COUNCIL  
A V R U P A  
OF E U R O P E  
KONSEYİ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
CHARAHILI – TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 46605/07)  
KARAR  
STRAZBURG  
13 Nisan 2010  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli  
düzeltmelere tabi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2010. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 46605/07 no’lu davanın nedeni, Tunus vatandaꢀı  
Malek Charahili’nin (“baꢀvuran”) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne, 25 Ekim 2007  
tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına Dair Sözleꢀme’nin (“AĐHS”)  
34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuran, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (“AĐHM”) önünde, Đstanbul Barosu  
avukatlarından A. Yılmaz tarafından temsil edilmiꢀtir.  
OLAYLAR  
DAVANIN KOꢁULLARI  
Baꢀvuran, 1986 doğumludur ve halen Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma  
Merkezi’nde tutulmaktadır.  
A. Baꢀvuranın Türkiye’ye geliꢀi ve baꢀvuran aleyhindeki cezai yargılama  
Baꢀvuran, 2003 yılında ülkesini terk ederek Libya yoluyla Suriye’ye ulaꢀmıꢀ ve orada  
din eğitimi almıꢀtır. Baꢀvuran, Suriye’ye geldikten altı ay sonra, Suriye Hükümeti’nin Kuzey  
Afrika ülkelerine mensup vatandaꢀları gözaltına alma ve sınırdıꢀı etme politikası uyarınca iki  
ay süre ile gözaltında tutulmuꢀtur. Baꢀvuran, serbest bırakıldıktan sonra 2005 yılının Mart  
ayında Suriye’den ayrılmıꢀ ve Đstanbul’a gelmiꢀtir. Daha sonra Hatay’a giderek çalıꢀmaya  
baꢀlamıꢀtır. Baꢀvuran, kimlik belgelerinin çalınması sebebiyle sahte pasaport edinmiꢀtir.  
Baꢀvuran, 15 Ağustos 2006 tarihinde, El Kaide terör örgütü üyesi olduğu ꢀüphesiyle  
Hatay Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele ꢁubesi ekipleri tarafından yakalanmıꢀtır.  
Baꢀvuranın bir baꢀka kiꢀiyle paylaꢀtığı evinde yapılan arama sonucunda bomba yapımında  
kullanılan maddeler bulunmuꢀtur. Baꢀvuran, polise verdiği ifadede El Kaide üyesi olmadığını  
ancak ülkesinde yasa dıꢀı örgüt kabul edilen Ennahda üyesi olduğunu belirtmiꢀtir.  
Baꢀvuran, 17 Ağustos 2006 tarihinde Adana Cumhuriyet Savcısı önünde ifade vermiꢀ  
ve daha sonra Adana Sulh Ceza Mahkemesi tarafından tutuklanmıꢀtır.  
Baꢀvuran, 18 Ağustos 2006 tarihinde, tutuklama kararına itiraz etmiꢀ, ancak itirazı  
aynı gün reddedilmiꢀtir.  
14 Eylül 2006 tarihinde, Adana Cumhuriyet Savcısı, Türk Ceza Kanunu’nun 314.  
maddesi ile 3713 no’lu Kanun’un 5. maddesi uyarınca, baꢀvuranın El Kaide terör örgütü üyesi  
olmak suçundan cezalandırılması istemiyle Adana Ağır Ceza Mahkemesi'nde kamu davası  
açmıꢀtır. Cumhuriyet Savcısı, iddianamesinde, diğer hususlar meyanında, Ennahda üyesi  
olması nedeniyle Tunus’ta baꢀvuran hakkında yakalama emri çıkarıldığını ve baꢀvuranın bu  
gerekçeyle 2003 yılında ülkesini terk ettiğini kaydetmiꢀtir.  
Adana Ağır Ceza Mahkemesi, 25 Eylül 2006 tarihinde, baꢀvuran aleyhinde hazırlanan  
iddianameyi kabul etmiꢀ ve davanın esasına iliꢀkin ilk duruꢀmanın 9 Kasım 2006 tarihinde  
yapılmasına karar vermiꢀtir.  
1
Baꢀvuran, 9 Kasım 2006 tarihinde, Adana Ağır Ceza Mahkemesi önünde ifade  
vermiꢀtir. Baꢀvuran, diğer hususlar meyanında, El Kaide ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını ve  
evinde bulunan maddelerin kendisine değil ev arkadaꢀına ait olduğunu belirtmiꢀtir.  
25 Ocak 2007 tarihinde, baꢀvuranın temsilcisi, ilk derece mahkemesinden baꢀvuranın  
tutukluluğunun devam etmesini talep etmiꢀtir. Baꢀvuranın temsilcisi, bu bağlamda,  
baꢀvuranın Türk yetkililer ve BMMYK nezdinde kendisine mülteci statüsü tanınması  
talebinde bulunduğunu ve serbest bırakılırsa Tunus'a sınır dıꢀı edilebileceğini belirtmiꢀtir.  
Baꢀvuranın kendisi de baꢀvurusu sonuçlanıncaya dek tutukluğunun devam etmesini talep  
etmiꢀtir. Aynı gün, ağır ceza mahkemesi, suçun niteliği ile baꢀvuranın talebini göz önünde  
bulundurarak, baꢀvuranın tutukluluğunun devamına karar vermiꢀtir.  
Adana Ağır Ceza Mahkemesi, 12 Nisan 2007 tarihinde baꢀvuranın tutuksuz  
yargılanmasına karar vermiꢀtir.  
19 ꢁubat 2008 tarihinde, Adana Ağır Ceza Mahkemesi, baꢀvuranın beraatına karar  
vermiꢀtir.  
