COUNCIL

OF EUROPE

AVRUPA

KONSEYİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ DAİRE

KALYONCU – TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru no. 41220/07)

KARAR

STRAZBURG

3 Şubat 2009

İşbu karar AİHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde

kesinleşecektir. Şekli düzeltmelere tâbi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

KALYONCU – TÜRKİYE KARARI

USUL

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 41220/07 no’lu davanın nedeni Süleyman

Kalyoncu, Ali Kalyoncu ve Mustafa Kalyoncu adlı üç T.C. vatandaşının (“başvuranlar”)

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (“AİHM”) 19 Eylül 2007 tarihinde, İnsan Hakları ve

Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (“AİHS”) 34. maddesi uyarınca

yapmış olduğu başvurudur.

Başvuranlar, AİHM önünde İstanbul Barosu avukatlarından Y. Demirci, E. Uslu ve E.

Günay tarafından temsil edilmiştir.

OLAYLAR

Başvuranlar Rize’de deniz kıyısı yakınında 3,223 m²’lik bir arsa ve üzerinde 140 m²’lik

bir kafeteryanın malikidir. 3 Ekim 2006 tarihinde Rize Asliye Hukuk Mahkemesi, özel

mülkiyete tâbi olamayacak olan kıyı şeridinde bulunduğu gerekçesiyle arsanın 104.36 m²’lik

bölümüne ait tapunun iptali ve kafeterya alanının 17.35 m²’lik bölümünün yıkılmasına karar

vermiştir. 12 Mart 2007 tarihinde Yargıtay, birinci derece mahkemesi kararını onamıştır.

HUKUK

Başvuranlar yetkililerin 1 no’lu Protokolün 1. maddesine aykırı olarak kendilerine

tazminat ödemeden mülklerinden mahrum bırakmalarından şikâyetçi olmuş, Hükümet iddiayı

reddetmiştir.

AİHM, daha önce benzer davaları kabuledilebilir olarak ilan ettiğini (bkz. özellikle

Abacı – Türkiye, no. 33431/02 ve Turgut vd. – Türkiye, no. 1411/03) ve iyi niyetle edinilmiş

ancak daha sonra tazminat ödenmeden kamu mülkiyetine geçirilmiş tapu iptal olaylarına

ilişkin olarak 1 no’lu Protokolün 1. maddesinin ihlal edildiğini tespit ettiğini hatırlatır (bkz.

N.A. vd. – Türkiye, no. 37451/97). AİHM ayrıca benzer durumlarda tazminatın ödendiği

emsal iç hukuk kararı bulunmayışını dikkate alır. Bu nedenle mahkeme başka türlü karar

vermesi için gerekçe bulunmaması karşısında başvurunun kabuledilebilir olduğuna hükmeder.

Esasa ilişkin olarak AİHM, yukarıda anılan davalardaki tespitlerinden ayrılmak için neden

görmemektedir. Dolayısıyla 1 no’lu Protokolün 1. maddesinin ihlal edildiğini tespit

etmektedir.

Başvuranlar 100,000 Euro maddi, 30,000 Euro manevi tazminat talep etmişlerdir.

Ayrıca ulusal mahkemeler önündeki masraf ve harcamalar için 4,000 Euro, AİHM ve ulusal

mahkemelerdeki yargılamaya ilişkin avukatlık ücreti olarak 9,000 Euro talep etmişlerdir. Bu

bağlamda ulusal mahkemelerin verdiği birtakım makbuzları ibraz etmişlerdir. Hükümet

dayanaksız, spekülatif ve aşırı olduğu gerekçesiyle taleplere karşı çıkmıştır.

Başvuranların manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak AİHM, mevcut dava

koşullarında ihlal tespitinin yeterli adil tatmin sağladığı görüşündedir (bkz. Doğrusöz ve Aslan

– Türkiye, no. 1262/02). Ancak ilgili içtihat ve başvuranların mülküne uygulanan

kamulaştırmanın kısmi oluşu ışığında (karşılaştır Terzioğlu vd. – Türkiye, no. 16858/05,

23953/05, 34841/05, 37166/05, 19638/06 ve 17654/07; Miçooğulları – Türkiye, no. 75606/01;

Kutluk vd. – Türkiye, no. 1318/04) AİHM başvuranlara ortaklaşa 10,000 Euro maddi tazminat

KALYONCU – TÜRKİYE KARARI

ve elindeki bilgilere dayanarak 3,500 Euro yargılama masraf ve giderleri ödenmesine

hükmeder. AİHM ayrıca gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi

faizlerine uyguladığı orana üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun olduğunu

değerlendirir.

BU GEREKÇELERE DAYANARAK AİHM OYBİRLİĞİYLE,

1. Başvurunun kabuledilebilir olduğuna;

2. AİHS’ye ek 1 no’lu Protokolün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

3. İhlal tespitinin başvuranlar tarafından uğranan manevi zararların telafisi için tek başına

yeterli olduğuna;

4. (a) Sorumlu devletin başvuranlara, AİHS’nin 44/2 maddesi uyarınca kararın kesinleştiği

tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihinde geçerli olan kur üzerinden Türk Lirası’na

çevrilmek üzere ortaklaşa:

(i) 10,000 Euro (on bin Euro) manevi tazminat;

(ii) 3,500 Euro (üç bin beş yüz Euro) yargılama masraf ve giderleri;

(iii) bu miktarlara uygulanabilecek her tür vergiyi ödemesine;

(b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten ödemenin yapılmasına kadar geçen süre için Avrupa

Merkez Bankası’nın marjinal kredilere uyguladığı faiz oranına üç puan eklemek suretiyle

elde edilecek oranın gecikme faizi olarak uygulanmasına;

5. Adil tatmine ilişkin diğer taleplerin reddine

KARAR VERMİŞTİR.

İşbu karar İngilizce olarak hazırlanmış ve AİHM İç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragrafları uyarınca 3 Şubat 2009 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.