COUNCIL

OF EUROPE

AVRUPA

KONSEYİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ DAİRE

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru no. 50973/06, 8672/07 ve 8722/07)

KARAR

STRAZBURG

9 Aralık 2008

İşbu karar AİHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde

kesinleşecektir. Şekli düzeltmelere tâbi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE KARARI

USUL

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan 50973/06, 8672/07 ve 8722/07 no’lu

davanın nedeni T.C. vatandaşları Cem Demirbaş, Haydar Ceylan ve Binnaz Demirbaş’ın

(“başvuranlar”), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne sırasıyla 8 Aralık 2006, 15 Şubat 2007

ve 17 Şubat 2007 tarihlerinde Avrupa İnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Sözleşmesi’nin

(“AİHS”) 34. maddesi uyarınca yapmış oldukları üç başvurudur.

Başvuranlar, İstanbul Barosu avukatlarından Z. Polat tarafından temsil edilmiştir.

OLAYLAR

I. DAVANIN KOŞULLARI

Başvuranlar, sırasıyla 1977, 1974 ve 1974 doğumludur ve İstanbul’da yaşamaktadır.

A. Başvuranların yakalanması, tutuklanması ve yargılanması

Cem Demirbaş ve Haydar Ceylan, 18 Nisan 1999’da; Binnaz Demirbaş, 19 Nisan

1999’da yakalanmıştır. Binnaz Demirbaş ve Cem Demirbaş hakkında hazırlanan yakalama

tutanağına göre, Türkiye Komünist Partisi/Marksist Leninist – Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş

Ordusu (TKP/ML-TİKKO) adlı yasadışı örgüte üye oldukları şüphesiyle yakalanmışlardır.

Müteakiben İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şubesi’nde gözaltına

alınmışlardır.

25 Nisan 1999’da başvuranlar, önce Cumhuriyet Savcısı ve müteakiben kendilerini

sorgulayarak ifadelerini kayda geçiren İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi nöbetçi hakimi

önüne çıkarılmışlardır. Nöbetçi hakim, başvuranların tukuklanmasına karar vermiştir.

3 Haziran 1999’da İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı,

başvuranlar ve diğer dokuz kişi aleyhinde bir iddianame sunmuştur. Başvuranlar, eski

TCK’nın 146/1 maddesince yasaklanan devletin anayasal düzenini bozmak suçuyla itham

edilmiştir.

25 Ağustos 1999’da İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi, davanın esasına ilişkin ilk

duruşmayı yapmış, takip eden 12 duruşma ise, iddianamenin açıktan okunması,

başvuranlardan savunmalarının istenmesi ve kimlik tespiti ile sabıka kayıtlarının elde edilmesi

ile geçmiştir. Başvuranlar, bazı görgü tanıklarının dinlenmesini ve böylece, diğer hususlar

yanında, soruşturmanın kapsamının genişletilmesini talep etmişler ancak talepleri

reddedilmiştir.

22 Mayıs 2002’de birinci derece mahkemesi, başvuranları suçlandıkları üzere mahkûm

etmiş ve ölüm cezasına çarptırmıştır. Ceza, daha sonra ömür boyu hapis cezasına çevrilmiştir.

Başvuranlar temyize gitmiş, 17 Nisan 2003’te Yargıtay kararı bozmuştur.

2 Haziran 2003’te başvuranlar aleyhindeki dava, İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi

önünde yeniden görülmeye başlanmıştır.

1

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE KARARI

30 Haziran 2004’te Resmi Gazete’de yayımlanan 16 Haziran 2004 tarihli ve 5190 no’lu

Kanun ile devlet güvenlik mahkemeleri kaldırılmıştır. Başvuranlar aleyhindeki dava dosyası,

İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilmiştir.

Başvuranlar ve yasal temsilcileri, 14 Şubat 2007 tarihine kadar birçok defa hem İstanbul

DGM hem de İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi önünde başvuranların tutuksuz yargılanmalarını

talep etmiştir. Birinci derece mahkemesi her defasında “suçun niteliği, delillerin durumu ve

kaçma tehlikesinin devam etmesi” nedeniyle başvuranların taleplerini reddetmiştir. Binnaz

Demirbaş 15 Nisan 2002’de, diğer iki başvuran 25 Temmuz 2005’de tutukluluklarının

devamına ilişkin kararlara itiraz etmiştir. İtirazlar sırasıyla 17 Nisan 2002 ve 5 Eylül 2005

tarihlerinde reddedilmiştir.

14 Şubat 2007’de İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi, başvuranların tutuksuz

yargılanmalarına karar vermiştir.

Dava dosyasındaki bilgilere göre, 2 Haziran 2003 tarihinden beri başvuranlar

hakkındaki cezai yargılama kapsamında on üç duruşma düzenlenmiş olup dava halen

derdesttir.

B. Haydar Ceylan’ın gözaltında kötü muamele gördüğü iddiası

18 Nisan 1999 tarihinde saat 13.00’te yakalanmasını müteakiben, Haydar Ceylan ilk

olarak İstanbul’daki Gaziosmanpaşa İlçe Emniyet Müdürlüğü’ne getirilmiştir.

İki polis memuru tarafından hazırlanan yakalama tutanağına göre, Haydar Ceylan

“şüpheli” bulunması nedeniyle polis memurları tarafından yakalanmıştır. Raporu, başvuranın

imzalamayı reddettiği kaydedilmiştir. Aynı gün saat 13.45’te, üç polis memuru tarafından

başvuranın üstünün aranmasına ilişkin başka bir rapor hazırlanmıştır. Raporda, başvuranın

üzerinde bulunan eşyaların kendisine verildiği belirtilmiştir. Sözkonusu raporda da başvuranın

imzalamayı reddettiği kaydedilmiştir. Üzerinde başvuranın imzası ya da imzalamayı

reddettiğine ilişkin bir not bulunmayan tarihsiz üçüncü bir rapora göre, başvuran üzerinin

aranmasına karşı çıkmış, Gaziosmanpaşa İlçe Emniyet Müdürlüğü’nde gözaltında tutulduğu

sırada bir pencereden kaçmaya teşebbüs etmiş ve polis memurları, güç kullanarak kaçmasını

engellemiştir.

