1
CONSEIL DE  
L'EUROPE  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
HUYLU- TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 52955/99)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
16 Kasım 2006  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup  
bazı ꢀekli düzeltmelere tabi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2006. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
2
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan (52955/99) baꢀvuru no’lu davanın nedeni, bu ülke  
vatandaꢀı Binali Huylu’nun (baꢀvuran) 3 Ağustos 1999 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları  
Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne  
(Mahkeme) yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuran, AĐHM önünde Ankara Barosu avukatlarından E. Büyükçulha tarafından temsil  
edilmektedir.  
OLAYLAR  
DAVA KOꢁULLARI  
Baꢀvuran, 1943 doğumlu olup Ankara’da ikamet etmektedir.  
Baꢀvuranın oğlu Engin Huylu (bundan böyle ‘Engin’) 11 Nisan 1996 tarihinde yakalanmıꢀ ve  
21 Mayıs 1996 tarihinde yasadıꢀı silahlı bir örgüte üye olmakla itham edilmiꢀtir.  
Baꢀvuranın temsilcisi, 25 Eylül 1996 tarihinde, müvekkilinin üç defa ameliyat geçirdiği  
konusunda mahkemeyi bilgilendirmiꢀtir.  
Ankara Üniversitesi Hastanesi Dermatoloji Bölümü sorumlusu, Engin’e 7 Mart 1997  
tarihinde kist ameliyatı yapıldığı bilgisini vermiꢀtir.  
Devlet Güvenlik Mahkemesi, 27 Mayıs 1997 tarihinde, Engin’i yasadıꢀı silahlı bir örgüte üye  
olmak suçundan on dokuz yıl iki ay hapis ve para cezasına çarptırmıꢀtır.  
Yargıtay, 16 Mart 1998 tarihinde bu kararı bozmuꢀtur.  
Mart 1998’den itibaren ꢀiddetli baꢀağrıları çekmeye baꢀlayan Engin’e cezaevi doktoru migren  
teꢀhisi koymuꢀtur.  
Baꢀvurana göre, bir çok defalar Çankırı Devlet Hastanesi’ne götürülen Engin’e eꢀlik eden  
jandarmalar fiziksel ve ruhsal ꢀiddet uygulamıꢀlar, doktor muayenesi sırasında elleri kelepçeli  
olduğu halde hazır bulunmuꢀlardır.  
DGM, 4 Ağustos 1998 tarihinde, Engin’i 18 yıl 20 gün hapis ve para cezasına çarptırmıꢀtır.  
Baꢀvurana göre, 1998 yılından itibaren Engin artık, beslenemez, okuyamaz, ellerini  
kullanamaz, spor yapamaz ve düzenli yürüyüꢀlere katılamaz hale gelmiꢀtir.  
26 Ocak 1999 tarihinde Engin Çankırı Hastanesi’ne nakledilmiꢀ; ancak bir doktora muayene  
olamadan cezaevine geri gönderilmiꢀ ve nakli sırasında kendisine eꢀlik eden jandarmaların  
ꢀiddetine maruz kalmıꢀtır.  
27 Ocak 1999 tarihinde Engin, yeniden Çankırı Devlet Hastanesi Nöroloji Polikliniği’ne  
sevkedilmiꢀ kendisine orada ağrı kesici ilaçlar verilmiꢀtir. Ankara Hastanesi’ne sevk talebi  
reddedilmiꢀtir.  
3
Baꢀvuranın iddialarına göre, oğlu Engin, ꢁubat 1999’dan itibaren, ꢀiddetli baꢀağrıları  
nedeniyle, diğer tutukluların yardımı olmadan yatağından çıkamıyor, ayakta duramıyor ve  
kendi baꢀına yürüyemiyordu. Đꢀtahı yoktu, titriyor, istifra ediyor ve ꢀuurunu kaybediyordu.  
5 ꢁubat 1999 günü saat 23 sularında Engin, Çankırı Devlet Hastanesi’ne acil olarak  
nakledilmiꢀtir. Doktor, ꢀuuru kapalı olan Engin’e ağrı kesici ilaçlar yazmıꢀtır. Saat bire doğru  
yeniden cezaevine götürülmüꢀtür.  
6 ꢁubat 1999 saat 2:40’ta Çankırı Devlet Hastanesi’nden bir doktor Engin’in, Ankara  
Hastanesi Dermatoloji Bölümü’ne acil olarak sevkini istemiꢀtir.  
Engin, aynı gün saat dörtte bir ambülans yerine tutuklu sevkiyatında kullanılan zırhlı bir  
araçla Ankara Devlet Hastanesi’ne sevkedilmiꢀtir.  
Ankara Hastanesi doktorlarınca hazırlanan 6 ꢁubat 1999 tarihli tıbbi rapora göre Engin, saat  
6:50’de hayatını kaybetmiꢀtir. Ankara Savcılığı ölüm sebebinin belirlenmesi amacıyla otopsi  
yapılmasını istemiꢀtir. Ayrıca ek otopsi yapılmasını da emretmiꢀtir.  
Aynı gün, Ankara Savcılığı defin izni vermiꢀtir. Savcılık açıklamasında, Engin’in solunum  
yetmezliği ve dolaꢀım bozukluğundan hayatını kaybettiği belirtilmiꢀtir.  
Kimyasal analiz raporunda, ölenin organlarında yapılan otopsi sonucu herhangi bir  
uyuꢀturucu madde, uyku ilacı ya da alkol izine rastlanılmadığı belirtilmiꢀtir.  
Olaya iliꢀkin soruꢀturma kapsamında, Engin ile aynı cezaevinde tutuklu bulunan M.E, H.Y,  
S.K, dinlenilmiꢀlerdir. Adı geçenler, Engin’in sağlık sorunlarının 1998 yılı baꢀında  
baꢀladığını, cezaevi revirine götürüldüğünde ağrı kesici ilaçlar verildiğini ifade etmiꢀlerdir.  
Kasım 1999’da ağrıları daha da ꢀiddetli hale geldiğini ve migren tanısı konulduğunu, Engin’in  
Ocak 1999 tarihinde kusma, dengede durma ve beslenme güçlüğü sorunları yaꢀadığını  
belirtmiꢀlerdir.  
23 Mart 1999’da aynı cezaevinde tutuklu olan Ç.A., Engin’in Aralık 1998’de baꢀağrılarından  
ꢀikayet ettiğini, titreme ve kusma gibi sorunlar yaꢀadığını ifade etmiꢀtir. Ocak 1999’da sağlık  
durumu iyice bozulmuꢀtur.  
