COUNCIL

AVRUPA

OF EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ÜÇÜNCÜ DAĐRE

DÜZGÖREN - TÜRKĐYE

(B a ꢀvuru no. 56827/00)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐ SĐ

STRAZBURG

9 Kasım 2006

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44 § 2. Maddesi’nde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup

ꢀekli bazı düzeltmelere tabi olabilir.

_____________________________________________________________________________________________

Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmı olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak

belirtilmi olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması ko ulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi

ve Đnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

1

USUL

Davanın nedeni, Türk vatandaꢀı Koray Düzgören’in (“baꢀvuran”), Đnsan Haklarının ve

Temel Özgürlüklerinin Korunmasına Đliꢀkin Sözleꢀme’nin (“AĐHS”) 34. Maddesi uyarınca,

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 15 Ekim 1999 tarihinde

yapmıꢀ olduğu 56827/00 no’lu baꢀvurudur.

Baꢀvuran, Londra’da bulunan Kürt Đnsan Hakları Projesi’nden A. J. Stock, M. Muller, T.

Otty ve J. Gordon tarafından temsil edilmiꢀtir.

AĐHM (Đkinci Daire), 28 Eylül 2004 tarihinde, baꢀvuruyu kısmen kabuledilemez olarak

beyan etmiꢀ ve askeri mahkemenin bağımsız ve tarafsız olmadığı, baꢀvuranın ifade özgürlüğü

hakkına müdahale edildiği ve etkili baꢀvuru yollarının bulunmadığı iddialarıyla ilgili ꢀikayeti,

Hükümet’e bildirmeye karar vermiꢀtir. AĐHM, AĐHS’nin 29 § 3. Maddesi uyarınca,

baꢀvurunun esaslarını, kabuledilebilirliğiyle aynı anda incelemeye karar vermiꢀtir.

OLAYLAR

I. DAVANIN OLAYLARI

1947 doğumlu baꢀvuran Londra’da ikamet etmektedir.

Gazeteci olan baꢀvuran, 1 Nisan 1998 tarihinde, Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin

dıꢀında, vicdani redci O.M.Ü. ile ilgili broꢀür dağıtmıꢀtır. Baꢀvuran, ayrıca, broꢀürü, suç

iꢀlediği için aleyhinde dava açılması gerektiğini ifade eden bir dilekçe ile beraber Ankara

Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı’na da sunmuꢀtur.

“Düꢀünme özgürlüğü – düꢀünce suçuna karꢀı giriꢀim” baꢀlıklı broꢀür, O.M.Ü.’nün 1 Eylül

1995 tarihinde yaptığı basın açıklamasını içermektedir. O.M.Ü., bu basın açıklaması

nedeniyle daha önce suçlu bulunup, mahkum olmuꢀtur. Broꢀürün ilgili kısımları aꢀağıdaki

gibidir:

Ön ve Son Söz:

“Biz, aꢀağıda imzası olan yayıncılar, içeriklerinden tümüyle bağımsız olarak, katılıp katılmadığımız

sorusunu dikkate almaksızın, hatta kimimiz bazı satırlara katılmadığımız halde, her türlü düꢀüncenin

özgürce ifade edilebilmesini savunmak amacıyla, bu “mahkum” metinlerin kamuoyuna iletilmesine aracılık

ediyoruz...”

O.M.Ü.’nün basın açıklaması:

“Đyi günler, Bugünkü basın toplantısını Đzmir Savaꢀ Karꢀıtları Derneği düzenlemedi. Bu toplantının

sorumluluğu yalnızca bana aittir. Bildiğiniz gibi Ankara Genelkurmay Mahkemesi önünde görülen ve “halkı

askerlikten soğutma” suçunu iꢀlediğim iddia edilen dava 29 Ağustos tarihinde sonuçlandı.

