COUNCIL  
AVRUPA  
OF EUROPE  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
ALIPOUR VE HOSSEINZADGAN – TÜRKĐYE  
(Baꢀvuru no. 6909/08, 12792/08 ve 28960/08)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
13 Temmuz 2010  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir.  
ꢁekli düzeltmelere tabi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2010. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 6909/08, 12792/08 ve 28960/08 baꢀvuru no’lu  
davanın nedeni, Mohammad Jaber Alipour ve Raha Hosseinzadgan (“baꢀvuranlar”) adlı iki  
Đran vatandaꢀının, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 8 ꢁubat, 14 Mart ve 12 Mayıs 2008  
tarihlerinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin  
(“Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin - AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ oldukları  
baꢀvurulardır. 6909/08 no’lu baꢀvuru Mohammad Jaber Alipour tarafından, 12792/08 no’lu  
baꢀvuru Raha Hosseinzadgan, 28960/08 no’lu baꢀvuru ise her iki baꢀvuran tarafından  
yapılmıꢀtır.  
Baꢀvuranlar Ankara Barosu avukatlarından L. Kanat tarafından temsil edilmiꢀtir.  
OLAYLAR  
DAVANIN KOꢀULLARI  
Sırasıyla 1973 ve 1978 doğumlu baꢀvuranlar Đsveç’te ikamet etmektedirler.  
A. Baꢁvuran Mohammad Jaber Alipour’a iliꢁkin olarak  
1. Sınır dıꢀı iꢀlemleri ve baꢀvuranın tutukluluğu  
Baꢀvuran, veteriner hekim Mohammad Jaber Alipour 1999 ve 2000 yıllarında Đran’da  
bir veteriner kliniği açmıꢀtır. Đran’daki devlet yetkilileri, kedi köpek beslenmesi üzerine ihbar  
sonucu (hayvan beslemek Batı kültürünü özendirmek olarak görüldüğü için), baꢀvurana  
kliniğini kapatması yönünde baskı yapmaya baꢀlamıꢀlardır. Baꢀvuran bunu yapmayınca klinik  
makamlar tarafından kapatılmıꢀtır. Buna karꢀılık baꢀvuran Devlet görevlileri tarafından  
rahatsız edilmeye devam etmiꢀtir.  
Baꢀvuran 28 Kasım 2000 tarihinde Türkiye’ye gelmiꢀtir. Urmiye ꢀehrinde veteriner  
kliniği açtığı için Devlet makamları tarafından rahatsız edilip zulmedildiği gerekçesiyle  
Đran’dan kaçmak zorunda kaldığını iddia etmiꢀtir.  
2004 yılında baꢀvuranın sığınma talebi önce Birleꢀmiꢀ Milletler Mülteciler Yüksek  
Komiserliği (BMMYK) ardından Đçiꢀleri Bakanlığı tarafından reddedilmiꢀtir. Baꢀvuranın  
Bakanlığa yaptığı itiraz da reddedilmiꢀtir. Baꢀvuran itirazının sonucunun kendisine  
bildirilmediğini iddia etmiꢀ, Hükümet ise Mart 2005’te baꢀvuranın Afyon Emniyet  
Müdürlüğü’ne gittiğini ancak itirazının reddedildiğine iliꢀkin kararı almadığını belirtmiꢀtir.  
Baꢀvuran 6 Kasım 2007 tarihinde Đçiꢀleri Bakanlığı’na bir dilekçe sunmuꢀ, Afyon’da  
Đranlı bir mülteciyle evlenmek istediği için ikamet izni talep etmiꢀtir.  
Emniyet Genel Müdürlüğü Yabancılar Hudut Đltica Daire Baꢀkanı 29 Kasım 2007  
tarihinde Afyon polisinden baꢀvuranı en kısa sürede yakalayıp sınır dıꢀı etmesini istemiꢀtir.  
Daire Baꢀkanlığından alınan yazıda baꢀvuranın ev adresi ve cep telefonu belirtilmiꢀtir.  
1
BMMYK belirlenemeyen bir tarihte baꢀvuranın dosyasını açmıꢀtır.  
Baꢀvuran 10 Ocak 2008 tarihinde Afyon polisi tarafından ikamet ettiği ꢀehirde  
yakalanmıꢀtır. Polislerin kendisine Đran’a sınır dıꢀı edilmek üzere yakalandığını söylediklerini  
iddia etmiꢀtir. Polise dosyasının BMMYK’da incelemede olduğunu söylemesine karꢀın  
Ağrı’ya götürülmüꢀtür. Burada polisten kaçmıꢀtır. Sınır dıꢀı kararı kendisine tebliğ  
edilmemiꢀtir. Baꢀvuran ayrıca yakalandığında polisin pasaportuna el koyduğunu, bu yüzden  
kendisini temsil edecek avukat tayin edemediğini iddia etmiꢀtir.  
12 Ocak 2008 tarihinde, Afyon Emniyet Müdürlüğü’nde görevli bir polis müdürü  
Emniyet Genel Müdürlüğü ile tüm il emniyet müdürlüklerine bir yazı göndermiꢀtir. Yazıda  
baꢀvuranın sınır dıꢀı edilirken kaybolduğunu ifade etmiꢀtir. Baꢀvuranın 28 Ocak 2008  
tarihinde BMMYK’nın Ankara ofisinde yapılacak görüꢀmeye gidebileceğini kaydederek,  
polis müdürlerinden baꢀvuranın yakalanması için tüm tedbirleri almasını rica etmiꢀtir.  