Belirtilmeyen bir tarihte, aynı cezaevinde tutuklu bulunan Muh. K., Ç.A.’nın sözlerini  
doğrulamıꢀtır.  
Çankırı Savcılığı 11 Mayıs 1999 tarihinde aynı cezaevinde tutuklu olan M.K.’yı dinlemiꢀtir.  
M.K., Engin’in baꢀlangıçta ayda bir çok defa kriz geçirdiğini, son dönemde ise krizlerin  
sayısının haftada üçe, dörde çıktığını belirtmiꢀtir. Çankırı Hastanesi’ne sevkedildiğinde  
doktorlar migren tanısı koymuꢀlardır. Doktorlar üç tane ilaç yazmıꢀlardır. Engin bunlardan iki  
tanesini düzenli olarak, üçüncüsünü ise yalnızca baꢀağrısı olduğunda kullanmaktadır. Bu  
ilaçlar baꢀağrılarına karꢀı etkisiz olduğundan, diğer tutuklular ona bazı tıbbi ürünler enjekte  
etmiꢀlerdir.  
11 ve 25 Mayıs 1999 tarihlerinde Çankırı Savcılığı, aynı cezaevinde tutuklu bulunan, M.E.,  
Mu.K. ve A.N.G.’yi dinlemiꢀtir. Adıgeçen tutuklular M.K.’nın ifadelerini teyit etmiꢀlerdir.  
4
Çankırı Savcılığı, 25 Mayıs 1999 tarihinde, aynı cezaevinde tutuklu bulunan S.K. ve ꢁa.K.’yı  
dinlemiꢀtir. ꢁahıslar, Engin’in kriz ꢀeklinde ortaya çıkan bazı ağrılar çektiğini; son dönemde  
iyice sıklaꢀan bu krizler esnasında Engin’in ꢀuurunu kaybettiğini belirtmiꢀlerdir.  
Ölenin kardeꢀleri Ergün Huylu ve ꢁahnigar Huylu polis tarafından dinlenilmiꢀlerdir. Polise  
ifade vermek istemediklerini ancak Ankara Savcılığına ifade vermek istediklerini beyan  
etmiꢀlerdir.  
Ankara Savcılığı tarafından talep edilen ek otopsi raporu ölüm nedenini ortaya koymuꢀtur.  
22 Ekim 1999’da Çankırı Savcılığı’na bilgi veren cezaevi müdürü , ꢀehir dıꢀına hasta sevkinin  
tutukluların sağlık durumuna (genel hak olsun ya da olmasın) ve güvenlik koꢀullarına bağlı  
olarak kimi zaman normal araçla kimi zaman da ambülansla yapıldığını ifade etmiꢀtir.  
Belirtilmeyen bir tarihte, baꢀvuranın diğer oğlu Ergün Huylu, Engin’in ölümünden sorumlu  
tuttuğu kiꢀiler hakkında ꢀikayette bulunmuꢀtur.  
Çankırı Devlet Hastanesi aleyhindeki ꢀikayet  
Baꢀvuran, 9 Nisan 1999 tarihinde, Çankırı Cezaevi personeli, olaylar esnasında görevli  
jandarmalar ve Çankırı Hastanesi doktorları aleyhinde ꢀikayette bulunmuꢀtur.  
11 ꢁubat 1999 tarihinde Çankırı Savcılığı, hastanenin acil servisinde görevli doktorlardan  
Soner Iꢀık’ı dinlemiꢀtir. Doktor, 5 ꢁubat 1999 saat 23 55 sularında acil servise getirilen  
Engin’i muayene ettiğini ve ilgilinin yorgun olduğunu açıklamıꢀtır. Kendisine bir serum  
bağlayarak, ağrı kesici, antibiyotik ve vitamin ilaçları vermiꢀtir. Daha sonra Engin’in  
durumunun ağırlaꢀtığını bildirmek için kendisini aradıklarında, doktor, beyin tümörünün  
sözkonusu olabileceğini düꢀünerek Ankara Hastanesi’ne sevkini emretmiꢀtir. Muayene  
esnasında Engin Huylu’nun konuꢀabilecek durumda olmadığını belirtmiꢀtir. Cezaevi  
tarafından düzenlenen sağlık fiꢀinde tutuklunun migren rahatsızlığı olduğu belirtiliyordu.  
Yapılan analizler sonucunda Engin’de bir enfeksiyonun varlığına rastlanmıꢀ ve bu hususta  
doktor gerekeni yerine getirmiꢀtir.  
7 Nisan 1999 tarihinde savcılık, nöroloji doktoru Cüneyt Uzunlar’ı dinlemiꢀtir. Doktor, 27  
Ocak 1999 tarihinde Engin’i muayenesi sonucunda migren teꢀhisi koyduğunu ve bazı ilaçlar  
yazdığını beyan etmiꢀtir. 5 Eylül 1998 tarihinde, ilgilinin sol baꢀparmağında ankiloza  
rastlanmıꢀtır.  
18 Ağustos 2000 tarihinde Çankırı Cumhuriyet Savcısı iki doktor aleyhinde dikkatsizlik ve  
ihmal sonucu ölüme sebebiyet vermekten ceza davası açmıꢀtır.  
Çankırı Ceza Mahkemesi 4616 sayılı kanunun 1§4. maddesi uyarınca mahkeme kararı  
ertelenmiꢀtir.  
5
Çankırı Cezaevi personeli hakkındaki ꢀikayet  
Çankırı Savcılığı 15 ꢁubat 1999 tarihinde cezaevi doktoru Selim Engez’i dinlemiꢀtir. Doktor,  
25 Ocak 1999 tarihinde Engin’in baꢀağrısı ꢀikayetiyle geldiğini ve ona ağrı kesici ilaçlar  
verdiğini ifade etmiꢀtir. Đki gün sonra Engin yeniden gelmiꢀtir. Geldiğinde son derece yorgun  
ve baꢀının aꢀırı ꢀekilde ağrıdığından ꢀikayet etmektedir. Doktor onu Çankırı Hastanesi’ne  
sevk etmiꢀ ve Çankırı Hastanesi’nde migren teꢀhisi konulmuꢀtur.  
15 ꢁubat 1999 tarihinde savcılık cezaevinde hasta bakıcılığı yapan Hüseyin Kaꢀ’ı dinlemiꢀtir.  
Hasta bakıcı ifadesinde, 6 ꢁubat 1999 saat 3:30 sularında cezaevi müdürünün Ankara’ya  
tutuklu sevkine eꢀlik etmesi için kendisini aradığını ifade etmiꢀtir.  
