COUNCIL

AVRUPA

OF EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

DEMĐRTÜRK/TÜRKĐYE

(Baꢀvuru no. 31345/05)

KARAR

STRAZBURG

19 Ocak 2010

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USULĐ ĐꢀLEMLER

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan 31345/05 no’lu davanın nedeni T.C.

vatandaꢀı Dursun Demirtürk’ün (“baꢀvuran”), Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 15

Ağustos 2005 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Sözleꢀmesi’nin

(“AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Baꢀvuran, Mersin Barosu avukatlarından Z. Bilgiç Dölek tarafından temsil edilmiꢀtir.

OLAYLAR

DAVANIN KOꢀULLARI

Baꢀvuran, 1933 doğumludur ve Zonguldak’da yaꢀamaktadır.

Belirsiz bir tarihte, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’ne bağlı Tapu Kadastro

Komisyonu, Zonguldak’ın Ereğli ilçesindeki Belen köyünde bulunan arsalar üzerinde tapu

sicil incelemesi gerçekleꢀtirmiꢀtir. Bu incelemeyi müteakiben 2 ve 3 no’lu arsalar, Tapu

Dairesi’nde sırasıyla A.G. ve K.G. adına kaydedilmiꢀtir.

22 ꢁubat 1985’te baꢀvuran Karadeniz Ereğlisi Kadastro Mahkemesi’nde 2 ve 3 no’lu

arsaların kendi adına kaydedilmesini talep ettiği bir dava açmıꢀtır.

12 Aralık 1986’da mahkeme, tarafların ve dava konularının aynı olmasını göz önüne

alarak bir diğer iddiaya iliꢀkin dava ile sözkonusu davayı birleꢀtirmiꢀtir.

6 Aralık 2000’de mahkeme, baꢀvuranın talebini kısmen kabul etmiꢀtir. Taraflar itiraz

etmiꢀtir.

12 Aralık 2002’de Yargıtay, yanlıꢀ tebligat gerekçesiyle davayı ilk derece

mahkemesine havale etmiꢀtir.

Belirsiz bir tarihte ilk derece mahkemesi, tebligatta yapılan hatayı düzeltmiꢀ ve davayı

yeniden incelenmek üzerine Yargıtay’a göndermiꢀtir.

29 Nisan 2004’te Yargıtay, 6 Aralık 2000 tarihli kararı bozmuꢀtur.

11 Ekim 2006’da ilk derece mahkemesi davayı reddetmiꢀtir.

13 Mart 2008’de Yargıtay, 11 Ekim 2006 tarihli kararı bozmuꢀtur.

Dava, incelenmesine devam edilmesi amacıyla ilk derece mahkemesine havale

edilmiꢀtir.

Dava dosyasındaki bilgilere göre, dava halen ilk derece mahkemesi önünde devam

etmektedir.

HUKUK

Baꢀvuran, yargılama süresinin AĐHS’nin 6/1 maddesinde ortaya konan “makul süre”

gereğine uygun olmadığından ꢀikayetçi olmuꢀtur.

Hükümet, yargılamanın halen ilk derece mahkemesi önünde devam etmekte olması

nedeniyle baꢀvuranın, iç hukuk yollarını tüketmemiꢀ olduğunu ileri sürmüꢀtür. Hükümet,

baꢀvurunun bu nedenle zamanından önce yapılmıꢀ olduğu kanaatindedir.

AĐHM, içtihadına göre, dava sürelerine iliꢀkin ꢀikayetlerin, sözkonusu yargılamanın

nihai halini almasından önce yapılabileceğini kaydeder. Dolayısıyla, Hükümet’in itirazı

reddedilmeli ve baꢀvurunun sözkonusu kısmının, kabuledilebilir olduğu sonucuna

varılmalıdır.

Esas hususunda, göz önüne alınması gereken süre, ancak Türkiye’nin kiꢀisel baꢀvuru

hakkını kabul ettiği tarih olan 28 Ocak 1987’de baꢀlamıꢀtır. Ancak, bu tarihten sonra geçen

sürenin makul olup olmadığı değerlendirilirken, sözkonusu tarihteki yargılamanın durumu

göz önüne alınmalıdır. Sözkonusu süre henüz sona ermemiꢀtir. Bu nedenle, iki aꢀamalı

yargılamada yirmi iki yıl on ay sürmüꢀtür.

