꢀahitler egzoz  
gazı emisyon ölçümü yapmak üzere orada bulunan teknisyenlerdi. Baꢀvuran ise bu tutanağı  
imzalamamıꢀtır.  
Aynı gün baꢀvuran kendisini gözaltına alan polislerle birlikte sağlık kontrolünden  
geçirilmiꢀtir.  
Baꢀvuranla ilgili olarak düzenlenen raporda sağ omuz-kol üzerinde ekimozik alanlar, sol  
omuz arka tarafında 5x10 cm.’lik ekimoz, sağ el bileğinde 3x3 cm. ekimoz ile sol ön kolda  
5x5 cm. çapında ekimoza, sağ ayak bileğinde ekimozlara ve sağ kulak ve çevresinde ekimozik  
alanlara rastlandığı belirtilmiꢀtir. Baꢀvurana üç gün iꢀ göremezlik raporu verilmiꢀtir.  
Polis memuru Hasan ile ilgili olarak düzenlenen raporda ise göğüste ve sol ön kol iç tarafında  
3x3 cm. çapında ekimotik bölgelere ve sol kol iç tarafında sıyrıklara rastlandığı belirtilmiꢀtir.  
Diğer polislerin vücutlarında ise hiçbir darp ya da cebir izine rastlanmamıꢀtır.  
Yine aynı gün baꢀvuranın, polis memurlarının ve diğer motosikletlinin ifadeleri alınmıꢀtır.  
Baꢀvuran, evinde sıhhi tesisat iꢀleri yaptığı polis Murat ile arasında bir anlaꢀmazlık  
olduğundan ve adıgeçen polisin kendisini tehdit ettiğinden söz ederek olay günü arkadaꢀıyla  
birlikte motosikletleriyle uygulama noktasına doğru gittikleri esnada polis Murat’ın  
kendilerini fark etmesi üzerine cep telefonuyla bir arama yaptığını belirtmiꢀtir. Baꢀvuran ve  
arkadaꢀı uygulama noktasında durdurulmuꢀ ve orada bulunan bir polis memuru  
motosikletlilerden hangisinin baꢀvuran olduğunu öğrenmek için polis Murat’a telefon  
etmiꢀtir. Yine aynı polis memuru baꢀvuran ve arkadaꢀına mahkemeye çıkmaktan kurtulmaları  
için polis Murat’a gitmelerini tavsiye etmiꢀtir. Baꢀvuran ve arkadaꢀı polis Murat’ı bulmak için  
bir baꢀka polis uygulama noktasına gitmiꢀlerdir. Uygulama noktasına vardıklarında, bir polis  
memuru telefonla polis Murat’ı aramıꢀtır. Polis Murat kısa bir süre sonra yanlarına gelmiꢀtir.  
Polis Murat, mobiletlere el konulmasıyla bir ilgisinin bulunmadığını iddia etmiꢀtir. Baꢀvuran  
daha sonra emniyet müdürlüğüne gitmiꢀtir. Emniyet müdürü, trafik bölge müdürü ve polis  
Murat ile görüꢀtükten sonra baꢀvurana mobiletini polis uygulama noktasından almasını fakat  
en kısa zamanda ehliyet ve ruhsat çıkartmasını söylemiꢀtir. Polisler, uygulama noktasında,  
emniyet müdürlüğünden kendilerine bilgi verilmediği gerekçesiyle baꢀvurana mobiletini iade  
etmeyi reddetmiꢀlerdir. Yaꢀanan münakaꢀanın ardından polisler baꢀvuranı bir kulübeye  
sokarak yumruk ve tekmelerle dövmüꢀlerdir.  
Polis Hasan, baꢀvuranın plakasız mobilet kullandığı gerekçesiyle yakalandığını, mobiletinin  
trafikten men edildiğini ancak mobiletini trafik bölge müdürlüğünden alabileceğinin kendisine  
söylendiğini ifade etmiꢀtir. Saat 12:30 sularında baꢀvuran uygulama noktasına dönmüꢀ ve  
trafik müdürünün mobiletini alabileceği yönünde izin verdiğini bildirmiꢀtir. Polis Hasan bu  
yönde kendisine bir bilgi verilmediği gerekçesiyle mobileti iade etmeyi reddetmiꢀtir. Bunun  
üzerine baꢀvuran Polis Hasan’a küfrederek yakasını toplamıꢀ ve müessir fiilde bulunmuꢀtur.  