Savcılık, 9 Nisan 1999 tarihinde, olayların gerçekleꢀtiği sırada nöbetçi müdür olan Hürrem  
Gümüꢀ’ü dinlemiꢀtir. Engin’in Çankırı Hastanesi’ne götürüldüğünü, nöbeti devraldığında  
öğrendiğini belirtmiꢀtir. Saat ikiye doğru Engin hücresine götürülmüꢀ; saat 3:45 sularında ise  
Ankara’ya sevkini emretmiꢀtir.  
Savcılık, 9 Nisan 1999 tarihinde cezaevi müdür yardımcısı Nevzat Koroman’ı dinlemiꢀtir. 5  
ꢁubat tarihinde, 16-24 saatleri arasında nöbetçi olduğunu ve saat 23’te Engin’i hastaneye  
naklettiğini ifade etmiꢀtir.  
Savcılık, 19 Ekim 1999 tarihnde Çankırı E Tipi Cezaevi Müdürü Ali Rıza Yıldırım’ı  
dinlemiꢀtir. 6 ꢁubat 1999 tarihinde Engin’in Çankırı Devlet hastanesi’ne kaldırıldığını,  
ardından yeniden cezaevine getirildiğini ve en sonunda Ankara’ya sevk edildiğini beyan  
etmiꢀtir.  
Savcılık, 19 Kasım 1999 tarihinde, Ali Rıza Yıldırım, Nevzat Koroman, Hürrem Gümüꢀ,  
Hüseyin Taꢀ, Selim Engez, Hasan Demir ve Mehmet Ali Kadan hakkında takipsizlik kararı  
vermiꢀtir.  
Savcı, 19 Kasım 1999 tarihinde, cezaevi müdürü yardımcısı Hürrem Gümüꢀ aleyhinde kamu  
davası açmıꢀtır.  
13 Ocak 2000 tarihinde Ağır Ceza Mahkemesi, 19 Kasım 1999 tarihli takipsizlik kararını  
bozarak, Ali Rıza Yıldırım, Hürrem Gümüꢀ, Hüseyin Taꢀ ve Selim Engez hakkındaki  
dosyaları Çankırı Ceza Mahkemesi’ne yeniden göndermiꢀtir.  
Çankırı Ceza mahkemesi 27 Ocak 2000 tarihinde, Engin’i 27 Ocak 1999 tarihinde muayene  
ettiğini beyan eden Çankırı Devlet Hastanesi doktorlarından Cüneyt Uzunlar’ı dinlemiꢀtir.  
Doktor, ilgilinin migren rahatsızlığı bulunduğunu ve bu rahatsızlığı için bir ilaç tedavisi  
yazdığını belirtmiꢀtir.  
Ceza mahkemesi 2 ꢁubat 2000 tarihinde Ali Rıza Yıldırım’ı dinlemiꢀtir. Yıldırım, olay günü  
Engin’in Ankara Devlet Hastanesi’ne sevkinin zırhlı bir araçla yapılmasına, ambulansın iyi  
durumda olmaması nedeniyle emrettiğini belirtmiꢀtir.  
Baꢀvuran, ceza mahkemesinin istinabesi yoluyla, 7 Nisan 2000 tarihinde Ankara Ceza  
Mahkemesi tarafından dinlenilmiꢀtir. Baꢀvuran oğlunun bir yıldan beridir hasta olduğunu  
belirterek, Engin’in Ankara Devlet Hastanesi’ne sevkedilmesi ve orada tedavi edilmesi için  
cezaevi yönetimine baꢀvuruda bulunduğunu ifade etmiꢀtir. Oğlu, Ankara Hastanesi’ne bir  
6
ambulans yerine zırhlı bir araçla sevk edilmiꢀtir. Oğlunun, sevkinin zamanında yapılmaması  
sebebiyle hayatını kaybettiğini iddia etmiꢀtir.  
Çankırı Ceza Mahkemesi, 4616 sayılı kanunun 1 § 4. maddesi uyarınca karar uyarınca verilen  
mahkumiyet ertelenmiꢀtir.  
HUKUK AÇISINDAN  
AĐHS’NĐN 2. MADDESĐNĐN ĐHLALĐ ĐDDASI HAKKINDA  
AĐHS’nin 2. maddesine atıfta bulunan baꢀvuran, oğlunun ölümüne ulusal makamların  
eylemsizliğinin yol açtığını iddia etmektedir.  
Hükümet, Engin’in daha hastalığının ilk belirtileri ortaya çıkar çıkmaz doktorlar tarafından  
durumunun takibe alındığını ifade etmektedir.Çeꢀitli test ve analizler yapılmıꢀtır.Đlgili, sağlık  
durumunun gerekli kıldığı her seferinde hastaneye sevkedilmiꢀ, son olarak da 5 ꢁubat 1999  
tarihinde Ankara hastanesi’ne nakli yapılmıꢀtır. Engin ile aynı ceazaevinde kalan tutukluların  
verdiği ifadelere göre, her talep ediꢀinde hastaneye sevkedilmiꢀ ve ne doktor ne de cezaevi  
sorumluları hastaneye sevkine karꢀı çıkmamıꢀtır. Yalnızca bir defasında, jandarmalarla  
yaꢀanan idari bir sorun nedeniyle hastaneye götürülememiꢀtir. Engin’in ölümünden yetkili  
makamlar sorumlu tutulamaz; zira Engin, beyin kanamasından değil akciğer iltihaplanmasına  
bağlı solunum yetmezliği ve dolaꢀım bozukluğu nedeniyle hayatını kaybetmiꢀtir. Çankırı  
Savcılığı doktorlar ve cezaevi sorumluları aleyhinde bir ceza davası açmıꢀtır.  
Hükümet’in savına itiraz eden baꢀvuran, iddialarını yinelemektedir.  
