COUNCIL

AVRUPA

OF EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

KARAYĐĞĐT/TÜRKĐYE

(Baꢀvuru no. 63181/00)

KARAR

STRAZBURG

20 Eylül 2005

Sözkonusu karar AĐHS’nin 44§2. maddesi uyarınca kesinlik kazanacaktır. Ancak ,ꢀekle iliꢀkin

değiꢀiklik yapılabilir.

1

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

Karayiğit/Türkiye kararında,

Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (Đkinci Daire),

Sn. J.-P. COSTA, Baꢀkan,

Sn. A.B. BAKA,

Sn. R. TÜRMEN,

Sn. K. JUNGWIERT,

Sn. M. UGREKHELIDZE,

Sn. A. MULARONI, yargıçlar,

Sn. E. FURA – SANDSTRÖM, yargıçlar,

ve Bölüm Sekreteri Sn. S. DOLLÉ’nin katılımı ile Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi Heyeti

olarak toplanmıꢀ,

30 Ağustos 2005 tarihindeki gizli görüꢀme sonucunda,

Yukarıda anılan tarihte benimsenmiꢀ olan aꢀağıdaki karara varmıꢀtır:

USULĐ ĐꢀLEMLER

1.Davanın nedeni, Türk vatandaꢀı Baki Karayiğit’in (“baꢀvuran”), Đnsan Hakları ve

Temel Özgürlükleri Korumaya Dair Sözleꢀme’nin (“Sözleꢀme”) 34. maddesi uyarınca,

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne yaptığı baꢀvurudur

(baꢀvuru no. 63181/00).

2. Adli yardım verilen baꢀvuranı, görevlerini Đstanbul’da ifa etmekte olan avukatlar,

M. Tepe ve D. Bayır temsil etmiꢀtir. Türk Hükümeti (“Hükümet”), AĐHM huzurundaki

davalar için bir Ajan tayin etmemiꢀtir.

3. Baꢀvuran, özellikle, polis tarafından gözaltında tutulduğu sırada kötü muameleye

maruz kaldığını ve yerel hukuk uyarınca, kötü muameleye iliꢀkin iddiasına iliꢀkin etkin bir iç

hukuk yolu olmadığını ileri sürmüꢀtür.

4. Baꢀvuruyla ilgili olarak AĐHM’nin Dördüncü Dairesi görevlendirilmiꢀtir (Đç

Tüzüğün 52 § 1. maddesi). Sözkonusu Daire içerisinde, davayı değerlendirecek Heyet

(AĐHS’nin 27. maddesi), Đç Tüzüğün 26 § 1. maddesinde öngörüldüğü üzere oluꢀturulmuꢀtur.

5. 5 Ekim 2004 tarihli bir kararla AĐHM, baꢀvurunun kabuledilebilir olduğu sonucuna

varmıꢀtır.

6. Baꢀvuran ve Hükümet, esaslar üzerine görüꢀlerini sunmuꢀtur (Đç tüzük-madde 59 §

1). Taraflar, karꢀılıklı görüꢀlerine yazılı olarak cevap vermiꢀlerdir. Heyet, taraflara danıꢀtıktan

sonra, esaslar üzerine sunum yapılması gerekmediğine karar vermiꢀtir (Đç Tüzük-madde 59 §

3 in fine).

7. 1 Kasım 2004 tarihinde AĐHM, Dairelerinde değiꢀiklik yapmıꢀtır (Đç Tüzük-madde

25 § 1). Sözkonusu dava ile ilgili olarak yeni oluꢀturulmuꢀ Đkinci Daire görevlendirilmiꢀtir (Đç

Tüzük-madde 52 § 1).

2

OLAYLAR

I. DAVA OLAYLARI

8. Baꢀvuran 1979 doğumludur ve Đstanbul’da yaꢀamaktadır.

A. Polis tarafından gözaltında tutulma ve baꢁvuranın kötü muameleye uğradığı

iddialarına iliꢁkin doktor raporları

9. 6 ꢁubat 1999 tarihinde baꢀvuran, PKK (Kürdistan Đꢀçi Partisi) adlı yasadıꢀı bir

örgüte mensup olduğundan ꢀüphe edilmesi nedeniyle Đstanbul Emniyet Müdürlüğü’nün

Terörle Mücadele ꢁubesi’nden polis memurlarınca yakalanmıꢀ ve gözaltına alınmıꢀtır.

