CONSEIL DE  
L'EUROPE  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
KURT VE DĐĞERLERĐ- TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no:13932/03)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
23 Ocak 2007  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli  
bazı düzeltmelere tabi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve 13932/03 baꢀvuru no’lu davanın nedeni bu  
ülke vatandaꢀları olan Mustafa Kurt, Fatma Kurt, Emine Kurt, Fatma Fırat, Zeynep Fırat ve  
Zübeyde Yalçınkaya (baꢀvuranlar), Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (AĐHM) 28 Mart  
2003 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin Temel Đnsan Haklarını güvence altına  
alan 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ oldukları baꢀvurudur.  
Baꢀvuranlar, AĐHM önünde ꢁanlıurfa Barosu avukatlarından M. Birlik tarafından  
temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
I. DAVA KOꢀULLARI  
Baꢀvuranlar Gaziantep ili Nizip ilçesinde ikamet etmektedirler.  
1999 yılında, baꢀvuranlara ait taꢀınmazlar Birecik Barajı projesi çerçevesinde Enerji  
ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı tarafından kamulaꢀtırılmıꢀtır.  
Bir bilirkiꢀi komisyonu bu arazilerin değerini saptamıꢀ ve kamulaꢀtırma bedelleri  
mülkün devir tarihinde baꢀvuranlara ödenmiꢀtir.  
Ödenen tutar üzerinde anlaꢀmazlık doğması üzerine baꢀvuranlar, Nizip Asliye Hukuk  
Mahkemesi’ne her bir taꢀınmaz için kamulaꢀtırma bedelinin artırılması talebiyle baꢀvuruda  
bulunmuꢀlardır.  
Nizip Asliye Hukuk Mahkemesi baꢀvuranları kısmen haklı bulmuꢀ ve Đdare tarafından  
baꢀvuranlara hisseleri oranında ek kamulaꢀtırma bedelinin ödenmesine karar vermiꢀtir.  
Yargıtay, ilk derece mahkemesi kararını onamıꢀtır.  
Đdare, 2002 yılında sözkonusu kamulaꢀtırma bedellerini ödemiꢀtir.  
Bu ödemelere iliꢀkin ayrıntılar aꢀağıdaki tabloda yer almaktadır.  
Gecikme  
faizi hesap  
baꢀlangıç  
tarihi  
Ek  
Parsel no  
Yargıtay  
karar tarihi  
kamulaꢀtırma Ödeme tarihi Ödeme tutarı  
bedeli  
no: 110-757 14.3.1999  
no: 101-878 27.2.1999  
no:106-447 5.3.1999  
no:106-645 4.3.1999  
no:106-584 5.3.1999  
no:108-655 4.3.1999  
27.11.2000  
26.6.2000  
19.6.2000  
19.6.2000  
9.10.2000  
19.6.2000  
2.836.740.458 2.12.2002  
(5.027 Euro)  
8.102.658.749 2.12.2002  
(14.687 Euro)  
1.500.000.000 31.10.2002  
(2.719 Euro)  
4.091.125.000 31.10.2002  
(7.416 Euro)  
8.569.792.924  
(5.307 Euro)  
24.644.236.585  
(15.264 Euro)  
4.529.589.041  
(2.820 Euro)  
12.343.462.943  
(7.687 Euro)  
16.536.022.519  
(10.241 Euro)  
3.323.359.513  
5.452.125.000 2.12.2002  
(9.883 Euro)  
1.119.960.061 31.10.2002  
2
(2.030 Euro)  
(2.069 Euro)  
no:106-552 5.3.1999  
no:101-823 28.2.1999  
no:101-825 27.2.1999  
no:106-577 5.3.1999  
no:108-657 5.3.1999  
no:103-342 28.2.1999  
no:103-343 27.2.1999  
no:106-581 5.3.1999  
19.6.2000  
26.6.2000  
19.6.2000  
19.6.2000  
18.12.2000  
9.10.2000  
3.4.2001  
2.338.125.000 31.10.2002  
6.999.874.168  
(4.359 Euro)  
26.104.440.958  
(16.168 Euro)  
7.846.926.083  
(4.886 Euro)  
31.671.924.208  
(19.724 Euro)  
78.782.035.572  
(48.795 Euro)  
73.485.588.313  
(45.515 Euro)  
85.877.942.623  
(53.190 Euro)  
5.529.554.235  
(3.424 Euro)  
8.586.704.700 2.12.2002  
(15.565 Euro)  
2.611.445.750 31.10.2002  
(4.733 Euro)  
10.509.123.800 31.10.2002  
(19.050 Euro)  
26.002.687.800 2.12.2002  
(46.568 Euro)  
24.163.750.000 2.12.2002  
(43.802 Euro)  
27.728.942.000 27.12.2002  
9.10.2000  
1.822.950.000 2.12.2002  
(3.304 Euro)  
HUKUK AÇISINDAN  
I. 1 NO’LU EK PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ  
ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuranlar, Türkiye’deki yüksek enflasyon oranı karꢀısında yetersiz kalan gecikme  
faizi nedeniyle ek tazminatın değer kaybettiğinden ꢀikayetçi olmakta ve bu itibarla 1 No’lu Ek  
Protokol’ün 1. maddesine gönderme yapmaktadırlar.  
