COUNCIL  
AVRUPA  
OF E U R O P E  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
GÜNGĐL – TÜRKĐYE  
(B a ꢀvuru no. 28388/03 )  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
10 Mart 2009  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir.  
ꢁekli düzeltmelere tabi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın  
adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri  
Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari  
olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
Bu dava, Nurcan Güngil (“baꢀvuran”) adlı T.C. vatandaꢀı tarafından Türkiye Cumhuriyeti  
aleyhine, 30 Temmuz 2003 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına  
iliꢀkin Sözleꢀme’nin (“Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS”) 34. maddesi uyarınca  
yapılan 28388/03 numaralı baꢀvuru sonucu görülmektedir.  
Baꢀvuranlar Ankara Barosu avukatlarından Đ. Đlimoğlu tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
DAVANIN KOꢀULLARI  
1958 doğumlu baꢀvuran Ankara’da ikamet etmektedirler.  
Baꢀvuran 2 ve 3 Mayıs 1995 tarihlerinde, kendisine hazine bonosu alması için Global A.ꢁ.  
adında özel bir yatırım ꢀirketine toplam 1.537.000.000 Türk Lirası (TL) yatırmıꢀtır.  
Baꢀvuran 1995 yılının Eylül ayında parayı verdiği aracı B.G. ile irtibata geçmiꢀ, kendi  
adına hazine bonosu alıp almadığını sormuꢀtur. B.G. baꢀvurana el yazısıyla yazılmıꢀ bir  
belgeyle bono aldığını bildirmiꢀtir.  
Baꢀvuran 15 Mart 1996 tarihinde Global A.ꢁ.’nin bürosuna gittiğinde, B.G.’nin, parasını,  
hazine bonosu almak yerine hisse senedi alarak kullandığını öğrenmiꢀtir. Hisse senetleri ise  
değer kaybetmiꢀ, bunun sonucu olarak, ꢀirket, baꢀvuranın para kaybetmesine neden olmuꢀtur.  
Baꢀvuran 30 Eylül 1996 tarihinde Global A.ꢁ. ve B.G. hakkında Ankara Asliye Ticaret  
Mahkemesi’nde dava açmıꢀ, ꢀirkete yatırdığı paranın davalılar tarafından tazmin edilmesini  
talep etmiꢀtir.  
Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi 27 Mayıs 1998 tarihinde, baꢀvuranın talebinin bir  
kısmının kabul edilmesine hükmetmiꢀ, davalıların baꢀvurana basit faiziyle beraber  
942.000.000 TL ödemelerine karar vermiꢀtir.  
Baꢀvuran ve davalı temyize gitmiꢀtir.  
Yargıtay 26 Ekim 2000 tarihinde 27 Mayıs 1998 tarihli kararı bozmuꢀtur. Dava Ankara  
Asliye Ticaret Mahkemesi’ne iade edilmiꢀtir.  
Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi 7 Kasım 2001 tarihinde bir kez daha baꢀvuranın  
tazminat talebinin bir kısmının ödenmesine hükmetmiꢀ, Global A.ꢁ. ve B.G.’nin baꢀvurana  
basit faiziyle beraber 1.512.000.000 TL ödemesine karar vermiꢀtir.  
Baꢀvuran ve Global A.ꢁ. kararı temyiz etmiꢀlerdir.  
Yargıtay 10 Ekim 2002 tarihinde 7 Kasım 2001 tarihli kararı onamıꢀtır.  
1
Baꢀvuran 13 Ocak 2003 tarihinde Yargıtay’ın 10 Ekim 2002 tarihli kararının  
düzeltilmesini talep etmiꢀtir.  
Yargıtay 11 Nisan 2003 tarihinde baꢀvuranın talebini reddetmiꢀtir.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢀvuran, yargı sürecinin, AĐHS’nin 6/1 maddesinde öngörülen “makul süre” koꢀuluyla  
bağdaꢀmadığından ꢀikayetçi olmuꢀtur.  
Hükümet bu iddiaya itiraz etmiꢀtir.  
Göz önünde bulundurulacak süre, baꢀvuranın Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi’nde dava  
açtığı 30 Eylül 1996 tarihinde baꢀlamıꢀ, 11 Nisan 2003 tarihinde sona ermiꢀtir. Dolayısıyla,  
beꢀ kez incelenen dava iki yargı aꢀamasında altı yıl altı ay sürmüꢀtür.  
A. Kabuledilebilirliğe iliꢁkin  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde bu ꢀikayetin dayanaktan yoksun  
olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka bir gerekçe altında da kabuledilemezlik unsuru  
bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.  
B. Esaslar  
Hükümet yargı sürecinin haddinden uzun olduğu veyahut Hükümet’e addedilebilecek bir  
hataya bağlı olarak gereksiz yere uzatıldığı biçiminde değerlendirilemeyeceğini belirtmiꢀtir.  
Baꢀvuran iddialarını sürdürmüꢀtür.  
AĐHM, yargı sürecinin haddinden uzun olmasının, davanın koꢀulları ıꢀığında, davanın  
karmaꢀıklığı, baꢀvuran ile ilgili makamların tutumu ve bu anlaꢀmazlıkta baꢀvuranın kaybı gibi  
ölçütlere bağlı olarak değerlendirilmesi gerektiğini yineler (diğerlerinin yanısıra bkz.  
Frydlender - Fransa [BD], 30979/96).  