10. Aynı gün Cumhuriyet Savcısı, Terörle Mücadele ꢁubesi’nin baꢀvuranın, dört gün

süreyle Đstanbul Emniyet Müdürlüğü’nün Terörle Mücadele ꢁubesi’nde tutulması isteğini

kabul etmiꢀtir.

11. 10 ꢁubat 1999 tarihinde Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi, gözaltı süresini iki

gün daha uzatmıꢀtır.

12. 10 ꢁubat 1999 tarihinde baꢀvuran, hakkında doktor raporunun çıkarıldığı Haseki

Hastanesi’ne kaldırılmıꢀtır. Raporda, ‘iki kolun da proksimal bölgelerinde yüzeysel erythema

ve sıyrılmalar’ kaydedilmiꢀtir. Aynı gün baꢀvurana, kollarında görülen çürüklerin, toz alerjisi

nedeniyle oluꢀtuğuna iliꢀkin bir ifade imzalatıldığı iddia edilmiꢀtir.

13. 12 ꢁubat 1999 tarihinde baꢀvuran, Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi

Cumhuriyet Savcısı ve daha sonra, fiziksel ve ruhsal ꢀiddete maruz bırakıldığını belirttiği

Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin bir yargıcı huzuruna çıkarılmıꢀtır. AĐHM,

baꢀvuranın tutuksuz yargılanmasına karar vermiꢀtir.

14. Aynı gün, Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Adli Tıp Enstitüsü’nde görevini

ifa etmekte olan bir doktor, baꢀvuranı muayene etmiꢀ, kolların üst kısımlarında 30-40cm x 7-

8cm çaplarında çürükler, sol kol eklemi altında bir ecchymose ve bir baꢀağrısı ꢀikayeti rapor

etmiꢀtir. Raporda, fiziksel ꢀiddet izlerinin, baꢀvuranı çalıꢀmaktan üç gün alıkoymaya yeterli

olduğu belirtilmiꢀtir.

15. 16 ꢁubat 1999 tarihinde Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı,

baꢀvuranı Türk Ceza Kanunu’nun 168 § 2. maddesinde ve Terörle Mücadele Kanunu’nun 5.

bölümünde (Kanun no. 3713) adı geçen yasadıꢀı bir örgüte mensup olma suçuyla itham eden

bir ithamname sunmuꢀtur.

16. 27 Nisan 1999 tarihli birinci duruꢀmada baꢀvuran, Đstanbul Devlet Güvenlik

Mahkemesi huzurunda kötü muameleye maruz kaldığına iliꢀkin iddiasını yinelemiꢀtir. Ayrıca

bir alerji testi ve imzasının incelenmesini talep etmiꢀtir. Mahkeme, taleplerini reddetmiꢀtir.

17. 13 Ağustos 1999 tarihinde baꢀvuran, kendisini muayene eden ve alerji belirtisi

bulamayan bir cildiyeciye baꢀvurabilmiꢀtir.

3

B. Polis memurları aleyhinde yapılan cezai takibat

18. 29 Nisan 1999 tarihinde Cumhuriyet Savcısı, Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’ne,

baꢀvuranın gözaltında tutulduğu sırada verdiği ifadede imzaları bulunan iki polis memurunu,

Türk Ceza Kanunu’nun 243. maddesince ittihaz edilen bir cezai suç ile itham etmiꢀtir.

Đthamnamesinde Cumhuriyet Savcısı, baꢀvuran hususunda hazırlanan ve kollarındaki

çürüklerin kaydedildiği iki doktor raporunu delil olarak iktibas etmiꢀtir.