Temyiz davası halen Yargıtay önünde derdesttir.  
B. Đdari kovuꢀturma  
Baꢀvuran, 19 Ocak 2007 tarihinde Đçiꢀleri Bakanlığı'na baꢀvurarak sığınma talebinde  
bulunmuꢀtur.  
16 Nisan 2007 tarihinde, Đçiꢀleri Bakanlığı sığınma talebini reddetmiꢀtir. 24 Nisan  
2007 tarihinde Adalet Bakanlığı tarafından Adana Cumhuriyet Savcılığı’na gönderilen  
belgeye göre, geçici sığınma talebi, baꢀvuranın Türkiye’de bulunmasının kamu düzenini ve  
asayiꢀi tehdit ettiği hususu ve isnat edilen suçlar göz önünde bulundurularak reddedilmiꢀtir.  
Baꢀvuranın talebinde samimi olmadığı ve Tunus’a sınır dıꢀı edilmemek için geçici sığınma  
sisteminden faydalanmak istediği değerlendirmesi yapılmıꢀtır.  
25 Nisan 2007 tarihinde, Bakanlığın kararı baꢀvurana tebliğ edilmiꢀtir. Gönderilen  
yazıda, baꢀvuranın iki gün içerisinde söz konusu karara karꢀı Bakanlığa itirazda  
bulunabileceği belirtilmiꢀtir.  
Belirtilmeyen bir tarihte, baꢀvuran, 16 Nisan 2007 tarihli karara itiraz etmiꢀtir. 18  
Mayıs 2007 tarihinde, itirazının Bakanlık tarafından reddedildiği baꢀvurana tebliğ edilmiꢀtir.  
25 Nisan ve 17 Mayıs tarihli kararlar, Arapça bilen bir polis memuru tarafından tebliğ  
edilmiꢀtir.  
3 Mayıs 2007 tarihinde, BMMYK tarafından baꢀvurana mülteci statüsü tanınmıꢀtır.  
16 Ekim 2007 tarihinde, aleyhinde sınır dıꢀı kararı alındığı baꢀvurana tebliğ edilmiꢀtir.  
17 Ekim 2007 tarihinde, baꢀvuran, Adana Emniyet Müdürlüğü’ne dilekçe yazmıꢀtır.  
Baꢀvuran, geçici sığınma talebinin 18 Mayıs 2007 tarihinde reddedildiğini ve kısa bir süre  
içerisinde Tunus’a sınırdıꢀı edileceğini öğrendiğini ileri sürmüꢀtür. Baꢀvuran, avukatının idare  
mahkemeleri nezdinde sınırdıꢀı kararına itiraz edeceği gerekçesiyle, söz konusu kararın  
yürütmesinin durdurulmasını talep etmiꢀtir.  
2
Aynı gün, baꢀvuranın avukatı Danıꢀtay’da dava açmıꢀtır. Baꢀvuranın avukatı, sığınma  
talebinin reddine hükmeden karar ile sınırdıꢀı kararının iptalini talep etmiꢀtir.  
Baꢀvuranın temsilcisi, 26 Ekim 2007 tarihinde, Adana Emniyet Müdürlüğü'ne bir  
dilekçe yazarak, Danıꢀtay'da açtığı davayı bildirmiꢀ ve baꢀvuranın sınır dıꢀı edilmemesini  
talep etmiꢀtir.  
Danıꢀtay, 26 Ekim 2007 tarihinde, yetkisizlik kararı vererek dilekçeyi Ankara Đdare  
Mahkemesi’ne göndermiꢀtir.  
14 ꢁubat 2008 tarihinde, Ankara Đdare Mahkemesi, Đçiꢀleri Bakanlığı’ndan baꢀvuranın  
davasına iliꢀkin bütün belgelerin birer kopyasını talep etmiꢀtir.  
20 Mart 2008 tarihinde, Ankara Đdare Mahkemesi, baꢀvuranla ilgili belgeleri  
edindikten sonra, baꢀvuranın 2577 No.lu Đdari Yargılama Usulü Kanunu’nda öngörülen altı  
günlük süre ꢀartına uymadığını ileri sürerek baꢀvuruyu reddetmiꢀtir. Đlk derece mahkemesi,  
Bakanlığın geçici sığınma talebinin reddedilmesi ve baꢀvuranın sınır dıꢀı edilmesi yönündeki  
kararının 18 Mayıs 2007 tarihinde baꢀvurana tebliğ edildiğini ve baꢀvuranın en geç 17  
Temmuz 2007 tarihi itibariyle sözkonusu karara itiraz etmesi gerektiğini kaydetmiꢀtir.  
Mahkeme, baꢀvuranın Adana Emniyet Müdürlüğü’ne yazdığı 17 Ekim 2007 tarihli dilekçe ve  
AĐHM’ye yaptığı baꢀvurunun altı günlük sürenin iꢀlemesine engel teꢀkil etmediğini  
kaydetmiꢀtir.  
Baꢀvuranın temsilcisi, 20 Haziran 2008 tarihinde, 20 Mart 2008 tarihli kararı temyiz  
etmiꢀtir. Baꢀvuranın temsilcisi, dilekçesinde, baꢀvuranın itirazını reddeden Bakanlık kararının  
kendisine tebliğ edilmediğini ve 25 Nisan 2007 tarihli belgeyi ceza davası dosyasından  
tesadüfen bulduğunu kaydetmiꢀtir.  