1. Yaꢀamın korunması temel yükümlülüğü hakkında  
AĐHM, AĐHS’nin 2 § 1.maddesinin Devlet’i yalnızca ölüme, keyfi ve kuralsız bir biçimde yol  
açmaktan imtina etmeye zorlamakla kalmayıp, kendi hukukuna bağlı kiꢀilerin yaꢀamlarını  
korumaya yönelik önlemler almaya da icbar ettiğini anımsatır(Taїs – Fransa, no:39922/03,  
§ 96, 1 Haziran 2006 tarihli karar, Keenan – Birleꢀik Krallık, no: 27229/95, § 89  
ve L.C.B – Birleꢀik Krallık, 9 Haziran 1998 tarihli karar)  
Tutuklu ꢀahısların yaꢀamını koruma zorunluluğu aynı zamanda tıbbi tedavilerine özen  
gösterilmesini ve aynı ꢀekilde hayatlarının sona ermesini engellemeyi de içerir( adıgeçen,  
Taїs, § 98, Anguelova – Bulgaristan, no: 38361/97, § 130 ve mutatis mutandis, Hurtado –  
Đsviçre, 28 Ocak 1994 tarihli karar). Uygun tıbbi tedavi eksikliği AĐHS’ ye aykırı bir ugulama  
teꢀkil edebilir (bkz. mutatis mutandis, Đlhan – Türkiye, no: 22277/93, § 87)  
Hükümet’e göre, Engin ilk hastalık belirtilerinden itibaren doktorların gözetimine alınmıꢀ ve  
kendisine tıbbi tahlil ve tetkikler uygulanmıꢀtır.  
Hükümet’in argümanlarını değerlendirmek amacıyla AĐHM, yetkili ulusal mercilerin  
gözünden kaçmaması ya da kaçmamıꢀ olması gereken, ilgilinin bedensel sağlık durumunun  
müꢀahade altına alınması amacıyla cezaevi ya da hastane makamlarınca alınmıꢀ tedbirleri  
inceleyecektir.  
Mevcut durumda AĐHM, dava dosyasından anlaꢀıldığı üzere, Engin’in 1998 yılı Mart ayından  
7
itibaren ꢀiddetli baꢀağrılarından muzdarip olduğunu gözlemlemektedir. Đlgiliye cezaevi  
doktoru tarafından migren tanısı konulmuꢀtur. Engin’in sağlık durumu yılın sonunda  
kötüleꢀmeye baꢀlamıꢀ ve 1999 yılı Ocak ayında iyice bozulmuꢀtur. Bunun yanında, 1998  
yılından itibaren ilgili, artık beslenememeye, okuyamamaya, elleriyle herhangi bir iꢀ ve spor  
yapamamaya, ayrıca, düzenli yürüyüꢀlere de çıkamamaya baꢀlamıꢀtır. ꢁubat 1999 tarihinden  
itibaren diğer tutukluların yardımı olmadan yatağından çıkamaz, ꢀiddetli baꢀ ağrıları  
yüzünden ayakta duramaz ve kendi baꢀına yürüyemez hale gelmiꢀtir. Aynı cezaevinde  
bulunan diğer tutukluların ifadelerine göre Engin, ꢀiddetli ağrılar çekmekte ve istifra  
etmektedir. Denge sorunları vardır ve beslenme güçlüğü çekmektedir. Ayrıca kriz geçirdiği  
anlarda bilincini kaybetmektedir. Öte yandan, diğer tutuklular Engin’e bazı tıbbi ürünler  
içeren iğneler yapmak zorunda kalmıꢀlar ve Çankırı Devlet Hastanesi’ne kaldırıldığında  
doktorlar Engin’e migren tanısı koymuꢀ ve ağrı kesici ilaçlar yazmıꢀlardır.  
Engin Huylu’nun durumu günden güne kötüleꢀmiꢀ ve 5 ꢀubat 1999 saat 23 sularında acilen  
Çankırı Hastanesi’ne kaldırılmıꢀtır. 6 ꢁubat günü saat 2:40’ta Doktor Soner Iꢀık ilgilinin  
beyninde tümör olabileceği düꢀüncesiyle Ankara Devlet Hastanesi Nöroloji Bölümü’ne  
sevkini istemiꢀtir. Đlgilinin sağlık durumunun ciddiyetine rağmen cezaevi müdürü ilgilinin  
Ankara Devlet Hastanesi’ne sevk edilmesi emrini ancak saat 4’te vermiꢀtir.  
AĐHM, bu nedenle, baꢀvuranın oğlunun sağlık sorunlarının cezaevi ve hastane makamlarınca  
bilinmemesinin mümkün olmadığı tespitinde bulunmaktadır. Bu bakımdan AĐHM, Avrupa  
Konseyi Bakanlar Komitesi tarafından benimsenen, cezaevi ortamında tıbbi tedavilerin  
organizasyonuna ve etik yönlerine iliꢀkin tavsiye kararında, özel tedaviye ihtiyaç duyan hasta  
tutukluların tedavilerinin cezaevinde yapılamaması durumunda uzmanlaꢀmıꢀ kurumlara ya da  
devlet hastanelerine sevklerinin öngörüldüğünü ayrıca tespit etmektedir. Lüzumu halinde, bir  
sağlık personeli ya da bir hastabakıcının, hastaneye sevki sırasında hastaya eꢀlik etmesi de  
öngörülmektedir.  
Mevcut davada ilgili, Çankırı Devlet Hastanesi’ne sevkedilmiꢀ; ancak orada, sağlık  
durumunun bozuk olmasına rağmen herhangi bir doktora muayene olma imkanı bulamamıꢀtır.  
Ayrıca, uzman doktorlarca ayrıntılı bir muyeneden geçirilmemiꢀ olması ve tedavi eksikliğinin  
diğer tutuklularca giderilmek zorunda kalınmıꢀ olması, Engin’in sağlık durumunun tatmin  
edici bir biçimde takip edilmediğini göstermektedir.  
AĐHM, uygulanmıꢀ tedavilerin ağrı kesicilerle sınırlı kaldığını, durumunun hızla  
kötüleꢀmesine rağmen Engin’in ayrıntılı hiçbir tahlil ya da tetkike tabi tutulmadığını  
gözlemlemektedir. Engin’in sağlık durumunun giderek bozulması, cezaevi ve hastane  
yetkililerini uyarıcı bir etken olmalıydı. Öte taraftan, jandarmaların dahlinin bulunduğu bir  
hadise sonrasında doktorun ilgiliyi muayene etmemesini de kaydetmek gerekmektedir.  
Engin’in trajik ölümünden çok daha önceleri ortaya çıkan alarm sinyalleri ve sağlık  
durumunun bozulması karꢀısında, hastalığa teꢀhis konulduktan sonra uygun bir tedavinin  
uygulanması veya ilgilide görülen kusma ve bilinç kaybı gibi belirtilerin daha uzman kiꢀilerin  
yardımından faydalanılarak önlenmesi amacıyla Ankara’daki gibi yeterli tıbbi imkanlara  
sahip bir hastaneye ve uzman doktorlara sevkedilmesi gerekiyordu. Böylelikle, Engin’in  
Ankara Hastanesi’ne sevki, sözgelimi 27 ocak 1999 tarihinde Engin bu amaçla bir talepte  
bulunduğunda gerçekleꢀtirilebilirdi. Ancak bu talep sonuçsuz kalmıꢀtı.  