BMMYK’nın Ankara ofisi 17 Ocak 2008 tarihinde baꢀvuranla görüꢀmüꢀtür.  
BMMYK 6 ꢁubat 2008 tarihinde baꢀvuran Mohammad Jaber Alipour’a sığınmacı  
statüsü vermiꢀtir.  
Đkinci Daire Baꢀkanı 22 ꢁubat 2008 tarihinde bir sonraki emre kadar mahkeme Đç  
Tüzüğü’nün 39. maddesi uyarınca verilen ihtiyari tedbir kararını uzatmaya karar vermiꢀtir.  
Ayrıca baꢀvurandan AĐHM’yi, avukatının baꢀvuran hakkındaki sınır dıꢀı emriyle ilgili gerekli  
hukuki adımları atabilmesi ve BMMYK’nın baꢀvuranı sığınmacı olarak tanıyan 6 ꢁubat 2008  
tarihli kararının ardından üçüncü bir ülkeye yerleꢀtirilmesi için ilgili makamlara kimlik  
belgeleri için baꢀvurup baꢀvurmayacağı hususunda bilgilendirmesini istemiꢀtir.  
Savunmacı Hükümet 8 Nisan 2008 tarihinde, AĐHM’yi, baꢀvuranın 11 Mart 2008  
tarihinde Afyon Emniyet Müdürlüğü’ne gittiği konusunda bilgilendirmiꢀtir. Baꢀvuran o sırada  
Kırklareli Yabancı Kabul ve Konaklama Merkezi’ne yerleꢀtirilmiꢀtir.  
Baꢀvuran 26 Haziran 2008 tarihinde avukatına kendisini Türkiye’de temsil etmesi için  
noter aracılığıyla vekaletname vermiꢀtir. 13 Temmuz 2008 tarihinde baꢀvuranın temsilcisi  
idari makamlara bir dilekçe sunmuꢀ, baꢀvuranın Kırklareli Yabancı Kabul ve Konaklama  
Merkezi’nde tutulması kararının iptalini talep etmiꢀtir. Peꢀinden Ankara Đdare  
Mahkemesi’nde baꢀvuran Mohammad Jaber Alipour’un tutulduğu yerden bırakılması için  
dava açmıꢀtır.  
Ankara Đdare Mahkemesi 20 Mart 2009 tarihinde baꢀvuran Mohammad Jaber  
Alipour’un Kırklareli Yabancı Kabul ve Konaklama Merkezi’nde tutulmasına iliꢀkin idari  
kararın ertelenmesi talebini reddetmiꢀtir. Dava halen aynı mahkemede derdest haldedir.  
24 Nisan 2009 tarihinde, BMMYK’nın talebi üzerine, Đsveç Hükümeti baꢀvuran  
Mohammad Jaber Alipour’u Đsveç’e sığınmacı olarak kabul etmiꢀtir. Baꢀvuran için  
Stokholm’e 27 Mayıs 2009 tarihli bir uçak bileti ayrılmıꢀtır. Baꢀvuranın gidiꢀi, ulusal  
makamlar baꢀvuranın kabul ve konaklama merkezinden serbest bırakılıp Đsveç’e gidiꢀine izin  
vermediği için ertelenmek durumunda kalmıꢀtır.  
2
Hükümet ve baꢀvuranın avukatı 24 ve 29 Mart 2010 tarihlerinde AĐHM’yi baꢀvuranın  
Türkiye’den 4 Mart 2010 tarihinde ayrılıp, sığınmacı statüsünün verildiği Đsveç’e gittiği  
konusunda bilgilendirmiꢀtir.  
2. Tutukluluk koꢀulları ve tıbbi yardım  
(a) Baꢁvuranın açıklaması  
Baꢀvuran Kırklareli Yabancı Kabul ve Konaklama Merkezi’nde doktora eriꢀimi  
bulunmadığını belirtmiꢀtir. Binalar eski ve onarılmamıꢀtır. Odalar kalabalıktır. Yataklar da  
eski ve kirliydi. Tuvaletler kirli olup, çok nadir temizlenmektedir. Makamlar tutuklulara  
temizliği kendileri yapmaları için uygun temizlik malzemeleri de sağlamamıꢀtır. Tutuklulara  
verilen temizlik malzemelerinin son kullanma tarihleri sekiz-dokuz yıl geçmiꢀti. Bu yolla  
tutuklular bu malzemeleri kullanmaları halinde özellikle kanser olmak üzere pek çok hastalık  
riskiyle karꢀı karꢀıya kalmıꢀlardır. Kötü tutukluluk koꢀullarının sonucu olarak, baꢀvuran deri  
hastalıkları ve iltihabı geçirmiꢀtir. Baꢀvuran iddialarını desteklemek üzere, tutukluluk  
merkezinde bulunan yatak odaları, mutfak ve tuvalet gibi çeꢀitli bölümlere ait dijital  
fotoğraflar sunmuꢀtur. Odalardan birinde üzerinde yastık ve battaniye bulunan iki ranza  
bulunmaktadır. Yataklarda çarꢀaf bulunmamaktadır. Baꢀka bir odada, çarꢀaf, yastık ve  
battaniye bulunan iki yatak bulunmaktadır. Mutfak evyelerinin ve fırınların fotoğraflarından  
fırınların kullanamayacak halde oldukları anlaꢀılmaktadır. Baꢀka bir fotoğraf banyoda dört  
lavabonun olduğunu göstermektedir. Đçeride, tuvaletler kısmen koyu renkli bir malzemeyle  
kaplanmıꢀtır. Kiril alfabesiyle yazılmıꢀ etiketleri bulunan temizlik malzemelerinin fotoğrafları  
son kullanma tarihlerinin dokuz-on yıl önce geçtiğini göstermektedir.  