3 Temmuz 2008 tarihinde, Ankara Đdare Mahkemesi Baꢀkanı, baꢀvuranın temsilcisine  
mahkeme ücretinin ödenmediğini ve on beꢀ gün içerisinde posta yoluyla 161.80 YTL ödemesi  
gerektiğini bildirmiꢀtir. Baꢀvuranın temsilcisi, söz konusu miktarın ödenmemesi halinde  
baꢀvuranın temyiz hakkından feragat etmiꢀ sayılacağı konusunda uyarılmıꢀtır.  
11 Ağustos 2008 tarihinde, baꢀvuranın temsilcisi, posta havalesi yoluyla 162 YTL’lik  
miktarı ödemiꢀtir.  
24 Ekim 2008 tarihinde, Ankara Đdare Mahkemesi, baꢀvuranın temsilcisinin yapılan  
uyarıya rağmen mahkeme ücretini ödemediği gerekçesiyle baꢀvuranın temyiz hakkından  
feragat ettiğine karar vermiꢀtir.  
12 Ocak 2009 tarihinde, baꢀvuranın temsilcisi, mahkeme ücretini ödediğini iddia  
ederek 24 Ekim 2008 tarihli karara itiraz etmiꢀ ve dilekçesini desteklemek üzere posta  
havalesinin bir kopyasını ibraz etmiꢀtir.  
2 ꢁubat 2009 tarihinde, Ankara Đdare Mahkemesi, 12 ꢁubat 2009 tarihinde açtığı  
temyiz davasıyla ilgili olarak, baꢀvurana, temsilcisinin mahkeme ücretini ödemediğini  
bildirmiꢀtir.  
3
4 Mart 2009 tarihinde, baꢀvuranın avukatı, 175 YTL tutarındaki mahkeme ücretini  
posta havalesi yoluyla ödemiꢀtir.  
C. Baꢀvuranın Fatih Polis Karakolu’nda tutulması  
Adana Ağır Ceza Mahkemesi’nin baꢀvuranın tutuksuz yargılanmasına iliꢀkin 12 Nisan  
2007 tarihli kararının ardından, baꢀvuran serbest bırakılmamıꢀ ve Adana Emniyet Müdürlüğü  
Yabancılar ꢁubesi’ne götürülmüꢀtür.  
12 Nisan 2007 tarihinde, baꢀvuran, Adana’da bulunan Fatih Polis Karakolu’na  
gönderilmiꢀtir.  
12 Aralık 2007 tarihinde, baꢀvuranın temsilcisi, Emniyet Genel Müdürlüğü’nden  
baꢀvuranın serbest bırakılmasını talep etmiꢀtir. Baꢀvuranın temsilcisi, baꢀvuranın küçük bir  
hücrede tutulduğunu ve AĐHM’nin, 26 Ekim 2007 tarihinde, yeni bir talimat verilinceye  
kadar baꢀvuranın Tunus’a sınır dıꢀı edilmemesi gerektiğini Türk Hükümeti’ne bildirdiğini  
kaydetmiꢀtir.  
Baꢀvuranın temsilcisi, talebine herhangi bir karꢀılık alamamıꢀtır.  
12 Mart 2008 tarihinde, baꢀvuranın temsilcisi, Đçiꢀleri Bakanı, Adana Valisi, Adana  
Emniyet Müdürü ve Adana Emniyet Müdürlüğü Yabancılar ꢁubesi Müdürü hakkında Adana  
Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunmuꢀtur. Baꢀvuranın temsilcisi, söz konusu  
ꢀahısların kanuna aykırı bir ꢀekilde baꢀvuranı özgürlüğünden mahrum bıraktıklarını ve  
baꢀvuranın on aylık süre boyunca küçük bir hücrede alıkonmasının kötü muamele  
oluꢀturduğunu iddia ederek ilgili kiꢀiler hakkında soruꢀturma baꢀlatılmasını talep etmiꢀtir.  
Baꢀvuranın temsilcisi, normal ꢀartlarda Türkiye’deki sığınmacılara geçici ikamet izni  
verilmesi nedeniyle baꢀvuranın alıkonması için herhangi bir yasal dayanağın bulunmadığını  
kaydetmiꢀtir. Baꢀvuranın temsilcisi, ayrıca, hücredeki havalandırmanın yetersiz olduğunu ileri  
sürmüꢀtür. Baꢀvuran dıꢀarıdan tamamen soyutlanmıꢀ ve baꢀvuranın açık hava egzersizi  
yapmasına izin verilmemiꢀtir. Ayrıca, baꢀvuran doktora eriꢀim hakkından da mahrum  
bırakılmıꢀtır. Baꢀvuranın diꢀi ağrıdığında diꢀ hekimi tarafından muayenesine izin verilmemiꢀ  
ve baꢀvuran polis memurlarının kendisine verdiği ilacı kullanmak zorunda kalmıꢀtır.  
16 Nisan 2008 tarihinde, Adana Cumhuriyet Savcısı, baꢀvuranın sınır dıꢀı amacıyla  
polis tarafından alıkonmasında Đçiꢀleri Bakanı’nın herhangi bir suçu olmadığını belirterek  
Đçiꢀleri Bakanı aleyhinde ceza kovuꢀturması yapılmamasına hükmetmiꢀtir.  
23 Eylül 2008 tarihinde, Yargıtay Cumhuriyet Savcısı, baꢀvuranın avukatının Adana  
Valisi aleyhinde kovuꢀturma baꢀlatılması yönündeki talebinin uygulanmamasına  
hükmetmiꢀtir.  
Aynı gün, baꢀvuranın temsilcisi, müvekkilinin Fatih Polis Karakolu’ndan serbest  
bırakılması talebiyle Emniyet Genel Müdürlüğü’ne bağlı Yabancılar, Hudutlar ve Đltica  
Dairesi’ne, Adana Emniyet Müdürlüğü’ne ve TBMM Đnsan Hakları Komisyonu’na dilekçe  
yazmıꢀtır.  