Aynı tarihte başvuran, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şubesi’ne sevk

edilmiştir.

19 Nisan 1999 tarihinde, sabaha karşı 3.42’de, başvuran bir doktor tarafından muayene

edilmiştir. Sırtında, sol göz kapağında ve sol omzunda çürükler tespit edilmiştir.

22 Nisan 1999 tarihinde, 17.45’te başvuran bir kez daha doktor tarafından muayene

edilmiştir. Sağ kaşında ve burnunun sol kısmında kabuk bağlamış iki yara ve sol omzunda

kabuk bağlamış bir diğer yüzeysel yara tespit edilmiştir.

Başvuran 25 Nisan 1999 tarihinde, sabah 10.30’da savcı ve nöbetçi hakim huzuruna

çıkarılmadan önce, Adli Tıp Kurumu Beyoğlu Şubesi’nde muayene edilmiştir. Başvuranı ve

diğer dokuz kişiyi muayene eden doktor, başvuranın sağ kaşında ve burnunun sol kısmında

0.2-0.3 cm çaplı yaralar bulunduğunu kaydetmiştir. Aynı zamanda, sol omzunda 1x1 cm.lik

kabuk bağlamış bir yara tespit etmiştir.

2

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE KARARI

Aynı gün Haydar Ceylan, DGM nöbetçi hakimine polis tarafından gözaltında tutulduğu

sırada işkenceye maruz kaldığını belirtmiştir. Kollarından asılmış, üzerine su sıkılmış ve

dövülmüştür.

3 Mart 2000 ve 22 Mayıs 2002’de Haydar Ceylan, İstanbul DGM önünde ifade vermiş

ve diğer hususlar yanında polis tarafından gözaltında tutulduğu sırada işkenceye maruz

kaldığını ifade etmiştir. 3 Mart 2000 tarihli ifadesinde başvuran, maruz kaldığını iddia ettiği

kötü muameleyi ayrıntılı şekilde anlatmıştır.

6 Haziran 2002’de başvuranın yasal temsilcisi, başvurana kötü muamele yaptıkları iddia

edilen polis memurları aleyhinde Fatih Cumhuriyet Savcılığı’na şikayette bulunmuştur.

İddialarını desteklemek üzere, başvuran hakkında hazırlanmış sağlık raporlarını sunmuştur.

Başvuranın temsilcisinin dilekçesini kabul eden Fatih Cumhuriyet Savcısı, kötü

muamele iddialarına ilişkin soruşturma başlatmıştır.

26 Ağustos 2002’de Fatih Cumhuriyet Savcısı, Gaziosmanpaşa ve İstanbul Emniyet

Müdürlüğünde kötü muameleye uğradığını iddia eden Hasan Ceylan’ın ifadesini almıştır.

28 Kasım 2002’de Cumhuriyet Savcısı, başvuranı yakalayan polis memurlarından biri

olan H.İ.’nin ifadesini almıştır. H.İ., sağlık raporlarında kaydedilen yaraların, başvuranın

emniyet müdürlüğünden kaçmaya ve polis memurlarının bunu önlemeye çalıştığı sırada

oluştuğunu kaydetmiştir. H.İ., işkence iddialarını reddetmiştir.

17 Şubat 2003’te Cumhuriyet Savcısı polis memuru M.Ö.’nün ifadesini almış, M.Ö.,

ifadesinde başvuranın pencereden atlayarak kaçmaya teşebbüs ettiğini ve kendilerinin de güç

kullanmak durumunda kaldıklarını belirtmiştir.

25 Ağustos 2003’te Fatih Cumhuriyet Savcısı, H.İ. ve M.Ö. aleyhinde, eski Ceza

Kanunu’nun 245. maddesi uyarınca, Haydar Ceylan’a kötü muamelede bulunmakla suçladığı

bir iddianame sunmuştur.

1 Eylül 2003’te Fatih Asliye Ceza Mahkemesi önündeki duruşmada usule ilişkin

işlemler yapılmıştır. Davanın esasına ilişkin ilk duruşma için tarih olarak 18 Aralık 2003

belirlenmiştir.

7 Eylül 2003’te Haydar Ceylan, Kandıra Asliye Ceza Mahkemesi önünde kötü

muameleye maruz kaldığı yönündeki iddialarını yinelemiştir (O sırada Kandıra’daki

cezaevinde tutuklu bulunmaktaydı). Başvuranın ifadesinin yer aldığı duruşma tutanağı, Fatih

Asliye Ceza Mahkemesi’ne gönderilmiştir.

18 Aralık 2003’te Fatih Asliye Ceza Mahkemesi, başvuranın kötü muamele iddialarını

bir kez daha reddeden H.İ.’nin ifadesini almıştır. Aynı gün Fatih Asliye Ceza Mahkemesi,

başvuranın müdahil olarak yargılamaya katılmasını kabul etmiştir.

Esasa ilişkin 6 Temmuz 2004 tarihli ikinci duruşmanın sonunda mahkeme, bir adli tıp

uzmanının, başvuranın iddia ettiği gibi kötü muameleye maruz kalıp kalmadığı hususunda

görüşlerini bildirmesine karar vermiştir.

3

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE KARARI

Adli tıp uzmanı, belirtilmeyen bir tarihte, başvuranın geçirmiş olabileceği fiziksel ve

psikolojik travmaya ilişkin olarak birinci derece mahkemesinin, Adli Tıp Kurumu yetkili

biriminin tıbbi görüşünü almasını tavsiye etmiştir.

2 Kasım 2004’te Fatih Asliye Ceza Mahkemesi, Adli Tıp Kurumu’ndan başvuranın

davasına ilişkin bir rapor hazırlamasını istemiştir.

Belirsiz bir günde, Adli Tıp Kurumu, Fatih Asliye Ceza Mahkemesi’nden başvuran

hakkında hazırlanmış sağlık raporlarını talep etmiştir. Ayrıca, başvuranın sağlık

muayenesinden geçmek üzere kuruma gönderilmesini istemiştir.