…

Yargı yoluyla bizimle baꢀa çıkamayan ordu, bu biçimde savaꢀ karꢀıtlarını kamuoyu gözü önünden

kaçırabileceğini sanıyor. Her ꢀeyden önce ben asker kaçağı değilim, “Vicdani Redci”yim. Ne askerlik

yapmayı, ne de kaçmayı düꢀünüyorum. Kaçmam için hiçbir neden yok, çünkü insanların askere gitmeme

hakkını saklanıp gizlenmeden kullanabilmeleri gerektiğini savunuyorum.

2

Askerlik ꢁubesi’nde bana verilen … askerlik cüzdanını ꢀimdi burada sizlerin gözleri önünde

yakacağım…

Ben asker değilim ve asla olmayacağım. Elbet götürüleceğimin farkındayım, ama götürülene kadar,

artık kaç gün sürerse, yaꢀantımın akıꢀında hiçbir değiꢀiklik olmayacak. Beni zorla götürmek amacıyla

burada bulabilirler. Ancak kıꢀlada sonuna kadar direneceğimin ve hiçbir ꢀekilde askerlik yapmayacağımın

altını tekrar çiziyorum.”

Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı, 1 Nisan 1998 tarihinde,

baꢀvuranın ifadesini almıꢀ, baꢀvuran burada dilekçesinin içeriğini yinelemiꢀtir. Baꢀvuran,

yukarıda sözü edilen broꢀürü basıp, dağıtarak, O.M.Ü.’nün mahkum olduğu suçun aynısını

iꢀlediğini savunmuꢀtur. Broꢀürün içeriğine katıldığını ifade etmiꢀtir. Ayrıca, Avrupa Đnsan

Hakları Mahkemesi’nin, vicdani redcilere atıfta bulunan kararları bulunduğuna iꢀaret etmiꢀtir.

Broꢀürün halkı askerlikten soğutma veya firar etmeye teꢀvik etme amacında olmadığını iddia

etmiꢀtir. Ek olarak, Hollanda’da, vicdani redcilerin askerlik yapmadığını, bunun yerine

kendilerine diğer iꢀlerin verildiğini belirtmiꢀtir. Gelecekte belki bunun Türkiye’de de

gerçekleꢀeceğini ifade etmiꢀtir. Baꢀvuran, amacının, Türkiye’de zorunlu askerlik hizmetinin

kaldırılmasını sağlamak olduğunu söyleyerek savunmasını bitirmiꢀtir.

4 Haziran 1998 tarihinde, Ankara Genelkurmay Baꢀkanlığı savcısı, baꢀvuranı halkı

askerlikten soğutmakla suçlayan bir iddianame sunmuꢀtur. Askeri Savcı, baꢀvuranın, Türk

Ceza Kanunu’nun 155. Maddesi ile Askeri Ceza Kanunu’nun 58. Maddesi uyarınca suçlu

bulunup cezalandırılmasını talep etmiꢀtir.

Baꢀvuran, belirlenemeyen bir tarihte, Ankara Genelkurmay Baꢀkanlığı Askeri

Mahkemesi’nde yargılanmaya baꢀlamıꢀtır. Yargılama sırasında, baꢀvuran, önceki

savunmasını yinelemiꢀtir. Özellikle, ifade özgürlüğünün savunucusu olduğunu ileri sürmüꢀ,

mahkemenin bağımsızlığını ve tarafsızlığını reddetmiꢀtir.

Mahkeme, 9 Mart 1999 tarihinde, baꢀvuranı suçlu bulmuꢀ, iki ay hapis ve 1.520.000 Türk

Lirası (olayların gerçekleꢀtiği sırada 3.5 Euro) para cezasına mahkum etmiꢀtir. Kararın

gerekçesinde mahkeme, davayı Anayasa ve iç hukuka uygun olarak ele alma yetkisi

bulunduğunu ve Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’nin, askeri mahkemelerin olağandıꢀı

mahkemeler olduğu sonucuna varan herhangi bir kuralı olmadığını belirtmiꢀtir. Esaslara

iliꢀkin olarak, mahkeme, baꢀvuranın, O.M.Ü.’nün mahkumiyetine neden olan basın

açıklamasını içeren broꢀür dağıtarak, bu broꢀürü Cumhuriyet Savcısı’na sunarak, Cumhuriyet

Savcısı’ndan dava açmasını isteyerek, eylemlerinin kasti olduğu ve suçu bilerek ve isteyerek

iꢀlediği kanısına varmıꢀtır. Mahkeme, Anayasa’nın 25. ve 26. Maddeleri, Avrupa Đnsan

Hakları Sözleꢀmesi’nin 10 § 2. Maddesi ile Đnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 29 § 2.