Baꢀvuranın temsilcisi 13 Temmuz 2008 tarihinde, Emniyet Genel Müdürlüğü’ne,  
baꢀvuranın serbest bırakılmasını talep eden bir dilekçe sunmuꢀtur. Ayrıca baꢀvurana tıbbi  
destek sağlanmasını istemiꢀtir. Baꢀvuranın avukatı dilekçede, Kırklareli Yabancı Kabul ve  
Konaklama Merkezi’ndeki tutukluluk koꢀullarının insanlık dıꢀı olduğunu ve AĐHS’nin 3.  
maddesini ihlal ettiğini kaydetmiꢀtir.  
Baꢀvuran 27 Ağustos 2008 tarihinde, baꢀvuran Raha Hosseinzadgan’ın da aralarında  
bulunduğu dört kiꢀiyle beraber tutulduğu merkezdeki fiziksel koꢀullar ve burada tutulmasıyla  
ilgili olarak açlık grevine baꢀlamıꢀtır.  
Ayrıca, baꢀvuranda fıtık olmasına ve ameliyat edilmesi gerekmesine karꢀılık,  
makamlar tıbbi müdahale sağlanması için giriꢀimde bulunmamıꢀlardır. Baꢀvuran ameliyat  
edilme talebine yanıt alamamıꢀtır.  
b) Hükümet’in açıklaması  
Hükümet, bir gözaltı merkezi olmayan Kırklareli Yabancı Kabul ve Konaklama  
Merkezi’ndeki tüm yatak odalarının, temizlik gereçleri ve sabun, havlu ve benzer eꢀyalar gibi  
kiꢀisel hijyen eꢀyalarıyla donatıldığını, çarꢀafların her hafta değiꢀtirildiğini belirtmiꢀtir. Hijyen  
standartları mutfakta ve kantinde korunmuꢀ olup, çıkan yemekler polis akademisi  
öğrencilerine çıkan yemekle aynıdır. Baꢀvuran ve diğer yabancıların merkezde yemek  
3
yapmasına izin verilmediğini kaydetmiꢀtir. Hükümet haftada en az iki gün sıcak su verildiğini  
ve temizlik koꢀullarının sık sık kontrol edildiğini iddia etmiꢀtir.  
Hükümet ayrıca baꢀvurana, Kırklareli Yabancı Kabul ve Konaklama Merkezi’nde  
kalırken ve ameliyat olduğunda 21 Nisan ve 11 Kasım 2008 tarihleri arasında on dokuz kez  
tıbbi destek sağlandığını ileri sürmüꢀtür. Hükümet’in sunduğu belgelere göre, baꢀvuran 10  
Ekim 2008 tarihinde Kırklareli Devlet Hastanesi’nde uyluk kemiğindeki eski bir çatlakla ilgili  
olarak kendi isteğiyle ortopedi ameliyatına girmiꢀtir. 9 ve 17 Ekim 2008 tarihleri arasında  
hastanede yatmıꢀ, kazanın ardından yerleꢀtirilen femoral implant çıkarılmıꢀtır. Baꢀvuran kas  
ağrıları ve 1998 yılında geçirdiği trafik kazasında meydana gelen uyluk kemiğindeki çatlakla  
ilgili olarak bir pratisyen tarafından muayene edilmiꢀtir. Ayrıca göz uzmanı, nörolog ve diꢀ  
doktoru tarafından muayene edilmiꢀ, sonucunda tedavi edilmiꢀ veya ilaç kullanmıꢀtır.  
B. Baꢁvuran Raha Hosseinzadgan’a iliꢁkin olarak  
Baꢀvuran 2002 yılında, Đran’da yaꢀarken, bir erkekle iliꢀkisi olmuꢀ, bunun sonucunda  
babasının iꢀkencesine uğramıꢀtır. 2004 yılında Türkiye’de sığınmacı olan baꢀka bir erkekle  
tanıꢀmıꢀtır. Kuzeniyle evlenmeye zorlandığından, bu erkekle Đran’dan ayrılmıꢀ, 28 Ağustos  
2004 tarihinde Türkiye’ye gelmiꢀtir. 2004 yılının Eylül ayında Türkiye’de evlenmiꢀlerdir.  
2007 yılının Aralık ayında baꢀvuran uyuꢀturucu bağımlısı olan ve kendisini fuhuꢀa zorlayan  
eꢀinden boꢀanmıꢀtır.  