Polis memurları Savaꢀ ve Lütfü duruma müdahale etmiꢀler ve baꢀvuranı zor kullanarak etkisiz  
hale getirmiꢀlerdir.  
Polis memurları Savaꢀ ve Lütfü polis memuru Hasan ile aynı yönde ifade vermiꢀlerdir.  
Polis memuru Murat baꢀvuran ve baꢀvuranın kardeꢀiyle evinde yapılan sıhhi tesisat iꢀleri  
nedeniyle bir ihtilaf olduğundan söz ederek olay günü baꢀvuranı ve baꢀvuranın arkadaꢀını  
mobiletle ꢀehir merkezine doğru seyir halindeyken gördüğünü, yaklaꢀık bir saat sonra  
meslektaꢀlarının telefonla kendisini aradıklarını ve baꢀvuranın kendisiyle konuꢀmak istediğini  
söylediklerini, bilahare olay yerine gittiğini, baꢀvuranın mobiletinin trafikten men edildiğini  
söyleyerek kendisinden yardım talep ettiğini, kendinin ise bu talebi reddettiğini, baꢀvuranın  
emniyet müdürü nezdinde ꢀikayette bulunması üzerine emniyet müdürlüğüne gittiğini,  
baꢀvuranı tehdit etmediğini ve mobiletine el koydurtmadığını belirtmiꢀtir.  
Diğer motosikletli ꢁerefhan Kayra ise baꢀvuranın kendisinden kısa bir süre sonra  
yakalandığını, polis uygulama noktasında bulunan bir polis memurunun telefonla birini  
arayarak aralarından hangisinin baꢀvuran olduğunu sorduğunu ve kendilerine polis memuru  
Murat ile görüꢀmelerini tavsiye ettiğini, polis memuru Murat’ı bir benzin istasyonunda  
bulduklarını ve ondan yardım etmesi için ricada bulunduklarını, polis Murat’ın mobiletlerine  
el konulmasına engel olamayacağını söylediğini, uygulama noktasına geri döndüklerinde  
baꢀvuran ile polisler arasında ağız dalaꢀı çıktığını, baꢀvuranın nüfus cüzdanını polislere  
fırlatarak olay yerini terk ettiğini, mobiletini almak için saat 13 sularında oraya geri  
döndüğünde ise uzaktan baꢀvuranın ve polislerin el kol hareketlerinde bulunduğunu  
gördüğünü ancak müessir fiilleri kimin gerçekleꢀtirdiğini ayırt edemediğini belirtmiꢀtir.  
10 Eylül 2002 günü baꢀvuran yeniden muayene olmuꢀtur. Düzenlenen raporda, sağ omuzda  
ekimozik alanlar, sol omuz arka tarafta 5x10 cm’lik ekimoz alanı, sağ el bileğinde 3x3 cm’lik  
ekimozik alan, sağ kolda dirsek ve bilek hizasında ekimozik alanlar, sol ön kolda 5x5 cm’lik  
ekimozik alan olduğu belirtilmiꢀtir. Baꢀvurana üç gün iꢀ göremezlik raporu verilmiꢀtir.  
Aynı gün Cumhuriyet Savcısı baꢀvuranı, diğer motosikletliyi ve polisleri dinlemiꢀtir.  
A. Polisler aleyhindeki süreç  
22 Ekim 2002 tarihinde baꢀvuran Cumhuriyet Savcılığı’na dört polis memuru aleyhinde kötü  
muamele yaptıkları ve görevlerini kötüye kullandıkları iddiasıyla suç duyurusunda  
bulunmuꢀtur.  
Cumhuriyet Savcılığı 23 Ekim 2002 tarihinde Batman Valiliği’nden soruꢀturma izni talep  
etmiꢀtir.  
Batman Valiliği olayla ilgili olarak 6 Kasım 2002 tarihinde bir emniyet müdürünü  
görevlendirmiꢀtir. Emniyet müdürü daha önce ifadeleri alınan ꢀahısların yeniden ifadelerini  
almıꢀtır. Bu ꢀahıslar evvelce vermiꢀ oldukları ifadeleri teyit etmiꢀlerdir. Sözkonusu emniyet  
müdürü ayrıca tanık sıfatıyla baꢀka bir polis uygulama noktasında bulunan iki polis  
memurunun, trafik ꢀube müdürünün ve olay yerinde bulunan iki teknisyenin ifadelerine  
baꢀvurmuꢀtur. Polislerle aynı yönde ifade veren teknisyenler karakoldan gelecek polislerin  
beklendiği sırada baꢀvuranın kelepçelenerek bir kulübeye götürüldüğünü belirtmiꢀlerdir.  