Bu arada, baꢀvuran, 1 Ekim 2007 ile 3 Kasım 2008 tarihleri arasında, Adana Devlet  
Hastanesi’nde yedi kez muayene olmuꢀ ve tedavi görmüꢀtür. Baꢀvuran, göz doktoru, diꢀ  
4
hekimi ve solunum sorunlarıyla ilgili olarak bir pratisyen hekim tarafından muayene  
edilmiꢀtir.  
Baꢀvuran, 7 Kasım 2008 tarihinde, Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma  
Merkezi’ne gönderilmiꢀtir.  
12 Ocak 2009 tarihinde, TBMM Đnsan Hakları Komisyonu Baꢀkanı, baꢀvuranın  
temsilcisine, baꢀvuranın sınır dıꢀı süreci tamamlanıncaya kadar alıkonacağını ve Kırklareli  
Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’ne gönderildiğini bildirmiꢀtir.  
D. Tunus’ta baꢀvuran hakkında açılan ceza davası  
Belirtilmeyen bir tarihte, Tunus’ta, yasadıꢀı bir örgüte üye olmak, örgüte yardım ve  
yataklık etmek ve mali destek sağlamak suçlarından baꢀvuran ve diğer on iki kiꢀi hakkında  
ceza davası açılmıꢀtır. Baꢀvuran tarafından Arapçadan Türkçeye çevrilen bir belgeye göre, 12  
Ocak 2008 tarihinde, Tunus’ta bulunan bir ceza mahkemesi, baꢀvuranı yasadıꢀı bir örgüte üye  
olmak suçundan mahkum etmiꢀ ve beꢀ yıl hapis cezasına çarptırmıꢀtır.  
HUKUK  
I.  
SINIR DIꢁI ĐꢁLEMLERĐYLE ĐLGĐLĐ OLARAK AĐHS’NĐN 2. VE 3.  
MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢀvuran, Tunus’a iade edilmesi halinde ölüm veya kötü muamele görme tehlikesiyle  
karꢀı karꢀıya kalacağı iddiasıyla AĐHS’nin 2 ve 3. maddelerinin ihlal edildiği konusunda  
ꢀikayetçi olmuꢀtur.  
AĐHM, baꢀvuranın ꢀikayetinin yalnızca AĐHS’nin 3. maddesi bağlamında  
incelenmesinin uygun olacağı kanaatindedir (Abdolkhani ve Karimnia, no. 30471/08; N.A./  
Đngiltere, no. 25904/07; Said / Hollanda, 2345/02).  
A. Kabuledilebilirlik  
AĐHS’nin 35/3 maddesi uyarınca baꢀvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun  
olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru  
bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle ꢀikayet kabuledilebilir niteliktedir.  
B. Esas  
Hükümet, baꢀvuranın geçici sığınma talebinin yetkili makamlar tarafından incelenerek  
reddedildiğini ifade etmiꢀtir. Hükümet, bu bağlamda, baꢀvuranın yasadıꢀı yollardan  
Türkiye’ye giriꢀ yaptığını ve birkaç yıl boyunca sığınma talebinde bulunmadığını  
kaydetmiꢀtir. Hükümet, ayrıca, baꢀvuranın Ennahda ve El Kaide terör örgütlerine üye olmakla  
suçlandığını belirtmiꢀtir. Hükümet, Đçiꢀleri Bakanlığı’nın, AĐHS’nin 3. maddesinde öngörülen  
ꢀartları, Mültecilerin Hukuki Statüsüne Đliꢀkin 1951 Sözleꢀmesi hükümlerini ve BMMYK’nin  
baꢀvurana mülteci statüsünün tanınması yönündeki kararını göz önünde bulundurarak  
baꢀvuranın talebini değerlendirdiğini ileri sürmüꢀtür. Hükümet, baꢀvuranın Tunus’a iadesinin  
herhangi bir tehlike yaratmayacağı sonucuna varmıꢀtır.  
5
Baꢀvuran, Tunus’ta, silahlı bir örgüt olmayan Ennahda’ya üye olmak suçundan  
gıyabında mahkum edilerek hapis cezasına çarptırıldığını belirtmiꢀtir. Baꢀvuran, uluslararası  
sivil toplum örgütleri tarafından hazırlanan raporlarda, terör ꢀüphelilerinin iꢀkence ve kötü  
muameleye maruz bırakıldıklarının belirtildiğini ileri sürmüꢀtür.  
AĐHM, baꢀvuranın Ennahda üyesi olduğunu iddia ettiğini ve Tunus’ta terör örgütüne  
üye olmak suçundan mahkum edildiğini ve beꢀ yıl hapis cezasına çarptırıldığını gösteren bir  
belge sunduğunu gözlemlemektedir. AĐHM, ayrıca, Hükümet’in söz konusu iddiaların  
doğruluğuna itiraz etmediğini gözlemlemektedir. Ayrıca, baꢀvuran Türkiye’de El Kaide üyesi  
olmakla suçlandığında, Adana Cumhuriyet Savcısı, Ennahda üyesi olduğu ꢀüphesiyle  
Tunus’ta baꢀvuran hakkında yakalama emri çıkartıldığını kaydetmiꢀtir. Dolayısıyla, AĐHM,  
baꢀvuranın Tunus’taki Ennahda terör örgütüne üye olduğuna dair herhangi bir ꢀüphe  
bulunmadığı sonucuna varır.  