19. 3 Mayıs 1999 tarihinde Ağır Ceza Mahkemesi, baꢀvurana, duruꢀmalarda

bulunmaya davet edildiği bir mektup gönderilmesini öngörmüꢀtür.

20. 23 Haziran ve 23 Eylül 1999 tarihli duruꢀmalarda Mahkeme, baꢀvuranın ifadesini

bir delil olarak gözönüne alması için ihzar müzekkeresi yayınlamıꢀtır. Yerel makamlardan

gelen sözkonusu müzekkerelere verilen cevaplar, baꢀvuranın Üsküdar E Tipi Cezaevi’nde

tutuklu bulunduğunu ortaya koymaktadır.

21. 30 Kasım ve 14 Aralık 1999 tarihli duruꢀmalarda AĐHM, baꢀvuranın Mahkeme

huzurunda bulunmasını sağlamak için Üsküdar Cezaevi’ne yazılı ihbarnameler

gönderilmesini öngörmüꢀtür.

22. Cezaevi yönetimi, Mahkeme’ye baꢀvuranın duruꢀmalara katılmayı reddettiğini ve

bu yönde mektuplar hazırladığını bildirmiꢀtir. Sözkonusu dokümanlar, baꢀvuranın imzasını

taꢀımamaktadır.

23. 30 Aralık 1999 tarihinde Ağır Ceza Mahkemesi, davalı polis memurlarını

dinlemiꢀtir. Cezaevi yönetimi tarafından gönderilen dokümanları kaydetmiꢀtir ve müteakiben

baꢀvuran duruꢀmaya katılmamayı seçtiği ve ifadesinin alınması, jürinin kararını

etkilemeyeceği için baꢀvuranın ifadesini gözönüne almamıꢀtır. Mahkeme ayrıca, baꢀvuranın

iddialarına iliꢀkin belirgin bir ꢀikayette bulunmadığını belirtmiꢀtir ve cezai takibat, Devlet

Güvenlik Mahkemesi’nden aldığı bilgilere dayanan inisiyatifi üzerine Cumhuriyet Savcısı

tarafından yapılmıꢀtır. Baꢀvuranın daha önce verdiği ifadeleri kaydetmiꢀ ve delil eksikliğine

dayanarak polis memurlarının sözkonusu suçtan beraat etmesine karar vermiꢀtir.

24. 8 Mayıs 2000 tarihinde baꢀvuran, aynı polis memurları aleyhinde Fatih

Cumhuriyet Savcılığı’na ꢀikayette bulunmuꢀtur.

25. 9 Mayıs 2000 tarihinde Cumhuriyet Savcılığı, daha önce Đstanbul Ağır Ceza

Mahkemesi huzurunda gerçekleꢀtirilen duruꢀmaya değinerek bir yetkisizlik kararı

yayınlamıꢀtır.

II. ĐLGĐLĐ ĐÇ HUKUK VE UYGULAMASI

26. Sözkonusu zamandaki ilgili iç hukukun tanımı, Batı ve diğerleri/Türkiye davasında

bulunabilir (no. 33097/96 ve 57834/00, §§ 96-100, 3 Haziran 2004).

4

HUKUK

I. AĐHS’NĐN 3. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

27. Baꢀvuran, polis tarafından gözaltında tutulduğu süre içerisinde maruz bırakıldığı

muamelenin, aꢀağıda kaydedilen 3. maddenin ihlali anlamına gelecek ꢀekilde iꢀkence ve

insanlık dıꢀı muameleye baliğ olduğu hususunda ꢀikayette bulunmuꢀtur:

“Hiç kimse iꢀkenceye, insanlık dıꢀı ya da onur kırıcı ceza veya iꢀlemlere tabi tutulamaz.”

