CONSEIL  
AVRUPA  
DE L’EUROPE  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
DÖRDÜNCÜ DAĐRE  
FAHRĐYE ÇALIꢀKAN -TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢁvuru no:40516/98)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
2 Ekim 2007  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli  
düzeltmelere tabi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın  
adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri  
Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari  
olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (40516/98) no’lu davanın nedeni (T.C.  
vatandaꢀı) Fahriye Çalıꢀkan’ın (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Komisyonu’na 28 Kasım  
1997 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) Temel Đnsan Haklarını güvence  
altına alan eski 25. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuran, Đzmir Barosu avukatlarından S.Cengiz tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
I. DAVANIN KOꢀULLARI  
Hekimlik mesleğini yürütmekte olan baꢀvuran 1952 yılı doğumlu olup Manisa’da ikamet  
etmektedir.  
A. Baꢁvuruya neden olan olay  
11 Ağustos 1994 tarihinde, baꢀvuran, Gölmarmara’da (Manisa) Komiser S.Ç hakkında suç  
niteliği taꢀıyan bazı davranıꢀlar sergilediği iddiasıyla idari soruꢀturma talebinde bulunmuꢀtur.  
Fakat baꢀvuran bir sonuç elde edememiꢀtir.  
Ardından, baꢀvuranın üyesi olduğu kültürel bir dernek tarafından organize edilen gösteriye ait  
biletlerin satıꢀlarının izinsiz olup olmadığı konusunda da baꢀvuran ve sözkonusu Komiser  
arasında baꢀka bir uyuꢀmazlık meydana gelmiꢀtir.  
11 Ekim 1994 tarihinde saat dokuza doğru, polis memurları, biletleri ve toplanan parayı  
vermesi için Gölmarmara Karakolu’na çağrıldığını baꢀvurana bildirmek için baꢀvuranın  
muayenehanesine gelmiꢀlerdir. Baꢀvuran, talep edilen biletleri ve toplanan parayı  
muayenehanesinde bulunan polis memurlarına sunmak istemiꢀtir. Ancak polis memurları  
baꢀvurana biletlerin bizzat celp kağıdında imzası bulunan Komiser S.Ç.’ye verilmesi  
gerektiğini söylemiꢀlerdir.  
Böylece baꢀvuran bekleyen hastaların bakıꢀları altında polis memurlarının eꢀliğinde karakola  
getirilmiꢀtir. Baꢀvuran karakolda S.Ç.’den baꢀka bir memurla görüꢀmek istemiꢀtir.  
Đzleyen olaylar konusunda tarafların çeliꢀkili ifadeleri bulunmamaktadır.  
Baꢀvuranın beyanlarına göre, saat 9:30 sularında baꢀvuran Komiser Yardımcısı ile görüꢀürken  
S.Ç. odaya girmiꢀ ve baꢀvuranın üzerine atılmıꢀtır. S.Ç, küfretmiꢀ, baꢀvuranı sarsmıꢀ,  
baꢀvuranın baꢀına vurmuꢀ, kollarından çimdiklemiꢀ ve son olarak yüzüne tükürmüꢀtür.  
Hükümet’e göre baꢀvuran karakola geldiğinde S.Ç.’ye sözlü saldırıda bulunmuꢀ ardından  
tokat atmıꢀtır; sonrasında ise karakola zorla getirildiğini ileri sürerek karakolu terk etmek  
istemiꢀtir.  
B. Baꢁvuran aleyhinde yürütülen usul iꢁlemleri ve bu aꢁamada elde edilen tıbbi veriler  
11 Ekim 1994 tarihinde; saat 16.00 sularında; baꢀvuran ve S.Ç; Gölmarmara Sağlık  
Merkezi’nde tıbbi muayeneden geçmiꢀlerdir.  
2
Baꢀvuranın muayenesini yapan doktor, baꢀvuranın sol kolunun iç yüzeyinde 7–8 cm ebadında  
bir ekimoz ve hematom, sol omuz bölgesinde hiperemi ve saç derisinde tahriꢀ meydana  
gelmiꢀ olduğunu saptamıꢀtır. Doktor ayrıca sözü edilen tahriꢀin sebebinin saptanması için  
baꢀvuranın bir dermatologa muayene olmasını önermiꢀtir.  
