C O N S E I L D E  
L ' E U R O P E  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
DOĞANGÜN - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 30302/03)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
2 Haziran 2009  
Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 / 2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup  
ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.  
1
_____________________________________________________________________________________________  
© T.C. Dıꢀiꢀleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dıꢀiꢀleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve Đnsan Hakları Genel  
Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmı olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak  
belirtilmi olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması ko ulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi  
ve Đnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
T.C. vatandaꢀı Ali Kemal Doğangün (baꢀvuran) tarafından Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, 25  
Mart 2003 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin  
Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapılan  
30302/03 numaralı baꢀvuru sonucu bu dava görülmektedir.  
Baꢀvuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Ankara Barosu avukatlarından  
H. Solhan tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
I. DAVANIN KOꢀULLARI  
Baꢀvuran 1935 doğumlu olup Ankara’da ikamet etmektedir.  
Baꢀvuran 4 Eylül 2000 tarihinde Keçiören Belediyesi hakkında (Đdare) Ankara Asliye Hukuk  
Mahkemesi’nde (Mahkeme) dava açmıꢀtır. Belediyenin arsasına kamulaꢀtırmasız el attığı  
iddiasıyla 2.000.000.000 TL. (o dönemde yaklaꢀık 3.410 Euro) maddi ve manevi tazminat  
talebinde bulunmuꢀtur.  
Mahkeme sözkonusu arsanın değerinin tespiti için bilirkiꢀi incelemesi yapılmasını istemiꢀtir.  
25 Mayıs 2001 tarihinde hazırlanan bilirkiꢀi raporunda arsanın değeri 42.510.000.000 TL (o  
dönemde yaklaꢀık 45.095 Euro) olarak belirlenmiꢀtir.  
14 Haziran 2001 tarihinde Mahkeme, 6 Eylül 1995 tarihinden itibaren geçerli yasal faiz  
oranıyla birlikte baꢀvurana talep ettiği 2.000.000.000 TL. (o dönemde yaklaꢀık 1.905 Euro)  
tazminatın ödenmesine karar vermiꢀtir.  
Đdare bu kararı temyize götürmüꢀtür.  
Yargıtay 18 Mart 2002 tarihli bir karar ile yasal faizin geçerli olacağı tarihin baꢀvuranın ilk  
derece mahkemesine baꢀvurduğu 4 Eylül 2000 olacağı düzeltmesiyle birlikte kararı onamıꢀtır.  
Đdare kararın düzeltilmesi baꢀvurusunda bulunmuꢀtur.  
Yargıtay 27 Haziran 2002 tarihinde Đdarenin bu talebini reddetmiꢀ ve 18 Mart 2002 tarihli  
kararını tüm hükümleriyle onamıꢀtır.  
Mahkeme 26 Aralık 2002 tarihinde baꢀvuran tarafından yapılan ek baꢀvuru üzerine 25 Mayıs  
2001 tarihli bilirkiꢀi raporuna uygun olarak 4 Eylül 2000 tarihi itibarıyla geçerli olacak yasal  
faiz oranı ile birlikte baꢀvurana 40.510.000.000 TL (o dönemde yaklaꢀık 24.060 Euro) ek  
kamulaꢀtırma tazminatı ödenmesine karar vermiꢀtir.  
Đdare tarafından bu meblağ ödenmediğinden baꢀvuran icra takibi baꢀlatmıꢀtır.  
14 Haziran 2001 tarihli icra kararı üzerine Đdare 7 Ekim 2005 tarihinde baꢀvurana 8.057 YTL  
(o dönemde yaklaꢀık 4.875 Euro) tutarında ödeme yaparak icra iꢀlemini durdurmuꢀtur.  
15 Ekim 2007’de, 26 Aralık 2002 tarihli kararın ifası için taraflar arasında bir ödeme  
protokolü imzalanmıꢀtır. Bu mutabakata göre Đdare baꢀvurana yapacağı ödemeyi  
taksitlendirerek gerçekleꢀtirecekti.  
2
Ödeme tarihi  
15 Ekim 2007  
30 Ekim 2007  
15 Kasım 2007  
30 Kasım 2007  
17 Aralık 2007  
8 Ocak 2008  
Ödeme tutarı  
40.000 YTL (23.760 Euro)  
40.000 YTL (23.355 Euro)  
40.000 YTL (23.205 Euro)  
40.000 YTL (22.800 Euro)  
40.000 YTL (23.395 Euro)  
7.540 YTL (4.380 Euro)  
7.533,42 YTL (4.415 Euro)  
1.250 YTL (735 Euro)  
9 Ocak 2008  
11 Ocak 2008  
HUKUK  
Baꢀvuran kesinleꢀmiꢀ yargı kararına rağmen alacaklı olduğu meblağın Đdare tarafından  
ödenmediğinden ꢀikayetçi olmaktadır. Baꢀvuran mülkiyet hakkına riayet edilmediğini öne  
sürmekte ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesine atıfta bulunmaktadır.  
Hükümet baꢀvurana alacaklı olduğu tüm miktarın ödenmesiyle birlikte baꢀvuranın  
mağduriyetinin ortadan kalktığını ifade etmektedir.  