28. Hükümet, baꢀvuranın iddialarına itiraz etmiꢀtir. 10 ꢁubat 1999 tarihli sorguya

çekilmesi sırasında baꢀvuranın, kollarındaki kaꢀıntıdan ꢀikayetçi olduğunu ve toza alerjisi

olması nedeniyle bir doktor tarafından muayene edilmeyi talep ettiğini belirtmiꢀtir. Aynı gün

‘yüzeysel erythema ve kolların üst kısımlarında sıyrılmaların rapor edildiği hastaneye

götürülmüꢀtür. Ayrıca, baꢀvuran tarafından iddia edilen iꢀkencenin tanımı ile kollardaki

benzer bulguları tanımlayan iki doktor raporundaki bulgular arasında tutarsızlık olduğunu ileri

sürmüꢀtür. Buna ilaveten sözkonusu durumun, AĐHS’nin 3. maddesini ihlal etmek için

gerekecek ꢀiddet düzeyini gösterdiği düꢀünülemez.

29. Baꢀvuran, yedi gün devam eden sorguya çekilme sırasında kendisine, fiziksel ve

zihinsel ꢀiddet uygulandığını ileri sürmüꢀtür. Arkasında bağlanmıꢀ olan dirseklerinden

asıldığını ve vücuduna elektrik ꢀoku verildiğini ileri sürmüꢀtür.

30. AĐHM, sağlıklı bir halde gözaltına alınan bir kiꢀinin serbest bırakıldığında yaralı

olduğu görüldüğünde, bu yaraların neden kaynaklandığına dair makul bir açıklama yapma ve

mağdurun iddialarından, özellikle de sözkonusu iddialar doktor raporlarınca desteklenmiꢀse,

ꢀüphe duyulmasını sağlayacak deliller bulma görevinin Devlet’e düꢀtüğünü, aksi halde

AĐHS’nin 3. maddesi uyarınca bir sorunun ortaya çıktığını hatırlatır (bkz. Selmouni/Fransa

[BD], no. 25803/94, § 87, ECHR 1999-V, Aksoy/Türkiye, 18 Aralık 1996 tarihli karar, Hüküm

ve Karar Raporları 1996-VI, sayfa 2278, § 62, Tomasi/Fransa, 27 Ağustos 1992 tarihli karar,

A Serisi no. 241-A, sayfa 40-41, §§ 108-111, ve Ribitsch/Avusturya, 4 Aralık 1995 tarihli

karar, A Serisi no. 336, sayfa 26, § 34).

31. Sözkonusu davada baꢀvuran, polis tarafından gözaltında tutulduğu sırada 10 ꢁubat

1999 tarihinde Haseki Hastanesi’ndeki ve 12 ꢁubat 1999 tarihinde Đstanbul Devlet Güvenlik

Mahkemesi Adli Tıp Enstitüsü’nde görevini ifa etmekte olan bir uzman hekim tarafından

muayene edilmiꢀtir. Her iki durumda yayınlanan raporlar, baꢀvuranın kollarında ciddi

çürükler olduğunu ortaya koymaktadır (bkz. paragraflar 12 ve 14).

32. Sözkonusu raporlarda baꢀvuranın vücudunda gözlemlenen yaraların,

yakalanmasından önceki bir dönemden kalma olduğu iddia edilmemiꢀtir.

33. AĐHM, polis memurları aleyhinde baꢀlatılan cezai takibatın, baꢀvuranın

vücudunda yedi gün süreyle gözaltında tutulması sırasında oluꢀan çürüklerin kaynağını

belirlemede rolü olmadığını belirtmiꢀtir. Taraflar, tıbbi delillerin gösterdiği gibi baꢀvuranın

kollarında ecchymoselar olmasına itiraz etmemiꢀtir. Ancak, sözkonusu ecchymoseların

gerçekte nasıl oluꢀtuğuna iliꢀkin farklı ifadelerde bulunmuꢀlardır. AĐHM, baꢀvuranın

Hükümet tarafından iddia edildiği gibi toz alerjisinin olmadığına iliꢀkin bir doktor raporu

sunmuꢀtur.

5

34. Yetkili makamların, gözaltında tutuldukları süre içerisinde kontrolleri altında

bulunan kiꢀilerin yaralanmalarına iliꢀkin açıklama yapmakla yükümlü olduklarını hatırlatan

AĐHM, polis memurlarının beraat etmelerinin, Devlet’i, AĐHS uyarınca sahip olduğu

yükümlülüklerden muaf tutmadığı kanısındadır ( bkz., mutatis mutandis, Berktay/Türkiye, no.