Komiser S.Ç hakkında düzenlenen raporda sol kulağında 5 cm ebadında bir hiperemi olduğu  
ifade edilmiꢀtir.  
S.Ç, baꢀvuranın kendisine saldırdığı ve küfür ettiği iddiasıyla baꢀvuran hakkında ꢀikayette  
bulunmak için karakola müracaat etmiꢀtir. Baꢀvuran saat 16.30 sularında Gölmarmara  
Cumhuriyet Savcısı’na (“Savcı”) ifade vererek kendisine yöneltilen suçlamaları kabul  
etmemiꢀtir.  
Savcı, Türk Ceza Kanunu’nun 258. maddesi uyarınca baꢀvuranı devlet memuruna  
“mukavemet” suçundan dolayı ivedilikle Gölmarmara Asliye Ceza Mahkemesi Hakimine  
sevk etmiꢀtir.  
Günün ilerleyen saatlerinde baꢀvuranı sorgulamasının ardından Hakim, “suç eyleminin kamu  
hassasiyetine dokunur nitelikte olması” nedeniyle baꢀvuranın kefaletle serbest bırakılmasına  
karar vermiꢀtir. Ancak mahkeme veznesi kapanmıꢀ olduğundan ve Savcı da kefalet bedelini  
nakit almayı kabul etmediğinden baꢀvuran Akhisar cezaevine gönderilmiꢀtir.  
Yine 11 Ekim 1994 tarihinde, bir rahatsızlığın ardından baꢀvuran, Akhisar Devlet Hastanesi  
nörologu tarafından muayene edilmiꢀtir. Mide bulantısı, görme bozukluğu ve beyin sarsıntısı  
gözlemleyen nörolog baꢀvuranı acilen Ege Üniversitesi Nöroꢀirurji Servisine havalesini  
istemiꢀtir.  
Ertesi gün 12 Ekim 1994 tarihinde baꢀvuranın eꢀi kefalet bedelini ödemiꢀtir. Baꢀvuran serbest  
kalır kalmaz Ege Üniversitesi Nöroꢀirurji Servisi’nde muayene olmuꢀtur. Fakat sözkonusu  
muayenenin raporu ileri bir tarihte çıkmıꢀtır.  
18 Ekim 1994 tarihinde, baꢀvuran kendi isteği üzerine Đzmir Đnsan Hakları Derneği doktorları  
tarafından yeniden muayene edilmiꢀtir. Muayene raporunda baꢀvuranın sağ kolunun arka  
kısmında 2x7cm ebadında bir ekimoz ve sağ ön kol distal kısımda 2x3 cm ebadında bir  
ekimoz belirtilmiꢀtir. Bir sonraki gün gerçekleꢀtirilen psikiyatrik muayenede, baꢀvuranın  
uykusuzluk ve bellek kaybı problemleri yaꢀadığı, odaklanma kapasitesinin düꢀtüğü, kaygı ve  
yaꢀadığı olayların sürekli olarak aklına gelmesi sonucunda korku duyduğu belirtilmiꢀtir.  
Psikiyatra göre baꢀvuran, bir hafta önce yaꢀadığı olaylardan kaynaklanan muhtemel bir post  
travmatik nevroz rahatsızlığı yaꢀamaktadır. Ancak, tanının kesinleꢀebilmesi için belirtilerin  
bir aydan fazla sürmesi gerekmektedir. .  
31 Ekim 1994 tarihinde, baꢀvuran Hakimin S.Ç.’nin arkadaꢀı olması nedeniyle tarafsızlığını  
tartıꢀma konusu yaparak Hakime itiraz etmiꢀ, ayrıca, kendisine yöneltilen suçlamanın  
tutuklanmasını haklı göstermediğini ve bu tedbiri almak için ileri sürülen “kamu hassasiyeti”  
gerekçesinin, kefaletle serbest bırakılmasını sağlayan gerekçe ile çürütüldüğünü iddia  
etmektedir.  
Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi 2 Kasım 1994 tarihli bir karar ile baꢀvuranın itirazını  
reddetmiꢀtir.  
3
Hakim tarafından re’sen görevlendirilen bilirkiꢀi, 6 Ocak 1995 tarihinde, dava konusu olaya  
iliꢀkin tarafların çeliꢀkili beyanlarının ve görgü tanıklarının olaya iliꢀkin ifadelerinin, dile  
getirilen olayların tam olarak nasıl geliꢀtiğinin açıklanmasına olanak tanımadığı yönünde  
görüꢀ bildirmiꢀtir.  