Ön incelemeci yaptığı inceleme sonucunda polis memurları aleyhinde bir ceza soruꢀturması  
açılmasına yer olmadığı sonucuna varmıꢀtır.  
Vali, 2 Aralık 2002 tarihinde ön incelemecinin vardığı sonuçları onaylayarak ceza  
soruꢀturması açılması izni vermemiꢀtir. Bölge Đdare Mahkemesi baꢀvuran tarafından bu karara  
karꢀı yapılan itirazı reddetmiꢀtir.  
Cumhuriyet Savcısı valilik kararına istinaden takipsizlik kararı vermiꢀtir. Midyat Ağır Ceza  
Mahkemesi 8 Temmuz 2003 tarihinde baꢀvuranın yaptığı itirazı reddetmiꢀtir.  
Bu arada Bölge Disiplin Kurulu haklarında iddiada bulunulan polislere disiplin cezası  
verilmesine yer olmadığı kanaatine varmıꢀtır.  
B. Baꢁvuranlar aleyhindeki süreç  
Cumhuriyet Savcısı 21 Kasım 2002 tarihinde baꢀvuranı görevli memura hakaret ve müessir  
fiil suçuyla itham etmiꢀtir.  
Dava, 6 Ekim 2005 tarihinde Batman Asliye Ceza Mahkemesi önünde halen devam  
etmekteydi.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 3. VE 13. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran polislerce dövüldüğünden ve bu eylemlerle ilgili olarak iç hukukta etkili baꢀvuru  
yolları bulunmamasından ꢀikayetçi olmaktadır. Baꢀvuran AĐHS’nin 3. ve 13. maddelerinin  
ihlal edildiğini düꢀünmektedir.  
AĐHM bu ꢀikayetlerin yalnızca AĐHS’nin 3. maddesi açısından incelenmesinin uygun olacağı  
kanaatindedir.  
A. Kabuledilebilirliğe iliꢁkin  
Hükümet, baꢀvuranın, bir tazminat elde etmek amacıyla iç hukuktaki idari ve medeni hukuk  
yollarına baꢀvurmadığı cihetle baꢀvuru yollarının tamamını tüketme ꢀartını yerine  
getirmediğini savunmaktadır.  
Mevcut davada baꢀvuran Cumhuriyet Savcılığı’na bir suç duyurusunda bulunmuꢀtur. AĐHM,  
bir suç duyurusunda bulunan ve Türkiye’deki cezai yargı sisteminin sunduğu tüm imkanları  
kullanan baꢀvuranın bir hukuk mahkemesinde yeniden tazminat davası açmak ya da idare  
mahkemeleri önünde tam yargı davası açmak suretiyle tazminat elde etmeyi denemesinin  
zorunlu olmadığı kanısındadır (mutatis mutandis, Assenov ve diğerleri – Bulgaristan, 28  
Ekim 1998 tarihli karar, prg. 86, ve Fazıl Ahmet Tamer ve diğerleri – Türkiye, no: 19028/02,  
prg. 75, 24 Temmuz 2007).  
Tarafların tüm argümanlarını göz önünde bulunduran AĐHM, sözkonusu ꢀikayetin olaylara ve  
hukuka iliꢀkin olarak baꢀvurunun incelenmesinin bu aꢀamasında çözümü mümkün olmayan  
ciddi sorular gündeme getirdiği bu nedenle de esastan incelenmesi gerektiği kanaatindedir.  
Dolayısıyla bu ꢀikayet AĐHS’nin 35. maddesinin 3. fıkrası anlamında açıkça dayanaktan  
yoksun olarak ilan edilemez. Bu ꢀikayete iliꢀkin olarak baꢀka herhangi bir kabuledilemezlik  
gerekçesi tespit edilmemiꢀtir.  
B. Esasa iliꢁkin  
Baꢀvuran polislerin kendisini bir kulübeye götürdüklerini ve yumruk ve tekmeyle dövmeye  
baꢀladıklarını iddia etmektedir. Baꢀvuran polis memuru Hasan’ın vücudundaki yaraların  
kendini savunmaya çalıꢀması nedeniyle meydana geldiğini belirterek iddialarını  
yinelemektedir. Baꢀvuran, her halükarda polisler tarafından kullanılan gücün orantısız  
olduğunu ifade etmektedir. Baꢀvuran, tıbbi muayenenin ꢀikayet konusu olayların meydana  
gelmesinden altı saat sonra gerçekleꢀtirildiğini ve vali tarafından olayı araꢀtırmakla  
görevlendirilen ön incelemecinin emniyet mensubu olduğunu belirtmektedir.  