1 Mart 2005’te Fatih Asliye Ceza Mahkemesi, İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’nden

başvuran hakkında hazırlanmış sağlık raporlarını talep etmiştir.

8 Haziran ve 20 Ekim 2005’te birinci derece mahkemesi, İstanbul Ağır Ceza

Mahkemesi’nin talebine cevap vermemesi nedeniyle duruşmaları ertelemiştir.

21 Mart 2006’te Fatih Cumhuriyet Savcısı, mahkeme önünde, suçlanan polis

memurlarının eylemlerinin, eski Ceza Kanunu’nun 243. maddesi bağlamında işkence olarak

tanımlanabileceğini ve bu nedenle, ağır ceza mahkemelerinin, davayı inceleme yetkisi

bulunduğunu ifade etmiştir.

Aynı gün Fatih Asliye Ceza Mahkemesi İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi lehine

görevsizlik kararı vermiştir.

17 Ekim 2006’da İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi önündeki ilk duruşmada usule ilişkin

işlemler yapılmıştır. Davanın esasına ilişkin ilk duruşma için tarih olarak 1 Aralık 2006

belirlenmiştir.

1 Aralık 2006’da İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi, zamanaşımına uğramış olması

nedeniyle polis memurları aleyhindeki cezai kovuşturmanın sona erdirilmesi gerektiği

sonucuna varmıştır.

HUKUK

I. HAYDAR CEYLAN’A İLİŞKİN OLARAK AİHS’NİN 3. MADDESİNİN İHLAL

EDİLDİĞİ İDDİASI

İkinci başvurudaki başvuran Haydar Ceylan, AİHS’nin 3. ve 13. maddelerine dayanarak

gözaltında kötü muameleye uğramış ve yetkililerin sorumluları cezalandırmamış olmasından

şikâyetçi olmuştur.

AİHM, sözkonusu iddiaların sadece 3. maddeden hareketle incelenmesi gerektiği

kanaatindedir.

A. Kabuledilebilirlik

Hükümet, başvuranın 3. maddeye dayalı şikâyetinin AİHS’nin 35/1 maddesinde

belirtilen iç hukuk yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle reddedilmesi gerektiğini

4

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE KARARI

savunmuştur. Başvuranın İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi kararına itiraz etmediğini ifade

etmişlerdir.

Başvuran, cevaben eski TCK’nın 102/4 maddesinin, 243. madde ile birlikte ele

alındığında kamu görevlilerinin yaptığı kötü muamele ve işkence suçlarının yargılanmasında

beş yıllık zamanaşımının öngörüldüğünü savunmuştur. Eski TCK’nın 104/2 maddesine göre

102. maddede tanımlanan zamanaşımı sürelerinin işleyişi mahkûmiyet hükmü, yakalama,

tevkif ve sanığın sorgulanması gibi birtakım olaylar nedeniyle kesintiye uğrayabilmekte ve bu

tür durumlarda zamanaşımı, son kesilme olayından itibaren yeniden işlemeye başlamaktadır.

Yine de aynı paragrafa göre zamanaşımı, en fazla 102. maddede belirtilen sürenin yarısı kadar

uzatılabilmektedir. Dolayısıyla kötü muamele ve işkence suçlarının yargılanması için

tanınmış süre, yedi yıl altı ayın bitiminde dolmuştur. Başvuran gözaltında kötü muameleye

uğramasının üzerinden yedi yıl altı ay geçtiğini doğrulamaktadır; dolayısıyla ağır ceza

mahkemesinin kararı eski TCK’nın 102. ve 104. maddelerine uygundur. Bu nedenle

Yargıtay’a yapılacak bir itirazın sözkonusu dava koşullarında başarı şansı bulunmamaktadır.

AİHM, AİHS’nin 35/1 maddesinde belirtilen iç hukuk yollarının tüketilmesi kuralının

başvuranları öncelikle iddia edilen ihlaller nedeniyle tazminat elde edilebilmesi amacıyla iç

hukuk sisteminde normalde mevcut ve yeterli çareleri kullanmaya zorunlu kıldığını hatırlatır.

Yolların mevcudiyeti teori ve pratikte yeterince açık olmalıdır; aksi takdirde bunlar zaruri

erişilebilirlik ve etkililikten yoksun olacaktır (bkz. Chitayev and Chitayev – Rusya, no.

59334/00). AİHM ayrıca çarenin sözkonusu zamanda teori ve pratikte etkili ve kullanılabilir

olduğu; yani erişilebilir olduğu, başvuranın şikâyetleri bağlamında telafi sunduğu ve başarı

konusunda makul ümit verdiği konusunda AİHM’yi ikna etmek sorumluluğunun bu iddiayı

ortaya atan Hükümete ait olduğunu hatırlatır (bkz. Sejdovic – İtalya [BD], no. 56581/00).

Somut davada AİHM, İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’nin başvuranın şikâyeti üzerine

iki polis memuru aleyhine açılan davayı kapatmış olduğunu ve başvuranın sözkonusu davaya

müdahil olarak katılmış olmasına rağmen karara itiraz etmediğini gözlemler. O halde AİHM,

somut dava koşullarında Yargıtay’da yapılacak olan bir temyizin Haydar Ceylan’ın AİHS’nin

3. maddesine dayanan şikâyeti bakımından etkili bir hukuk yolu oluşturup oluşturmayacağını

belirlemelidir.

AİHM, olay zamanında yürürlükte olan TCK’nın 102. ve 104. maddelerine göre kötü

muamele davalarına ilişkin olarak yedi yıl altı aylık kesin bir zamanaşımının öngörüldüğünü

kaydeder. Bu bağlamda AİHM, İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi iki polis memuru hakkındaki

kovuşturmayı zamanaşımı nedeniyle sona erdirdiğinde başvurana yapıldığı iddia edilen kötü

muamelenin üzerinden gerçekten de yedi yıl altı ay iki haftalık bir sürenin geçmiş olduğunu

gözlemler. Ancak AİHM başvuranın kararı temyize götürüp, eski TCK’da öngörülen kesin

zamanaşımı süresini dikkate alarak birinci derece mahkemesi kararını sadece onayacak olan

Yargıtay önünde kötü muamele iddialarını neden bir kez daha dile getirmesi gerektiğine

anlam verememektedir. Hükümet ayrıca Yargıtay’a yapılacak itirazın başvuranın 3. maddeye

dayanan şikâyetleri bağlamında nasıl bir telafi sağlayacağına ayrıntılı bir açıklama

getirmemiştir. İddialarını desteklemek üzere Yargıtay’ın benzer davalardaki kararlarının

nüshalarını da sunmamışlardır.

