CONSEIL DE

L'EUROPE

AVRUPA

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

KARADUMANLI - TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢀvuru no: 64293/01)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

30 Eylül 2008

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup, ꢀekli

bazı düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

T.C. vatandaꢀı Serhat Karadumanlı (baꢀvuran) tarafından Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, 28

Nisan 1999 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin

Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapılan

64293/01 numaralı baꢀvuru sonucu bu dava görülmektedir.

OLAYLAR

I. DAVANIN KOꢀULLARI

Baꢀvuran 1972 doğumlu olup Đzmir’de ikamet etmektedir.

Đzmir Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele ꢁubesi ekipleri tarafından yasadıꢀı örgüt DHKP-

C’ye (Devrimci Halk Kurtuluꢀ Partisi-Cephe) yönelik düzenlenen operasyon kapsamında

baꢀvuran ve yirmi altı kiꢀi 17 Aralık 1996 tarihinde yakalanmıꢀtır.

Baꢀvuran 28 Aralık 1996’da cumhuriyet savcısı ve ardından Đzmir Devlet Güvenlik

Mahkemesi hakimi önüne çıkarılmıꢀtır. Baꢀvuran hem savcı hem hakim karꢀısında

konuꢀmama hakkını kullanmıꢀtır. Baꢀvuranın tutuklanmasına karar verilmiꢀtir.

Cumhuriyet savcısı 25 Mart 1997 tarihli bir iddianame ile TCK’nın 168/2 ve 3713 sayılı

Terörle Mücadele Kanunu’nun 5. maddesine dayalı olarak baꢀvuranı DHKP-C mensubu

olmak ve birçok bombalı saldırıya karıꢀmakla itham etmiꢀtir.

Devlet Güvenlik Mahkemesi 29 Aralık 1997 tarihli bir karar ile TCK’nın 168. maddesi

uyarınca baꢀvuranı mahkum etmiꢀtir. DGM baꢀvuranın mahkumiyetine karar verirken

mahkemede sözkonusu örgütün üyesi olduğuna dair ifadeleri, cezai soruꢀturmanın farklı

aꢀamalarında diğer sanıkların verdikleri uyuꢀan ifadeleri, baꢀvuranın mahkemedeki militan

tutumunu, polisin operasyonlar esnasında ve olay yeri incelemelerinde ele geçirdiği maddi

kanıt unsurlarını dikkate almıꢀtır.

Yargıtay 28 Ekim 1998 tarihinde bu kararı onamıꢀtır.

HUKUK

I. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuran bünyesinde askeri bir hakimi bulundurması nedeniyle kendisini yargılayıp mahkum

eden Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin «bağımsız ve tarafsız» bir mahkeme olarak

nitelendirilemeyeceğini öne sürmektedir. Baꢀvuran iꢀkence ve baskı altında verilen itiraflara

dayanarak mahkum edilmesinden dolayı hakkaniyete uygun bir yargılamanın

gerçekleꢀmediğini iddia etmekte, AĐHS’nin 6/1 maddesine göndermede bulunmaktadır.

Hükümet bu iddiaya karꢀı çıkmaktadır.

AĐHM AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun

olmadığını kaydeder. Baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.

A. Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin bağımsızlığı ve tarafsızlığı hakkında

AĐHM daha önce de bu baꢀvurudakine benzer sorunları incelediğini ve AĐHS’nin 6/1

maddesinin ihlal edildiği sonucuna vardığını hatırlatır (Bkz. Özel-Türkiye no: 42739/98, 7

Kasım 2002 ve sözü edilen Özdemir).

AĐHM Hükümetin mevcut davada farklı bir sonuca ulaꢀmasını sağlayacak ikna edici hiçbir

tespit ve delil sunmadığını kaydetmektedir. Bunun yanı sıra baꢀvuranın aralarında askeri

hakimlerim de yer aldığı bir mahkemede «ulusal güvenliğe» dayalı suçlar kapsamında görülen

bir davada aralarında ordu mensubu hakimin de bulunduğu bir mahkeme heyeti tarafından

yargılanmaktan endiꢀe duymasının anlaꢀılabilir olduğu tespitinde bulunmaktadır. Baꢀvuranın

hakkında açılan davada devlet güvenlik mahkemesinin kararını dava konusunun özüne

yabancı gerekçelere dayandırmasından endiꢀelenmesini meꢀru bulmaktadır. Bu nedenle

baꢀvuranın bu yargı makamının tarafsız ve bağımsız olmadığı yönündeki ꢀüpheleri objektif

olarak doğrulanmaktadır. (sözü edilen Incal kararı, 9 Haziran 1998 1573/ 72 in fine).

AĐHM, AĐHS’nin 6/1 maddesi uyarınca baꢀvuranı yargılayıp mahkum eden devlet güvenlik

mahkemesinin bağımsız ve tarafsız bir mahkeme olmadığı sonucuna varmaktadır. Bu nedenle

bu hüküm ihlal edilmiꢀtir.

B. Ceza davasının adilliği hakkında

Hükümet bir ihlalin varlığına karꢀı çıkmaktadır.

AĐHM, benzer kararlarda verdiği hükümleri hatırlatarak bağımsızlıktan ve tarafsızlıktan

yoksun bir mahkemenin her halükarda kendi yargısına tabi kiꢀilere adil bir yargılama

sunamayacağı kanısına varmaktadır.

Baꢀvuranın bağımsız ve tarafsız bir mahkemede yargılanma hakkının ihlalinin tespiti ıꢀığında

AĐHM, bu ꢀikayetin incelenmesini gerekli görmemektedir (Bkz. diğerleri arasında, Çıraklar-

Türkiye, 28 Ekim 1998).

II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI

AĐHM içtüzüğünün 60. maddesine göre baꢀvuran tarafın dikkati çekilerek AĐHS’nin 41.

maddesi gereğince adil tazmine iliꢀkin taleplerin esası hakkında yazılı görüꢀ bildirmesi

gerektiğini belirtir 7 Kasım 2007 tarihli mektuba rağmen baꢀvuran taraftan herhangi bir cevap

gelmemiꢀtir. Tespit edilen süre zarfında bir yanıt alınamadığından AĐHM adil tazmine iliꢀkin

talepleri incelemeyi gerekli görmemektedir.

Bununla birlikte, AĐHM bu baꢀvurudaki gibi özel bir durumda bağımsızlık ve tarafsızlık

koꢀullarını yerine getirmeyen bir mahkeme tarafından mahkumiyet kararı alındığında,

ilgilinin talebi halinde, davanın yeniden görülmesinin veya dosyanın yeniden incelenmesinin

ilke olarak tespit edilen ihlalin giderilmesi bakımından uygun bir yöntemi oluꢀturduğu

kanısındadır (Bkz. Öcalan-Türkiye kararı, no: 46221/99).