22493/93, § 168, 1 Mart 2001, ve Çolak ve Filizer/Türkiye, no. 32578/96 ve 32579/96, § 168,

8 Ocak 2004).

35. Genel olarak dava olaylarını ve gözaltında tutulduğu süre içerisinde baꢀvuranda

beliren yaraların nedenine iliꢀkin Hükümet’ten makul bir açıklama gelmemesini gözönüne

alan AĐHM, sözkonusu yaralanmaların Hükümet’in sorumlu olduğu muamelenin bir sonucu

olduğunu tespit etmiꢀtir.

36. Bu nedenle, AĐHS’nin 3. maddesi ihlal edilmiꢀtir.

II. AĐHS’NĐN 13. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

37. Baꢀvuran, AĐHS’nin aꢀağıda kaydedilen 13. maddesinin ihlali yönünde maruz

bırakıldığı iꢀkence ve kötü muameleye iliꢀkin ꢀikayetleri hususunda etkin bir iç hukuk yolu

bulunmadığını ileri sürmüꢀtür:

“Bu Sözleꢀme’de tanınmıꢀ olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkes, ihlal fiili resmi görev yapan

kimseler tarafından bu sıfatlarına dayanılarak yapılmıꢀ da olsa, ulusal bir makama etkili bir baꢀvuru yapabilme

hakkına sahiptir.”

38. Hükümet, baꢀvuranın gözaltında tutulduğu süre içerisinde kötü muameleye maruz

kaldığı iddialarına iliꢀkin ifadesi üzerine, Cumhuriyet Savcısı’nın cezai takibat baꢀlattığını ve

iki polis memuru aleyhinde Ağır Ceza Mahkemesi’ne bir ithamname sunduğunu belirtmiꢀtir.

Baꢀvuran, davadaki ana delil olması nedeni ile, ifade vermesi için cezaevinden Mahkeme’ye

çağırılmıꢀtır. Ancak, Mahkeme huzurunda ifade vermemeyi tercih etmiꢀtir. Sonuç olarak,

polis memurları delil eksikliği nedeni ile beraat etmiꢀtir. Maruz kaldığı iddia edilen iꢀkenceye

iliꢀkin davada, yerel Mahkeme huzurunda ifade vermeyi reddederek baꢀvuranın, iç hukuk

yolunu gözardı ettiği ve bunun yerine, Strazburg Mahkemesi’nden yapılan haksızlığı

düzeltmesini istediğini ileri sürmüꢀtür.

39. Baꢀvuran, kötü muameleye iliꢀkin ꢀikayetlerini adli makamlar huzurunda sunmuꢀ

olduğunu ileri sürmüꢀtür. Özellikle Devlet Güvenlik Mahkemesi huzurundaki duruꢀma

sırasında gözaltında bulunduğu süre içerisinde iꢀkenceye maruz bırakıldığı, polis

memurlarının iddia ettiği gibi toza alerjisi olmadığı ve toza alerjisi olduğunu belirten protokol

üzerindeki imzasını reddettiği hususuna birçok kez değinmiꢀtir. Sözkonusu imzanın

incelenmesine iliꢀkin talebi, Mahkeme tarafından reddedilmiꢀtir.

Ayrıca, polis memurları aleyhine açılan cezai takibat sırasında Üsküdar Cezaevi’nde

bulunduğunu ve duruꢀmalardan haberdar edilmediğini belirtmiꢀtir. Bu bağlamda, Mahkeme

tarafından kendisi için yayınlanan yazılı ihbarnamelere ve bunlara cevaben cezaevi yönetimi

tarafından hazırlanan ve baꢀvuranın kendi rızası ile duruꢀmalara katılmak istemediğini

belirten mektuplara değinmiꢀtir. Baꢀvuran, sözkonusu mektupları imzalamadığı hususunda

ısrar etmiꢀtir. Bu bağlamda, haberdar olması durumunda duruꢀmalara katılma hususunda

tereddüt etmeyeceğini ileri sürmüꢀtür.