AİHM, somut dava koşullarında Yargıtay’da yapılacak temyiz yargılamasının Haydar

Ceylan’ın AİHS’nin 3. maddesine dayanan şikâyeti bağlamında başarı şansı taşımadığını

tespit etmiştir. Bu nedenle Hükümetin ön itirazını reddeder.

5

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE KARARI

AİHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde başvurunun dayanaktan yoksun

olmadığını kaydeden AİHM, başvurunun başka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik

unsuru bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle başvuru kabuledilebilir niteliktedir.

B. Esas

1. Sorumlu devletin AİHS’nin 3. maddesinin esasa ilişkin kısmı ışığında sorumluluğu

Hükümet Haydar Ceylan’ın kötü muamele iddialarının asılsız olduğunu savunmuştur.

Başvuranın kaçma girişiminde bulunması nedeniyle polis memurlarının kendisini zaptetmek

için güç kullanmak zorunda kaldığı sırada yaralandığını belirtmiştir. Hükümet ayrıca

başvuranın ulusal mahkemeler ve AİHM önünde olaylara ilişkin ifadesinin tutarlılık

taşımadığını savunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın kötü muamele iddialarının makul

şüphenin ötesinde kanıtlanamayacağını ifade etmişlerdir.

Haydar Ceylan, ulusal yetkililere uğradığı kötü muamelenin ayrıntılı tarifini ilettiğini

belirtmiştir. Yumruklanmış, tekmelenmiş, yere yatırılmış ve dövülmüş, falakaya yatırılmış,

üzerine su sıkılmış ve uzun süre ayakta durmaya zorlanmıştır. Gaziosmanpaşa Emniyet

Müdürlüğü’ndeki gözaltı sırasında kaçma girişiminde bulunduğunu belirten ve kendi imzasını

taşımayan tarihsiz polis raporunda yer alan iddiaları reddetmiş ve raporun sahte olduğunu

ifade etmiştir.

AİHM AİHS’nin 3. maddesinin, istisnalara yer ve AİHS’nin 15/2 maddesine göre

ihlaline izin verilmeyen, demokratik bir toplumun en temel değerlerini muhafaza ettiğini

hatırlatır (bkz. Selmouni – Fransa [BD], no. 25803/94). AİHM, bir kişinin sağlıklı olarak

gözaltına alınıp tahliye olduğunda yaralanmış olduğu görüldüğünde sözkonusu

yaralanmaların nasıl meydana geldiğine dair makul bir açıklama getirmenin ve başvuranın

iddialarına, özellikle de bunlar tıbbi raporlarla desteklenmişse, şüphe getirecek deliller ortaya

koymanın, devletin görevi olduğunu yineler. Aksi halde AİHS’nin 3. maddesine dayalı açık

bir sorun ortaya çıkacaktır (bkz. diğer birçok kararın yanısıra Selmouni, yukarıda anılan ve

Çelik ve İmret – Türkiye, no. 44093/98). AİHM, delilleri değerlendirmek maksadıyla ‘her

türlü makul şüpheden uzak’ delil ölçütüne başvurmaktadır. Bununla birlikte, böyle bir delil,

yeterli derecede kuvvetli, belirli ve tutarlı bir göstergeler demetinden yahut çürütülemeyen

karineler demetinden de doğabilmektedir (bkz. Hacı Özen – Türkiye, no. 46286/99).

Eğer sözkonusu olaylar, şahsın gözaltında kendi kontrolleri altında olduğu durumdaki

gibi, tamamıyla veya büyük oranda yetkililerin bilgisi dahilinde gerçekleşmişse tutukluluk

sırasında meydana gelen yaralanmalarla ilgili güçlü maddi karineler ortaya çıkacaktır. Aslında

tatminkar ve ikna edici bir açıklama getirme yükümlülüğünün yetkililere ait olduğu

söylenebilir (bkz. Hacı Özen, yukarıda anılan).

Somut dava koşullarına dönülecek olursa, AİHM öncelikle başvuranın gözaltına

alınmadan önce muayene edilmediğini ve gözaltı sırasında hakkında düzenlenmiş üç doktor

raporu bulunduğunu gözlemler. 19 Nisan 1999 tarihli rapor başvuranın sırtı, sol gözkapağı ve

sol omzundan yaralandığını belirtmiştir. 22 Nisan 1999 tarihli ikinci rapor başvuranın sağ

kaşı, burnunun sol tarafı ve sol omzunda yaralar bulunduğunu belirtmiştir. 25 Nisan 1999

tarihli üçüncü ve son rapor ise başvuranın sağ kaşı, burnunun sol tarafı ve sol omzunda yara

izleri bulunduğunu belirtmiştir.

AİHM, tarafların sözkonusu raporların bulgularına itiraz etmediklerini kaydeder. Ancak

başvuranın nasıl yaralandığı konusunda farklı nedenler öne sürmektedirler. Haydar Ceylan

6

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE KARARI

gözaltındayken kötü muamele gördüğünü, Hükümet ise yaraların başvuranın Gaziosmanpaşa

Emniyet Müdürlüğü’nün penceresinden atlamaya çalıştığı sırada oluştuğunu iddia etmiştir.

Hükümet sözkonusu iddiasını desteklemek üzere üç polis memurunun imzasını taşıyan bir

tutanak ibraz etmiştir.