Maddesi’ne dayanarak, ifade özgürlüğü ile özgürce fikir yaymanın mutlak hak olmadığını

beyan etmiꢀtir. Mahkeme, Türk Ceza Kanunu’nun ilgili maddelerine atıfta bulunarak,

baꢀvuranın suçlandığı hükümlerin, ülkenin bütünlüğüne, ulusal güvenlik ve bağımsızlığa

yönelik tehditleri ortadan kaldırma amacını gütmekte olduğunu belirtmiꢀtir. Mahkeme, Türk

Ceza Kanunu’nun 155. Maddesi’nin uluslararası hukuka uygun olduğunu ve baꢀvuranın

davasının, Türk Ceza Kanunu’nun 155. Maddesi kapsamı içinde olduğunu gözlemlemiꢀtir.

Baꢀvuran, 9 Nisan 1999 tarihinde, Askeri Yargıtay’a temyiz baꢀvurusunda bulunmuꢀtur.

Dilekçesinde, baꢀvuran, Avrupa Đnan Hakları Sözleꢀmesi’nin 6. ve 10. Maddeleri’ne

dayanarak, askeri mahkeme tarafından yargılanmaması gerektiğini ve gerçekleꢀtirdiği eylemin

suç olarak değerlendirilemeyeceğini iddia etmiꢀtir.

3

Askeri Yargıtay, 25 Mayıs 1999 tarihinde Genelkurmay Baꢀkanlığı Askeri

Mahkemesi’nin kararını onamıꢀtır. Mahkeme, kararında, iç hukuk ile AĐHM’nin içtihatlarına

atıfta bulunarak, askeri mahkemelerin baꢀvuranı yargılamakta görevli ve yetkili olduklarına

karar vermiꢀ, Genelkurmay Baꢀkanlığı Askeri Mahkemesi’nin verdiği kararın yasalara uygun

olduğu sonucuna varmıꢀtır.

Baꢀvuran, hapse girmemek için, 17 Temmuz 1999 tarihinde Türkiye’yi terk etmiꢀtir.

HUKUK

I. AĐHS’NĐN 6 § 1. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢀvuran, kendisini yargılayan Genelkurmay Baꢀkanlığı Askeri Mahkemesi’nin, Milli

Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Baꢀkanlığı’nın atadığı ve bu kurumların emir ve

talimatlarına bağlı olan iki askeri hakim ve bir subaydan oluꢀtuğu gerekçesiyle, bağımsız ve

tarafsız bir mahkeme olarak değerlendirilemeyeceğinden yakınmıꢀtır. Bu bağlamda,

baꢀvuran, sivil bir kimse olarak, askeri bir mahkeme tarafından yargılanmaması gerektiğini

savunmuꢀtur. Baꢀvuranın dayandığı AĐHS’nin 6 § 1. Maddesi’nin ilgili kısmı aꢀağıdaki

gibidir:

“Herkes … kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuꢀ bağımsız

ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının … görülmesini istemek hakkına sahiptir.”

A. Kabuledilebilirlik

AĐHM, bu baꢀvurunun, AĐHS’nin 35 § 3. Maddesi kapsamında açıkça dayanaktan yoksun

olmadığını kaydeder. Ayrıca, baꢀvurunun diğer bakımlardan da kabuledilemez olmadığını,

dolayısıyla kabuledilebilir olarak beyan edilmesi gerektiğini kaydeder.