Baꢀvuran belirlenemeyen tarihlerde Đçiꢀleri Bakanlığı ile BMMYK’ya baꢀvurmuꢀ,  
geçici sığınma ve mülteci statüsü talep etmiꢀtir.  
BMMYK’nın Ankara ofisi 8 Ocak 2008 tarihinde baꢀvurana sığınmacı statüsü  
tanımıꢀtır.  
14 Mart 2008 tarihinde baꢀvurana geçici sığınma talebinin Đçiꢀleri Bakanlığı tarafından  
reddedildiği bildirilmiꢀtir. Aynı gün Burdur emniyet amirliği polisleri tarafından  
yakalanmıꢀtır.  
Belirlenemeyen bir tarihte, Baꢀkan’ın Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 39. maddesinin  
uygulanması kararının ardından baꢀvuran Kırklareli Yabancı Kabul ve Konaklama  
Merkezi’ne yerleꢀtirilmiꢀtir.  
Baꢀvuranın avukatı 13 Temmuz 2008 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğü’ne bir  
dilekçe sunmuꢀ, baꢀvuranın serbest bırakılmasını talep etmiꢀtir. Baꢀvuranın avukatı dilekçede,  
Kırklareli Yabancı Kabul ve Konaklama Merkezi’ndeki koꢀulların insanlık dıꢀı olduğunu  
kaydetmiꢀtir.  
Baꢀvuran 27 Ağustos 2008 tarihinde baꢀvuran Mohammad Jaber Alipour’un da  
aralarında bulunduğu dört kiꢀiyle beraber tutulduğu merkezdeki fiziksel koꢀullar ve burada  
tutulmasıyla ilgili olarak açlık grevine baꢀlamıꢀtır.  
4
Bu esnada, 8 Temmuz 2008 tarihinde, baꢀvuran kendisini temsil etmesi için noter  
aracılığıyla bir avukat tayin etmiꢀtir. Peꢀinden, avukat, baꢀvuranın Kanada’da sığınmacı  
statüsü kazanmak için Kanada Konsolosluğu’yla görüꢀmesi olduğunu kaydederek, Ankara  
Đdare Mahkemesi’ne baꢀvuranın tutulduğu merkezden serbest bırakılması talebiyle dava  
açmıꢀtır. Avukat ayrıca mahkemeden baꢀvuranın tutukluluğuyla ilgili yürütmenin  
durdurulması talebinde bulunmuꢀtur.  
Ankara Đdare Mahkemesi 6 Mart 2009 tarihinde baꢀvuran Raha Hosseinzadgan’ın  
Kırklareli Yabancı Kabul ve Konaklama Merkezi’nde tutulması yönündeki idari kararı  
ertelemiꢀ, Kanada Konsolosluğu’ndaki görüꢀmeyi yapabilmesi için serbest bırakılmasına  
karar vermiꢀtir. Mahkeme ayrıca baꢀvurana Kanada’ya yerleꢀtirilene dek ikamet izni  
verilmesine karar vermiꢀtir. Baꢀvuran ardından Eskiꢀehir’e yerleꢀtirilmiꢀtir.  
Đsveç Hükümeti belirlenemeyen bir tarihte baꢀvuran Raha Hosseinzadgan’yı Đsveç’e  
sığınmacı olarak kabul etmiꢀtir. Baꢀvuran için 10 Ağustos 2009 tarihli Đsveç’e uçak bileti  
ayırtılmıꢀtır.  
Đçiꢀleri Bakanlığı 24 Temmuz 2009 tarihinde baꢀvuranın Türkiye’den Đsveç’e  
gitmesine izin vermiꢀtir.  
Baꢀvuran belirlenemeyen bir tarihte Türkiye’den ayrılıp, Đsveç’e gitmiꢀtir.  
HUKUK  
I. BAꢁVURAN RAHA HOSSEĐNZADGAN’A ĐLĐꢁKĐN OLARAK  
AĐHM, 1 Haziran 2009 tarihinde baꢀvuranın avukatının, AĐHM’yi, baꢀvuran Raha  
Hosseinzadgan’ın 12792/08 ve 28960/08 numaralı baꢀvuruları artık sürdürmek istemediği  
hususunda bildirdiğini kaydetmiꢀtir. Avukat baꢀvuran Raha Hosseinzadgan’ın, Đsveç  
Hükümet’i sığınmacı statüsü verdiği için baꢀvuruları geri çekmek istediğini kaydetmiꢀtir.  
AĐHM bu nedenle, Raha Hosseinzadgan’ın yaptığı baꢀvuruların incelenmesine devam  
edilmesinin AĐHS’nin 37/1(c) maddesi çerçevesinde gerekçesi kalmadığı sonucuna varır.  
Ayrıca AĐHM, 37/1 maddede in fine tanımlandığı üzere, baꢀvuruların bu kısmının bu  
maddeye dayanarak incelenmesine devam edilmesini gerektirecek özellikle bir neden  
görmemektedir.  
Bu nedenle Raha Hosseinzadgan ile ilgili 12792/08 ve 28960/08 numaralı baꢀvuruların  
kayıttan düꢀürülmesine karar vermiꢀtir.  