AİHM bu bağlamda Hükümetçe ibraz edilen tutanağın başvuranın ne imzasını ne

imzalamayı reddettiğini belirten bir not taşıdığını gözlemler. Belgenin üzerinde düzenlenme

tarih ve saati de yer almamıştır. Ayrıca 18 Nisan 1999 günü saat 1.45’te düzenlenen üst arama

tutanağı başvuranın memurlara mukavemet gösterdiği ve onların başvurana karşı güç

kullandıklarına ilişkin bilgi içermemektedir. İkinci bir raporun hazırlanacağına ilişkin bilgi de

yer almamıştır. AİHM, yaşandığı iddia edilen arbedenin neden üst arama tutanağında yer

almadığını anlamakta güçlük çekmektedir. Bu nedenle başvuranın 19 Nisan 1999 tarihli

raporda belirtilen yaraların meşru bir güç kullanımının sonucunda meydana geldiğinin ikna

edici bir şekilde kanıtlanmadığı görüşündedir.

AİHM ayrıca 22 ve 25 Nisan 1999 tarihli doktor raporlarının 19 Nisan 1999 tarihli

raporda yer almayan bulguları tespit ettiğini gözlemler. Bunlar başvuranın sağ gözü ve

burnunun sol tarafındaki yara izleridir ve Hükümet bu yaralara herhangi bir açıklama

getirmemiştir.

AİHM, devletlerin gözaltında tutulan herkesin esenliğinden sorumlu olduğunu hatırlatır.

Bu şahıslar savunmasız bir durumdadır ve yetkililerin onları koruma görevleri vardır (bkz.

Mehmet Emin Yüksel – Türkiye, no. 40154/98). Yetkililerin gözaltında denetimleri altında

bulunan kişilere verilen zararın hesabını verme sorumluluğu ve Hükümetin mevcut davada

ikna edici bir açıklama vermediği göz önünde bulundurularak AİHM, 19, 22 ve 25 Nisan

1999 tarihli doktor raporlarında kaydedilen yaralanmaların Hükümetin sorumluluğunu taşıdığı

bir muamelenin sonucu olduğu kanısındadır.

Buna göre AİHS’nin 3. maddesi esas yönünden ihlal edilmiştir.

2. AİHS’nin 3. maddesinin usule ilişkin kısmı ışığında savunmacı Hükümetin

sorumluluğu

Hükümet, yerel makamların başvuranın iddialarına ilişkin etkili bir soruşturma yapma

yükümlülüklerini yerine getirdiklerini belirtmiştir.

Başvuran, polis memurları hakkındaki soruşturma ve cezai kovuşturmanın, yargılamanın

zamanaşımına uğraması nedeniyle etkili olamadığını ileri sürmüştür.

AİHM, AİHS’nin 3. maddesinin, yetkili makamların kötü muamele iddialarını, iddialar

“savunulabilir” ve “makul şüphe uyandırır” nitelikte iseler soruşturmalarını gerektirdiğini

yineler (özellikle bkz. Ay - Türkiye, 30951/96). Bu soruşturma, bağımsız, tarafsız ve kamu

denetimine açık olmalıdır. Ayrıca sorumluların belirlenip cezalandırılmalarını sağlayabilecek

nitelikte olmalıdır (bkz. Assenov ve Diğerleri - Bulgaristan; Aksoy - Türkiye; Labita - İtalya

[BD], 26772/95).

Bu çerçevede aynı zamanda ivedilik ve makul süre şartı da zımnen bulunmaktadır.

Belirli bir durumun soruşturmasında kaydedilecek ilerlemeyi önleyecek engel ve zorluklar

olabileceği kabul edilmektedir. Öte yandan, işkence veyahut kötü muameleyi soruşturmada

makamların vereceği ivedi bir yanıt, halkın hukukun üstünlüğüne olan bağlılığını sürdürmek

7

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE KARARI

ve hileli itilaf emaresine veyahut kanunsuz eylemlere müsamaha edildiği izlenimi vermemek

için olmazsa olmaz olarak addedilebilir.

AİHM, başvuranın yaralanmasından AİHS’nin 3. maddesi kapsamında savunmacı

Hükümetin sorumlu olduğu kanısındadır. Bu nedenle etkili bir soruşturma gerekliydi.

AİHM, 25 Nisan 1999, 3 Mart 2000 ve 22 Mayıs 2002 tarihlerinde, başvuranın, Devlet

Güvenlik Mahkemesi nöbetçi hakimi ve mahkeme huzurunda, gözaltındayken kötü

muameleye uğradığını ileri sürdüğünü gözlemler. Başvuranın iddialarına karşın, hukuki

merciler, hiçbir ivedi cezai işlem başlatmamışlardır. Başvuranın iddialarına ilişkin soruşturma

başlatılması ancak 3 yıldan fazla bir süre sonra, başvuranın temsilcisinin resmen suç

duyurusunda bulunmasının ardından gerçekleşmiştir. Bunun ardından Fatih Cumhuriyet

Savcısı, iddianamesini Fatih Ceza Mahkemesi’ne bir yıl üç ay sonra sunmuştur. Fatih Ceza

Mahkemesi, yargılamanın başlamasından bir yıl üç ay ve kötü muamele eyleminin

gerçekleşmesinden ise yedi yıl sonra görevsizlik kararı vermiştir. Ardından dava dosyasını

İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’ne göndermiş, bu mahkeme, davanın esasına ilişkin ilk

duruşmada davanın düşürülmesine karar vermiştir.

AİHM, sözkonusu davanın fazla sayıdaki tehirler yüzünden bir sonuç getirmediğini,

sonunda da iç hukukta kanuni zamanaşımının uygulandığını gözlemler (bkz. Abdülsamet

Yaman - Türkiye, 32446/96). Ulusal makamların yeterince ivedilik ve itinayla hareket

ettiklerinin söylenemeyeceği ve bunun, aleyhlerindeki delillere rağmen şiddet eyleminin

gerçek failleri için fiili dokunulmazlık yarattığı kanısındadır (bkz. Batı ve Diğerleri).

Yukarıdakiler ışığında AİHM, Haydar Ceylan’ın kötü muamele iddialarının ulusal

makamlar tarafından AİHS’nin 3. maddesinin gerektirdiği gibi etkili bir soruşturmaya tabi

tutulmadığı kanısına varır.