Ege Üniversitesi Nöroꢀirurji Servisi, 2 ꢁubat 1995 tarihinde, 12 Ekim 1994 tarihli muayeneye  
iliꢀkin bir rapor sunmuꢀtur. Sözkonusu raporda baꢀvuranın sol çeper kemiğinde beꢀ gün  
çalıꢀmasını engelleyecek bir hematom oluꢀtuğu belirtilmiꢀtir.  
20 Haziran 1995 tarihli bir karar ile Hakim, baꢀvuranı, memura “mukavemet” suçundan  
dolayı değil de ancak sırasıyla Türk Ceza Kanunu’nun 271. ve 260. maddeleri uyarınca  
“müessir fiil” ve “yasaya muhalefet” suçlarından dolayı suçlu bulmuꢀtur. Hakim, olay günü  
baꢀvuranın Komiser S.Ç.’yi tokatladığını ve polis memurları tarafından karakola zorla  
getirildiğini ileri sürerek karakolu izinsiz olarak terk ettiğini belirtmiꢀtir. Bununla birlikte,  
Hakim’e göre, baꢀvuranın saç derisinde meydana gelen tahriꢀe Komiser S.Ç.’nin sebebiyet  
verdiği aꢀikardır, ancak, Komiser’in baꢀvurandan önce mi davrandığı yoksa baꢀvurana  
karꢀılık mı verdiği belirsizdir. Sözkonusu belirsizlik baꢀvuran lehine değerlendirilerek, Türk  
Ceza Kanunu’nun 272. maddesi uyarınca provokasyon olduğuna karar verilmiꢀtir.  
Böylece, baꢀvuran bir ay hapis cezasına ve para cezasına çarptırılmıꢀtır ve hapis cezası paraya  
çevrilmiꢀtir.  
Baꢀvuranın temyize baꢀvurması üzerine Yargıtay, 21 Mayıs 1996 tarihinde, yasaya muhalefet  
oluꢀturan suç unsurlarının bir araya gelmemiꢀ olması sebebiyle sözkonusu kararı bozmuꢀtur.  
Dava dosyasının yeniden incelenmesinin ardından 2 Temmuz 1996 tarihinde, Hakim  
baꢀvuranın yasaya muhalefet suçundan beraat etmesine ancak baꢀvuranın Komiser S.Ç.’ye  
tokat atmasına iliꢀkin olan kararın devamına karar vermiꢀtir.  
Bu son karar, 27 Kasım 1996 tarihinde, Yargıtay tarafından onanmıꢀtır.  
C. Komiser S.Ç. hakkında yürütülen usul iꢁlemleri  
14 Ekim 1994 tarihinde, S.Ç.’nin kendisine kötü muamelede bulunduğu suçlamasıyla  
baꢀvuran, Gölmarmara Kaymakamlığı’na bir ꢀikayet dilekçesi sunmuꢀtur. Baꢀvuran ꢀikayetini  
desteklemek amacıyla 11 Ekim 1994 tarihinde düzenlenen sağlık raporlarını da  
Kaymakamlığa sunmuꢀtur.  
19 Ekim 1994 tarihinde baꢀvuran, ꢀikayetini Savcılık önünde yinelemiꢀtir ve eksiksiz bir  
rapor alabilmek için yeniden muayene edilmesini talep etmiꢀtir.  
18 Kasım 1994 tarihinde Gölmarmara Savcılığı yetkisi olmadığını belirtmiꢀ ve memurlar  
hakkında kovuꢀturma yapılmasına iliꢀkin yasa uyarınca davayı Manisa Valiliği Đdare  
Kurulu’na göndermiꢀtir.  
Baꢀvuran hakkında yürütülen davada tanık olan polis memurları müfettiꢀ sıfatıyla hareket  
eden Manisa Emniyet Müdür Yardımcısı tarafından yeniden sorgulanmıꢀlardır. S.Ç.’ye bağlı  
olarak görev yapan üç polis memuru, S.Ç.’ye karꢀı saldırgan tutumlar sergileyen kiꢀinin  
4
baꢀvuran olduğunu ve bu tutumunu S.Ç.’ye tokat atarak sonlandırdığını belirttikleri  
beyanlarını yinelemiꢀlerdir.  