Hükümet, baꢀvuranın iddialarının dosya unsurlarıyla ve tanıkların ifadeleriyle örtüꢀmediğini  
savunmaktadır. Hükümete göre baꢀvuranın vücudunda gözlemlenen izler, diğer polis  
memurlarının polis Hasan’a saldırılmasını engellemek amacıyla güç kullanmalarına bağlı  
olarak meydana gelmiꢀtir. Hükümet baꢀvuranın iddialarıyla ilgili olarak etkili bir soruꢀturma  
yürütüldüğünü eklemektedir.  
1. Kötü muamele iddialarına dair  
AĐHM kötü muamele iddialarının uygun kanıt unsurlarıyla desteklenmesi gerektiğini  
anımsatır (Klaas – Almanya, 22 Eylül 1993, prg. 30). Olayların tespit edilmesi için AĐHM  
‘her türlü makul ꢀüphenin ötesinde’ delil kıstasına baꢀvurur. Böylesi bir delil, itiraza mahal  
bırakmayacak derecede ciddi, belirgin ve tutarlı birtakım emare ya da karinelerden doğabilir  
(Đrlanda – Birleꢀik Krallık, 18 Ocak 1978, prg. 161, ve Selmouni – Fransa, no: 25803/94, prg.  
88).  
Mevcut davada, baꢀvuranla polis memurları arasında bir münakaꢀa meydana geldiği ve  
polislerin olay esnasında güç kullandıkları hususlarında taraflar arasında bir ihtilaf yoktur. Bu  
çerçevede AĐHM baꢀvuranın yakalandıktan kısa bir süre sonra tıbbi muayeneye tabi tutulduğu  
ve bu muayene neticesinde sağ omuzda ekimozik alanlar, sol omuz arka tarafta 5x10 cm’lik  
ekimoz alanı, sağ el bileğinde 3x3 cm’lik ekimozik alan, sol ön kolda 5x5 cm’lik ekimoz, sağ  
ayak bileğinde ekimozlar, sağ kulak ve çevresinde ekimoz alanlar tespit edildiğini  
kaydetmektedir. Baꢀvurana üç gün iꢀ göremezlik raporu verilmiꢀtir. Aynı ꢀekilde polis  
memuru Hasan’a yapılan tıbbi muayene sonucunda, göğsünde ekimozik alanlar, ön sağ kol iç  
yüzünde 3x3 cm’lik ekimozik alanlar ve sol kol iç yüzünde sıyrıklar tespit edilmiꢀtir.  
Olayların meydana geliꢀi ile ilgili olarak tarafların anlatımları birbirinden farklılık arz  
etmektedir. Baꢀvurana göre polisler kendisini bir kulübeye götürerek tekme ve yumrukla  
dövmeye baꢀlamıꢀlardır. Baꢀvuran polis memuru Hasan’ın vücudundaki yaraların kendisini  
savunmak istemesi nedeniyle meydana gelmiꢀ olabileceğini belirtmektedir. Hükümet ise,  
baꢀvuranın saldırgan tutumu nedeniyle güç kullanılmasının zorunlu hale geldiğini  
savunmaktadır.  
AĐHM, olay tutanağına ve polislerin ifadelerine göre baꢀvuranın mobiletinin bağlanmasından  
birkaç saat sonra polis uygulama noktasına geri döndüğünü gözlemlemektedir. Polislerin  
mobileti vermeye yanaꢀmaması sonucunda bir münakaꢀa çıktığı, baꢀvuranın polis memuru  
Hasan’ın yakasını topladığı, sarstığı ve vurmaya baꢀladığı, bunun üzerine diğer polislerin  
ilgiliyi etkisiz hale getirmek için güç kullanmak zorunda kaldığı iddia edilmiꢀtir.  
Bununla birlikte baꢀvuran olay tutanağını imzalamaktan imtina etmiꢀtir. Baꢀvuran polise,  
Cumhuriyet Savcısı’na ve polis müfettiꢀine verdiği ifadelerde, olay tutanağındaki anlatıma  
itiraz ederek iddialarını tekrar etmiꢀtir.  
