USUL
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 22088/03 no’lu davanın nedeni, T.C. vatandaꢀı
Mehmet Gürova’nın (“baꢀvuran”) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne, 6 Mayıs 2003 tari-
hinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına Dair Sözleꢀme’nin (“AĐHS”)
34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.
Baꢀvuran, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (“AĐHM”) önünde, Ankara Barosu
avukatlarından E. Yurtalan tarafından temsil edilmiꢀtir.
OLAYLAR
Baꢀvuran, 1960 doğumludur ve Ankara’da ikamet etmektedir.
B a ꢀv u r a n , 1 7 M a y ı s 2 0 0 0 t a r i h i n d e y a s a d ı ꢀı b i r ö r g ü t e ü y e o l d u ğ u ꢀü p h e s i y l e y a k a l a n m ı ꢀt ı r .
Baꢀvuran, aynı gün doktor muayenesinden geçmiꢀ ve vücudunda herhangi bir kötü muamele
izine rastlanmadığı kaydedilmiꢀtir. Baꢀvuran, 18 Mayıs 2000 tarihinde, gözaltındayken avukat
yardımı almadan sorgulanmıꢀtır. Baꢀvuran, polis ifadesinde Đran’da askeri eğitim aldığını itiraf
etmiꢀ ancak yasadıꢀı bir örgüt üyesi olduğu iddiasını reddetmiꢀtir.
Baꢀvuran, 21 Mayıs 2000 tarihinde, yeniden sağlık muayenesinden geçmiꢀ ve doktor
baꢀvuranın vücudunda herhangi bir kötü muamele izine rastlamadığını belirtmiꢀtir. Baꢀvuran,
aynı gün, yine avukat yardımı almadan Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde Cumhuriyet
Savcısı ve sorgu hakimi önüne çıkartılmıꢀtır. Baꢀvuran, Cumhuriyet Savcısı karꢀısında göza-
ltındayken “psikolojik iꢀkenceye” maruz kaldığını belirtmiꢀ ve polise verdiği ifadeyi reddetmiꢀ
tir. Baꢀvuran, daha önce Đran’a gittiğini kabul etmiꢀ ancak orada askeri eğitim aldığını inkar
etmiꢀtir. Baꢀvuran, sorgu hakimine de ifade vermiꢀtir. Baꢀvuran, polise verdiği ifadeyi geri
almıꢀ, ancak herhangi bir kötü muamele veya iꢀkence iddiasından bahsetmemiꢀtir. Sorgulama
sonrasında, sorgu hakimi baꢀvuranın tutuklanmasına karar vermiꢀtir.
11 Temmuz 2000 tarihinde, Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı,
aynı mahkemeye baꢀvuranı yasadıꢀı bir örgüte (Tevhid Selam ve alt grubu olan Kudüs Savaꢀ
çıları) üye olmakla suçlayan bir iddianame vermiꢀtir. Aynı iddianamede baꢀka kiꢀilerin de
isimleri yer almıꢀ ve bu kiꢀiler Türkiye’nin önde gelen bazı gazeteci ve akademisyenlerini
öldürmek dahil çeꢀitli suçlarla itham edilmiꢀlerdir. Cumhuriyet Savcısı’na göre, örgütün amacı
Türkiye’de Đran’dakine benzer dini bir rejim kurmaktır.
7 Ocak 2002 tarihinde, Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi 152 sayfa uzunluğundaki
kararını açıklamıꢀtır. Đlk derece mahkemesi, baꢀvuranın 18 Mayıs 2000 tarihli polis ifadesine
dayanarak, baꢀvuranın yasadıꢀı örgüt üyesi olduğuna karar vermiꢀtir. Mahkeme, Türk Ceza
Kanunu’nun 168. maddesi uyarınca baꢀvuranı on iki yıl altı ay hapis cezasına mahkum etmiꢀ
tir. Đlk derece mahkemesi, kararında baꢀvuranın gözaltında psikolojik baskı gördüğü iddiasını
da incelemiꢀtir. Baꢀvuranın yakalandığı ve gözaltından çıktığı sırada hazırlanan ve baꢀvuranın
vücudunda herhangi bir yara izine rastlanmadığını kaydeden iki sağlık raporunu göz önünde
bulunduran mahkeme, baꢀ vuranın mahkum edilmemek için gözaltındayken vermiꢀ olduğu
ifadeyi geri aldığı sonucuna varmıꢀtır.
Yargıtay, 12 Kasım 2002 tarihinde, mahkumiyet kararını onamıꢀtır. Baꢀvuran, 10
Haziran 2006 tarihinde serbest bırakılmıꢀtır.