Dolayısıyla 3. madde usul yönünden ihlal edilmiştir.

II. AİHS’NİN 5. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

Başvuranlar AİHS’nin 5/3 maddesine dayanarak uzun tutukluluk sürelerinden şikâyetçi

olmuşlardır. Ayrıca AİHS’nin 5/4 maddesi kapsamında, tutuklu bulundurulmalarının kanuni

geçerliliğine itiraz etmek için etkili iç hukuk yolları bulunmadığını ileri sürmüşlerdir. Son

olarak başvuranlar, AİHS’nin 5/5 maddesine dayanarak, haddinden uzun süre tutuklu

kalmalarına karşılık, bunun için tazminat haklarının bulunmadığından şikâyetçi olmuşlardır.

A. Kabuledilebilirlik

Hükümet AİHM’den, başvuranın, AİHS’nin 35/1 maddesinin gerektirdiği gibi iç hukuk

yollarını tüketmediği gerekçesiyle, şikâyetlerini AİHS’nin 5/4 maddesi uyarınca reddetmesini

talep etmiştir. Hükümet, AİHM’nin Köse - Türkiye (50177/99) ve Baştımar - Türkiye

(74337/01) davalarına ilişkin kararlarına atıfta bulunarak, başvuranların Ceza Muhakemeleri

Usulü Kanunu’nun 297-304 maddeleriyle uyumlu olarak, devam eden tutukluluk hallerine

itiraz etmediklerini ileri sürmüştür.

Başvuranlar, itirazlarını Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 297-304 maddeleriyle

uyumlu olarak sunduklarını ve sözkonusu iç hukuk yollarının etkisiz kaldığını belirtmişlerdir.

8

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE KARARI

AİHM, başvuranların 15 Nisan 2002 ve 25 Temmuz 2005 tarihlerinde, Hükümet’in

atıfta bulunduğu hukuk yollarını kullanarak tutukluluk hallerinin devam etmesi kararlarına

itiraz ettiklerini gözlemlemektedir. Ayrıca iç hukuk yollarının tüketilmesiyle ilgili konunun,

bu hukuk yolunun etkililiğinin tespit edilmesine bağlı olduğu kanısındadır. Bu, başvuranın

şikâyetlerinin esasıyla ayrılmaz biçimde bağlantılıdır. Bu nedenle konunun davanın esasıyla

birlikte incelenmesi gerekmektedir.

AİHS’nin 35. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde bu şikâyetin dayanaktan yoksun

olmadığını kaydeden AİHM, ayrıca başka bir gerekçe altında da kabuledilemezlik unsuru

bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle başvuru kabuledilebilir niteliktedir.

1. AİHS’nin 5/3 maddesi

Hükümet, başvuranların, yargılama sürecinde de devam etmek üzere terör eylemlerinde

yer aldıkları konusunda geçerli şüphe bulunduğunu belirtmiştir. Ayrıca, başvuranların tutuklu

olarak yargılanmalarının, kaçmalarını, başka suçlar işlemelerini ve delilleri ortadan

kaldırmalarını önlemek için gerekli olduğunu ileri sürmüştür.

Başvuranlar iddialarını sürdürmüşlerdir.

AİHM, göz önünde bulundurulacak süreyi hesaplarken, başvuranların birden fazla ve

birbirini izleyen tutukluluk sürelerinin bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini kaydeder.

Ek olarak, başvuranların tutuklu yargılanma sürelerinin makul olup olmadığı

değerlendirilirken, AİHS’nin 5/3 maddesi kapsamında, birikmiş tutukluluk sürelerinin global

olarak değerlendirilmesi gerekmektedir (bkz. Solmaz - Türkiye, 27561/02). Sonuç olarak,

AİHS’nin 5/1 (a) maddesi uyarınca, başvuranların mahkûmiyetlerinden sonra hükümlü

kaldıkları süreyi (22 Mayıs 2002 ile 17 Nisan 2003 tarihleri arasında kalan süre) mahkum

edilmeden önce tutuklu kaldıkları toplam süreden çıkardıktan sonra, mevcut davada göz

önünde bulundurulacak süre 6 yıl 11 aydan fazladır.

AİHM, mevcut davadakine benzer meseleleri gündeme getiren davalarda sıklıkla

AİHS’nin 5/3 maddesinin ihlal edildiğini tespit etmiştir (örneğin bkz. Gökçe ve Demirel -

Türkiye, 51839/99; Solmaz; Bayam - Türkiye, 26896/02).

AİHM kendisine sunulan tüm bilgi ve belgeleri incelemiş, Hükümet’in mevcut

davadakinden farklı bir sonuca ulaşmasını sağlayacak hiçbir delil veya görüş sunmadığı

sonucuna varmıştır. AİHM konuya ilişkin içtihadını göz özününde bulundurarak, mevcut

davada başvuranın tutuklu olarak yargılanma süresinin haddinden uzun olduğu kanısına

varmıştır.

Buna göre AİHS’nin 5/3 maddesi ihlal edilmiştir.

2. AİHS’nin 5/4 maddesi

Hükümet, başvuranların bu madde kapsamındaki şikâyetinin açıkça dayanaktan yoksun

olduğunu belirtmiştir.

Başvuranlar iddialarını sürdürmüşlerdir.

9

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE KARARI

AİHM, başvuranların başlangıçta Devlet Güvenlik Mahkemesi ve Ağır Ceza

Mahkemesi’nde tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakılmalarını defalarca talep ettiklerini,

ancak bu taleplerin tümünün reddedildiğini gözlemlemektedir. Bu nedenle davayı gören

mahkemelerin başvuranların uzun süre tutuklu bulundurulmalarına son verip, iddia edilen

AİHS ihlallerini önleme veya telafi etme fırsatları bulunuyordu (bkz. Acunbay - Türkiye,

61442/00 ve 61445/00 ve Mehmet Şah Çelik - Türkiye, 48545/99).