II. BAꢁVURAN MOHAMMAD JABER ALĐPOUR’A ĐLĐꢁKĐN OLARAK  
A. Baꢁvuruların birleꢁtirilmesi  
5
Baꢀvuruların konusu ile baꢀvuranın kimliği göz önünde bulundurulduğunda, AĐHM,  
6909/08 ve 28960/08 numaralı baꢀvuruların, 28960/08 numaralı baꢀvurunun kısmen  
Mohammad Jaber Alipour tarafından yapılması suretiyle, birleꢀtirilmesinin uygun olduğu  
kanısına varır.  
B. Sınırdıꢁı iꢁlemlerine iliꢁkin olarak AĐHS'nin 3 ve 13. maddelerinin ihlal  
edildiği iddiası  
Birinci baꢀvuran, AĐHS'nin herhangi bir maddesine atıfta bulunmaksızın, Đran’a  
sınırdıꢀı edilmesinin kendisini gerçek bir ölüm ve kötü muamele tehlikesine maruz  
bırakacağını öne sürmüꢀtür. Ayrıca 7 no’lu protokolün 1. maddesine dayanarak, sınırdıꢀı  
kararının kendisine tebliğ edilmeyip derhal Đran sınırına götürüldüğünü, dolayısıyla sınırdıꢀı  
kararına idare mahkemelerinde itiraz etme imkanının elinden alındığını ifade etmiꢀtir. AĐHM,  
bu ꢀikâyetlerin AĐHS'nin 3 ve 13. maddeleri temelinde incelenmesi gerektiği kanaatindedir.  
Hükümet, baꢀvuranın iddialarına itiraz etmiꢀtir.  
AĐHM, baꢀvurunun bu kısmının baꢀvuranın Đran’a sınırdıꢀı edilme ihtimaliyle ilgili  
olduğunu gözlemler. AĐHM ayrıca Türk Hükümetinin AĐHM’nin, baꢀvuranın sınırdıꢀı  
edilmesine iliꢀkin ihtiyati tedbir kararına uyarak sınırdıꢀı iꢀlemini durdurduğunu gözlemler.  
Ayrıca baꢀvuran serbest bırakılmıꢀ ve Đsveç’e gitmesine izin verilmiꢀtir. Son olarak baꢀvuran  
4 Mart 2010 tarihinde Türkiye’den ayrılmıꢀ ve Đsveç’e gitmiꢀtir. Bu ꢀartlar altında AĐHM,  
baꢀvuranın 34. madde bağlamında, AĐHS'nin 3 ve 13. maddelerinin ihlalinden mağduriyet  
iddiasında bulunamaz (bkz. mutatis mutandis, Mohammedi – Türkiye, no. 3373/06; Ayashi –  
Türkiye, no. 3083/07; Ranjbar vd. – Türkiye, no. 37040/07).  
Dolayısıyla baꢀvurunun bu kısmı, açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle  
AĐHS'nin 35. maddesinin 3 ve 4. paragrafları uyarınca reddedilmelidir.  
C. Baꢁvuranın tutuklanmasına iliꢁkin olarak AĐHS'nin 5/1 maddesinin ihlal  
edildiği iddiası  
Baꢀvuran AĐHS'nin 5. maddesine dayanarak Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma  
Merkezi’nde tutulmasının kanun dıꢀı olduğunu iddia etmiꢀtir. Bu bağlamda, sınırdıꢀı  
edilmesine iliꢀkin hiçbir kararın kendisine tebliğ edilmediğini savunmuꢀtur.  
1. Kabuledilebilirlik  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde sözkonusu ꢀikâyetin dayanaktan  
yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ꢀikâyetin baꢀka açılardan bakıldığında da  
kabuledilemezlik unsuru taꢀımadığını tespit eder. Bu nedenle ꢀikâyet kabuledilebilir  
niteliktedir.  
2. Esas  
Hükümet 10 Mart 2009 tarihinde, baꢀvuranın Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma  
Merkezi’ne konulmasının 5683 sayılı yasanın 23. maddesi ile 5682 sayılı yasanın 4.  
maddesine dayandığını ve baꢀvuranın tutuklu olmadığını ifade etmiꢀtir. Hükümet, daha sonra  
15 Eylül 2009 tarihinde gönderdiği savunmada baꢀvuranın AĐHS'nin 5/1 (f) maddesine uygun  
olarak sınırdıꢀı iꢀlemleri tamamlanana kadar tutulu durumda bulundurulduğunu savunmuꢀtur.  
6
Baꢀvuran, yukarıda belirtilen yasal hükümlerin yabancı uyruklu ꢀahısların Türkiye’de  
ikametiyle ilgili olduğunu, kendisinin ise alıkonulduğunu belirterek tutukluluğunun yeterli  
yasal dayanağı bulunmadığını ifade etmiꢀtir.  
AĐHM, aynı mağduriyeti Abdolkhani ve Karimnia (no. 30471/08) kararında  
incelediğini hatırlatır. Sözkonusu davada baꢀvuranların Kırklareli Yabancı Kabul ve  
Barındırma Merkezi’ne konulmasının özgürlükten yoksun bırakma teꢀkil ettiğini tespit etmiꢀ  
ve sınırdıꢀı amacıyla tutukluluk kararı verme, tutukluluk süresini uzatma ve bu tür bir  
tutukluluk için süre konulmasına iliꢀkin usulü belirleyen açık yasal hükümler bulunmaması  
nedeniyle, baꢀvuranların maruz kaldığı özgürlükten yoksun bırakmanın AĐHS'nin 5.  
maddesinin amaçları bağlamında “yasal” olmadığına karar vermiꢀtir.  