Đdari soruꢀturmayı yürüten müfettiꢀ, 23 Kasım 1994 tarihli raporunda, “baꢀvuranın sol kol,  
baꢀ ve saç derisinde” “tahriꢀler” meydana geldiğini saptayan 11 Ekim 1994 tarihli raporu  
eleꢀtirerek eğer baꢀvuran gerçekten ꢀiddet görmüꢀ olsaydı baꢀvuranın vücudunda sadece basit  
“tahriꢀlerin” değil “ekimozların” saptanacağını belirtmiꢀtir. Müfettiꢀ, daha sonraki raporlarda  
“tahriꢀlerin” giderek daha ağır tanımlamaları dönüꢀtüklerini ve baꢀka arazların da eklendiğini  
ifade etmiꢀtir. Müfettiꢀe göre bu durum belli bir “korumacılık” ve doktorların meslektaꢀlarına  
duyduğu merhamet ile açıklanmaktadır.  
6 ꢁubat 1995 tarihinde, müfettiꢀ raporunu dikkate alarak Đl Disiplin Kurulu, delil  
yetersizliğinden S.Ç. hakkında kovuꢀturma yapılmasına gerek olmadığına karar vermiꢀtir.  
21 Haziran 1995 tarihinde, Manisa Valiliği Đdare Kurulu sözkonusu kararı onaylamıꢀ ve  
kovuꢀturmanın gerekli olmadığını tefhim etmiꢀtir.  
Baꢀvuran sözkonusu karara karꢀı çıkmıꢀ ancak 13 Haziran 1997 tarihinde, Danıꢀtay,  
kovuꢀturma yapılmasına gerek olmadığına dair hükmü onamıꢀtır.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 3. ve 13. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran, karakolda Komiser S.Ç.’yi AĐHS’nin 3. maddesine aykırı davranıꢀlarda bulmakla  
itham etmiꢀ ve konuya iliꢀkin ꢀikayetlerini sunmak için etkili bir baꢀvuru yolunun  
bulunmadığını belirtmiꢀtir.  
A.Tarafların Argümanları  
1.Baꢀvuran  
Baꢀvuran, bölgedeki sosyal ve politik faaliyetlerden dolayı Komiser S.Ç. ile aralarında  
yaꢀanan kiꢀisel uyuꢀmazlıklar nedeniyle S.Ç’nin kendisini yıldırmaya çalıꢀtığını ve kendinse  
karꢀı kaba tutumları olduğunu belirtmiꢀtir. Baꢀvuran, tıbbi delillerin AĐHS’nin 3. maddesinin  
ihlalini kanıtlamak açısından yeterli olduğuna kanaat getirmektedir.  
Baꢀvuran ayrıca durumu karꢀısında Türk adaletinin duyarsızlığını da eleꢀtirmektedir. Konuya  
iliꢀkin olarak baꢀvuran öncelikle mahkumiyetine sebebiyet veren yargılamayı kanıt olarak  
göstermektedir. Bu konuya iliꢀkin olarak baꢀvuran, Asliye Ceza Hakimi tarafından hiçbir  
inandırıcılığı olmayan taraflı polis memurlarının ifadelerine atfedilen önemden dolayı üzüntü  
duymuꢀtur. Aslında, baꢀvurana göre polis memurları ile dolu bir karakolda bir bayanın bir  
komisere ꢀiddete uygulayabileceğini ve ardından hiçbir ꢀey olmamıꢀ gibi karakolu terk  
edeceğini düꢀünmek sadece basit bir saçmalıktır.  
Baꢀvuran yalnızca mahkumiyetinin keyfi olmasından değil aynı zamanda iꢀlediği suçlardan  
sorumlu tutulmasını engellemeye çalıꢀan taraflı bir soruꢀturma neticesinde S.Ç.’nin  
cezalandırılmamıꢀ olmasından da ꢀikayetçidir.  
2. Hükümet  
5
Hükümet, baꢀvuranın ileri sürdüğü düꢀmanlık senaryolarının baꢀvuranın bir polis memuruna  
ꢀiddet kullanmasını hiçbir ꢀekilde haklı göstermeyeceğini belirtmiꢀtir. Hükümet’e göre  
mevcut davada Komiser S.Ç. “baꢀvuranın saldırılarının sürmesini önlemek ve kendini  
savunmak için güç kullanarak baꢀvuruya direnmiꢀtir.”  