Baꢀvuran, oğlunun bir ambülansla değil, zırhlı bir araçla Ankara Hastanesi’ne sevkedildiğini  
eklemektedir. Buna karꢀın AĐHM, bu durumun Engin’in ölümüne neden olan bir etken olup  
olmadığı hususunda varsayımda bulunmaksızın; bunun cezaevi veya hastane yetkililerince  
8
ilgilinin sağlık durumuna karꢀı takınılan tavrı ortaya koyan bir olgu olduğu tespitinde  
bulunmaktadır.  
Cezaevi makamlarının, tutuklulara tıbbi tedavi imkanı sağlama sorumluluğu dikkate  
alındığında, AĐHM, sözkonusu makamların Engin’in sağlık durumu karꢀısında gereken özeni  
göstermediklerini ve hastalığına teꢀhis koyarak uygun bir tedavi uygulanmasını sağlayacak  
tedbirleri almadıkları kanaatindedir.  
AĐHM böylelikle, ulusal makamların, baꢀvuranın oğlunun sağlık durumunun etkili bir  
biçimde takip edilmediği görüꢀüne sahip olmaktadır (bkz. mutatis mutandis, Taїs – Fransa, §  
103). AĐHM, cezaevi ve hastane yetkililerinin Engin Huylu’nun sağlık durumuyla ilgilenme  
biçimlerinin AĐHS’nin 2. maddesi uyarınca üzerlerine düꢀen pozitif yükümlülük ilkesine  
aykırı olduğu sonucuna varmıꢀtır.  
Bu nedenlerle, AĐHS’nin 2. maddesi esası yönünden ihlal edilmiꢀtir.  
Etkili soruꢀturma yürütme usul yükümlülüğü  
Hükümet, iki doktor hakkında ceza soruꢀturması açıldığını ifade etmektedir. Ölenle aynı  
cezaevinde bulunan tutuklular, ölenin yakınları, cezaevi personeli ve öleni hastaneye nakleden  
jandarmalar ve doktorların ifadelerinin alındığını belirtmiꢀtir. Tutuklular ꢁ.K ve A.N.G.’nin  
ifadelerine olay anında hücrelerinde bulunmamaları nedeniyle baꢀvurulamadığı belirtilmiꢀtir.  
Hükümet iddia edilen olaylarda güvenlik güçlerinin dahlinin bulunmadığını ve ceza  
soruꢀturmasının özenle yürütüldüğünü ileri sürmektedir.  
Baꢀvuran, Çankırı Savcılığı tarafından açılan soruꢀturmanın etkinliğini tartıꢀma konusu  
etmektedir. Zira, Çankırı Hastanesi ve Çankırı Cezaevi’ne karꢀı açılan cezai soruꢀturmalar  
4616 sayılı yasa temelinde bir ertelemeye uğramıꢀtır.  
AĐHS’nin 2. maddesinde yer alan anlamıyla yaꢀamın korunması için gerekli tüm önlemleri  
alma pozitif yükümlülüğü, her ꢀeyden önce Devletler’in etkin tedbirler alarak, yaꢀam hakkının  
tehlikeye atılmasına karꢀı caydırıcı bir yasal ve idari çerçeve tesis etmesini içerir (bkz. mutatis  
mutandis, sözgelimi, Öneryıldız – Türkiye, no:48939/99, § 89)  
2. maddeden doğan yükümlülükler bununla sınırlı kalmaz. Sözkonusu düzenleme, devletin  
sorumlu tutulmasının gerekebileceği, insan ölümünün meydana geldiği durumlarda, devletin  
sahip olduğu tüm imkanlarla - adli veya baꢀka türden- uygun bir tepki vererek yaꢀamın  
korunması amacıyla ihdas edilmiꢀ yasal ve idari çerçevenin yürürlüğe koyulması ve gerekli  
hallerde sözkonusu hukuk ihlalinin önlenmesi ve cezalandırılması ödevini yerine getirmeyi de  
kapsar.  
AĐHM bu noktada, ꢀayet yaꢀama hakkına veya bedensel bütünlüğe saldırı kasti değilse, ‘etkin  
bir adli sistem’ tesis etme pozitif yükümlülüğünün, her durumda zorunlu olarak cezai takibatı  
gerektirmeyip, medeni ve idari hukuk yolları ve hatta disiplin yolu ilgililer için açık ise  
sözkonusu yükümlülüğün yerine getirilmiꢀ sayılabilebileceğini daha önce dile getirmiꢀti (bkz.,  
Öneryıldız, adıgeçen §§ 91 ve 92).  
Bu bakımdan AĐHM, cezai yolun hem baꢀvuran hem de yetkili savcılık tarafından  
kullanıldığını derhal tespit etmektedir. AĐHM, savcılık tarafından belli sayıda soruꢀturma  
yapıldığını kaydetmektedir. Bu amaçla Çankırı Savcılığı, Engin’in ölümünden sonra, Engin  
9
ile aynı cezaevinde kalmıꢀ olan tutukluların ifadelerine baꢀvurmuꢀ, kimyasal analiz  
yapılmasını ve bir ek otopsi raporu hazırlanmasını talep etmiꢀtir. Baꢀvuranın ꢀikayetini  
müteakiben cezaevi personeli, Çankırı Devlet Hastanesi doktorları ve olaylar sırasında görevli  
jandarmalar hakkında bir ceza soruꢀturması açılmıꢀtır. Savcılık, bu ceza soruꢀturması  
sonucunda derlenen unsurları dikkate alarak, doktorlar aleyhinde ihmal ve dikkatsizlik sonucu  
ölüme sebebiyet vermekten bir ceza davası açmıꢀtır. Ayrıca savcılık, cezaevi personeli beꢀ  
kiꢀi aleyhinde Çankırı Ceza Mahkemesi’nde baꢀka bir dava açmıꢀtır.  