Bu bağlamda, AĐHM, yukarıda bahsi geçen Saadi – Đtalya (no. 37201/06) kararında,  
Uluslararası Af Örgütü ile Đnsan Hakları Đzleme Örgütü raporlarında Tunus’ta rahatsız edici  
bir durumun mevcut olduğunun belirtildiğini gözlemlemiꢀtir. AĐHM, söz konusu raporlarda,  
terörle suçlanan kiꢀilere iꢀkence edildiği ve kötü muamelede bulunulduğuna dair çok sayıda  
vaka bulunduğundan bahsedildiğini kaydetmiꢀtir (Saadi). AĐHM, bu davada, Saadi kararında  
yapmıꢀ olduğu tespitlerden ayrılmasını gerektirecek herhangi bir gerekçe bulunmadığı  
kanaatindedir.  
Ayrıca, Hükümet, iddia edildiği üzere, geçici sığınma talebiyle ilgili olarak baꢀvuranla  
görüꢀüldüğünü veya ulusal makamların söz konusu talebi AĐHS’nin 3. maddesinin gerekleri  
uyarınca incelediğini gösteren herhangi bir belge sunmamıꢀtır. Ayrıca, sınır dıꢀı kararının 17  
Ekim 2007 tarihinde baꢀvurana tebliğ edilmesine rağmen Ankara Đdare Mahkemesi’nin  
baꢀvuruyu zamanaꢀımına uğradığı gerekçesiyle reddetmesi nedeniyle, baꢀvuranın davası adli  
incelemeye tabi tutulmamıꢀtır. AĐHM, Đçiꢀleri Bakanlığı’nın Ankara Đdare Mahkemesi  
önündeki dava dosyasına konmak üzere söz konusu belgeyi ibraz edip etmediği ya da sınır  
dıꢀı emrinin baꢀvuru yapıldıktan sonra baꢀvurana tebliğ edildiği hususunun Ankara Đdare  
Mahkemesi tarafından dikkate alınıp alınmadığı konusunu netliğe kavuꢀturamamıꢀtır. Ayrıca,  
mahkeme ücretlerinin baꢀvuranın avukatı tarafından ödenmiꢀ olmasına rağmen, ödenmediği  
öne sürülerek avukatın temyiz talepleri reddedilmiꢀtir. Özetle, idari makamlar baꢀvuranla  
görüꢀme yapmamakla kalmamıꢀ, ayrıca, baꢀvuranın Tunus’ta risk altında bulunduğu  
iddiasının esası adli makamlar tarafından incelenmemiꢀtir.  
Baꢀvuranın geçici sığınma talebinin incelenmesine iliꢀkin tek belge, Adalet  
Bakanlığı’nın Adana Savcılığı’na gönderdiği 24 Nisan 2007 tarihli yazıdır. Yazıda baꢀvuranın  
geçici sığınma talebinin, terör bağlantılı suçlarla itham edilmiꢀ olması ve kamu düzeni ve  
güvenliğine bir tehdit oluꢀturduğu gerekçesiyle idari makamlarca reddedildiği belirtilmiꢀtir.  
AĐHM bu bağlamda AĐHS'nin 3. maddesinin kesin niteliğini hatırlatır: bir devletin 3. madde  
bağlamında sorumluluğu bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla kötü muameleye uğrama  
tehlikesi ile sınırdıꢀı etmek için ortaya konulan gerekçelerin ağırlığının karꢀılaꢀtırılması,  
sözkonusu muamele baꢀka bir devlet tarafından yapılmıꢀ olsa dahi mümkün değildir. Đlgili  
ꢀahsın tutumu, ne kadar istenmeyen ve tehlikeli bir tutum olsa da dikkate alınamaz (bkz.  
Chahal – Đngiltere, Karar raporları 1996-V; Saadi, yukarıda anılan; Abdolkhani ve Karimnia,  
yukarıda anılan).  
AĐHM ayrıca baꢀvuranın Tunus’a sınırdıꢀı edilmesi halinde maruz kalacağını iddia  
ettiği tehlikelere iliꢀkin olarak BMMYK’nın vardığı sonuçlara yeterince önem vermelidir  
6
(bkz. Jabari – Türkiye, no. 40035/98; N.A. – Đngiltere, yukarıda anılan; Abdolkhani ve  
Karimnia, yukarıda anılan). Bu bağlamda AĐHM, BMMYK’nın, Türk yetkililerin aksine  
baꢀvuranla görüꢀerek korkularının inanılırlığını ve ülkesindeki ꢀartlara iliꢀkin beyanının  
doğruluğunu değerlendirdiğini gözlemler. BMMYK, bu görüꢀmenin sonucunda baꢀvuranın  
ülkesinde kötü muamele tehlikesiyle karꢀı karꢀıya olduğunu tespit etmiꢀtir.  
AĐHM, bu ꢀartlar altında, tarafların sunduğu delillerin, kendi isteğiyle edindiği delillerle  
birlikte, baꢀvuranın Tunus’a sınırdıꢀı edilmesi halinde AĐHS'nin 3. maddesine aykırı bir  
muameleye maruz kalma tehlikesi bulunduğuna karar vermesi için yeterli olduğunu tespit  
etmiꢀtir. AĐHM bu bağlamda aynı zamanda Hükümetin, baꢀvuranın ülkesinde  
karꢀılaꢀabileceği tehlikelere iliꢀkin iddialarını ꢀüpheye düꢀürecek herhangi bir savunma ya da  
belge ortaya koyamadığını kaydeder (bkz. Abdolkhani ve Karimnia, yukarıda anılan).  