Olay yerinde bulunan teknisyenler ise emniyet müdürü tarafından yapılan ön inceleme  
çerçevesinde tanık sıfatıyla dinlenmiꢀlerdir. Teknisyenler, olay tutanağının içeriğini teyit  
ederek polislerin baꢀvuranı kelepçeledikten sonra bir kulübeye götürdüklerini belirtmiꢀlerdir.  
Bu koꢀullarda AĐHM, baꢀvuranın iddialarının elinde bulunan kanıt unsurlarıyla yeterince  
desteklenmediği kanaatine varmaktadır. AĐHM, baꢀvuranın ꢀikayetine konu olan muameleler  
nedeniyle AĐHS’nin 3. maddesinin esası bakımından ihlal edildiği hükmüne varabilmesi için  
olayların yeterince kanıtlanmamıꢀ olduğunu değerlendirmektedir.  
2. Soruꢀturmanın etkililiğine dair  
AĐHM, bir kimsenin, polisin elinde 3. maddeye aykırı ağır iꢀkencelere maruz kaldığı yönünde  
savunulabilir bir iddiada bulunması halinde sözkonusu AĐHS hükmünün etkili bir resmi  
soruꢀturma yürütülmesini gerekli kıldığını hatırlatır (Assenov ve diğerleri – Bulgaristan, 28  
Ekim 1998 tarihli karar, prg. 102). Bu soruꢀturma sorumluların tespit edilerek  
cezalandırılmasını sağlamalıdır. Aksi takdirde taꢀıdığı temel öneme rağmen insanlık dıꢀı ve  
onur kırıcı her türlü iꢀkence ve cezanın yasaklanması yönündeki genel hukuki yasak  
uygulamada etkisiz hale gelir ki bazı durumlarda kamu görevlilerinin neredeyse tam bir  
dokunulmazlık içinde denetimleri altındaki kimselerin haklarını ayaklar altına alması  
mümkün olur (Caloc – Fransa, no: 33951/96, prg. 89, ve Batı ve diğerleri – Türkiye, no:  
33097/96 ve 57834/00, prg. 134).  
Mevcut davada AĐHM baꢀvuran tarafından yapılan ꢀikayeti müteakip Cumhuriyet Savcısı’nın  
Batman Valiliği’nden soruꢀturma izni talebinde bulunduğunu gözlemlemektedir. Vali,  
haklarında araꢀtırma yaptığı polis memurlarıyla aynı hiyerarꢀiye bağlı olan bir emniyet  
müdürünü olayı araꢀtırmakla görevli ön incelemeci olarak atamıꢀtır. Ön incelemecinin vardığı  
neticeye uygun olarak vali haklarında suç isnadı bulunan polisler aleyhinde soruꢀturma  
açılmasına izin verilmemesini kararlaꢀtırmıꢀtır. Bunun üzerine Cumhuriyet Savcısı takipsizlik  
kararı vermek durumunda kalmıꢀtır. Bu nedenle hiçbir ceza soruꢀturması yapılmamıꢀtır.  
AĐHM, ilgili idari organların AĐHS’nin 3. ve 13. maddelerinde istenildiği gibi bağımsız  
soruꢀturma yürütme kapasitesine sahip oldukları konusunda ciddi ꢀüpheler taꢀıdığını daha  
evvel de beyan etmiꢀtir (Sunal – Türkiye, no: 43918/98, prg. 60, 25 Ocak 2005, ve Nazif  
Yavuz – Türkiye, no: 69912/0, prg. 49, 12 Ocak 2006). Bu nedenle valinin müdahalesi, ihtilaf  
konusu münakaꢀanın hangi koꢀullarda gerçekleꢀtiğinin tespitine mahsus etkili bir ceza  
soruꢀturması açılması ve yürütülmesine mani olmuꢀtur.  
Bu itibarla mevcut davada yürütülen soruꢀturma AĐHS’nin 3. maddesi anlamında etkili olarak  
addedilemez. Bu nedenle AĐHM sözkonusu AĐHS hükmünün usulü bakımından ihlal edildiği  
sonucuna varmaktadır.  
II. AĐHS’NĐN 5. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran, makul bir neden olmadan yakalandığından ve gözlem altına alındığından, derhal bir  
hakim karꢀısına çıkarılmadığından ve yakalanma nedenleri hakkında kendisine geç bilgi  
verilmesinden ꢀikayetçi olmaktadır. Baꢀvuran bu hususlarda AĐHS’nin 5. maddesinin 1.  
fıkrasının c) bendinin ve 2. ve 3. fıkralarının ihlal edildiğini düꢀünmektedir.  
