COUNCIL

AVRUPA

OF EUROPE

KONSEYİ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

KARAKUꢀ – TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢁvuru no: 19467/07)

KARAR

STRAZBURG

14 Nisan 2009

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Davanın nedeni, T.C. vatandaꢀı Kazım Karakuꢀ’un (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları

Mahkemesi’ne, 25 Nisan 2007 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına

Dair Sözleꢀme’nin (“AĐHS”) 34. maddesi uyarınca, Türkiye aleyhine yaptığı 19467/07 sayılı

baꢀvurudur.

Baꢀvuran, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Hatay Barosu

avukatlarından Z. Kadayıfçı tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

Baꢀvuran, Tekirdağ sahili yakınlarında üzerine yarı müstakil iki ev inꢀa ettirdiği yan

yana iki adet arsaya (1640 parsel numaralı 157 metrekarelik bir arsa ile 1641 parsel numaralı

132 metrekarelik bir arsa) sahip idi. 20 Mayıs 2005’te, Tekirdağ Asliye Hukuk Mahkemesi,

iki ayrı karar vermiꢀ ve sözkonusu arsaların kıyı ꢀeridinde bulunmaları nedeniyle özel

mülkiyete tabi olamayacağı gerekçesiyle ilk arsanın 83,36 ikinci arsanın ise 71,02

metrekaresini iptal etmiꢀtir. Mahkeme, ayrıca, arsa üzerindeki binaların da yıkılması yönünde

karara varmıꢀtır. Yargıtay, sırasıyla 5 Mayıs 2006 ve 24 Mayıs 2006 tarihlerinde kararları

onamıꢀtır. Baꢀvuranın karar düzeltme talepleri 13 Kasım 2006 tarihinde reddedilmiꢀtir.

HUKUK

Baꢀvuran, makamların tazminat ödemeksizin kendisini mülkünden mahrum

bıraktıkları ve Yargıtay’ın gerekçeli kararlar vermediği konusunda ꢀikayetçi olmuꢀ ve bu

ꢀikayetlerini sırasıyla AĐHS’nin 1 No.lu Protokolü’nün 1. maddesi ile 6/1 maddesine

dayandırmıꢀtır. Hükümet, bu iddialara itiraz etmiꢀtir.

AĐHM, daha önce 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi uyarınca yapılan benzer ꢀikayetleri

kabuledilebilir bulduğunu (Abacı / Türkiye, no. 33431/02; Turgut ve Diğerleri / Türkiye, no.

1411/03) ve hüsnüniyetle alınan ancak daha sonra tazminat ödenmeksizin devlet mülkiyetine

geçen tapuların iptali hususunda ihlal tespit ettiğini kaydeder (N.A. ve Diğerleri / Türkiye, no.

37451/97). AĐHM, ayrıca, benzer durumlarda tazminat ödendiğini gösteren herhangi bir yerel

karar örneğinin bulunmadığını kaydeder. AĐHM, yukarıda kaydedilen davaların esasına iliꢀkin

vermiꢀ olduğu kararlardan ayrılmasını gerektirecek herhangi bir gerekçe olmadığı

görüꢀündedir. Buna göre, 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.

AĐHM, baꢀvuranın AĐHS’nin 6/1 maddesi uyarınca yaptığı ꢀikayetlerle ilgili olarak,

Tekirdağ Asliye Hukuk Mahkemesi’nin vermiꢀ olduğu kararların tamamen gerekçeli

olduğunu gözlemlemektedir. AĐHM’ye göre, Yargıtay tarafından öne sürülen gerekçe,

AĐHS’nin 6/1 maddesinde öngörülen ꢀartlar açısından yeterlidir (Helle / Finlandiya, Hüküm

ve Karar Raporları 1997-VIII). Bu ꢀikayetin asılsız olduğu kanaatine varan AĐHM, AĐHS’nin

35. maddesinin 3. ve 4. paragrafları uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varır.

Baꢀvuran, AĐHS’nin 41. maddesinde öngörülen tazminat bağlamında, maddi tazminat

olarak 427,328 YTL (yaklaꢀık 210,506 Euro), manevi tazminat olarak ise 60,000 ABD Doları

talep etmiꢀtir. Baꢀvuran, ayrıca, yerel mahkemeler önünde yapmıꢀ olduğu yargılama masraf

ve giderleri ile AĐHM önündeki iꢀlemler için avukatına ödediği ücret karꢀılığında 5,306 YTL

(yaklaꢀık 2,613 Euro) talep etmiꢀtir. Baꢀvuran, bu bağlamda, yerel mahkemeler tarafından

verilen birkaç makbuza, bir bilirkiꢀi raporuna ve avukatıyla yaptığı sözleꢀmeye atıfta

bulunmuꢀtur. Hükümet, bu taleplere itiraz etmiꢀtir.

AĐHM, tespit edilen ihlalin dayanağının mülkün kanundıꢀı bir ꢀekilde alınması yerine

tazminat ödenmemesi olması durumunda, tazminatın mülkün tam değerini yansıtmasına gerek

olmadığını hatırlatır (I.R.S. ve Diğerleri / Türkiye, no. 26338/95). Bu nedenle, AĐHM, götürü

bir miktar belirlemenin uygun olacağı kanaatindedir (Scordino / Đtalya (no. 1), no. 36813/97;

Stornaiuolo / Đtalya, no. 52980/99; Doğrusöz ve Aslan / Türkiye, no. 1262/02). AĐHM,

hakkaniyete uygun olarak, baꢀvurana maddi tazminat olarak 120,000 Euro ödenmesine karar

verir. AĐHM, baꢀvuranın manevi tazminat talebiyle ilgili olarak, sözkonusu dava koꢀullarında

tespit edilen ihlalin yeterli adil tatmin oluꢀturduğu sonucuna varmıꢀtır (Doğrusöz ve Aslan,

yukarıda kaydedilen; Adil Özdemir / Türkiye, no. 36531/02). AĐHM, elindeki belgelere

dayanarak, yargılama masraf ve giderleri için baꢀvurana 2,000 Euro ödenmesine karar

vermiꢀtir. AĐHM, ayrıca, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına

uyguladığı faiz oranına üç puanlık bir artıꢀın eklenmesinin uygun olduğuna karar vermiꢀtir.

BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM, OYBĐRLĐĞĐ ĐLE

1. 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi uyarınca yapılan ꢀikayetin kabuledilebilir, baꢀvurunun

geri kalan kısmının kabuledilemez olduğuna;

2. AĐHS’nin 1 No.lu Protokolü’nün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

3. Tespit edilen ihlalin baꢀvuranın görmüꢀ olduğu manevi zarar için tek baꢀına yeterli

adil tatmin oluꢀturduğuna;

4. (a)AĐHS’nin 44. maddesinin 2. paragrafı gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten

itibaren üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirası’na

çevrilmek üzere ve her türlü vergi ve kesintiden muaf tutularak Savunmacı Hükümet

tarafından baꢀvurana maddi tazminat olarak 120,000 Euro (yüz yirmi bin Euro),

yargılama masraf ve giderleri için 2,000 Euro (iki bin Euro) ödenmesine;

(b)Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin

yapılmasına kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal

kredi kolaylığı oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;

5. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddedilmesine karar vermiꢀtir.

Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đçtüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragrafları gereğince 14 Nisan 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.