Hükümet, olay günü alınan iki sağlık raporuna dikkat çekerek baꢀvuranın kötü muameleye  
maruz kaldığını tespit etmeye olanak tanıyan hiçbir kesin bilginin olmadığını belirtmiꢀtir.  
Ayrıca Hükümet, 2 ꢁubat 1995 tarihinde yani olaydan yaklaꢀık üç ay sonra Ege Üniversitesi  
Hastanesi tarafından verilen sağlık raporunun inandırıcılığının olmadığını savunmaktadır.  
12 Ekim 1994 tarihinde yapılan muayeneye göndermede bulunan bu rapor hiçbir sonuç  
içermemekte ayrıca raporun neden muayeneden sonra hazırlanmadığı açıklanmamaktadır.  
Hükümete göre, Đzmir Đnsan Hakları Derneği doktorlarının tıbbi görüꢀlerinin de geçerliliği  
bulunmamaktadır. Zira sözkonusu dernek ne bir sağlık kuruluꢀudur ne de tıbbi bilgiler vermek  
için Bakanlık izni bulunmaktadır. Benzerlerinde olduğu gibi sözkonusu derneğin faaliyetleri  
kendisine baꢀvuranları tercih edilen doktorlarla görüꢀtürmek ile sınırlıdır.  
Son olarak Hükümet, mevcut davada yürütülen soruꢀturmanın hiçbir eleꢀtiriye konu  
olamayacağı kanaatindedir. S.Ç. hakkında kovuꢀturma yapılmasına gerek olmadığına dair  
karara itiraz ettiğinden baꢀvuranın, AĐHS’nin 13. maddesi uyarınca etkili baꢀvuru yolunun  
bulunmadığı iddiası haksızdır.  
B. AĐHM’nin Takdiri  
1. AĐHS’nin 3. maddesine riayet edilmesine iliꢀkin  
AĐHM, kiꢀi özgürlüğünden yoksun kaldığında veya daha genel olarak güvenlik güçleriyle  
karꢀı karꢀıya kaldığı zaman, kendi tutumunun zorunlu kıldığı haller dıꢀında, kendisine karꢀı  
fiziksel güç kullanılmasının insanlık onuruna bir saldırı olduğunu ve ilke olarak AĐHS’nin 3.  
maddesi ile güvence altına alınan hakkın ihlal edildiğini hatırlatmaktadır (Sultan Öner ve  
diğerleri-Türkiye, baꢀvuru no: 73792/01, 17 Ekim 2006 ve R.L. ve M.-JD.-Fransa, baꢀvuru  
no: 44568/98, 19 Mayıs 2004).  
Mevcut davada dava konusu olayın, baꢀvuranın üyesi olduğu bir dernek tarafından organize  
edilen bir gösterinin biletlerini izinsiz sattığı gerekçesiyle 11 Ekim 1994 tarihinde çağrıldığı  
Gölmarmara Karakolunda gerçekleꢀtiğine itiraz edilmemektedir. Ayrıca, baꢀvurana karꢀı güç  
kullanan kiꢀinin Komiser S.Ç. olduğunu kimse yadsımıꢀ değildir.  
AĐHM, olay günü iki sağlık raporunun, ertesi gün üçüncü sağlık raporunun ve 18 Ekim 1994  
tarihinde son sağlık raporunun düzenlendiğini not etmektedir.  
Đlk sağlık raporunda “muhtemelen dövülmüꢀtür” sonucuna ulaꢀmadan önce, baꢀvuranın sol  
kolunun iç yüzeyinde 7-8 cm ebadında bir ekimoz ve hematom, sol omuz bölgesinde  
hyperemie ve saç derisinde tahriꢀ olduğu belirtilmiꢀtir.  
Akhisar Devlet Hastanesi nörologu tarafından birkaç saat sonra düzenlenen raporda mide  
bulantısı, görme bozukluğu ve beyin sarsıntısı saptanarak baꢀvuranın acilen Ege Üniversitesi  
Nöroꢀirurji Servisinde muayene edilmesi salık verilmiꢀtir.  
6
12 Ekim 1994 tarihinde Ege Üniversitesi Hastanesi’nde görevli bir nörolog tarafından  
gerçekleꢀtirilen muayeneden sonra verilen 2 ꢁubat 1995 tarihli sağlık raporunda ise  
baꢀvuranın çeper kemiğinde beꢀ gün iꢀ yapmasını engelleyecek bir hematom olduğu  
belirtilmiꢀtir.  