B. Esaslar

Hükümet, Türkiye’de sivil bir kimsenin, ancak istisnai durumlarda askeri mahkemede

yargılandığını belirtmiꢀtir. Bu noktada, Hükümet, baꢀvuranın, askerlik hizmeti ile ilgili bir

suçla suçlanması nedeniyle askeri mahkeme huzurunda yargılandığını savunmuꢀtur. Hükümet

ayrıca, iç hukukun askeri mahkemelerin bağımsızlık ve tarafsızlığını garantiye almak için

gerekli koꢀulları sağladığını belirtmiꢀtir. Son olarak, Hükümet, 4963 Sayılı Kanun’un kabulü

ile T.C. Mevzuatının, AĐHS’ye uygun hale getirmek amacıyla değiꢀtirildiğine iꢀaret etmiꢀtir.

Baꢀvuran iddialarını sürdürmüꢀtür.

AĐHM, aynı tür mağduriyeti geçmiꢀte incelediğini ve Ergin - Türkiye (no.6, 47533/99, §

54) kararında, AĐHS’nin 6 § 1. Maddesi’nin ihlal edildiğini tespit ettiğini kaydetmektedir. Bu

kararda, AĐHM, yalnızca askerlerden oluꢀan bir mahkeme tarafından yargılanan, askerlik

hizmeti aleyhinde propaganda yapmak ile ilgili suçlardan sorumlu tutulan bir sivil olarak,

baꢀvuranın, davaya taraf biçiminde tanımlanabilecek ordu mensubu hakimler huzuruna çıkma

konusunda endiꢀeli olmasının anlaꢀılabilir olduğuna karar vermiꢀtir. Bu nedenle, baꢀvuran,

Genelkurmay Baꢀkanlığı Askeri Mahkemesi’nin, taraf olmasının getirdiği yükümlülüklerden,

olmaması gerektiği halde etkilenmesinden haklı olarak endiꢀe edebilir. Sonuç olarak,

4

baꢀvuranın mahkemenin bağımsızlığı ve tarafsızlığı ile ilgili ꢀüpheleri, tarafsız olarak

bakıldığında haklı olarak değerlendirilebilir (ibid).

AĐHM, bu davayı incelemiꢀ ve yukarıda belirtilen davada elde ettiği bulgulardan

sapmasına neden olacak hiçbir ayrıntı bulamamıꢀtır.

Bu nedenle AĐHS’nin 6 § 1. Maddesi ihlal edilmiꢀtir.

II. AĐHS’NĐN 10. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢀvuran, broꢀür yayınlayıp dağıtmaktan suçlu bulunup, mahkum edilmesinin, AĐHS’nin

10. Maddesi’nin sağladığı ifade özgürlüğünü ihlal ettiğinden ꢀikayetçi olmuꢀtur. AĐHS’nin 10.

Maddesi’ne göre:

“1. Herkes görüꢀlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğü ile kamu

otoritelerinin müdahalesi ve ülke sınırları söz konusu olmaksızın haber veya fikir almak ve vermek

özgürlüğünü de içerir. Bu madde, devletlerin radyo, televizyon ve sinema iꢀletmelerini bir izin rejimine

bağlı tutmalarına engel değildir.

2. Kullanılması görev ve sorumluluk yükleyen bu özgürlükler, demokratik bir toplumda, zorunlu tedbirler

niteliğinde olarak, ulusal güvenliğin, toprak bütünlüğünün veya kamu emniyetinin korunması, kamu

düzeninin sağlanması ve suç iꢀlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın, baꢀkalarının ꢀöhret ve

haklarının korunması, veya yargı gücünün otorite ve tarafsızlığının sağlanması için yasayla öngörülen bazı

biçim koꢀullarına, sınırlamalara ve yaptırımlara bağlanabilir.”

A. Kabuledilebilirlik

AĐHM, bu ꢀikayetin, AĐHS’nin 35 § 3. Maddesi kapsamında açıkça dayanaktan yoksun

olmadığını kaydeder. Ayrıca, baꢀka bakımlardan da kabuledilemez olmadığını, bu nedenle

kabuledilebilir olarak beyan edilmesi gerektiğini kaydeder.