AĐHM, 4616 sayılı kanunun yürürlüğe girmesi sebebiyle ulusal makamların hangi kiꢀilerin ne  
kadar sorumululuğu olduğunu belirlemelerini sağlayacak bu iki ceza davası sonuca  
ulaꢀamamıꢀtır. Oysa, bu iki ceza davasında ulusal mahkemeler esasa dair çekiꢀmeli  
yargılamaya baꢀvurmuꢀ olsalardı, baꢀvuranın oğlunun ölümüne yol açacak türden eksiklik ve  
ihmallerin yapılmıꢀ olup olmadığını belirleyebilirlerdi. AĐHM, 4616 sayılı kanunun yürürlüğe  
girmesinin akabinde ceza mahkemesinin karar vermek için beꢀ yıllık süreyle iki davayı da  
ertelemiꢀ olmasını üzüntüyle karꢀılamaktadır. AĐHM, taraflarca sunulan unsurları gözönünde  
bulundurarak, 4616 sayılı kanunun uygulamasından kaynaklanan bu ertelemenin, haklarında  
takibat yapılan kiꢀilere bahꢀedilmiꢀ bir nev’i yasal dokunulmazlık haline geldiğini tespit  
etmektedir. Özetle, ceza soruꢀturması yararını yitirmiꢀtir. Zira, savcılık ve baꢀvuran tarafından  
açılan ceza davası, de facto her türlü etkinlikten yoksun bir baꢀvuru haline geldiğinden amacı  
ortadan kalkmıꢀtır (Abdülsamet Yaman – Türkiye no: 32446/96, § 55, 2 Kasım 2004).  
Sonuç olarak AĐHM, yetkili mercilerin, baꢀvuranın oğlunun ölümü hakkında etkin bir  
soruꢀturma yapmadıkları sonucuna varmıꢀtır.  
Bu nedenle, AĐHS’ nin 2. maddesinin usül yükümlülüğü ihlal edilmiꢀtir.  
Tazminat  
Baꢀvuran maddi tazminat olarak 10.703 Euro talep etmektedir. Bu tutar, baꢀvuranın  
öldüğünde 23 yaꢀında olan oğlunun, ailesinin ihtiyaçlarını karꢀılamak için çalıꢀması  
durumunda asgari ücret temel alınarak elde edebileceği miktarı ifade etmektedir. Bu tutarın  
288 Euroluk kısmı cenaze masrafları için talep edilmektedir.  
Baꢀvuran bunun dıꢀında 288.350 Euro manevi tazminat talep etmektedir.  
Hükümet, bu taleplere hiçbir kanıtla desteklenmedikleri gerekçesiyle itiraz etmektedir.  
AĐHM’nin içtihatlarına göre, bir baꢀvuran tarafından iddia edilen zararla AĐHS’nin ihlali  
arasında açık bir illiyet bağı olmalıdır. Böylece, gelir kaybına bağlı olarak tazminat tahsis  
edilebilir(bkz., diğerleri arasında, Barberà,Messgué ve Jabardo – Đspanya (50. madde), 13  
Haziran 1994 tarihli karar, §§16-20). Yine de, mevcut davada, AĐHM, Engin Huylu’nun  
baꢀvuranın ailesinin tek maddi desteği olmadığını tespit etmektedir. Bu nedenle, maddi  
tazminat talebinin tamamını reddetmektedir.  
Bununla birlikte AĐHM, tespit edilen ihlalleri gözönünde bulundurarak, Engin Huylu’nun  
yaꢀamıꢀ olması muhtemel acı ve ızdırabın haricinde, ilgilinin babası olan baꢀvuranın da aynı  
ꢀekilde oğlunun ölümüne neden olan koꢀulları öğrendiğinde ve etkin bir soruꢀturma  
yapılmasının imkansızlığını farkettiğinde, sıkıntı ve çaresizlik yaꢀamıꢀ olabileceğini takdir  
etmektedir. Bu ꢀartlarda ve hakkaniyete uygun olarak, AĐHM, baꢀvurana, 15 000 Euro manevi  
tazminat ödenmesine karar vermiꢀtir.  
10  
Masraf ve harcamalar  
Baꢀvuran, AĐHM ve ulusal mahkemeler önünde yaptığı masraf ve harcamalar için 11.564  
Euro talep etmektedir. Bu tutar ꢀu ꢀekilde hesaplanmıꢀtır: Avukat ücreti için 248 Euro,  
Çankırı Ceza Mahkemesi önünde yapılan masraflar için 7.808 Euro, Çankırı’ya yapılan  
seyahatler için 136 Euro, fotokopi masrafları için 29 Euro, posta masrafları için 27 Euro ve  
baꢀvurunun AĐHM’ye baꢀvuru yapılması için yapılan masraf için 3 316 Euro. Ancak baꢀvuran  
bu iddialarını belgelendirememiꢀtir.  
Baꢀvuranın avukatının gösterdiği özeni gözönünde bulunduran AĐHM, elinde bulunan  
unsurlar temelinde hakkaniyete uygun olarak baꢀvurana 5.000 Euro ödenmesine karar  
vermiꢀtir.  
Gecikme faizi  
Gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı  
faiz oranına üç puan eklenecektir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM  
1. Altıya karꢀı bir oyla, baꢀvuranın oğlunun ölümüne iliꢀkin olarak, AĐHS’ nin 2. maddesinin  
esası bakımından ihlal edildiğine;  
2.Altıya karꢀı bir oyla, Savunmacı Devlet’in etkin bir soruꢀturma yürütmesine iliꢀkin olarak,  
AĐHS’nin 2. maddesinin usulü bakımından ihlal edildiğine;  
3.Altıya karꢀı bir oyla,  
a) AĐHS’nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
döviz kuru üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana,  
i. maddi tazminat olarak 15.000 Euro (on beꢀ bin) ödenmesine;  
ii. masraf ve harcamalar için 5.000 Euro (beꢀ bin) ödenmesine;  
iii. bu miktarın yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmasına;  
b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;  
Adil tazmine iliꢀkin diğer taleplerin oybirliğiyle reddine;  
karar vermiꢀtir.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2 ve 3.  
maddesine uygun olarak 16 Kasım 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.  
11  
YARGIÇ KOVLER’ĐN MUTABIK GÖRÜꢁÜ  
Uzun tereddütlerden sonra, AĐHS’nin 2. maddesinin ihlal edildiği yönündeki çoğunluk  
görüꢀüne katılma kararı aldım. Kanaatimce, ölümünden önceki günlerde baꢀvuranın oğluna  
gösterilen ilgi düzeyine iliꢀkin sorular daha ziyade AĐHS’nin 3. maddesi yönünden  
incelenmeliydi (Keenan – Birleꢀik Krallık, no: 27229/05, § 101). Keenan davasında  
( bir akıl hastalığından muzdarip bir tutuklunun intiharına iliꢀkin), AĐHM, “Mark Keenan’ın  
etkili bir biçimde müꢀahade altına alınmamıꢀ olması ve sağlık durumu ve tedavisi hakkında  
psikiyatri uzmanlarına baꢀvurulmamıꢀ olması, intihara eğilimli olduğu bilinen bir akıl  
hastasına uygulanan tıbbi tedavilerde ciddi eksiklikler teꢀkil etmektedir.” (§ 116) ꢀeklinde bir  
sonuca varmıꢀtır.  
