CONSEIL  
AVRUPA  
DE L’EUROPE  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
KORKMAZ-TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 35758/03)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
24 Ocak 2008  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli  
düzeltmelere tabi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan (35758/03) no’lu davanın nedeni (T.C. vatandaꢀı)  
Hamam Korkmaz’ın (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 24 Eylül 2003 tarihinde  
Temel Đnsan Hakları ve Özgürlüklerini güvence altına alan Avrupa Đnsan Hakları  
Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuran, ꢁanlıurfa Barosu avukatlarından H.Tümen tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
I. DAVANIN KOꢁULLARI  
Baꢀvuran, 1937 doğumludur ve ꢁanlıurfa’da ikamet etmektedir.  
29 Mart 2000 tarihinde, Devlet Su Đꢀleri Genel Müdürlüğü (idare), baꢀvurana ait taꢀınmazı  
kamulaꢀtırmıꢀtır.  
20 Temmuz 2000 tarihinde, idare tarafından ödenen tutarda anlaꢀmazlık doğması üzerine  
baꢀvuran, Birecik Asliye Hukuk Mahkemesi’nde bedel artırım davası açmıꢀtır.  
21 Aralık 2000 tarihli bir karar ile iki bilirkiꢀi raporu istemesinin ardından Asliye Hukuk  
Mahkemesi, baꢀvuranın talebini kısmi olarak reddetmiꢀtir.  
14 Ocak 2002 tarihli bir karar ile Yargıtay, taꢀınmazın değerini hesaplama yönteminde  
yanlıꢀlık olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararını bozmuꢀtur.  
21 Mayıs 2002 tarihinde, dava dosyasını tekrar ele alan Asliye Hukuk Mahkemesi, idareyi,  
baꢀvurana, 10 Temmuz 2000 tarihinden itibaren iꢀleyecek gecikme faizi ile birlikte  
4.448.386.000 TL [yaklaꢀık 3.506 Euro] ek kamulaꢀtırma bedeli ödemeye mahkum etmiꢀtir.  
27 Ocak 2003 tarihinde, Yargıtay, sözkonusu hükmü onamıꢀ ve 28 Nisan 2003 tarihinde karar  
düzeltme baꢀvurusunu reddetmiꢀtir.  
27 Haziran 2005 tarihinde, idare, baꢀvurana, 12.260 YTL [yaklaꢀık 7.430 Euro] tutarında bir  
ödeme yapmıꢀtır.  
HUKUK  
I. 1 NO’LU EK PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
HAKKINDA  
Baꢀvuran, Türkiye’deki yüksek enflasyon oranı karꢀısında yetersiz kalan gecikme faizleri  
nedeniyle Devlet tarafından gecikmeli olarak ödenen ek kamulaꢀtırma bedelinin değer  
kaybetmesinden ꢀikayetçi olmaktadır. Bu bağlamda, baꢀvuran 1 No’lu Ek Protokol’ün 1.  
maddesine atıfta bulunmaktadır.  
2
A. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin  
Arabacı-Türkiye (65714/01, 7 Mart 2002) ve ꢁanlı ve diğerleri-Türkiye, (5043/02, 3 Temmuz  
2006) davalarına atıfta bulunarak Hükümet, baꢀvuranın mağdur sıfatının bulunmadığı ve  
baꢀvurunun dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle AĐHM’ye sözkonusu ꢀikayeti reddetmesi  
çağrısında bulunmaktadır. Hükümet, dava konusu ek kamulaꢀtırma bedelinin tamamının idare  
tarafından ödendiğini ve ꢀayet gecikmeli ödemeden kaynaklanan bir zarar sözkonusu ise de  
bu zararın ilgili içtihattan doğan kriterlere uygun olduğunu savunmaktadır.  
AĐHM, baꢀvuranın mağdur sıfatının belirlenmesinde kamulaꢀtırma bedelinin gecikmeli olarak  
ödenmesinden kaynaklanan zarar, ilgili ekonomik verilere baꢀvurarak değerlendirilmede  
bulunmayı gerektiğinden, Hükümet’in kabuledilemezliğe dair ön itirazlarının aslında esasa  
iliꢀkin olduğunu saptamaktadır. Bu nedenle Hükümet’in itirazını esasa eklemek uygun  
olacaktır.  
Đçtihadından doğan kriterler ıꢀığında (Bkz. özellikle, sözü edilen Aka) ve olayın unsurlarını  
göz önüne alarak AĐHM ꢀikayetin esas bakımından inceleme konusu yapılması gerektiği  
kanaatindedir. AĐHM, hiçbir kabuledilemezlik unsurunun bulunmadığını da tespit etmektedir.  
B. Esas  
AĐHM, bu davadakine benzer sorunların ortaya çıktığı davaları birçok kez incelemiꢀ ve 1  
No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğini tespit etmiꢀtir (Bkz. sözü edilen Akkuꢀ ve  
Aka).  
AĐHM, mevcut davayı incelemiꢀ ve Hükümet’in davayı farklı ꢀekilde sonuçlandıracak hiçbir  
tespit ve delil sunmadığı kanaatine varmıꢀtır. Bununla birlikte AĐHM, Aka-Türkiye davasında  
benimsenen yönteme göre, baꢀvuranın maruz kaldığı maddi zararı değerlendirmek için  
baꢀvurana gerçekten yapılmıꢀ ödeme tutarı ile ödeme tutarı, kamulaꢀtırmanın gerçekleꢀtiği  
andan itibaren paranın değer kaybı dikkate alınarak belirlenseydi baꢀvuranların ellerine  
geçecek miktar arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği kanaatindedir.  
