COUNCIL

OF EUROPE

AVRUPA

KONSEYİ

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

KARAASLAN - TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru no: 72970 / 01)

Kararın Özeti

STRAZBURG

4 Nisan 2006

İşbu karar Sözleşmenin 44 § 2. maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup

şekli bazı düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve (72970/01) başvuru no’lu davanın nedeni Gültekin

Karaaslan’ın (Başvuran) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne 28 Mayıs 2001 tarihinde

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Temel İnsan Haklarını güvence altına alan 34. maddesi

uyarınca yapmış olduğu başvurudur. Başvuran, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)

önünde Antalya barosu avukatlarından Elvan Tetik tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (İdare) 1997 yılında başvurana ait

Antalya’da bulunan araziyi istimlak etmiştir.

Başvuran, İdare tarafından ödenen miktarın yetersiz olduğu gerekçesiyle ek kamulaştırma

bedeli talebiyle Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvurmuştur.

Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından 10 Şubat 1999 tarihinde alınan karar Yargıtay tarafından

bozulmuş ve dosya İlk derece mahkemesine gönderilmiştir.

Dava dosyasının yeniden incelenmesinin ardından 1 Kasım 2000 tarihinde Asliye Hukuk

Mahkemesi başvurana 912.900.740 TL. ek bedel ödenmesine ve taşınmazın İdareye geçtiği

18 Şubat 1998 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizin eklenmesine karar vermiştir.

Taraflar temyize gitmediğinden, karar 29 Kasım 2000 tarihinde nihai hale gelmiştir.

İlgili döneme ilişkin yıllık % 50 ve % 60 yasal faiz oranıyla birlikte başvurana 28 Kasım 2000

tarihinde 2.310.690.000 TL. ek bedel ödenmiştir.

HUKUKA DAİR

I. EK 1 NO’LU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESİ’NİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

HAKKINDA

Başvuran ek kamulaştırma bedelinin geç ödenmesi nedeniyle değer kaybettiğinden ve

Türkiye’deki yüksek enflasyon karşısında yasal faiz oranının yetersiz kalmasından şikayetçi

olmakta, bu doğrultuda Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğini ileri

sürmektedir.

A. Kabuledilebilirlik hakkında

AİHM, mahkemenin bu yöndeki yerleşik içtihatları (Bkz. özellikle Aka kararı) ve sunulan

unsurların bütünü ışığında, başvurunun esastan incelenmesi gerektiğine itibar etmektedir.

Başvurunun kabuledilemez bulunması için hiçbir gerekçe tespit edilmemiştir.

B. Esas hakkında

AİHM, daha önceki kararlarda benzer şikayetlerin dile getirildiğini ve bunların Ek 1 no’lu

Protokol’ün 1. maddesinin ihlali ile sonuçlandığını dile getirmektedir (Bkz. sözü edilen Akkuş

kararı, s. 1317, §§ 30–31, ve Aka kararı, s. 2682, §§ 50–51).

AİHM, olayların koşullarını incelemiş ve Hükümetin davanın sonucunu değiştirecek hiçbir

tespiti ve delili sunmadığını not etmektedir. AİHM’ye göre, Karaaslan’ın arazisinin

kamulaştırılması esnasında alacağı miktar ile bunun düzenlenmesi –ki bu eksiklikler

kamulaştırıcı idareye yüklenebilir– arasındaki fark başvuranın maddi kayba uğramasına yol

açabilir ve bunun yanı sıra mülkiyet hakkının korunması ile genel menfaatin gereklilikleri

arasındaki hassas dengeyi bozabilir (Bkz. mutatis mutandis, sözü edilen Akkuş kararı, s.1310,

§§ 30-31).

Sonuç olarak Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiştir.

II. AİHS’NİN 41. MADDESİ’NİN UYGULANMASI

A. Maddi ve manevi tazminat

Başvuran 640 Amerikan Doları (USD) maddi zarara uğradığını iddia etmektedir. Ayrıca

manevi tazminat olarak 10.000 USD talep etmektedir.

Hükümet bu miktarları aşırı ve ispat edilmemiş olarak nitelendirmektedir.

AİHM, Aka kararında (sözü edilen, s. 2683–2684, §§ 55–56) belirlenen hesaplama yöntemini

dikkate alarak ve ilgili ekonomik veriler ışığında, başvurana maddi tazminat olarak talep ettiği

miktara karşılık gelen 536 Euro’nun ödenmesine karar vermiştir.

Manevi zararla ilgili olarak AİHM, ihlal kararının tespitinin başlı başına bir adil tazmini

oluşturduğu kanısındadır.

B. Masraf ve harcamalar

Başvuran 2 Kasım 2004 tarihli görüşlerinde AİHM nezdinde yapmış olduğu harcamalar için

400 USD talep etmiştir.

Hükümet bu miktarın belgelenmediğini savunmaktadır.

AİHM, başvuran tarafından öne sürülen iddiaların yeterince kanıtlanmamasına karşın davanın

özel koşulları dikkate alındığında başvurana talep ettiği 400 USD karşılığı 335 Euro’nun

ödenmesinin uygun olacağına itibar etmiştir.

C. Gecikme Faizi

AİHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına 3

puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM, OYBİRLİĞİYLE,

1. Başvurunun kabuledilebilir olduğuna;

2. AİHS’ye Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

3. Mevcut kararın manevi zarar için tek başına adil bir tazmini oluşturduğuna;

4. a) AİHS’nin 44 § 2. maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde,

ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek ve her türlü vergiden muaf

olmak üzere Savunmacı Hükümetin başvurana:

maddi tazminat olarak 536 (beş yüz otuz altı) Euro;

ii.

masraf ve harcamalar için 335 (üç yüz otuz beş) Euro ödemesine;

b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar, Avrupa Merkez

Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faizin

uygulanmasına;

5. Adil tazmine ilişkin diğer taleplerin reddine;

KARAR VERMİŞTİR.

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2. ve 3.

maddelerine uygun olarak 4 Nisan 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.