CONSEIL DE

L'EUROPE

AVRUPA

KONSEYİ

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

KAYA VE GÜVEN- TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru no: 41540/98)

DOSTANE ÇÖZÜM KARARININ ÖZET ÇEVİRİSİ

STRASBOURG

17 Şubat 2004

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan ve (41540/98) başvuru no'lu

davanın nedeni Niyazi Kaya ve Birtan Güven'in (başvuranlar) Avrupa İnsan

Hakları Komisyonuna 4 Haziran 1998 tarihinde Avrupa İnsan Haklan

Sözleşmesinin Temel İnsan Haklarını güvence altına alan eski 25. maddesi

uyarınca yapmış olduğu başvurudur.

Başvuranlar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde İstanbul

Barosu avukatlarından G. Tuncer tarafından temsil edilmektedirler.

OLAYLAR

Başvuranların her ikisi de 1959 doğumludurlar ve sırasıyla İstanbul ve

Bartın'da ikamet etmektedirler.

16 Temmuz 1993'te Birtan Güven (B.G.) ve 18 Temmuz 1993'te Niyazi Kaya

(N.K.) tutuklanarak göz altına alınmışlardır. Göz altı sırasında avukatları hazır

bulunmamıştır.

30 Temmuz 1993'te İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi başvuranların

tutuklanmasını kararlaştırmıştır.

Cumhuriyet Savcısı 15 Eylül 1993 tarihli iddianamesi ile TCK'nın 168. ve 169.

maddelerine ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 5. maddesine

dayanarak başvuranları Türkiye Devrim Partisi üyesi ve yasadışı bir örgüte

mensup olma, bu örgüte yardım ve yataklık etme suçlan ile itham etmiştir.

27 Ağustos 1993'te mahkeme «suçun niteliğini ve kanıtların durumunu» göz

önünde bulundurarak başvuranların tutukluluk hallerinin devamına karar

vermiştir.

18 Kasım 1993 tarihli duruşmada B.G. göz altında verdiği ifadeyi ve olay

tespit tutanağını reddederek cumhuriyet savcısı ve hakim karşısında verdiği

ifadeyi doğrulamıştır. Aynı duruşmada N.K. da ifadesini reddederek

cumhuriyet savcısı ve hakim karşısında vermiş olduğu ifadeyi onaylamıştır.

Mahkeme, Bakırköy Asliye Ceza Mahkemesinin 22 Ekim 1987 tarihli (no: 640-

490) kararını talep etmiştir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

14 Nisan 1994 tarihli duruşmada başvuranların tutumlarını dikkate alan

mahkeme adı geçenlerin mahkeme salonundan çıkarılmasına ve ilgili kanıtlar

toplanıncaya dek sanıkların gelecek duruşmalara katılmamasına ve

tutukluluklarının devamına karar vermiştir.

30 Aralık 1994 tarihli duruşmada başvuranların bulunmaması nedeniyle

mahkeme «suçun niteliğini ve kanıtların durumunu» göz önünde bulundurarak

tutukluluk süresinin devamına karar vermiştir.

18 Kasım 1995 tarihli duruşmada başvuranlar 18 Kasım 1993 tarihli

duruşmada vermiş oldukları ifadeleri yinelemişler, mahkeme başvuranların

tutukluluk hallerinin devamını kararlaştırmıştır.

10 Şubat 1998 tarihli duruşmada mahkeme «suçun ve kanıtların niteliğini,

tutukluluk süresinin uzunluğunu» dikkate alarak B.G.'yi serbest bırakmıştır.

Başvuranların temsilcileri 17 Ağustos 2001'de AİHM'ye göndermiş oldukları

yazıda DGM'de sözkonusu davanın esastan incelenmesinin halen sürdüğünü

bildirmişlerdir.

HUKUK AÇISINDAN

17 Kasım 2003'te başvuranların temsilcisinin, 19 Kasım 2003 tarihinde ise

Hükümetin ilgili beyanları AİHM'ye sunulmuştur.

"Türk Hükümeti'nin, 41540/98 no'lu başvuruyu dostane çözüme kavuşturmak üzere

ex gratia tazminat başlığı altında başvuran Niyazi Kaya'ya 5.100 (beş bin yüz) Euro

ve Birtan Güven'e 5.400 (beş bin dört yüz) Euro, masraf ve giderlere ilişkin 1.500

Euro (bin beş yüz) Euro olmak üzere toplam 12.000 (on iki bin) Euro tutarında ödeme

yapmayı teklif ettiğini bildiririm. Bu miktar her türlü maddi ve manevi zarar ile masrafı

kapsamakta olup Euro olarak başvuranların belirteceği bir hesaba yatırılacak, ilgili

tüm vergi ve masraflardan muaf olacak ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 39.

maddesi uyarınca verdiği kararın bildirilmesini müteakiben üç ay içerisinde

ödenecektir. Bu ödeme davanın nihai kararını oluşturacaktır.

Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar, Hükümet,

Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda

basit faizi ödemeyi taahhüt etmektedir.

Ayrıca Hükümet, Sözleşmenin 43 § 1 maddesi uyarınca davanın Büyük Daireye

götürülmeyeceğini taahhüt eder.

Mahkeme, tarafların üzerinde uzlaştıkları dostane çözüm anlaşmasını

(Sözleşmenin 39. maddesi) dikkate almakta ve bu anlaşmanın, Sözleşme ve

eki Protokollerde tanımlanan insan haklarına saygı ilkesine uygun olduğuna

kanaat getirmektedir (Sözleşmenin 37 § 1 ve İçtüzüğün 62 § 3 maddeleri).

BU NEDENLERDEN DOLAYI MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE,

1. Davanın, kayıtlardan düşürülmesine karar vermiş;

2. ve tarafların davanın Büyük Dairede tekrar görüşülmesini talep

etmeyeceklerine ilişkin taahhütlerini dikkate almıştır.

İşbu karar, 17 Şubat 2004 tarihinde, İçtüzüğün 77 §§ 2 ve 3 fıkralarına uygun

olarak Fransızca verilmiş ve yazılı olarak tebliğ edilmiştir.