AĐHM, sözkonusu sürecin, yapılan incelemelerin çokluğu ve davanın karmaꢀıklığı ıꢀığında  
ilk bakıꢀta haddinden uzun görünmemesine karꢀın, Yargıtay’ın yaptığı ilk itiraz incelemesinin  
iki yıl beꢀ ay sürdüğünü gözlemler. Đlk derece mahkemesinin 7 Kasım 2001 tarihinde verdiği  
ikinci kararın ardından, Yargıtay, bir kez daha, itiraz talebini on bir ayda, kararın düzeltilmesi  
talebini ise üç ayda incelemiꢀtir. Dolayısıyla, dava Yargıtay’da toplam sürenin yarısından  
fazla süre boyunca derdest kalmıꢀ, Yargıtay incelemesini yazılı usulde gerçekleꢀtirmiꢀtir.  
AĐHM, mevcut davada ele alınan meselelere benzer meseleleri ele alan davalarda sıklıkla  
AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğini tespit etmiꢀtir (diğerlerinin yanı sıra bkz. örn.  
Hayrettin Kartal - Türkiye, 4520/02).  
2
AĐHM kendisine sunulan tüm belgeleri incelemiꢀ, Hükümet’in, mevcut davada farklı bir  
sonuca ulaꢀmasını sağlayacak hiçbir delil veya savunma sunmadığı kanısına varmıꢀtır. AĐHM  
konuya iliꢀkin içtihadını göz önünde bulundurarak, mevcut davada yargı sürecinin haddinden  
uzun sürdüğü ve “makul süre” koꢀuluyla uyuꢀmadığı kanısındadır.  
Buna göre 6/1 madde ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI  
AĐHS’nin 41. maddesine göre:  
“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek  
Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde,  
hakkaniyete uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
Baꢀvuran maddi tazminat olarak 12.500 Euro (EUR) talep etmiꢀtir. Baꢀvuran, Ankara  
Asliye Ticaret Mahkemesi’nin kendisine ödenmesine hükmettiği tazminat meblağının,  
Türkiye’deki yüksek enflasyona karꢀın uygulanan düꢀük faiz oranının sonucu olarak yaꢀadığı  
maddi kaybı karꢀılamadığını belirtmiꢀtir. Ayrıca manevi tazminat olarak 2.500 EUR talep  
etmiꢀtir.  
Hükümet talebe itiraz etmiꢀtir.  
AĐHM, tespit edilen ihlal ile meydana geldiği iddia edilen maddi zarar arasında bir illiyet  
bağı görmemektedir (bkz. Kingsley - Đngiltere [BD], 35605/97). Bu nedenle bu talebi  
reddeder. Öte yandan, AĐHM, baꢀvuranın bir miktar manevi tazminat alması gerektiği  
kanısındadır. Hakkaniyete uygun surette, baꢀvurana, talebine karꢀılık, bu baꢀlık altında 2500  
EUR ödenmesine karar verir.  
B. Yargılama gideri  
Baꢀvuran ayrıca ulusal mahkemelerde meydana gelen yargılama giderleri için 680.44  
Yeni Türk Lirası (YTL) (yaklaꢀık 355 EUR), AĐHM’de meydana gelen masraflar için ise  
2.377.7 YTL (yaklaꢀık 1.235 EUR) talep etmiꢀtir. Baꢀvuranın talep ettiği yargılama giderleri,  
ulusal mahkeme masrafları, Türkiye Barolar Birliği’nin tavsiye ettiği ücret listesine  
dayanılarak belirlenen avukatlık masrafları ve kırtasiye ile posta masraflarından oluꢀmaktadır.  
Baꢀvuran masrafları kanıtlamak için çeꢀitli faturalar sunmuꢀ, ancak avukatlık masraflarına  
iliꢀkin, bir sözleꢀme veyahut avukatın davaya harcadığı mesaiyi gösteren ek bir belge  
vermemiꢀtir.  
Hükümet taleplere itiraz etmiꢀtir.  
AĐHM’nin içtihadına göre, yargılama giderleri, ancak gerçekliği ve gerekliliği kanıtlandığı  
ve makul bir meblağ olduğu takdirde baꢀvurana geri ödenir. Bu davada, baꢀvuran, talep ettiği  
masrafların çoğunun gerçekten yapıldığını belgeleyememiꢀtir. Bu nedenle AĐHM baꢀvuranın  
belgelediği yargı giderleri için yalnız 35 EUR ödenmesine karar vermiꢀtir.  
3
C. Gecikme Faizi  
AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına  
üç puanlık bir artıꢀın eklenmesinin uygun olduğuna karar vermiꢀtir.  
BU GEREKÇELERE DAYANARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE  
1. Baꢀvuranın makul süre içinde adil yargılanma hakkına iliꢀkin ꢀikayetinin kabuledilebilir  
olduğuna;  
2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin yargılama sürecinin haddinden uzun sürmesi nedeniyle ihlal  
edildiğine;  
3. (a) AĐHS’nin 44. maddesi’nin 2. fıkrası gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç  
ay içinde, Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana, izleyen meblağların, ödeme  
tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Savunmacı Hükümet’in ulusal para birimine  
çevrilmek üzere ödenmesine;  
(i) uygulanabilecek her türlü vergi ile beraber 2.500 EUR (iki bin beꢀ yüz Euro)  
manevi tazminat ve  
(ii) yargılama gideri için baꢀvurana uygulanabilecek her türlü vergi ile beraber 35  
EUR (otuz beꢀ Euro)  
(b) yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına  
kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal kredi kolaylığı  
oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;  
4. Baꢀvuranların adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerinin reddedilmesine  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar, Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve  
3. fıkraları uyarınca 10 Mart 2009 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.  
Sally Dollé  
Zabıt Katibi  
Françoise Tulkens  
Baꢀkan  
4