B. Esaslar

AĐHM, Türk Ceza Kanunu’nun 155. Maddesi uyarınca suçlu bulunup, mahkum

edilmesinin, baꢀvuranın ifade özgürlüğü hakkına müdahale olduğunun, açık olduğunu ve

taraflar arasında anlaꢀmazlık teꢀkil etmediğini kaydeder. Ayrıca, müdahalenin kanun

tarafından öngörüldüğü ve düzensizliğin önlenmesi gibi meꢀru bir amaç güttüğü kanısındadır

(yukarıda anılan, Ergin (no.6), § 28). Bu nedenle, AĐHM, davayı, müdahalenin “demokratik

bir toplumda gerekli” olup olmadığı sorusuna indirgeyerek inceleyecektir.

Hükümet, Türkiye’de zorunlu askerlik hizmetinin, ulusal güvenlik ve kamu güvenliğini

korumak için gerekli olduğunu ileri sürmüꢀtür. Hükümet, yasalarca öngörülen bu zorunluluğa

karꢀı gerçekleꢀtirilecek herhangi bir eylemin, yasalara karꢀı gelmeye teꢀvik etmek olacağını

ifade etmiꢀtir. Bu bağlamda, baꢀvuranın, vicdani redci OM.U. ile ilgili broꢀürü kamusal

alanda dağıtarak, halkı askerlikten soğutma suçu iꢀlediğini kaydetmiꢀtir.

Baꢀvuran, Hükümet’in argümanlarını reddetmiꢀtir. Özellikle, broꢀür aracılığıyla bilgi

yaymanın, bilgi ve fikir yaymak için barıꢀçıl ve demokratik bir yol olduğunu ileri sürmüꢀtür.

AĐHM, 10. Madde ile ilgili kararlarında belirtilen genel ilkelerini yineler (özellikle bkz.

ꢁener – Türkiye, 26680/95, Öztürk – Türkiye [BD], 22479/93 ve Fressoz ve Roire – Fransa

[BD], 29183/95). AĐHM, bu davayı bu ilkeler ıꢀığında inceleyecektir.

5

AĐHM, ꢀikayet konusu müdahaleyi, broꢀürün içeriği ve dağıtıldığı koꢀulları da göz önüne

alarak, davanın tamamının ıꢀığında görmelidir. Özellikle, sözkonusu müdahalenin “güdülen

meꢀru amaçlarla orantılı”, ulusal makamların bu müdahaleyi haklı göstermek için ileri

sürdüğü nedenlerin ise “ilintili ve yeterli” olup olmadıklarına karar vermesi gerekmektedir

(bkz. Koç ve Tambaꢀ – Türkiye, 50934/99). Ayrıca, verilen cezaların niteliği ve ꢀiddeti de,

müdahalenin orantılılığını tayin etmede göz önünde bulundurulacak etmenlerdendir (bkz.

Skalka – Polonya, 43425/98).

AĐHM, bu davada, baꢀvuranın, özellikle, vicdani redci O.M.U.’nun, zorunlu askerlik

hizmetini yerine getirmeyi reddetmesinin nedenlerini anlattığı basın açıklamasını içeren bir

broꢀür dağıtmaktan suçlu bulunduğunu gözlemler. Genelkurmay Baꢀkanlığı Askeri

Mahkemesi, baꢀvuranın, bu broꢀürü dağıtarak halkı askerlikten soğuttuğuna karar vermiꢀtir.