Buna karꢀın, bir doğum uzmanı hakkında yapılan takibatın sözkonusu olduğu Calvelli ve  
Ciglio – Đtalya kararında Büyük Daire, 2. maddenin “Devleti yalnızca kasten ölüme sebebiyet  
vermekten imtina etmeye değil aynı zamanda yargısına tabi kiꢀilerin hayatının korunması için  
gerekli önlemleri almaya” da (L.C.B. – Birleꢀik Kırallık, 9 haziran 1998 tarihli karar, § 36)  
icbar ettiği ilkesinden yola çıkarak “ 2. maddenin uygulanabilir olduğu ve(...) ihlal  
edilmediği” sonucuna varmıꢀtı.  
Bu sebeple, mevcut davada iki yaklaꢀım rekabet halindeydi. Dava koꢀulları ıꢀığında, bu olay  
baꢀvuranın oğlunun ölümünde yetkililerin doğrudan sorumluluğu sorusunu gündeme  
getiriyordu. Savunmacı Devlet’in ölüme yol açmak kastıyla hareket ettiğine dair hiçbir delil  
bulunmamaktadır. Benzer bir dava olan H.Y ve Hü.Y – Türkiye davasında (no: 40262/98,6  
Ekim 2005), adli tıp raporuna istinaden AĐHM, “ bu türden bir sonucun hiç kuꢀkusuz meꢀru  
ꢀüphelere dayanan fakat elle tutulur kanıtlarla desteklenmeyen bir varsayımdan  
kaynaklanacağı” (§ 114) gerekçesiyle ihlal tespitinden vazgeçmiꢀti. Bu kararın sonucu “  
yetkili makamların ilgiliye zamanında tıbbi tedavi imkanı sağlamadıkları olgusuna gelince”  
(kararın hüküm fıkrası) ifadesiyle, AĐHM’nin 2. maddenin ihlaline hükmettiği Anguelova –  
Bulgaristan kararıyla tam bir muhalefet içindedir. Sonuç olarak AĐHM, Taїs – Fransa  
kararında nezarete alınmıꢀ bir tutuklunun ölümüne iliꢀkin “polislerin, ilgilinin bedensel ve  
ruhsal rahatsızlığına karꢀı kayıtsızlıkları ve etkin bir tıbbi gözetimin veya polis gözetiminin  
yokluğu Devlet’in gözlem altındaki kiꢀilerin yaꢀamının korunması yükümlülüğüne aykırılık  
teꢀkil ettiği” (§ 103) hükmüne varmıꢀtır. Đꢀte bu son karar benim AĐHS’nin 3. maddesinden  
ziyade 2. maddesinin ihlal edildiği yönündeki kararımda kesin olarak etkili olmuꢀtur.  
Usule yönünden bir gözlem: 12 Nisan 2000 tarihinde Çankırı Valisi doğru bir teꢀhis  
koymadıkları ve ilave tetkikler yapmadan veya baꢀka çarelere baꢀvurmadan yalnızca reçete  
yazarak, dikkatsizlik sonucu ölüme sebebiyet verdikleri gerekçesiyle, doktorlar aleyhinde  
ceza davası açılmasına izin vermiꢀtir. 18 Ağustos 2000 tarihinde Ceza Kanunu’nun 455 § 1.  
maddesi temelinde bir iddianame sunan Çankırı Cumhuriyet Savcısı suçlanan iki doktor  
aleyhinde dikkatsizlik ve ihtimal sonucu ölüme sebebiyet vermekten ceza davası açmıꢀtır.  
Oysa, 22 ꢁubat 2001 tarihinde, 22 Aralık 2000 tarihinde yürürlüğe giren 4616 sayılı kanunun  
ꢀartlı salıvermeye, davaların ertelenmesine ve 23 Nisan 1999 tarihinden önce iꢀlenmiꢀ suçlara  
iliꢀkin bölümleri uyarınca, karar vermek için davanın beꢀ yıl süreyle ertelenmesine karar  
verilmiꢀtir.  
Savcı tarafından, Engin Huylu’nun Ankara Devlet Hastanesi’ne sevkinin ambülans gibi uygun  
bir araçla yapılmasını emretmemekten ve dikkatsizlikten dolayı 6 ꢁubat 1999 tarihinde  
nöbetçi olan Çankırı Cezaevi Müdür Yardımcısı Hürrem Gümüꢀ aleyhinde 19 Kasım 1999  
tarihinde açılan kamu davası da aynı ꢀekilde ertelemeye uğramıꢀtır. Doktor Gümüꢀ aleyhinde  
12  
açılan ceza davası Çankırı Cezaevi personeline karꢀı açılan ceza davasıyla birleꢀtirilmiꢀtir.  
Yine 4616 sayılı kanunun yürürlüğe girmesini müteakip, Çankırı Ceza Mahkemesi de aynı  
ꢀekilde, karar vermek üzere davayı beꢀ yıl süreyle ertelemiꢀtir.  
Bu bakımdan ve sözkonusu davalara iliꢀkin beꢀ yıllık erteleme süresinin dolması dikkate  
alınarak, Hükümet’i cezaevi personeli ve iki doktor aleyhinde açılan ceza davasının seyrine  
iliꢀkin bilgi vermeye davet etmek daha ihtiyatlı bir yaklaꢀım olurdu. AĐHM, tarafından  
bilhassa Rusya’ya karꢀı açılmıꢀ davalar sözkonusu olduğunda uygulanan olayların araꢀtırma  
metodolojisi dikkate alındığında, daire Savunmacı Hükümet’ten Engin Huylu’nun sağlık  
dosyasını talep edebilirdi.  
Tüm bunlar, kararın benimsenmesi esnasında, Savunmacı Devlet’in 2. madddede yer alan  
etkin bir soruꢀturma yürütme yükümlülüğü ilkesini usul yönünden ihlal edip etmediği  
noktasında vardığı sonuçları daha iyi temellendirmesine imkan verirdi. Elbette, soruꢀturmanın  
etkinliği konusunda kanıt sunmak görevi herꢀeyden önce Savunmacı Devlet’e aittir.Ancak  
AĐHM, daha önce 2. veya 3. maddenin sözkonusu olduğu bir çok fırsatta Savunmacı  
Devletler’den soruꢀturmaların seyrine dair bilgi talep etmiꢀtir.  