AĐHM somut davayı incelemiꢀ ve yukarıda belirtilen Abdolkhani ve Karimnia  
kararındaki tespitlerinden ayrılmasını gerektirecek özel koꢀullar saptamamıꢀtır. AĐHM ayrıca,  
ulusal makamların baꢀvuranın mülteci statüsü kazandıktan sonra, Đsveç’e daha erken  
gidebilmesini teminen Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’nden ivedilikle  
çıkarılmasını sağlamadığını üzüntüyle tespit etmektedir.  
Yukarıda belirtilenler ıꢀığında AĐHM AĐHS'nin 5/1 maddesinin ihlal edildiğine karar  
vermiꢀtir.  
D. Baꢁvuranın tutuklanmasına iliꢁkin olarak AĐHS'nin 3. maddesinin ihlal  
edildiği iddiası  
Baꢀvuran, AĐHS'nin 3. maddesine dayanarak Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma  
Merkezi’ndeki fiziki ꢀartlardan ꢀikâyetçi olmuꢀ ve tıbbi yardım sunulmadığını iddia etmiꢀtir.  
1. Tıbbi yardım  
Hükümet baꢀvuranın sağlık ve esenliği için gerekli tıbbi yardımın sağlandığını ifade  
etmiꢀtir. Hükümet, iddiasını desteklemek üzere, baꢀvuranın doktorlar tarafından muayene  
edildiği, sonrasında da kendi isteğiyle bir ortopedik ameliyat olduğunu gösteren birtakım  
belgeler sunmuꢀtur.  
AĐHM, 3. maddenin, tutuklu ꢀahısların sağlık ve esenliğinin, diğer hususların yanı sıra,  
gerekli tıbbi yardım sağlanarak yeterince güvence altına alınmasını gerektirdiğini hatırlatır  
(bkz. mutatis mutandis, Kudla – Polonya [BD], no. 30210/96). Somut davada AĐHM,  
öncelikle baꢀvuranın herhangi bir deri hastalığı ya da enfeksiyondan mustarip olduğu  
iddialarını destekleyen kanıt sunmadığını gözlemler. Ayrıca baꢀvuran, Hükümetin gerekli  
tıbbi desteğin sağlandığı yönündeki savunmasına itiraz etmemiꢀtir. AĐHM ayrıca, baꢀvuranın  
21 Nisan ve 11 Kasım 2008 tarihleri arasında, Kırklareli’deki merkezde tutulmakta iken  
birtakım tıbbi muayenelerden geçtiğini ve sağlık sorunlarına uygun tıbbi tedavi aldığını  
gözlemler.  
Özellikle, 1998 yılında geçirdiği trafik kazasından kaynaklanan kas ağrıları ve uyluk  
kemiğinde meydana gelen kırığa iliꢀkin ağrılar için bir pratisyen hekim tarafından muayene  
edilmiꢀtir. Ayrıca bir göz doktoru, bir nörolog ve bir diꢀ hekimi tarafından muayene  
edilmiꢀtir. Her defasında baꢀvurana ilaç ya da baꢀka tedaviler uygulanmıꢀtır. Baꢀvuran, bu  
eski uyluk kemiği kırığına iliꢀkin olarak 10 Ekim 2008 tarihinde Kırklareli Devlet  
Hastanesi’nde bir operasyon geçirmiꢀ, 9 – 17 Ekim 2008 tarihleri arasında hastanede yatmıꢀ  
ve kazadan sonra konulan femoral implant operasyonla çıkarılmıꢀtır.  
7
Yetkililerin baꢀvuranın yeterince ayrıntılı tıbbi muayenelerden geçmesini ve uygun  
tedavi uygulanmasını sağlamaları nedeniyle AĐHM baꢀvuranın yeterli tıbbi yardım aldığına  
hükmetmiꢀtir. Dolayısıyla baꢀvurunun bu kısmı açıkça dayanaktan yoksun olduğundan  
AĐHS'nin 35. maddesinin 3 ve 4. paragrafları uyarınca reddedilmelidir.  
2. Fiziki ꢀartlar  
(a) Kabuledilebilirlik  
Hükümet, baꢀvurunun bu kısmının, baꢀvuranın ulusal makamlara resmi ꢀikâyet  
iletmemiꢀ olması nedeniyle AĐHS'nin 35/1 maddesi uyarınca iç hukuk yollarının  
tüketilmemesinden reddedilmesi gerektiğini savunmuꢀtur. Bu bağlamda baꢀvuranın Valilik ya  
da Đçiꢀleri Bakanlığı’na baꢀvurması gerektiğini, bu durumda merkezin teftiꢀ edilmesi için  
görevlilerin gönderileceğini savunmuꢀtur.  