AĐHM, sözkonusu broꢀürün içeriğini incelemiꢀtir. ꢁikayet konusu metinde kullanılan

sözcüklerin, metinde askerlik hizmeti ile ilgili düꢀmanca bir çağrıꢀım yapmasına karꢀın, bu

sözcüklerin, ꢀiddete, silahlı direniꢀe ya da ayaklanmaya teꢀvik etmediğine, nefret söylemi

olmadığına karar vermiꢀtir (bkz. Ergin (no. 6), § 34, karꢀıt karar Sürek – Türkiye (no. 1) [BD],

26682/95, Gerger – Türkiye [BD], 24919/94). Ek olarak, düꢀüncelerin açıklandığı koꢀullar,

düꢀüncelerin olası etkileri ile ilgili olarak, Arrowsmith davasından ayırt edilebilir. Arrowsmith

davasında, pasifist aktivist olan baꢀvuran, kısa süre sonra Kuzey Đrlanda’ya gönderilecek

birliklerin bulunduğu bir askeri kamptaki askerleri firar etmeye teꢀvik eden bir broꢀür

dağıtmıꢀtı (bkz. Arrowsmith – Đngiltere, no. 7050/75). Bu davada, rahatsızlık veren broꢀür,

Đstanbul’daki bir kamusal alanda dağıtılmıꢀtır. Broꢀür, ne biçimi ne de içeriği itibarıyla, derhal

askerden kaçmaya yönlendirmeyi amaçlamıꢀtır. AĐHM, bunların, tedbirin gerekliliğinin tayin

edilmesinde önemli etmenler olduğu görüꢀündedir.

Son olarak, AĐHM, iki ay hapis cezası baꢀta olmak üzere, baꢀvurana verilen cezanın sert

olduğu kanısındadır.

Bu gerçekler karꢀısında, AĐHM, Askeri Mahkeme’nin ileri sürdüğü nedenlerin, ilintili

olmalarına karꢀın, baꢀvuranın ifade özgürlüğü hakkına yapılan müdahaleyi haklı çıkarmak

için yeterli olarak değerlendirilemeyecekleri kanısındadır.

Yukarıda belirtilenler ıꢀığında, AĐHM, baꢀvurana verilen mahkumiyet ile cezanın,

güdülen amaçlarla orantısız olduğuna ve bu nedenle “demokratik bir toplumda gerekli”

olmadığına karar vermiꢀtir. Buna göre, AĐHS’nin 10. Maddesi ihlal edilmiꢀtir.

III. AĐHS’NIN 13. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢀvuran, mağduriyetine iliꢀkin olarak, AĐHS’nin 13. Maddesi kapsamında etkili baꢀvuru

yollarından yoksun bırakıldığından ꢀikayetçi olmuꢀtur. Bu Madde’ye göre:

“[Bu] Sözleꢀme’de tanınmıꢀ olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkes, ihlal fiili resmi görev yapan

kimseler tarafından bu sıfatlarına dayanılarak yapılmıꢀ da olsa, ulusal bir makama etkili bir baꢀvuru

yapabilme hakkına sahiptir.”

AĐHM, AĐHS’nin 13. Maddesi kapsamındaki çarenin, mutlaka baꢀarıyla sonuçlanacak bir

çare olacağı anlamına gelmediğini, yalnız, ꢀikayetin esaslarını inceleme yetkisi bulunan bir

makamın önündeki eriꢀilebilir bir çareden ibaret olduğunu yineler (bkz. The Islamic Republic

of Iran Shipping Lines – Türkiye, 40998/98). Bu davada, AĐHM, ulusal mahkemelerin,

6

baꢀvuranın ꢀikayetlerinin kabuledilebilirliğini, AĐHS’nin 13. Maddesi’nde belirtilen amaçlar

doğrultusunda etkili baꢀvuru yolları sağlayacak kadar yeterli derecede incelemiꢀ olmasından

tatmin olmuꢀtur. Baꢀvurunun bu kısmının, AĐHS’nin 35 § 3. Maddesi çerçevesinde açıkça

dayanaktan yoksun olduğu anlaꢀılmaktadır ve 35 § 4. Madde’ye uygun olarak reddedilmesi

gerekmektedir.

IV. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI

AĐHS’nin 41. Maddesi’ne göre:

“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci

Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete

uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”

A. Tazminat

Baꢀvuran, maddi zararı için 60.000 Amerikan Doları (USD) (yaklaꢀık 46.207 EUR) talep

etmiꢀtir. Baꢀvuran, bu miktarın, mahkumiyetinin ardından iꢀten çıkarılmadan önce Kanal 8’de

aldığı yıllık maaꢀa tekabül ettiğini belirtmiꢀtir. Ayrıca baꢀvuran, 5.000 Euro manevi tazminat

talep etmiꢀtir.

