CONSEIL DE  
L'EUROPE  
AVRUPA  
KONSEYİ  
KAYATEPE/TÜRKİYE DAVASI  
(Başvuru No: 57375/00)  
Strazburg  
31 Mayıs 2005  
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (57375/00) başvuru no’lu davanın nedeni, bu ülke  
vatandaşı Mehmet Tevfik K.’nın (başvuran) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) 4 Ocak  
2000 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu  
başvurudur.  
Başvuran, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde Antalya Barosu avukatlarından B. Y.  
tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
Davanın Koşulları  
1923 doğumlu olan başvuran Antalya’da ikamet etmektedir.  
8 Ocak 1996 tarihinde Muratpaşa Belediyesi başvurana ait bir araziyi kamulaştırmış ve başvurana  
kamulaştırma bedeli ödemiştir.  
Belediye tarafından ödenen tutar üzerinde anlaşmazlık doğunca, başvuran 11 Mart 1998  
tarihinde, Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi’ne kamulaştırma bedelinin artırılması talebiyle  
başvuruda bulunmuştur.  
28 Aralık 1998 tarihinde başvuran Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi’ndeki davayı kazanmış ve  
Belediye tarafından başvurana, 27 Mart 1998 tarihinden itibaren işlemek üzere yasal gecikme faizi ile  
birlikte 234.192.000.000 Türk Lirası (yaklaşık 643.000 Euro) ek tazminat ödenmesine karar verilmiştir.  
26 Nisan 1999 tarihinde Yargıtay bu kararı onamıştır.  
18 Kasım 1999 tarihinde başvuran icra takibi başlatmıştır.  
Ekim 2001 ve Mart 2005 tarihleri arasında başvurana 376.237.497.000 TL (yaklaşık 210.000 Euro)  
ödenmiştir. Ek kamulaştırma tazminatının tamamı başvurana halen ödenmemiş durumdadır.  
HUKUK AÇISINDAN  
I. 1 NO’LU EK PROTOKOL’UN 1. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA  
Başvuran, Devlet’in ek kamulaştırma bedelini ödemede gecikmesi ve Türkiye’deki yüksek  
enflasyon oranı karşısında yetersiz kalan gecikme faizi nedeniyle ek tazminatın değer kaybettiğinden  
şikâyetçi olmakta ve bu itibarla I No’lu ek Protokol’un 1. maddesine gönderme yapmaktadır.  
A. Kabuledilebilirlik Hakkında  
AİHM, içtihatlarından doğan kriterler ışığında (Bkz., özellikle Akkuş, adıgeçen karar) ve elindeki  
mevcut unsurların tümü gözönüne alındığında, başvurunun esastan incelenmesi gerektiği kanaatine  
varmıştır. AİHM başvuruda hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi ile karşılaşılmadığını tespit etmiştir.  
B. Esas Hakkında  
AİHM daha önce bu davanınkine benzer soruları gündeme getiren başka davalar da incelemiş ve  
I No’lu ek Protokol’un 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıştır (Bkz., Akkuş, adıgeçen karar, s.  
1310, §§ 30-31 ve Aka, adıgeçen karar, s. 2682, §§ 50-51).  
AİHM mevcut davayı incelemiş ve Hükümet’in davayı farklı şekilde sonuçlandıracak hiçbir  
tespit ve delil sunmadığı kanaatine varmıştır. Ulusal mahkemelerin kararına göre kamulaştırmayı  
yapan idare tarafından başvurana verilmesi gereken ek tazminatın ödenmesindeki gecikme,  
başvuranı, mülkünün kamulaştırılmasına ilaveten ayrı bir zarara daha sokmuştur. Sözkonusu zarar,  
enflasyon oranı karşısında yetersiz kalan gecikme faizi nedeniyle ikiye katlanmıştır. Başvuranın  
____________________________________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2005. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür  
Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve  
yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür  
Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
arazisinin kamulaştırıldığı anda alacağı kamulaştırma tazminatının değeri ile sözkonusu tazminatın  
ödendiği tarihteki değeri arasındaki fark, AİHM’yi, başvuranın genel yararın gerektirdikleri ile  
mülkiyet hakkına saygının korunması arasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan,  
alışılmışın dışında ve ölçüsüz bir yüke katlanmak zorunda kaldığı yönünde düşünmeye sevk  
etmektedir.  
Sonuç olarak AİHM, I No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir.  
III. AİHS’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA  
AİHS’nin 41. maddesinde yer alan unsurlar.  
A. Maddi ve Manevi Tazminat  
Başvuran 832.633 Amerikan Doları (USD) değerinde maddi, 92.000 USD değerinde ise manevi  
zarara uğradığını iddia etmektedirler.  
Hükümet bu iddialara karşı çıkmaktadır.  
AİHM, Akkuş kararında (adıgeçen karar, s. 1311, §§ 35-36 ve 39) benimsenen hesaplama  
yöntemini gözönünde bulundurarak ve ilgili ekonomik veriler ışığında, başvurana maddi tazminat  
olarak 623.500 (altıyüz yirmiüç bin beşyüz) Euro ödenmesine karar vermiştir.  
Manevi tazminat hususunda ise AİHM, mevcut dava koşullarında, bir ihlalin varlığının tespitinin  
adil tazmin için başlı başına yeterli olduğuna kanaat getirmiştir.  
B. Masraf ve harcamalar  
Başvuran, AİHM ve yerel mahkemeler nezdinde yaptığı masraf ve harcamalar için 8.951.773.000  
TL (yaklaşık 5.000 Euro) tutarında tazminat talebinde bulunmakta ve kanıtlayıcı belge olarak,  
avukatlık ücret tarifesi ile posta ücretlerini göstermektedir.  
Hükümet bu iddialara karşı çıkmaktadır.  
Mahkemenin bu konudaki içtihadı ve mevcut unsurlar doğrultusunda, AİHM, başvurana tüm  
masraflarla birlikte 500 (beşyüz) Euro ödenmesinin makul olduğuna kanaat getirmiştir.  
C. Gecikme Faizi  
AİHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklara uyguladığı faiz oranının 3 puan  
fazlası oranında gecikme faizi uygulanacağını belirtmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AİHM OYBİRLİĞİYLE,  
1. Başvurunun kabuledilebilir olduğuna;  
2. 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;  
3. Manevi tazminatla ilgili olarak, mevcut kararının kendisinin adil tazmin için başlı başına  
yeterli olduğuna;  
4. a) AİHS’nin 44§2 maddesi uyarınca, kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme  
tarihindeki döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirası’na çevrilmek üzere Savunmacı Devlet tarafından  
başvurana:  
i. maddi tazminat olarak 623.500 (altıyüz yirmiüç bin beşyüz) Euro;  
ii. masraf ve harcamalar için 500 (beş yüz) Euro ödenmesine;  
iii. yukarıdaki miktarların her türlü vergiden muaf tutulmasına;  
b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar, Hükümetin, Avrupa  
Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklara uyguladığı faiz oranının 3 puan fazlası oranında  
gecikme faizini uygulamasına;  
5. Adil tazmine ilişkin diğer taleplerin reddine;  
karar vermiştir.  
İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM’nin iç tüzüğünün 77§§ 2 ve 3 maddesine uygun  
olarak 31 Mayıs 2005 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.