Son olarak, polis memurlarını yargılayan ve beraatlerine karar veren Ağır Ceza

Mahkemesi’nin, doktor raporlarını incelemediğini, sözkonusu raporları hazırlayan doktorların

6

ifadesini almadığını ve sözkonusu raporlardaki bulguların, iꢀkence ve kötü muamele

iddialarını destekleyip desteklemediği hususunda Adli Tıp Enstitüsü’nün fikrini almadığını

iddia etmiꢀtir.

40. Sözkonusu davada sunulan deliller ıꢀığında AĐHM, sorumlu Devlet’in, AĐHS’nin

3. maddesi uyarınca baꢀvuranın polis tarafından gözaltında tutulduğu süre içerisinde maruz

bırakıldığı kötü muameleden sorumlu olduğu sonucuna varmıꢀtır. Bu bağlamda baꢀvuranın

ꢀikayeti, AĐHS’nin 3. maddesi ile bağlantılı olan 13. maddenin amaçları hususunda

savunulabilir. Bu nedenle yetkili makamlar, sözkonusu maddenin gereklerini yerine getiren

etkin bir soruꢀturma baꢀlatma yükümlülüğü altındadır (bkz. McGlinchey ve

Diğerleri/Đngiltere, no. 50390/99, § 64, ECHR 2003-V, ve Batı ve Diğerleri, §§ 133-138).

41. Sözkonusu davada AĐHM, Cumhuriyet Savcısı polis memurları aleyhinde

ithamname hazırladığı zaman, bu ithamnameyi, baꢀvuranın yaralanmasına iliꢀkin doktor

raporlarına dayandırdığını gözlemlemiꢀtir. Ancak, müteakip cezai takibat, sözkonusu

yaralanmanın kaynağına iliꢀkin bir açıklama sağlayamamıꢀtır. Đddia makamınca Mahkeme

huzurunda sunulduğu halde Ağır Ceza Mahkemesi, sözkonusu raporları veya baꢀvuranın,

alerji olmadığını gösteren raporu gözönüne almamıꢀtır.

AĐHM, cezaevi makamlarınca Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilen dokümanların,

baꢀvuranın imzasını taꢀımadığını belirtir. Ayrıca AĐHM, özellikle baꢀvuran her ne kadar

baꢀarısızlıkla sonuçlansa da aynı polis memurları aleyhinde Cumhuriyet Savcısı’na ꢀikayette

bulunduğu zaman neden, yararına olacağı halde, ifade vermek için Ağır Ceza Mahkemesi

huzurundaki duruꢀmalara katılmayı reddettiği hususunda bir kanıya varamamıꢀtır.

AĐHM, sonuç olarak, yerel Mahkeme’nin, asıl görgü tanığı olan baꢀvuranın kötü

muamele iddialarına iliꢀkin temel ve mevcut delilleri saklamadığını tespit etmiꢀtir. Bu nedenle

Ağır Ceza Mahkemesi, uygun bir soruꢀturma baꢀlatmamıꢀtır.

42. AĐHM, sözkonusu iꢀlemlerin, AĐHS’nin 13. maddesince öngörülen tam ve etkin iç

hukuk yollarını sağlamadığı sonucuna varmıꢀtır.

43. Dolayısıyla, sözkonusu madde ihlal edilmiꢀtir.

III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI

44. AĐHS’nin 41. maddesi aꢀağıda kaydedilmiꢀtir:

“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollarının ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek

Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde,

hakkaniyete uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”

A. Zararlar

45. Baꢀvuran, yakalanmasından önce, Đstanbul’daki bir tekstil fabrikasında iꢀçi

olduğunu ileri sürmüꢀtür. Fabrikanın mali sorunları nedeniyle iꢀini kaybetmiꢀtir ve iꢀ

aramıꢀtır. Önceki iꢀinde, aylık 250 Euro (EUR) kazanmaktadır. Sözkonusu unsurlara dayanan

baꢀvuran, gözaltında harcamıꢀ olduğu beꢀ yıllık süre için 18,000 Euro (EUR) maddi tazminat

talep etmiꢀtir.