Hükümet tazminat miktarlarına itiraz etmiꢀtir.

AĐHM, tespit edilen ihlal ile talep edilen maddi tazminat arasında nedensellik iliꢀkisi

bulamamaktadır. Bu nedenle bu talebi reddeder. Diğer yandan, AĐHM, manevi tazminat

olarak baꢀvurana 2.000 Euro ödenmesine karar vermiꢀtir.

AĐHM, bir kimsenin, bu davada olduğu gibi, AĐHS’nin bağımsızlık ve tarafsızlık

koꢀullarını karꢀılamayan bir mahkeme tarafından mahkum edilmesi halinde, talep edildiği

takdirde yeniden dava açılması veya davanın yeniden görülmesinin, esas itibariyle ihlalin

telafi edilmesi için uygun bir yol olduğu kanısındadır (Öcalan – Türkiye, 46221/99 [BD]).

B. Mahkeme masrafları

Baꢀvuran, avukatları ile baꢀvurunun yapılmasına yardım eden Kürt Đnsan Hakları

Projesi’nin (KHRP) yaptığı mahkeme masrafları için 7.520 Đngiliz Sterlini (GBP) (yaklaꢀık

10.750 EUR) talep etmiꢀtir.

Hükümet miktara itiraz etmiꢀtir.

AĐHM, yalnız gerekli olduğu için ve gerçekten yapılan ve meblağ olarak makul olan

mahkeme masraflarına iliꢀkin olarak ödeme yapılmasına karar verebilir (örn. bkz. Sawicka –

Polonya, 37645/97). Elindeki bilgilere dayanarak yaptığı değerlendirme sonucunda ve

içtihadında yer alan ölçütleri gözönünde tutarak (bkz. özellikle yukarıda anılan Ergin (no. 6),

§ 64), AĐHM, baꢀvurana, yapıldığı iddia edilen mahkeme masrafları için 1.500 EUR tazminat

ödenmesine karar vermiꢀtir.

C. Gecikme faizi

7

AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı

marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun olduğuna karar

vermiꢀtir.

BU NEDENLERLE, AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,

1. Askeri Mahkeme’nin bağımsız ve tarafsız olmadığı ve baꢀvuranın ifade özgürlüğüne

müdahale edildiği iddialarına iliꢀkin olarak, ꢀikayetin kabuledilebilir, baꢀvurunun geri

kalanının ise kabuledilemez olduğuna;

2. AĐHS’nin 6 § 1. Maddesi’nin ihlal edildiğine;

3. AĐHS’nin 10. Maddesi’nin ihlal edildiğine;

4. (a) Sorumlu Devlet’in, aꢀağıdaki miktarları, AĐHS’nin 44 § 2. Maddesi’ne göre, nihai

kararın verildiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihinde uygulanan kur üzerinden

Đngiliz Sterlini’ne çevirerek, baꢀvuranın Đngiltere’de bulunan ve kendi belirleyeceği banka

hesabına yatırmasına:

i.

2.000 Euro (iki bin Euro) manevi tazminat;

ii.

iii.

mahkeme masrafları için 1.500 Euro (bin beꢀ yüz Euro);

yukarıdaki meblağlara uygulanabilecek tüm vergiler;

(b) yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona ermesinden, ödeme gününe kadar geçen süre

için, yukarıdaki miktarlara Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli faizinin üç

puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına karar vermiꢀtir.

5. Baꢀvuranın adil tazmin taleplerinin geri kalanını reddetmiꢀtir.

Đꢀbu karar, Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77. Maddesi’nin 2. ve

3. fıkraları uyarınca 9 Kasım 2006 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.

Vincent BERGER

Zabıt Katibi

Boštjan M. ZUPANČIČ

Baꢀkan