A. Kabuledilebilirlik Hakkında  
Hükümete göre, baꢀvuranlar tarafından icra takibi baꢀlatılmadığı için AĐHS’nin 35 § 1.  
maddesinde öngörüldüğü gibi iç hukuk yolları tüketilmemiꢀtir.  
AĐHM, buna benzer bir itirazı daha önce reddettiğini hatırlatmaktadır (Bkz., diğerleri  
arasında, Yalçınkaya-Türkiye, no: 14796/03, 2 ꢁubat 2006, Yılmaz-Türkiye, no: 28171/02, 21  
Temmuz 2005, Metaxas-Yunanistan, no: 8415/02, 27 Mayıs 2004 ve Karahalios-Yunanistan,  
no: 62503/00, 11 Aralık 2003). AĐHM, bu kararından ayrılmasını gerektirecek hiçbir neden  
bulamamakta ve bu nedenle Hükümet’in itirazını reddetmektedir.  
AĐHM, içtihatlarından doğan kriterler ıꢀığında (Bkz., özellikle Akkuꢀ, adıgeçen karar)  
ve elindeki mevcut unsurların tümünü gözönüne alarak, baꢀvurunun esastan incelenmesi  
gerektiği kanaatine varmıꢀtır. AĐHM, baꢀvuruda baꢀka hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi ile  
karꢀılaꢀılmadığını tespit etmiꢀtir.  
B. Esas Hakkında  
AĐHM daha önce bu davanınkine benzer soruları gündeme getiren baꢀka davalar da  
incelemiꢀ ve 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıꢀtır (Bkz.,  
Akkuꢀ, adıgeçen karar, ve Aka, adıgeçen karar).  
3
AĐHM, mevcut davayı incelemiꢀ ve Hükümet’in davayı farklı ꢀekilde sonuçlandıracak  
hiçbir tespit ve delil sunmadığı kanaatine varmıꢀtır. Ulusal mahkemelerin kararına göre  
kamulaꢀtırmayı yapan Đdare tarafından baꢀvuranlara verilmesi gereken ek tazminatın  
ödenmesindeki gecikme, baꢀvuranları, mülklerinin kamulaꢀtırılmasına ilaveten ayrı bir zarara  
daha sokmuꢀtur. Sözkonusu davanın toplam fiili süresi ile ikiye katlanan bu gecikme,  
AĐHM’yi, baꢀvuranların genel yararın gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması  
arasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan alıꢀılmıꢀın dıꢀında ve ölçüsüz bir yüke  
katlanmak zorunda kaldıkları yönünde düꢀünmeye sevk etmektedir.  
Sonuç olarak AĐHM, I No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine karar  
vermiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 6 § 1. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuranlar, yürütülen adli iꢀlemlerin süresinin AĐHS’nin 6 § 1. maddesini ihlal  
ettiğinden ꢀikayetçi olmaktadırlar.  
A. Kabuledilebilirlik Hakkında  
AĐHM, sözkonusu ꢀikayetin AĐHS’nin 35 § 3. maddesine göre açıkça dayanaktan  
yoksun ilan edilemeyeceğine kanaat getirmiꢀtir. Baꢀka hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi  
bulunmamaktadır.  
B. Esas Hakkında  
1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi kapsamında ulaꢀılan sonuç dikkate alındığında,  
AĐHM ꢀikayetin ayrıca Sözleꢀme’nin 6 § 1. maddesi açısından incelenmesine gerek  
olmadığına karar vermiꢀtir.  
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI HAKKINDA  
A. Maddi ve Manevi Tazminat  
Baꢀvuranlar, 310.000 Euro tutarında maddi zarara uğradıklarını iddia etmektedir.  
Baꢀvuranlar ayrıca manevi tazminat olarak 500.000 Euro talep etmektedir.  
Hükümet, bu iddialara karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM, Akkuꢀ kararında benimsenen hesaplama yöntemini gözönünde bulundurarak ve  
ilgili ekonomik veriler ıꢀığında, baꢀvuranlara toplu olarak 77.500 Euro maddi tazminat  
ödenmesine karar vermiꢀtir.  
Manevi tazminat hususunda ise AĐHM, mevcut dava koꢀullarında, 1 No’lu Ek  
Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğinin tespitinin adil tazmin için baꢀlı baꢀına yeterli  
olduğuna kanaat getirmiꢀtir.  
B. Masraf ve Harcamalar  
Baꢀvuranlar, masraf ve harcamalara iliꢀkin bir talepte bulunmamıꢀlardır. Bu nedenle  
AĐHM, bu ad altında herhangi bir ödeme yapılmasının gerekli olmadığı kanaatine varmıꢀtır.  
4
C. Gecikme Faizi  
Gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına  
uyguladığı faiz oranına üç puan eklenecektir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;  
2. Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;  
3. AĐHS’nin 6 § 1. maddesine dayanan ꢀikayetin ayrıca incelenmesine gerek  
olmadığına;  
4. a) AĐHS’nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay  
içinde, döviz kuru üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek üzere ve miktara yansıtılabilecek  
her türlü vergiden muaf tutularak, Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvuranlara maddi  
tazminat için 77.500 Euro (yetmiꢀ yedi bin beꢀ yüz) ödenmesine;  
b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar  
Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz  
oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;  
5. Adil tazmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
karar vermiꢀtir.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2 ve 3.  
maddesine uygun olarak 23 Ocak 2007 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.  
5