AĐHM öncelikle baꢀvuranın 13 Temmuz 2008 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğü’ne  
gönderdiği dilekçede Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’nin fiziki ꢀartlarından  
açıkça ꢀikâyetçi olduğunu gözlemler. Baꢀvuran aynı zamanda tutukluluğunu ve Kırklareli  
Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’ndeki kötü ꢀartları protesto etmek amacıyla açlık  
grevine baꢀlamıꢀtır. AĐHM ayrıca Mazlum-Der’in baꢀvuran dahil olmak üzere, Kırklareli  
Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’nde tutulan bazı ꢀahıslarla yaptığı mülakatların yer  
aldığı bir rapor yayınladığını gözlemler. Bu ꢀahıslar kötü tutukluluk ꢀartları, Merkezin baꢀkanı  
ve Kırklareli Valisi’yle ilgili ꢀikâyetlerini iletmiꢀtir. Rapora göre hem Merkezin baꢀkanı hem  
de Vali tutukluluk koꢀullarına iliꢀkin iddialardan haberdardır. Bu nedenle AĐHM, idari  
makamların baꢀvuranın tutukluluk ꢀartlarını inceleme ve gerektiği takdirde tazminat teklif  
etme imkanı bulunduğu düꢀüncesindedir.  
Ayrıca Hükümet bir ꢀikâyet ya da ulusal makamlara baꢀvuru sonucunda tutukluluk  
ꢀartlarının iyileꢀtirildiğine dair örnekler sunmamıꢀtır. Bu nedenle AĐHM, mevcut davanın özel  
ꢀartlarında, baꢀvuranın tutukluluk ꢀartlarına iliꢀkin ꢀikâyetiyle bağlantılı olarak telafi  
sağlayabilecek iç hukuk yolları bulunduğunun yeterli kesinlikle tespit edilmediği hükmüne  
ulaꢀmaktadır. Dolayısıyla Hükümetin itirazını reddeder.  
AĐHM, ꢀikâyetin bu kısmının AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde  
dayanaktan yoksun olmadığını, ꢀikâyetin baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik  
unsuru taꢀımadığını gözlemler. Bu nedenle ꢀikâyet kabuledilebilir niteliktedir.  
(b) Esas  
Hükümet baꢀvuranın, Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’ndeki fiziki  
ꢀartların insanlık dıꢀı olduğu iddiasını reddetmiꢀtir. Baꢀvuranın Merkezde tatmin edici  
ꢀartlarda tutulduğunu ifade etmiꢀtir.  
AĐHM, AĐHS’nin 3. maddesi bağlamında, devletin kiꢀinin, insanlık onuruna uygun  
koꢀullarda tutuklu bulunmasını, tedbirin uygulanma tarzının ve yönteminin, tutukluyu  
tutuklanmaktan kaynaklanan kaçınılmaz sıkıntı seviyesinin üzerinde bir stres ya da zorluğa  
maruz bırakmamasını ve kiꢀinin sağlık ve esenliğinin yeterince güvence altına alınmasını  
sağlaması gerektiğini hatırlatır. Tutukluluk koꢀulları değerlendirilirken, sözkonusu koꢀulların  
katlanan etkileri ve tutukluluk süresi göz önüne alınmalıdır (bkz. Dougoz – Yunanistan, no.  
40907/98; Kalashnikov – Rusya, no. 47095/99).  
8
Somut davada AĐHM, baꢀvuran ve diğer tutuklulara verilen yemeklerin Merkezin  
yönetimi tarafından sağlandığını gözlemler. Bu nedenle tarafına fotoğrafları gönderilen  
mutfağın baꢀvuran ve diğer tutuklular tarafından kullanılmadığını varsaymaktadır. Dolayısıyla  
AĐHM'ye göre Merkezdeki, sözkonusu mutfak gibi kullanılmayan kısımlara giriꢀler  
engellenmelidir.  
AĐHM ayrıca Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’ndeki odalar ve  
koridora ait resimlerin, odaların doğal ıꢀık aldığını gösterdiğini kaydeder. Bazı yataklarda  
çarꢀaf ve yastık kılıfı bulunmamasına karꢀın, diğer yatakların üzerinde yeni ve temiz çarꢀaf ve  
yastık kılıfları bulunması nedeniyle AĐHM, yönetimin baꢀvurana temiz çarꢀaf ve yastık kılıfı  
sağlamadığı sonucuna varmamaktadır  
AĐHM, baꢀvuranın gönderdiği fotoğraflara dayanarak Merkezdeki hijyen konusunda  
eleꢀtirilebilecek iki husus olduğunu gözlemler. Birinci husus tuvaletlerin durumudur (bunların  
değiꢀtirilmesi gerekmektedir), ikincisi ise tutuklular tarafından gerçekten kullanılıp  
kullanılmadığı belirlenememiꢀ olmasına karꢀın, üzerinde Kiril alfabesinde yazılar olan ve  
kullanım tarihleri 9-10 yıl önce sona ermiꢀ temizlik ürünlerinin Merkezde bulunmasıdır.  