AĐHM mevcut davadakine benzer meselelerin ortaya konduğu davalarda sıklıkla

AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğini tespit etmektedir. Kendisine sunulan tüm delilleri

inceleyen AĐHM, Hükümet’in mevcut davada farklı bir sonucuna varmasını sağlayacak

herhangi bir delil ya da iddia öne sürmediği kanaatindedir. Konuya iliꢀkin içtihadını göz

önüne alan AĐHM, mevcut davada yargılama süresinin, aꢀırı olduğu ve “makul süre” gereğini

karꢀılamadığı kanısındadır. Dolayısıyla, 6/1. madde ihlal edilmiꢀtir.

Baꢀvuran ayrıca AĐHS’nin 13. maddesi uyarınca Türk hukukunda yargılama süresinin

aꢀırılığı hususunda mevcut iç hukuk yollarının bulunmadığından ꢀikayetçi olmuꢀtur.

Hükümet, baꢀvuranın yargılamanın uzunluğuna iliꢀkin ꢀikayeti hususunda idari

mahkemeler önünde dava açabileceğini ileri sürmüꢀtür. AĐHM bu itirazın dava esasının

incelemesiyle yakından iliꢀkili olduğunu kaydeder. Bu nedenle, bu husus davanın esasıyla

birleꢀtirilmelidir. AĐHM ayrıca sözkonusu ꢀikayetin AĐHS’nin 35/3 maddesi bağlamında

dayanaktan yoksun olmadığını kaydeder. Kabuledilemez olduğu sonucuna varmak için

gerekçe bulunmamaktadır. Bu nedenle, kabuledilebilir olduğu sonucuna varılmalıdır.

AĐHM, esas hususunda daha önce, Türk hukukunda baꢀvuranların sözkonusu

yargılama süresine itiraz edebilecekleri etkili iç hukuk yolları bulunmamasına iliꢀkin olarak

AĐHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıꢀ olduğunu kaydeder.

AĐHS’nin 41. maddesini dayanak gösteren baꢀvuran, maddi ve manevi tazminat olarak

1,000,000 Euro talep etmiꢀtir. Hükümet, bu talebe itiraz etmiꢀtir. AĐHM tespit edilen ihlal ile

ileri sürülen maddi zarar arasında illiyet bağı kurmamaktadır. Bu nedenle, sözkonusu talebi

reddeder. Ancak, hakkaniyet temelinde, baꢀvurana manevi tazminat olarak 16,500 Euro

ödenmesine karar verir.

Baꢀvuran, temsil edilmesi hususunda yasal masraflar için 7,500 Euro ve posta

masrafları için 150 Türk Lirası¹talep etmiꢀtir. Taleplerini desteklemek için bir yasal ücret

sözleꢀmesi ve posta masraflarını kapsayan faturalar sunmuꢀtur. Hükümet bu iddialara itiraz

etmiꢀtir. AĐHM içtihadına göre, baꢀvuran gerçekten gerekli oldukları için yapıldıklarını ve

meblağların makul olduğunu kanıtladığı müddetçe masraf ve harcamaların tazminine hak

kazanmaktadır. Mevcut davada, sunulan bilgileri ve yukarıda kaydedilen kriterleri göz önüne

alan AĐHM baꢀvurana, hakkaniyet temelinde masraf ve harcamalar için 1,000 Euro

ödenmesine karar vermiꢀtir.

AĐHM, gecikme faizinin Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına

uyguladığı orana yüzde üç puanlık bir ekleme yapılarak belirlenmesi gerektiği kanaatindedir.

BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM, OYBĐRLĐĞĐ ĐLE

1. Baꢀvuruların kabuledilebilir olduğuna;

2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;

3. AĐHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiğine;

4. (a) AĐHS’nin 44. maddesinin 2. paragrafı gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç

ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere Sorumlu

Devlet tarafından baꢀvurana, aꢀağıda kaydedilen meblağların ödenmesine;

(i) Manevi tazminat olarak 16,500 Euro (on altı bin beꢀ yüz Euro) ve uygulanabilecek

her tür vergi;

(ii)Yargılama masraf ve giderleri için 1,000 Euro ve uygulanabilecek her tür vergi;

(b)Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına

kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal kredi kolaylığı oranının

üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;

5. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddedilmesine;

KARAR VERMĐꢁTĐR.

Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đçtüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragrafları gereğince 19 Ocak 2010 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.

¹Yaklaꢀık 69 Euro