AİHM ayrıca Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun başvuranların tutukluluk

sürelerinin devamına hükmeden kararlara itiraz edebilecekleri 297-304 maddelerinin sağladığı

hukuk yollarının uygulamada başarı sağlama ihtimalinin düşük olduğunu ve bu hukuk

yollarının sanıklar için gerçek anlamda çekişmeli yargılama sağlamadığını kaydeder (bkz.

Koşti ve Diğerleri - Türkiye, 74321/01; Bağrıyanık - Türkiye, 43256/04; Doğan Yalçın -

Türkiye, 15041/03).

Mevcut davada, AİHM’nin daha önce vardığı bulgulardan sapmasını gerektirecek bir

unsur bulunmamaktadır. Bu nedenle AİHM 5/4 madde çerçevesinde, iç hukukta başvuranların

tutuklu bulundurulmalarının kanuni geçerliliğine itiraz edebilecekleri bir yol bulunmadığı

kanısına varır.

Buna göre AİHM Hükümetin iç hukuk yollarının tüketilmediğine ilişkin ön itirazını

reddedip, AİHS’nin 5/4 maddesinin ihlal edildiği kanısına varır.

B. AİHS’nin 5/5 maddesi

Hükümet, bu başlık altında, başvuranların tutukluluğunun iç hukuka uygun ve gerekli

olduğunu ileri sürmüştür.

Başvuranlar, iddialarını sürdürmüş ve uzun süren tutuklulukları sonucu uğradıkları zarar

karşılığında tazminat talebinde bulunabilecekleri herhangi bir iç hukuk yolu bulunmadığını

ileri sürmüşlerdir.

AİHM, sözkonusu davada, AİHS’nin 5/3 maddesinin ihlalini saptadığını kaydederek,

aynı maddenin 5. paragrafı uyarınca başvuranlara tazminat ödenmesinin gerektiğini

belirtmektedir. AİHM, bu bağlamda, Türk hukukunda, AİHS’nin 5/3 maddesinin ihlaline

neden olacak ölçüde “makul süre”yi aşan tutukluluk sonucu uğranan zarar karşılığında bir

kişinin tazminat talebinde bulunabilmesini sağlayacak herhangi bir hukuk yolu bulunmadığını

tespit ettiğini hatırlatmaktadır (Çiçekler – Türkiye, no. 14899/03; Cahit Solmaz – Türkiye, no.

34623/03).

Sözkonusu davada, AİHM’nin önceki tespitlerinden ayrılmasını gerektirecek herhangi

bir unsur bulunmamaktadır. Bu nedenle, AİHM, başvuranların uygulanabilir tazminat hakkına

sahip olmadıkları sonucuna varır.

Buna göre, AİHS’nin 5/5 maddesi ihlal edilmiştir.

III. AİHS’NİN 6. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

Başvuranlar, aleyhlerinde yürütülen cezai yargılamanın uzun sürmesi konusunda

şikayetçi olmuş ve bu şikayetlerini AİHS’nin 6/1 maddesine dayandırmışlardır.

10

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE KARARI

A. Kabuledilebilirlik

AİHS’nin 35/3 maddesi uyarınca bu şikayetin dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden

AİHM, ayrıca başka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit

eder. Bu nedenle şikayet kabuledilebilir niteliktedir.

B. Esas

Hükümet, sözkonusu dava koşulları dikkate alındığında, yargılama süresinin makul

olmadığının düşünülemeyeceğini ileri sürmüştür. Bu bakımdan, Hükümet, terörle ilgili

suçlardan yargılanan sanıkların sayısına değinmiştir. Hükümet, ayrıca, başvuranlar ile diğer

sanıkların savunmalarını sunmak için uzatma istemelerinin yargılamanın uzun sürmesinde

etkili olduğunu iddia etmiştir. Hükümet, son olarak, yargılamada yaşanan hiçbir gecikmenin

makamlara atfedilemeyeceğini ileri sürmüştür.

Başvuranlar iddialarını sürdürmüştür.

AİHM, göz önünde bulundurulması gereken sürenin başvuranların yakalandıkları ve

gözaltına alındıkları 18 ve 19 Nisan 1999 tarihlerinde başladığını ve dava dosyasındaki

bilgiye göre, yargılamanın bu kararın alındığı tarihte halen derdest olduğunu

gözlemlemektedir. Dolayısıyla, dikkate alınması gereken süre, iki aşamalı yargıda dokuz yıl

yedi ay sürmüştür.

AİHM, yargılama süresinin makul olup olmadığı konusunun dava koşulları ışığında ve

davanın karmaşıklığı ve başvuranlar ile ilgili makamların tutumu gibi ölçütler dikkate alınarak

değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatır: (Pélissier ve Sassi / Fransa, no. 25444/94).

AİHM, sözkonusu başvurudakine benzer sorunlar içeren davalarda, sıklıkla AİHS’nin

6/1 maddesinin ihlalini tespit etmiştir (Sertkaya / Türkiye, no. 77113/01; Hasan Döner /

Türkiye, no. 53546/99; Uysal ve Osal / Türkiye, no. 1206/03).

Elindeki bütün verileri inceleyen AİHM, Hükümet’in bu davada farklı bir sonuca

varmasını sağlayacak herhangi bir kanıt veya iddia ortaya koymadığı kanaatine varmıştır.

Konuyla ilgili içtihadını gözönünde bulunduran AİHM, sözkonusu kararda yargılamanın çok

uzun sürdüğü ve “makul süre” şartını yerine getirmediği görüşündedir.

Buna göre, AİHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiştir.

IV. AİHS’NİN 13. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

Başvuranlar, ayrıca, aleyhlerinde yürütülen cezai yargılama süresinin uzunluğu

karşılığında Türk hukukunda herhangi bir iç hukuk yolu bulunmadığı konusunda şikayetçi

olmuş ve bu şikayetlerini AİHS’nin 13. maddesine dayandırmışlardır.

A. Kabuledilebilirlik

AİHS’nin 35/3 maddesi uyarınca bu şikayetin dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden

AİHM, ayrıca başka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit

eder. Bu nedenle şikayet kabuledilebilir niteliktedir.

11

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE KARARI

B. Esas

Hükümet, bu şikayetle ilgili olarak herhangi bir açıklama yapmamıştır.