Sonuç olarak AĐHM, baꢀvuranın Tunus’a geri gönderilmesi halinde AĐHS'nin 3.  
maddesinin ihlal edileceğine karar vermiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 5/1 MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢀvuran AĐHS'nin 5. maddesine dayanarak, Adana Ağır Ceza Mahkemesi’nin tutuksuz  
yargılama ve beraat kararına rağmen yasal dayanağı olmadan uygulanan gözaltının kanunsuz  
olduğunu öne sürmüꢀtür.  
A. Kabuledilebilirlik  
AĐHM, baꢀvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olmadığını ve baꢀka  
açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru taꢀımadığını tespit eder. Bu nedenle  
baꢀvurunun bu kısmı kabuledilebilir niteliktedir.  
B. Esas  
Hükümet, gözaltı iꢀleminin 5683 sayılı Kanun’un 23. maddesi ve 5682 sayılı Kanun’un  
4. maddesine dayandığını ve baꢀvuranın AĐHS'nin 5/1 (f) maddesine uygun olarak sınırdıꢀı  
iꢀlemleri sonuçlanana kadar tutulduğunu ifade etmiꢀtir.  
Baꢀvuran gözaltının iç hukukta yasal dayanağı olmadığını ifade etmiꢀtir.  
AĐHM, aynı mağduriyeti Abdolkhani ve Karimnia (yukarıda anılan) davasında  
incelediğini hatırlatır. Sözkonusu davada sınırdıꢀı etmek amacıyla gözaltına alma ve gözaltı  
süresinin uzatılması prosedürünü düzenleyen açık yasal hükümler bulunmaması nedeniyle  
baꢀvuranların özgürlüklerinden mahrum edilmesinin AĐHS'nin 5. maddesine göre “hukuki”  
olmadığını tespit etmiꢀtir.  
AĐHM somut davayı incelemiꢀ ve yukarıda anılan Abdolkhani ve Karimnia kararındaki  
tespitlerinden ayrılmasını gerektirecek özel koꢀul tespit etmemiꢀtir.  
Dolayısıyla AĐHS'nin 5/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
7
III. BAꢁVURANIN GÖZALTINDA TUTULMASI ĐLE BAĞLANTILI OLARAK  
AĐHS’NĐN 3. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢀvuran AĐHS'nin 3. maddesine dayanarak, Fatih Polis Karakolunda yaklaꢀık 20 ay  
süre ile kötü koꢀullarda tutulduğunu ve bu süre içerisinde kendisine yeterli tıbbi yardım  
sağlanmadığını öne sürmüꢀtür.  
A. Tıbbi yardım  
Hükümet, baꢀvurana sağlığıyla ilgili olarak yeterli tıbbi destek sağlandığını ifade  
etmiꢀtir. Hükümet, iddiası ile ilgili olarak baꢀvuranın doktorlarca muayene edildiğini gösteren  
birtakım belgeler sunmuꢀtur.  
AĐHM, baꢀvuranın, Fatih Polis Karakolunda tutulmakta iken, 1 Ekim 2007 ile 3 Kasım  
2008 tarihleri arasında birtakım tıbbi muayenelere tabi tutulduğunu gözlemler. Baꢀvuran,  
özellikle solunum sorunları nedeniyle bir pratisyen hekim tarafından muayene edilmiꢀtir.  
Ayrıca bir göz doktoru ve bir diꢀ hekimi tarafından muayene edilmiꢀtir. Her muayeneden  
sonra kendisine ilaç yazılmıꢀ ya da tedavi kararı verilmiꢀtir.  
Yetkililerin baꢀvuranın yeterince ayrıntılı doktor muayenesinden geçmesini sağlamıꢀ ve  
baꢀvurana uygun tedavi imkanı sağlanmıꢀ olması nedeniyle AĐHM baꢀvuranın yeterli tıbbi  
yardım aldığına karar vermiꢀtir. Dolayısıyla baꢀvurunun bu kısmı açıkça dayanaktan yoksun  
olması nedeniyle AĐHS'nin 35. maddesinin 3 ve 4. paragrafları uyarınca reddedilmelidir.  
B. Gözaltı koꢀulları  
1. Kabuledilebilirlik  
AĐHM, baꢀvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olmadığını ve baꢀka  
açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru taꢀımadığını tespit eder. Bu nedenle  
baꢀvurunun bu kısmı kabuledilebilir niteliktedir.  
2. Esas  
Hükümet baꢀvuranın, iddia edildiği gibi Fatih Polis Karakolunda gözaltında  
tutulmadığını ancak karakolun bodrum katında bulunan misafirhanede tutulduğunu ifade  
etmiꢀtir. Bodrum katta kapısı hiçbir zaman kilitli tutulmayan 6 oda ve yabancıların televizyon  
izleyebilecekleri bir ortak alan bulunmaktaydı. 24 saat sıcak su ve bir ankesörlü telefon vardı.  
Odalar klimalıydı ve merkezde tutulanlar dıꢀarı çıkıp karakol avlusunda futbol  
oynayabiliyorlardı. Hükümet ayrıca baꢀvuranın tutulduğu odanın 20.58 m2 alana sahip  
olduğunu kaydetmiꢀtir.  
Baꢀvuran Fatih Polis Karakolunda 19 ay 26 gün tutulduğunu, kaldığı odanın kirli  
olduğunu ve bodrum katta olması nedeniyle ciddi havasızlık sorunu olduğunu, odanın 12 m2  
geniꢀliğe sahip olduğunu ve 10 kiꢀinin kalacağı ꢀekilde düzenlendiğini, ancak bazen aynı anda  
25 kiꢀinin odada tutulduğunu, dolayısıyla bir yatağın 2-3 kiꢀi tarafından paylaꢀıldığını ifade  
etmiꢀtir. Baꢀvuran, karakolun avlusuna sadece iki defa çıkma imkanı bulduğunu iddia  
etmiꢀtir.  