18 Ekim 1994 tarihli dördüncü rapor Đzmir Đnsan Hakları Derneği doktorlarının imzasını  
taꢀımaktadır. Raporun fizyopatolojik kısmında, baꢀvuranın sağ kolunun arka kısmında 2x7cm  
ebadında ve sağ ön kolda 2x3 cm ebadında ekimoz saptandığı belirtilmiꢀtir. Raporun  
psikopatolojik kısmında ise, post travmatik nevroz tanısına uygun düꢀebilecek uykusuzluk,  
bellek kaybı, konsantrasyon eksikliği, kaygı ve korku bulguları saptandığı belirtilmiꢀtir.  
Yukarıda söylenenler ıꢀığında, AĐHM, üçüncü ve dördüncü sağlık raporlarının inandırıcılığına  
itiraz eden Hükümet’in görüꢀünü paylaꢀmamaktadır. Zira sözkonusu olan üçüncü ve dördüncü  
sağlık raporları aslında ilk iki raporu destekler nitelikte olduğundan doktorların dürüstlüğü ve  
yetkileri ꢀüphe götürmemektedir.  
AĐHS’nin 3. maddesinin ihlalinin kanıtlanması için gerekli delil düzeyi açısından ise (Ölmez-  
Türkiye, baꢀvuru no: 39464/98, 20 ꢁubat 2007) AĐHM, sağlık raporlarının Komiser S.Ç.’nin  
baꢀvuranın saçını çektiği, kolunu çimdiklediği ve baꢀına vurduğu iddialarına yeterince  
inandırıcılık kazandırdığı kanaatine varmaktadır.  
Mevcut davada Komiser S.Ç.’nin sözkonusu davranıꢀının baꢀvuranın sözlü saldırısından ya  
da tokat atmasından kaynaklandığı muğlaktır. Önemli olan S.Ç. tarafından uygulanan fiziksel  
gücün gerekli ve orantılı olup olmadığının araꢀtırılmasıdır. Bu bağlamda AĐHM, meydana  
gelen yaralanmalara ve olaylara özgü koꢀullara büyük önem atfetmektedir (R.L. ve M.-J.D.).  
Bu koꢀullarda AĐHM, Komiser S.Ç.’nin olayların meydana geldiği anlarda aꢀırı kızgın olan  
baꢀvuranı önlemek için harekete geçtiğini varsaymaya hazırdır. Ancak bu durum, basit bir  
dernek sorunu için çağrıldığı karakolda baꢀvuranın tek bayan olduğu gerçeğini değiꢀtirmez.  
Ayrıca AĐHM, baꢀvuranın sonunda bir komiser ile kavga etmesine neden olan koꢀulların tam  
olarak ne olduğunu anlamakta zorluk çekmektedir zira dosyada baꢀvuranı ꢀiddet kullanma  
noktasına getiren olaylarla ilgili hiçbir ꢀey bulunmamaktadır.  
Ne olursa olsun, tokatlanmıꢀ olmanın etkisinde olsa bile Komiser S.Ç.’nin kendisine bağlı  
çalıꢀanların yanında baꢀvuranı beꢀ gün iꢀ göremez duruma getirecek ꢀekilde saldırmanın  
dıꢀında daha sağduyulu davranması gerekirdi.  
Mevcut davada, aꢀağılayıcı ve maruz kalan kiꢀide orantısız ölçüde korku ve zayıflık hissi  
uyandırabilecek bir davranıꢀ sözkonusu olup, gerektiği kadar güç kullanmadan söz etmek  
mümkün değildir. (kıyaslayınız, R.L. ve M.-J.D., Rehbock-Slovenya, baꢀvuru no: 29462/95).  
Sonuç olarak AĐHS’nin 3. maddesi esası bakımından ihlal edilmiꢀtir.  
2. AĐHS’nin 13. maddesine riayet edilmesine iliꢀkin  
Konuya iliꢀkin ilkelerden doğan içtihatlar ıꢀığında, mevcut davada, AĐHM, baꢀvuranın  
AĐHS’nin 3. maddesine dayanan “savunabilir” ꢀikayeti karꢀısında hukuki mercilerin tepkisi  
göz önüne alarak, sadece AĐHS’nin 13. maddesi ile tanınan tazmin hakkından baꢀvuranın  
7
yararlanma olanağının bulunup bulunmadığını araꢀtırmakla yükümlüdür (Bkz. özellikle sözü  
edilen Ölmez).  