13  
YARGIÇ TÜRMEN’ĐN AYRIK GÖRÜꢁÜ  
2. maddenin esas ve usul yönlerinden ihlal edildiği yönündeki çoğunluk kararına  
katılamamaktan dolayı üzüntü duyuyorum.  
Tutuklular sözkonusu olduğunda AĐHM, gözlem altındaki kiꢀilerin hassas olduğunun ve  
yetkili makamların onları korumakla görevli olduğunun altını çizmek fırsatını bulmuꢀtur  
(Keenan – Birleꢀik Krallık no: 27229/95, § 91)  
Öte taraftan, Calvelli ve Ciglio – Đtalya davasında AĐHM, “ yaꢀam hakkına veya bedensel  
bütünlüğe saldırı kasti değilse, 2. maddeden doğan etkin bir adli sistem tesis etme pozitif  
yükümlülüğü her durumda cezai türden bir yola baꢀvurmayı gerekli kılmaz. Tıbbi ihmallere  
iliꢀkin özel bağlamda, sözgelimi sözkonusu hukuki sistem ilgililer için sivil mahkemeler  
önünde bir baꢀvuru imkanı sunuyorsa ve ilgililere ceza mahkemeleri önünde tek baꢀlarına  
yahut birlikte baꢀvuruda bulunma imkanı veriyorsa, davaya konu olan doktorların  
sorumluluklarını ortaya koymak amacıyla ve icabında her türlü uygun sivil cezanın tatbik  
edilmesine ve tazminat ödenerek kararın yayımlanmasına imkan tanıyorsa benzer bir  
yükümlülük yerine getirilmiꢀ sayılır ” ꢀeklinde ifadede bulunmuꢀtur. AĐHM’nin bir çok  
kararında vurgu yaptığı bu ilke (sözgelimi Vo – Fransa, no: 53924/00, § 90) artık yerleꢀik bir  
içtihat teꢀkil etmektedir.  
Oysa yukarıda belirtilen iki ilke birbiriyle uyumlu değildir. Bu yüzden, Calvelli ve Ciglio  
davasında dile getirilen ilke tutuklulara yönelik değildir. Bu ilke, sorunun tıbbi ve klinik  
yönünü ilgilendirir ve devlet denetimi altında olsunlar ya da olmasınlar tıbbi tetkik yapılan  
tüm kiꢀilere uygulanır. Öte yandan devletin, denetimi altında bulunan hasta kiꢀilere karꢀı  
uygun bir tedavi temin etme ve tıbbi tetkikten geçmelerini garanti etme pozitif yükümlülüğü  
vardır.  
Mevcut davada, ölen Engin Huylu 1998 yılından itibaren, tutuklu olduğu sırada, baꢀ  
ağrılarından ꢀikayet etmeye baꢀlamıꢀtır. Hiç kimse onun Çankırı Devlet Hastanesi’ne  
muayene için düzenli olarak gönderildiğine ve her defasında bir doktor tarafından muayene  
edildiğine itiraz etmemektedir. Kendisine ilaç verilmiꢀtir. 5 ꢁubat 1999 tarihinde sağlık  
durumu bozulduğunda, ilk olarak Çankırı Hastanesi Acil Servisi’ne, daha sonra da Ankara  
Devlet Hastanesi Nöroloji Bölümü’ne sevk edilmiꢀtir.  
Böylece, ölenin ꢀikayetlerinin türünü gözönüne alan yetkili makamlar kendilerinden makul  
olarak beklenebilecek her ꢀeyi yapmıꢀlardır.  
Huylu’nun Ankara’ya bir ambülansla değil de zırhlı bir araçla sevk edilmiꢀ olması ölümünde  
herhangi bir rol oynamamıꢀtır. Zira otopsi raporlarına göre akciğer iltihaplanmasına bağlı  
solunum ve dolaꢀım problemleri nedeniyle ölmüꢀtür.  
Baꢀvuran, oğlunun ölümünün ulusal makamların kayıtsızlığından kaynaklandığını iddia  
etmektedir. Dava koꢀullarından anlaꢀıldığına göre, cezaevi makamları, ilgilinin hastaneye  
götürülmesi gerektiği her seferinde ödevlerini yerine getirmiꢀlerdir. Hiçbir ꢀekilde ölene  
uygun tedavi uygulanmasına engel olmamıꢀlardır. Aksine, baꢀvuranın oğlunun uygun bir  
tedaviden yararlanması için ellerinden gelen herꢀeyi yapmıꢀlardır.  
Öte taraftan, eğer baꢀvuran doktorların ihmalinin oğlunun ölümünün asıl nedeni olduğunu  
14  
düꢀünüyor idiyse hastane yönetimine karꢀı adli bir dava açabilirdi. Bu türden bir baꢀvuru,  
doktorların sorumluluğunu ortaya koyacağı gibi Türk Đdari Hukuku uyarınca tazminat talep  
edebilme imkanına kavuꢀurdu. Bu yoldan amacına ulaꢀma ꢀansı oldukça yüksekti. Ayrıca,  
baꢀvuran sivil mahkemelerden tazminat talebinde bulunabilirdi. Baꢀvuran, bu iki yoldan  
hiçbirisine baꢀvurmamıꢀtır. Savcılığın Çankırı Hastanesi doktorları aleyhinde ceza davası  
açmıꢀ olması ve bu davanın 4616 sayılı kanun uyarınca askıda kalmıꢀ olması idari ve sivil  
baꢀvuru yollarının etkinliğine gölge düꢀürmemektedir. AĐHM’nin Büyük Dairesi, 2. maddece  
öngörülen etkililik gerekliğinin “ (...) adli sistem ilgililere ceza mahkemeleri önünde tek  
baꢀlarına yahut birlikte bir baꢀvuru imkanı tanıdığı takdirde,” yerine getirilebileceği görüꢀünü  
daha önce ifade etmiꢀtir. Bu cümleden açıkça anlaꢀıldığı üzere ceza mahkemelerine baꢀvurma  
imkanı olsun ya da olmasın, ihmal nedeniyle ölüm hallerinde asıl olan sivil mahkemelere  
baꢀvuru imkanının bulunup bulunmadığıdır.  
Calvelli ve Ciglio davasında yürütülen mantığın, çoğunluk tarafından mevcut davada  
uygulanamaz olduğunu meꢀru kılacak hiçbir gerekçe gösterilmeden görmezden gelindiğini  
tespit etmek ilgi çekicidir.  
Bu nedenlerle, 2. madde kanaatimce ihlal edilmemiꢀtir.