AĐHM, baꢀvuru yolu bulunmadığı hallerde ya da mevcut baꢀvuru yollarının etkili olmadığı  
hallerde AĐHS’nin 35/1 maddesinde sözü edilen altı ay süresinin, normalde, ꢀikayet konusu  
eylem veya olayların gerçekleꢀtiği tarihten itibaren iꢀlemeye baꢀladığını anımsatır (Bayram ve  
Yıldırım – Türkiye, no: 38587/97). AĐHM baꢀvuranın ihtilaf konusu gözaltı süresine itiraz  
edebilmesi için Türk Hukuku’nda etkili bir baꢀvuru yolu bulunmadığını gözlemlemektedir  
(bkz., mutatis mutandis, Sakık ve diğerleri – Türkiye, 26 Kasım 1997 tarihli karar, prg. 53, ve  
daha yakın tarihli, Yiğit ve diğerleri – Türkiye, no: 4218/02, 4260/02, 4262/02 ve 4271/02,  
prg. 27, 20 Kasım 2007 tarihli karar).  
Mevcut davada, baꢀvuranın gözaltı süresi 10 Eylül 2002 tarihinde serbest bırakılmasıyla sona  
ermiꢀtir. Oysa baꢀvuran altı ayı geçkin bir süre sonra 3 Temmuz 2003 tarihinde baꢀvuruda  
bulunmuꢀtur. Davanın incelenmesi sonucunda altı ay süresinin iꢀlemesini kesintiye uğratan ya  
da durduran herhangi bir duruma rastlanmamıꢀtır. Dolayısıyla baꢀvurunun bu bölümü geç  
sunulmuꢀ olup AĐHS’nin 35. maddesinin 1. ve 4. fıkraları uyarınca reddedilmelidir.  
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA  
A. Tazminat  
Bir rakam belirtmeksizin maddi tazminat talebinde bulunan baꢀvuran bu konuyu AĐHM’nin  
takdirine bırakmaktadır. Baꢀvuran maruz kaldığı manevi zararın tazmini için 30.000 Euro  
talep etmektedir.  
Hükümet bu taleplere itiraz etmektedir.  
AĐHM maddi tazminat talebinin mesnetsiz olduğunu tespit etmektedir. Bu yönde bir  
tazminata hükmedilmesine yer yoktur.  
Buna karꢀın AĐHM manevi tazminat olarak baꢀvurana 3.000 Euro ödenmesinin yerinde  
olacağına hükmetmektedir.  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuran ayrıca ulusal mahkemeler ve AĐHM önünde yaptığı masraf ve giderler için 3.800  
Euro talep etmektedir. Belge olarak baꢀvuran, avukatının çalıꢀma süresi dökümünü gösterir  
bir belge, bir avukatlık ücret sözleꢀmesi ve toplam 650 YTL (yaklaꢀık 350 Euro) tutarında iki  
adet tercüme makbuzu sunmaktadır.  
Hükümet bu taleplere itiraz etmektedir.  
AĐHM’nin içtihadına göre bir baꢀvurana masraf ve giderlerinin iade edilmesi ancak bu masraf  
ve giderlerin gerçekliği, gerekliliği ve makul oranda olduğu ortaya konulduğu takdirde  
mümkündür.  
Elindeki bilgilere ve yukarıda anılan kıstaslara istinaden AĐHM tüm masrafları için baꢀvurana  
1.500 Euro ödenmesinin makul olacağına hükmetmektedir.  
C. Gecikme faizi  
AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç  
puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM, OYBĐRLĐĞĐ ĐLE  
1. Baꢀvurunun AĐHS’nin 3. maddesi yönünden yapılan ꢀikayete iliꢀkin olarak kabuledilebilir,  
geriye kalanının ise kabuledilemez ilan edilmesine ;  
2. AĐHS’nin 3. maddesinin esas bakımından ihlal edilmediğine ;  
3. AĐHS’nin 3. maddesinin usul bakımından ihlal edildiğine ;  
4. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL’ye çevrilmek üzere, miktara yansıtılabilecek  
her türlü vergiden muaf tutularak Savunmacı Devlet tarafından baꢀvurana manevi  
tazminat için 3.000 Euro (üç bin Euro) yargılama masraf ve giderleri için ise 1.500 Euro  
(bin beꢀ yüz Euro) ödenmesine ;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;  
5. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
Karar vermiꢀtir.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve  
3. paragraflarına uygun olarak 17 Temmuz 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.