Mevcut davada, Devlet Đstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan fiyat endeksi göz önüne  
alındığında, ödeme tarihinde baꢀvurana ödenen ek kamulaꢀtırma bedeli, kendisine ödenmesi  
gereken tutarın %86’sına tekabül etmektedir. Baꢀka bir değiꢀle baꢀvuranın maruz kaldığı  
zarar %14’tür. AĐHM içtihadına göre bu oran hesaplama yöntemiyle belirlenen ihtiyat payının  
çok üzerindedir (Bkz. Arabacı).  
AĐHM ayrıca, ulusal mahkemelerin kararına göre verilen ve baꢀvuranı mülkün  
kamulaꢀtırılmasına ilaveten ayrı bir zarara daha uğratan ek kamulaꢀtırma bedelinin  
ödenmesindeki gecikmenin kamulaꢀtırmayı gerçekleꢀtiren idareye isnat edilebileceğini  
belirtmektedir. Bu gecikme, AĐHM’yi baꢀvuranın toplum yararının gerektirdikleri ile  
mülkiyet hakkına saygının korunması arasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan,  
alıꢀılmıꢀın dıꢀında ve ölçüsüz bir yüke katlanmak zorunda kaldığı yönünde düꢀünmeye sevk  
etmektedir.  
Sonuç olarak, AĐHM, Hükümet’in baꢀvuranın mağdur sıfatının bulunmadığına iliꢀkin itirazını  
reddetmekte ve 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaꢀmaktadır.  
3
II. AĐHS’NĐN 6/1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran, yargılama süresinin AĐHS’nin 6/1. maddesine riayet etmemesinden de ꢀikayetçidir.  
AĐHM, sözkonusu ꢀikayetin yukarıda incelenen ꢀikayetle ilgili ve kabuledilebilir nitelikte  
olduğunu belirtmektedir. AĐHM, 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi kapsamında ulaꢀtığı  
tespiti göz önüne alarak mevcut davada, AĐHS’nin 6. maddesi ihlal edilmiꢀ olsa dahi  
sözkonusu ꢀikayetin ayrıca incelenmesine gerek olmadığı kanaatindedir.  
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA  
A. Tazminat  
Baꢀvuran, 30.000 Amerikan Doları değerindeki maddi zararının tanzim edilmesi gerektiğini  
belirtmektedir. Baꢀvuran, ayrıca 10.000 Amerikan Doları manevi tazminat talebinde de  
bulunmaktadır.  
Hükümet, bu iddialara karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM, Aka kararında benimsenen hesaplama yöntemini göz önünde bulundurarak ve ilgili  
ekonomik veriler ıꢀığında baꢀvurana 1.385 Euro maddi tazminat ödenmesine karar  
vermektedir.  
AĐHM, bu miktarın, baꢀvuranın iç hukukta ve mevcut davada belirttiği taleplerin tamamının  
nihai çözümünü teꢀkil ettiğini düꢀünmektedir (Bkz. Dildar-Türkiye, baꢀvuru no: 77361/01, 12  
Aralık 2006).  
Baꢀvuranın maruz kaldığı manevi tazminata iliꢀkin olarak, AĐHM, mevcut dava koꢀullarında  
ihlal tespitinin kendisinin yeterli adil tatmin oluꢀturduğu kanaatindedir.  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuran, yargılama masraf ve giderlerinin ödenmesi talebinde bulunmadığını ifade  
etmektedir. Buna karꢀın baꢀvuran avukatlık ücreti olarak belli bir miktar talep etmektedir.  
Hükümet, baꢀvuranın talebine karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM içtihadına göre, bir baꢀvuran yargılama masraf ve giderlerinin geri ödemesini,  
gerçekliği, gerekliliği ve makul oranda oldukları ortaya konulduğu sürece elde edebilir.  
AĐHM, mevcut davada baꢀvuranın avukatının çalıꢀma saatine iliꢀkin ücret makbuzu  
sunmadığını ve sözü edilen giderleri belgelendirmediğini tespit etmektedir. Sonuç olarak  
AĐHM, avukatlık ücreti olarak baꢀvurana belli miktar ödeme yapılmasının gerekli olmadığı  
kanaatindedir.  
C. Gecikme faizi  
Gecikme faizi Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı orana üç  
puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenecektir.  
4
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢀvuranın mağdur sıfatına iliꢀkin olarak Hükümet’in yapmıꢀ olduğu ön itirazın esasa  
eklenmesine ve bu itirazın reddine;  
2. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;  
3. 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;  
4. AĐHS’nin 6/1. maddesi kapsamında yapılan ꢀikayetin ayrı olarak incelenmesine gerek  
olmadığına;  
5. 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği tespitinin, baꢀvuranın maruz  
kaldığı manevi zarar için yeterli adil tatmin oluꢀturduğuna;  
6. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak ödeme tarihindeki döviz  
kuru üzerinden YTL’ ye çevrilmek üzere, Savunmacı Devlet tarafından baꢀvurana  
1.385 Euro (bin üç yüz seksen beꢀ Euro) maddi tazminat ödenmesine;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç  
puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;  
7. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢁTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve  
3. paragraflarına uygun olarak 24 Ocak 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.  
5