AĐHM, AĐHS'nin 3. maddesine göre devletin gözaltında/tutuklu bulunan ꢀahısların  
insanlık onuruna saygıyla uyumlu ꢀekilde tutulmasını ve tedbirin infaz ꢀeklinin tutulu ꢀahsı,  
8
gözaltı/tutukluluğun yapısında var olan, önlenemez sıkıntı düzeyini aꢀan yoğunlukta stres ve  
ıstıraba tabi tutulmamasını ve ꢀahsın sağlık ve esenliğinin yeterince korunmasını sağlamaya  
zorunlu olduğunu hatırlatır. Gözaltı/tutukluluk koꢀulları değerlendirilirken sözkonusu  
koꢀulların kümülatif etkileri ve gözaltı/tutukluluğun süresi göz önünde bulundurulmalıdır  
(bkz. Dougoz – Yunanistan, no. 40907/98; Kalashnikov – Rusya, no. 47095/99).  
Somut davada AĐHM öncelikle baꢀvuranın Kırklareli Yabancılar Kabul ve Barındırma  
Merkezi’ne naklinden önce, 12 Nisan 2007 - 7 Kasım 2008 tarihleri arasında, yani neredeyse  
20 ay süre ile bir Polis Karakolunun bodrum katında tutulduğunu gözlemler. AĐHM ayrıca  
Hükümetin Fatih Polis Karakolunun bodrum katının sıradan bir polis nezarethanesi olmayıp  
yabancı uyruklu ꢀahısların tutulması için düzenlenmiꢀ bir “misafirhane” olduğunu iddia  
ettiğini gözlemler. Ancak savunmacı Hükümet oradaki yaꢀam koꢀullarına iliꢀkin ifadelerini  
desteklemek üzere belgeye dayalı deliller sunmamıꢀ, böylelikle karakolun bodrum katının  
binanın geri kalanından farklı olduğu iddiasını kanıtlayamamıꢀtır. Bu nedenle AĐHM  
baꢀvuranın, ꢀahısların CMK’nın ilgili hükümleri uyarınca en fazla dört gün gözaltında  
tutulabilmesi için düzenlenmiꢀ sıradan bir polis nezarethanesinde yaklaꢀık 20 ay tutulduğunu  
kabul etmektedir.  
AĐHM bu bağlamda Avrupa Đꢀkencenin Önlenmesi Komitesi’nin (AĐÖK), gözaltında  
bulundurulan göçmenlerin sıradan polis karakollarında bir süre geçirmek durumunda  
kalabilmelerine karꢀın, bu tür yerlerdeki koꢀulların genellikle uzun gözaltı süreleri için uygun  
olmaması nedeniyle buralarda tutuldukları sürenin mutlak asgari düzeyde tutulması  
gerektiğini vurguladığını kaydeder. AĐHM, Fatih Polis Karakolundaki gözaltı ꢀartlarına iliꢀkin  
iddialarının doğruluğunu teyit edememekle birlikte, baꢀvuranın karakolun bodrum katında  
tutulduğu kesindir. Dolayısıyla, özellikle karakolda tutulduğu aꢀırı uzun süre dikkate  
alındığında AĐHM, karakolun bodrum katındaki gözaltı koꢀullarının AĐHS'nin 3. maddesine  
aykırı olarak aꢀağılayıcı bir muamele teꢀkil ettiği kanaatindedir.  
Buna göre, baꢀvuranın gözaltı koꢀulları nedeniyle AĐHS'nin 3. maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
IV. AĐHS’NĐN DĐĞER MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢀvuran AĐHS'nin 5. maddesine dayalı olarak, 15 Ağustos 2006 tarihinde gözaltına  
alındığında bir tercüman tahsis edilmediğini öne sürmüꢀtür. Ayrıca AĐHS'nin 6. maddesine  
dayalı olarak, hakkında yürütülen iꢀlemler boyunca tercüman imkanı sağlanmadığını ileri  
sürmüꢀtür. 6 ve 13. maddelere dayalı olarak, hakkında yürütülen ceza ve Danıꢀtay’da görülen  
idari kovuꢀturmalarının makul bir süre içerisinde tamamlanmadığını; 8. maddeye dayalı  
olarak, gözaltına alınması ve sınırdıꢀı etme amacıyla gözaltında tutulmasının özel ve aile  
hayatına saygı gösterilmesi hakkına haksız bir müdahale oluꢀturduğunu öne sürmüꢀ, son  
olarak hakkında çıkarılan sınırdıꢀı kararına iliꢀkin yargılamanın 7 no’lu Protokolün 1.  
maddesine aykırı olduğunu iddia etmiꢀtir.  
Dava olayları, tarafların ifadeleri ve AĐHS'nin 3 ve 5/1 maddelerinin ihlal edildiği tespiti  
dikkate alındığında AĐHM, somut davada ortaya atılan temel hukuki sorunun incelenmiꢀ  
olduğu kanaatindedir. Dolayısıyla baꢀvuranın AĐHS’ye dayalı kalan ꢀikâyetleri ile ilgili ayrı  
bir hüküm verilmesinin gerekli olmadığına karar vermiꢀtir (bkz. örneğin, Kamil Uzun –  
Türkiye, no. 37410/97; Çelik – Türkiye no. 1), no. 39324/02; Juhnke – Türkiye, no. 52515/99;  
Getiren – Türkiye, no. 10301/03; Mehmet Eren – Türkiye, no. 32347/02).  