Mevcut davada baꢀvuran, 14 Ekim ve 19 Ekim 1994 tarihlerinde, Komiser S.Ç. hakkında idari  
ve cezai soruꢀturma baꢀlatılması talebiyle sırasıyla Gölmarmara Kaymakamlığı’na ve  
Gölmarmara Savcılığı’na ꢀikayette bulunmuꢀtur. Savcılık 18 Kasım 1994 tarihinde,  
memurlar hakkında kovuꢀturma yapılmasına iliꢀkin yasa uyarınca davayı Đl Đdare Kurulu’na  
göndermiꢀtir. Baꢀvuranın her iki ꢀikayetinin incelenmesi için müfettiꢀ olarak Manisa Emniyet  
Müdür Yardımcısı görevlendirilmiꢀtir.  
Emniyet Müdür Yardımcısı soruꢀturma müfettiꢀi olarak hazırladığı raporu, 23 Kasım 1994  
tarihinde sunmuꢀtur. Rapora göre, baꢀvuranın ꢀikayetini desteklemek için hazırlanan sağlık  
raporları doktorlar arası bir dayanıꢀmanın ürünüdür ve Komiser S.Ç. sözlü ve fiziksel  
saldırıların asıl kurbanı olduğundan S.Ç.’nin davranıꢀları meꢀru müdafaa kapsamındadır.  
Böylece S.Ç. hakkında kovuꢀturma yapılmasına gerek yoktur. Manisa Valiliği Đl Đdare Kurulu  
ve Đl Disiplin Kurulu sözkonusu görüꢀü eksiksiz kabul etmiꢀ ve S.Ç. hakkında kovuꢀturma  
yapılmasına gerek olmadığına karar vermiꢀtir. Daha sonra ise Gölmarmara Asliye Ceza  
Mahkemesi bu kararın aksini ifade etmiꢀtir.  
Baꢀvuranın katılımı olmadan gerçekleꢀtirilen iki yargılama göz önüne alındığında (Bkz, örnek  
Slimani-Fransa, baꢀvuru no: 57671/00) AĐHM, sadece daha önce birçok davada, mevcut  
davadaki bu organlar tarafından yürütülen soruꢀturmaların yürütmeye karꢀı bağımsız  
olmadıkları için ciddi ꢀüpheler uyandırdıklarını hatırlatmakla yetinmektedir (örneğin, Sultan  
Öner ve diğerleri).  
Mevcut davada, polis kökenli polis müfettiꢀi tarafından hazırlanan soruꢀturma raporunu  
olduğu gibi kabul eden Manisa Đdare Kurulu’nun kararı, baꢀvuranın iddialarına iliꢀkin  
olayların nasıl meydana geldiğinin ve olayların sorumluların belirlenmesine olanak  
vermemesi nedeniyle yargı sisteminin gücünü büyük ölçüde zayıflatan bir unsur olmuꢀtur.  
Baꢀvuranın idari ve hukuki merciler önünde hakkını arayabilmesi için bir devlet memuru  
tarafından kötü muameleye maruz kaldığının kanıtlanmıꢀ olması gerektiğinden yürütülen  
soruꢀturmalar baꢀvuranın gördüğü muamelenin telafisi için hiçbir makul dayanak  
oluꢀturamamıꢀ dolayısıyla etkili biçimde gerçekleꢀtirilememiꢀlerdir (sözü edilen Ölmez).  
Bu durumda AĐHS’nin 13. maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA  
A. Maddi ve Manevi Tazminat  
Doktor muayene ücretinin 62.10 YTL olduğunu hatırlatarak baꢀvuran aꢀağıdaki biçimde ifade  
ettiği ꢀekliyle gelir kaybına uğradığını ve maddi zarara maruz kaldığını iddia etmektedir.  