Baꢀvuran Hükümetin bu tespitine karꢀı çıkmakta ve Đdarenin AĐHM’ye baꢀvurulmasının  
ardından ödemeyi yaptığını öne sürmektedir. Baꢀvuran alacaklı olduğu miktarın kendisine geç  
ödenmesinin ve yasal faizin yetersiz kalmasının hatırı sayılır ölçüde maddi zarara uğrattığını  
ileri sürmektedir.  
AĐHM yerleꢀik içtihadından ileri gelen kıstaslar (Bkz. özellikle Bourdov-Rusya (no2), no:  
33509/04, 15 Ocak 2009, Bourdov-Rusya (no1) no: 59498/00, 7 Mayıs 2002, sözü edilen  
Akkuꢀ) ve mahkemeye sunulan delillerin tamamı ıꢀığında, baꢀvuranın Ek 1 no’lu Protokol’ün  
1. maddesi uyarınca mağdur olduğunu öne sürebileceğine itibar etmektedir. AĐHM  
baꢀvurunun esastan incelenmesini uygun görmektedir. Baꢀvurunun dayanaktan yoksun  
olmadığını kaydeden AĐHM ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru  
bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.  
AĐHM esas ile ilgili olarak yerleꢀik içtihadından ileri gelen kıstas uyarınca talep edilebilirliği  
yeterince ispat edildiği takdirde bir «alacağın» Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi  
çerçevesinde bir «mülkü» oluꢀturacağını hatırlatır (Bkz. Stran ve Stratis Andreadis Yunan  
Rafinerileri-Yunanistan kararı, 9 Aralık 1994, A serisi no: 301-B, sözü edilen Bourdov (no1  
ve 2) kararları). Bu ilke mevcut baꢀvuruya da uygulanabilmektedir.  
AĐHM baꢀvuranın 14 Haziran 2001 tarihli kararın, 27 Haziran 2002’de nihai hale geldiğini ve  
ödemenin tamamının icra takibi baꢀlatılmasından sonra 15 Ekim 2007’de ödendiğini tespit  
etmektedir. 26 Aralık 2002 tarihli hükmün ifasına iliꢀkin AĐHM, Đdarenin baꢀvuranın  
alacağını 15 Ekim 2007 tarihinden itibaren ödemeye baꢀladığını gözlemlemektedir.  
AĐHM, Đdarenin borcunu ödediğini ve Akkuꢀ kararında benimsenen içtihat uyarınca  
baꢀvuranın herhangi bir reel kaybının bulunmadığını kabul etmektedir (AĐHM’nin  
benimsediği hesaplama yöntemi için bkz. sözü edilen Akkuꢀ kararı prg. 35). Buna karꢀılık,  
AĐHM’ye göre sözkonusu meblağların baꢀvurana gecikmeli olarak ve icra takibi vasıtasıyla  
ödenmesi Đdare’nin mahkeme kararlarını yerine getirmekte uzun süre direnmesine uygun bir  
telafi sayılmaz (Bkz. sözü edilen Ak kararı, Metaxas-Yunanistan kararı, no: 8415/02, 27  
Mayıs 2004 ve Karahalios-Yunanistan kararı no: 62503/00, 11 Aralık 2003).  
3
Öte yandan AĐHM, Devletin bir kurumunun adli bir karar sonucu oluꢀan bir borcun  
ödenmemesi için kaynak yetersizliği bahanesini öne süremeyeceğini hatırlatır (Bkz. sözü  
edilen Ak prg. 24, Bourdov (no1) prg. 41 kararları).  
Sonuç itibarıyla, Ankara Asliye Hukuk Mahkemesinin kararlarına uymayan Đdare, geçen bu  
süre zarfında baꢀvuranı yalnızca ödemenin yapılacağı tarih konusunda bir belirsizliğe itmekle  
kalmamıꢀ, aynı zamanda adı geçenin taꢀınmazlarından arzu ettiği ꢀekilde istifade etmesine de  
engel olmuꢀtur (Bkz. sözü edilen Bourdov prg.87 ve Bourdov (no1) prg.41).  
Bu nedenle AĐHS’ye Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
Geriye AĐHS’nin 41. maddesinin uygulanması kalmaktadır. Baꢀvuran 300.000 Euro maddi  
tazminat ve 300.000 Euro manevi tazminat talep etmektedir. Baꢀvuran yargılama gider ve  
masraflarına iliꢀkin herhangi bir rakam telaffuz etmemekte, bu konuyu AĐHM’nin takdirine  
bırakmaktadır.  
AĐHM tespit edilen ihlal kararı ile öne sürülen maddi tazminat arasında hiçbir illiyet bağı  
kuramamakta ve bu talebi reddetmektedir. AĐHM buna karꢀın, baꢀvurana 5.000 Euro manevi  
tazminat ödenmesini kararlaꢀtırmaktadır. AĐHM yargılama masraf ve giderleri ile ilgili  
herhangi bir kanıtlayıcı belge sunulmadığından bu yönde bir ödeme yapılmasını gerekli  
görmemektedir.  
AĐHM Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç  
puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;  
2. Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;  
3. a) AĐHS’nin 44 / 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL’ye çevrilmek ve her türlü vergiden muaf tutulmak  
üzere Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana maddi tazminat olarak 5.000 (beꢀ bin) Euro  
ödenmesine;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;  
4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragraflarına uygun olarak 2 Haziran 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.  
4