9
V. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI  
AĐHS’nin 41. maddesine göre:  
“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek  
Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde,  
hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
Baꢀvuran 64,000 Euro manevi, gözaltında bulunduğu sürede uğradığı gelir kaybına  
karꢀılık olarak ise 16,625 Euro maddi tazminat ödenmesini talep etmiꢀtir.  
Hükümet taleplere karꢀı çıkmıꢀtır.  
AĐHM, tespit edilen ihlal ile talep edilen maddi tazminat arasında illiyet bağı  
kuramamaktadır; bu nedenle talebi reddeder. Ancak baꢀvuranın, sadece ihlal tespitiyle  
yeterince tazmin edilemeyecek manevi zararlara uğramıꢀ olması gerektiğini kabul eder.  
Đhlallerin ağırlığını dikkate alarak ve hakkaniyete uygun bir değerlendirmeyle baꢀvurana bu  
baꢀlık altında 26,000 Euro ödenmesini uygun bulmaktadır.  
AĐHM ayrıca, davanın özel koꢀullarını, AĐHS'nin 5/1 maddesinin ihlali tespitini ve  
ihlalin sona erdirilmesi acil ihtiyacını dikkate alarak savunmacı devletin baꢀvuranın  
tahliyesini mümkün olan en kısa zamanda sağlaması gerektiği kanaatindedir (bkz. Assanidze –  
Gürcistan [BD], no. 71503/01).  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuran ayrıca ulusal mahkemeler ve AĐHM önünde tahakkuk eden masraf ve giderler  
için 10,829 Euro talep etmiꢀ, talebini desteklemek üzere ulusal mahkemelere ödediği harç  
makbuzları, telefon faturaları, bir adet Đstanbul - Adana uçak bileti fotokopisi ve kendisini  
ulusal mahkemeler önünde temsil eden avukata ödediği miktarı gösteren bir fatura ibraz  
etmiꢀtir. Ek olarak avukatının dava üzerinde toplam 21 gün 9 saat çalıꢀtığını ifade etmiꢀ ve  
AĐHM’ye talebini destekleyici bir zaman çizelgesi ibraz etmiꢀtir.  
Hükümet, sadece gerçekten tahakkuk etmiꢀ masrafların geri ödenebileceğini belirterek  
talebe itiraz etmiꢀtir.  
AĐHM’nin içtihadına göre bir baꢀvuran, ancak masrafların gerçekten ve gerektiği için  
yapıldığı ve miktarın makul olduğu kanıtlanmıꢀ ise bunları geri almaya hak kazanmaktadır.  
Sözkonusu davada elindeki bilgileri ve yukarıdaki ölçütleri göz önünde bulundurarak, Avrupa  
Konseyi’nden alınan 850 Euro’luk adli yardım miktarı çıkarılmak üzere, tüm masraf ve  
harcamalara karꢀılık olarak 3,500 Euro ödenmesini uygun bulmaktadır.  
C. Gecikme faizi  
AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine  
uyguladığı orana üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun olduğuna karar  
vermiꢀtir.  
10  
BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. AĐHS’nin 2 ve 3. maddelerine dayalı ꢀikâyetler (sınırdıꢀı iꢀlemleri ve baꢀvuranın  
gözaltında tutulmasına iliꢀkin olarak) ile 5/1 maddesine dayalı ꢀikâyetin kabuledilebilir;  
tıbbi yardım sağlanmadığı iddiasına iliꢀkin, AĐHS'nin 3. maddesine dayalı ꢀikâyetin ise  
kabuledilemez olduğuna;  
2. Baꢀvuranın Tunus’a sınırdıꢀı edilmesinin AĐHS'nin 3. maddesine aykırı olacağına;  
3. AĐHS'nin 2. maddesine dayalı ayrı bir sorun bulunmadığına;  
4. Baꢀvuranın Fatih Polis Karakolu ve Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’nde  
tutulması nedeniyle AĐHS'nin 5/1 maddesinin ihlal edildiğine;  
5. Baꢀvuranın Fatih Polis Karakolunda tutulması nedeniyle AĐHS'nin 3. maddesinin ihlal  
edildiğine;  
6. Baꢀvuranın AĐHS'nin 5, 6, 8 ve 13. maddeleri ile 7 no’lu Protokolün 1. maddesine dayalı  
diğer ꢀikâyetlerinin ayrıca incelenmesine gerek bulunmadığına;  
7. (a) Savunmacı devletin baꢀvuranın en kısa zamanda tahliye edilmesini sağlaması  
gerektiğine;  
(b) Savunmacı devletin baꢀvurana, AĐHS’nin 44/2 maddesi uyarınca kararın kesinleꢀtiği  
tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihinde geçerli olan kur üzerinden Türk Lirasına  
çevrilmek üzere:  
(i) 26,000 (yirmi altı bin) Euro manevi tazminat;  
(ii) Adli yardım olarak verilen 850 (sekiz yüz elli) Euro çıkarılmak üzere, 3,500 (üç  
bin beꢀ yüz) Euro yargılama masraf ve giderleri;  
(iii) bu miktarlara uygulanabilecek her tür vergiyi ödemesine;  
(c) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten ödemenin yapılmasına kadar geçen süre için Avrupa  
Merkez Bankası’nın marjinal kredilere uyguladığı faiz oranına üç puan eklemek suretiyle  
elde edilecek oranın gecikme faizi olarak uygulanmasına;  
8. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragrafları uyarınca 13 Nisan 2010 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.  
11