-
-
Duruꢀmalara katıldığı için çalıꢀamadığı 20 iꢀ gününün karꢀılığı olarak 762,50 Euro;  
Ege Üniversitesi tarafından verilen 5 gün iꢀ göremezlik raporunun karꢀılığı olarak  
193,75 Euro;  
-
Baꢀvuranın on beꢀ gününü alan üç ayrı il değiꢀikliği için yol masraflarının karꢀılığı  
olarak 582,10 Euro;  
8
-
-
Maruz kaldığı ꢀok nedeniyle çalıꢀmasının “psikolojik” olarak mümkün olmadığı 25  
günün karꢀılığı olarak 970,30 Euro;  
Yaꢀanan olayların yerel basında yer alması nedeniyle çok sayıda hasta  
kaybetmesinden dolayı muayene ücretinin karꢀılığı olarak 1. 562,50 Euro;  
Böylece bu baꢀlık altında baꢀvuran tarafından talep edilen miktarlar 4.071,15 Euro  
tutarındadır.  
Baꢀvuran, ayrıca olaylar nedeniyle maruz kaldığı küçük düꢀürücü tutumlardan dolayı 25.000  
Euro manevi tazminat istemektedir.  
AĐHM, mevcut tespit edilen ihlalleri ve ilgili içtihadını göz önüne alarak, baꢀvurana,  
hakkaniyete uygun olarak maddi ve manevi tazminat için 7.000 Euro ödenmesine karar  
vermiꢀtir.  
B. Yargılama Masraf ve Giderleri  
Baꢀvuran, ayrıca aꢀağıda belirttiği miktarları da masraf ve giderler olarak talep etmektedir:  
-
-
-
-
Kendisinin ve avukatlarının yol masrafları için 635,35 Euro;  
Ege Üniversitesi Hastanesi’nde gerçekleꢀtirilen tıbbi iꢀlemler için 271,25 Euro;  
Đletiꢀim, tercüme ve kırtasiye masrafları için 645 Euro;  
Đhlalin tespit edilmesi halinde 4.000 Euro’su ödenmek üzere avukatlık ücreti için  
5.250 Euro;  
Baꢀvuran, 6.801,60 Euro tutarındaki iddialarını desteklemek için aꢀağıdaki belgeleri  
sunmuꢀtur:  
-
-
Baꢀvuranın imzasının bulunduğu 21 Mart 2006 tarihli avukatlık ücret sözleꢀmesi;  
Avukat Cengiz’e 2.000 YTL (yaklaꢀık 1.123 Euro) ödenmesine iliꢀkin iki adet  
makbuz;  
-
Posta makbuzu.  
Hükümet, bu miktarların abartılı olduğu, yazılı belgelerle desteklenmediği ve avukatlık ücret  
sözleꢀmesinde belirlenen ücretin tarafların karꢀılıklı çıkarlarına iliꢀkin olduğu ve AĐHM ile  
ilgili olmadığı kanaatindedir.  
AĐHM içtihadına göre, bir baꢀvuran yargılama masraf ve giderlerinin geri ödemesini,  
gerçekliği, gerekliliği ve makul oranda oldukları ortaya konulduğu sürece elde edebilir (Bkz.  
örneğin, Bottazzi-Đtalya, baꢀvuru no: 34884/97, Sawicka-Polonya, baꢀvuru no: 37645/97).  
Mevcut davada olaya iliꢀkin olarak sahip olduğu unsurların tamamını ve yukarıda sözü edilen  
ilkeleri göz önüne alarak AĐHM, baꢀvurana, yargılama masraf ve giderleri için KDV’den  
muaf tutulmak üzere 3.000 Euro ödenmesine karar vermiꢀtir.  
C. Gecikme Faizi  
Gecikme faizi Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı orana üç  
puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenecektir.  
BU GEREKÇELERE DAYANARAK, AĐHM, OY BĐRLĐĞĐ ĐLE  
9
1. AĐHS’nin 3. maddesinin esası bakımından ihlal edildiğine;  
2. AĐHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiğine;  
3. a) AĐHS’nin 44. maddesinin 2. paragrafı gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten  
itibaren üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirası’na  
çevrilmek üzere ve her türlü vergi ve kesintiden muaf tutularak Savunmacı Hükümet  
tarafından baꢀvurana aꢀağıdaki miktarların ödenmesine;  
i.Maddi ve manevi tazminat olarak 7.000 Euro (yedi bin Euro);  
ii.Yargılama masraf ve giderleri için 3.000 Euro (üç bin Euro);  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;  
4. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM iç tüzüğünün 77/2. ve 77/3. maddelerine  
uygun olarak 2 Ekim 2007 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.  
10