AĐHM, baꢀvuranın Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’nde iki yıldan  
fazla süre tutulduğunun ve bu tür tutukluluklara iç hukukta azami süre konulmadığından  
tutukluluğun belirsiz bir süre daha devam edebileceğinin bilincindedir. Bu durum AĐHM’yi  
AĐHS'nin 5/1 maddesinin ihlal edildiği tespitine götürmüꢀtür. AĐHM, bu belirsizliğin endiꢀe  
hissine yol açmıꢀ olabileceğini kabul etmektedir. Aynı zamanda Hükümetin Merkezde  
tutukluların tutulduğu kısımlara ait fotoğraf ya da video göndermediğinin farkındadır. Yine de  
AĐHM'ye göre, önceki paragrafta belirtilen eksiklikler ve tutukluluk süresinin belirsiz  
oluꢀunun baꢀvuranda yol açması muhtemel endiꢀe hissine karꢀın Kırklareli Yabancı Kabul ve  
Barındırma Merkezi’nin fiziki ꢀartlarının AĐHS'nin 3. maddesi kapsamına girecek kadar ağır  
olduğu tespit edilmemiꢀtir.  
Bu nedenle Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’nin fiziki ꢀartları  
açısından AĐHS'nin 3. maddesi ihlal edilmemiꢀtir.  
E. AĐHS'nin 41. maddesinin uygulanması  
(a) Tazminat, yargılama masraf ve giderleri  
Birinci baꢀvuran 30,000 Euro manevi tazminat talep etmiꢀtir. Aynı zamanda Kırklareli  
Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’nden çıkarılma talebinde bulunmuꢀtur. Ayrıca ulusal  
mahkemeler ve AĐHM önünde tahakkuk eden yargılama masrafları için 7,020 Euro talep  
etmiꢀtir. Ankara Barosu’nun ücret çizelgesine dayanarak avukatlık masrafları için 6,520 Euro,  
çeviri, telefon ve faks masrafları için ise 500 Euro talep etmiꢀtir.  
Hükümet taleplere karꢀı çıkmıꢀ, manevi tazminat için talep edilen miktarın aꢀırı  
olduğunu ifade etmiꢀtir. Ayrıca baꢀvuranın Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma  
Merkezi’ne konulmasının yasal ve AĐHS'nin 5/1 (f) maddesine uygun bir iꢀlem olduğunu  
savunmuꢀtur. Hükümet, son olarak ancak gerçekten yapılmıꢀ harcamaların geri  
ödenebileceğini ifade etmiꢀtir.  
Manevi tazminat talebine iliꢀkin olarak AĐHM, baꢀvuranın sadece ihlal tespiti ile  
tazmin edilemeyecek manevi zararlara uğramıꢀ olması gerektiği kanısındadır. Đhlalin  
9
ciddiyetini ve hakkaniyete uygunluğu göz önünde bulundurarak baꢀvurana 9,000 Euro  
ödenmesini uygun bulmaktadır.  
Baꢀvuranın serbest bırakılma talebine iliꢀkin olarak AĐHM, baꢀvuranın bu ifadesinden  
sonra serbest bırakıldığını gözlemler. Dolayısıyla bu talebe iliꢀkin hüküm verme gereği  
kalmadığı düꢀüncesindedir.  
Son olarak, baꢀvuranın yargılama masraf ve giderlerinin ödenmesi talebine iliꢀkin  
olarak AĐHM, içtihadına göre, bir baꢀvuranın, ancak masrafların gerçekten ve gerektiği için  
yapıldığı ve miktarın makul olduğu kanıtlanmıꢀ ise bunları geri almaya hak kazandığını  
hatırlatır. Sözkonusu davada baꢀvuran, talep ettiği masrafları gerçekten yaptığını gösteren  
kanıt sunamamıꢀtır. Dolayısıyla AĐHM bu baꢀlık altında ödemeye hükmetmemektedir.  
(b) Gecikme faizi  
AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine  
uyguladığı orana üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun olduğuna karar  
vermiꢀtir.  
BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. 12792/08 no’lu ve ikinci baꢀvuran tarafından yapıldığı kadarıyla 28960/08 no’lu  
baꢀvuruların kayıttan düꢀürülmesine;  
2. 6909/08 no’lu ve birinci baꢀvuran tarafından yapıldığı kadarıyla 28960/08 no’lu  
baꢀvuruların birleꢀtirilmesine;  
3. Birinci baꢀvuran tarafından yapılan; AĐHS'nin 5/1 ve baꢀvuranın tutukluluğunun fiziki  
ꢀartlarına iliꢀkin olarak 3. maddesinin ihlal edildiği iddialarının kabuledilebilir olduğuna;  
4. Birinci baꢀvuran tarafından yapılan baꢀvuruların kalan kısmının kabuledilemez olduğuna;  
5. Birinci baꢀvuran açısından AĐHS'nin 5/1 maddesinin ihlal edildiğine;  
6. Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’ndeki tutukluluğun fiziki ꢀartları  
açısından AĐHS'nin 3. maddesinin ihlal edilmediğine;  
7. (a) Savunmacı devletin birinci baꢀvurana, AĐHS’nin 44/2 maddesi uyarınca kararın  
kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihinde geçerli olan kur üzerinden Türk  
Lirasına çevrilmek ve uygulanabilecek tüm vergilerden muaf tutulmak üzere:  
• 9,000 (dokuz bin) Euro manevi tazminat ödemesine;  
(b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten ödemenin yapılmasına kadar geçen süre için Avrupa  
Merkez Bankası’nın marjinal kredilere uyguladığı faiz oranına üç puan eklemek suretiyle  
elde edilecek oranın gecikme faizi olarak uygulanmasına;  
8. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine  
10  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve  
3. paragrafları uyarınca 13 Temmuz 2010 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.  
11