Başvuranlar iddialarını sürdürmüşlerdir.

AİHM, daha önce benzer davaları incelemiş ve Türk hukukunda başvuranların ihtilaf

konusu yargılamanın uzunluğuna itiraz edebilecekleri etkili bir iç hukuk yolu bulunmaması

nedeniyle AİHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıştır (Bahçeyaka / Türkiye,

no. 74463/01; Tendik ve Diğerleri / Türkiye, no. 23188/02). AİHM, sözkonusu davada, önceki

tespitlerinden ayrılmasını gerektirecek herhangi bir gerekçe bulunmadığı görüşündedir.

Buna göre, AİHS’nin 13. maddesi ihlal edilmiştir.

V. AİHS’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI

AİHS’nin 41. maddesine göre:

“Mahkeme işbu Sözleşme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleşmeci

Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete

uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”

A. Tazminat

Manevi tazminat olarak, Cem Demirbaş 20,000 Euro, Haydar Ceylan ile Binnaz

Demirbaş ise 40,000’er Euro talep etmiştir. Cem Demirbaş, ayrıca, maddi tazminat olarak

20,000 Euro talep etmiştir.

Hükümet, başvuranların taleplerine itiraz etmiştir.

AİHM, Haydar Ceylan ile ilgili olarak, AİHS’nin 3., 5/3, 5/4, 5/5, 6/1 ve 13.

maddelerinin ihlallerini tespit ettiğini kaydeder. AİHM, Cem Demirbaş ve Binnaz Demirbaş

ile ilgili olarak ise, AİHS’nin 5/3, 5/4, 5/5, 6/1 ve 13. maddelerinin ihlallerini tespit etmiştir.

AİHM, bir taraftan, AİHS’nin 5/4, 5/5 ve 13. maddelerinin ihlallerinin başvuranların uğradığı

manevi zarar için tek başına yeterli adil tatmin oluşturduğunu kaydeder. Diğer taraftan,

AİHM, tespit edilen ihlallerin AİHS’nin 3., 5/3 ve 6/1 maddelerinin ihlalleri sonucu görülen

manevi zarar için tek başına yeterli tatmin oluşturmayacağını kabul eder. AİHM, hakkaniyete

uygun temellere dayanarak, Haydar Ceylan’a manevi tazminat olarak 17,500 Euro

ödenmesine hükmeder. AİHM, Cem Demirbaş ile Binnaz Demirbaş’a, bu başlık altında,

7,500’er Euro ödenmesine hükmeder.

AİHM, Cem Demirbaş’ın iddia ettiği maddi tazminatla ilgili olarak, bu talebi

destekleyen herhangi bir belge sunulmadığını gözlemler ve bu talebi reddeder.

B. Yargılama masraf ve giderleri

Başvuranlar, AİHM önünde yapılan yargılama masraf ve giderleri ile kırtasiye, fotokopi

ve posta masrafları gibi diğer harcamalar için ortaklaşa 3,995 Euro talep etmişlerdir.

Başvuranlar, taleplerini desteklemek üzere, avukatları ile imzalanan avukatlık ücret

sözleşmesi ile her birinin temsilcilerine 1,250’şer Euro ödediklerini gösteren faturaları

sunmuşlardır.

12

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE KARARI

Hükümet, yalnızca gerçekten yapılan yargı giderlerinin elde edilebileceğini ileri

sürmüştür. Hükümet, bu bağlamda, bütün yargılama masraf ve giderlerinin başvuranlar

tarafından belgelenmesi gerektiğini belirtmiştir. Hükümet, son olarak, başvuranların avukatlık

ücretlerini talep ederken, Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenen minimum ücretleri esas

almaları gerektiğini ileri sürmüştür.

AİHM’nin içtihadına göre, bir başvuran gerçekliğini ve gerekliğini kanıtladığı makul

miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. AİHM, sözkonusu davada, elindeki bilgiye ve

yukarıdaki ölçütlere dayanarak, bu başlık altında Haydar Ceylan’a 1,250 Euro, Cem Demirbaş

ile Binnaz Demirbaş’a ise 1,000’er Euro ödenmesine hükmeder.

C. Gecikme Faizi

AİHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz

oranına üç puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYANARAK AİHM, OYBİRLİĞİ İLE

1. Başvuruların kalan kısmının kabuledilebilir olduğuna;

2. Başvuran Haydar Ceylan’la ilgili olarak AİHS’nin 3. maddesinin ihlal edildiğine;

Başvuranların tamamıyla ilgili olarak:

3. AİHS’nin 5/3 maddesinin ihlal edildiğine;

4. AİHS’nin 5/4 maddesinin ihlal edildiğine;

5. AİHS’nin 5/5 maddesinin ihlal edildiğine;

6. AİHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;

7. AİHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiğine;

8. (a)AİHS’nin 44. maddesinin 2. paragrafı gereğince kararın kesinleştiği tarihten

itibaren üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden yerel para birimine

çevrilmek üzere ve her türlü vergi ve kesintiden muaf tutularak Savunmacı Hükümet

tarafından,

(i) Haydar Ceylan’a, manevi tazminat olarak, 17,500 Euro (on yedi bin beş

yüz Euro);

(ii) Cem Demirbaş ile Binnaz Demirbaş’a, manevi tazminat olarak, 7,500’er

Euro (yedi bin beş yüz Euro);

(iii) Haydar Ceylan’a, yargılama masraf ve giderleri için, 1,250 Euro (bin iki

yüz elli Euro);

(iv) Cem Demirbaş ile Binnaz Demirbaş’a, yargılama masraf ve giderleri için,

1,000’er Euro (bin Euro) ödenmesine;

(b)Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin

yapılmasına kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal

kredi kolaylığı oranının üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanmasına;

13

DEMİRBAŞ VE DİĞERLERİ – TÜRKİYE KARARI

9. Adil tatmine ilişkin diğer taleplerin reddedilmesine karar vermiştir.

İşbu karar İngilizce olarak hazırlanmış ve AİHM İçtüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragrafları gereğince 9 Aralık 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

14