Manevi zararlar için 40,000 Euro (EUR) tazminat talep etmiꢀtir.

7

46. Hükümet, maddi zarar iddialarının hiçbir gerekçeye dayanmadığını ileri sürmüꢀtür.

Manevi zarar iddialarının, haddinden fazla olduğu ve adil olmadığı kanısındadır.

47. AĐHM, tespit edilen ihlaller ve iddia edilen maddi zarar arasında nedensel bir bağ

bulamamıꢀtır, dolayısıyla, iddianın sözkonusu baꢀlık altında yapılmasını izin veremez. Ancak,

baꢀvuranın sıkıntı çekmiꢀ olduğu ve bunun, yalnızca AĐHM’nin ihlal bulgusu ile telafi

edilemeyeceği kanısındadır. Sözkonusu davada tespit edilen ihlalin niteliğini gözönünde

bulunduran ve tarafsız dayanaklara göre hükmeden AĐHM, baꢀvurana maruz kaldığı manevi

zarar için 15,000 Euro (EUR) tazminat ödenmesine karar vermiꢀtir.

B. Mahkeme Masrafları

48. Baꢀvuran, yasal masraflar için toplam 22,890,000,000 Türk Lirası (TRL)

(sözkonusu tarihte yaklaꢀık 39,560 Euro’ya karꢀılık) talep etmiꢀtir. Bu toplam, yerel

duruꢀmalarda 430,000,000 TRL (743 Euro) değerinde maruz kalınan idari masrafları ve

AĐHM huzurunda maruz kalınan telefon görüꢀmesi, posta, fotokopi ve kırtasiye masraflarını

kapsamaktadır.

49. AĐHM, gerçekten ve gerekli olduğu için maruz kalındığı ve meblağ makul olduğu

sürece tazminat ödenmesini kabul etmiꢀtir (bkz. Sawicka/Polonya, no. 37645/97, § 54, 1 Ekim

2002). Mevcut bilgiler ıꢀığında değerlendirmede bulunan AĐHM, Avrupa Konseyi’nden kabul

edilen yasal yardım olan 685 Euro çıkartıldığında, toplam 3,500 Euro tazminat ödenmesine

karar vermiꢀtir.

C. Gecikme Faizi

50. AİHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın uyguladığı marjinal

faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın benimsenmesinin uygun

olduğu kanısındadır.

YUKARIDAKİ GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM

1. AİHS’nin 3. maddesinin ihlal edilmiş olduğu,

2. AİHS’nin 13. maddesinin ihlal edilmiş olduğu,

3. (a) sorumlu Devlet’in, baꢀvurana, AĐHS’nin 44 § 2. maddesi uyarınca kararın kesinleꢀtiği

tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme gününde geçerli olan kur üzerinden sorumlu Devlet’in

ulusal para birimine çevrilmek üzere aꢀağıda kaydedilen miktarları ödemesi:

(i) manevi zarar için 15,000 Euro,

(ii) mahkeme masrafları için 3,500 Euro’dan (üç bin beꢀ yüz Euro) yasal yardım

yoluyla elde edilen 685 Euro (altı yüz seksen beꢀ Euro) çıkarıldığında kalan miktar,

(iii) yukarıda kaydedilen miktarlara uygulanabilecek her tür vergi,

(b) yukarıda anılan üç aylık sürenin aꢀılmasından ödeme gününe kadar basit faizin, Avrupa

Merkez Bankası’nın uyguladığı faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oran

üzerinden yukarıda kaydedilen miktarlara uygulanması gerektiği kararını vermiꢀ,

8

4. baꢀvuranın adil tazmin talebinin kalan kısmını reddetmiꢀtir.

Đꢀbu karar, Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77 § 2. ve 3.

maddeleri uyarınca 20 Eylül 2005 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.

9