CONSEIL DE  
L'EUROPE  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ÜÇÜNCÜ DAĐRE  
ALTINDAĞ VE ĐPEK - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 42921/02)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
20 Ekim 2009  
Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 / 2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup  
ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan ve (42921/02) baꢀvuru no’lu davanın nedeni bu  
ülkenin 13 vatandaꢀı, Necla Altındağ, Zelal Altındağ, Pelin Altındağ, Remziye Đpek, Fatma  
Đpek, Hanife Altındağ, Asya Altındağ, Baran Altındağ, Đhsan Altındağ, Süleyman Altındağ,  
Abdullah Altındağ, Muhammet Altındağ ve Zülküf Altındağ’ın (baꢀvuranlar) 20 Eylül 2002  
tarihinde Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS)  
34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuranlar Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Diyarbakır Barosu  
avukatlarından S. Korkmaz ve A. Süer tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
DAVANIN KOꢁULLARI  
Baꢀvuranlar sırasıyla 1970, 1989, 1993, 1965, 1975, 1940, 1981, 1987, 1977, 1967, 1933,  
1971 ve 1979 doğumlu olup Diyarbakır’da ikamet etmektedir.  
6 Aralık 1996 tarihinde birçok baꢀvuranın babası ꢁah Đsmail Altındağ, Hizbullah mensupları  
ile köy korucuları arasında çıkan silahlı çatıꢀmada Hizbullah mensuplarının açtığı ateꢀle  
öldürülmüꢀtür.  
Diyarbakır Cumhuriyet Savcılığı 24 Aralık 1996 tarihinde konu (ratione materia) bakımından  
yetkisizlik kararı vererek davayı Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi’ne (DGM)  
göndermiꢀtir. Mevcut baꢀvurunun AĐHM’ye yapıldığı sırada dava halen devam etmekteydi ve  
cinayetin faillerine yönelik herhangi bir ceza davası sonuçlanmamıꢀtı.  
15 Eylül 1997 tarihinde baꢀvuranlar Diyarbakır Đdare Mahkemesi’ne giderek Đçiꢀleri  
Bakanlığı aleyhinde tazminat davası açmıꢀ ve adli yardım talebinde bulunmuꢀlardır.  
Baꢀvuranlar maddi tazminat taleplerine iliꢀkin hakları saklı tutulmak kaydıyla 3.500.000.000  
TL (yaklaꢀık 18420 Euro) maddi tazminat ve 5.200.000.000 TL manevi tazminat talebinde  
bulunmuꢀtur.  
19 Eylül 1997 tarihinde Đdare Mahkemesi, adli yardım talebini reddederek baꢀvuranların otuz  
gün içinde yargılama masraflarını ödemeleri gerektiğini bildirmiꢀtir.  
24 Ekim 1997 tarihinde Đdare Mahkemesi bir ön talebin yapıldığı bilgisinin verilmediği  
gerekçesiyle baꢀvuruyu kabul etmemiꢀ, 9 Aralık 1997 tarihinde bunu idari talep olarak Đçiꢀleri  
Bakanlığı’na iletmiꢀtir.  
22 Nisan 1998 tarihinde Đçiꢀleri Bakanlığı’ndan herhangi bir yanıt gelmemesini olumsuz bir  
zımni cevap olarak değerlendiren baꢀvuranlar tazminat taleplerini yinelemiꢀ ve aynı rakamları  
talep etmiꢀlerdir.  
Belirtilmeyen bir tarihte bilirkiꢀi raporunu tamamlayarak müteveffanın eꢀine ve çocuklarına  
17.798.661.902 TL maddi tazminat ödenmesi gerektiğini belirtmiꢀtir.  
Mahkeme 21 Mart 2001 tarihli bir karar ile Bakanlığın müteveffanın eꢀi Necla Altındağ ve  
çocukları Baran Altındağ, Zelal Altındağ ve Pelin Altındağ’a 3.500.000.000 TL (yaklaꢀık  
4.000 Euro) ödemesine hükmetmiꢀ ve bunun adı geçenlerin önceki talepleri olduğunu  
vurgulamıꢀtır.  
2
Mahkeme sözkonusu bu meblağa Đçiꢀleri Bakanlığı’na tazminat talebinin yapıldığı tarihten  
itibaren basit gecikme faizi oranının uygulanmasını istemiꢀtir. Mahkeme herhangi bir talepte  
bulunmayan baꢀvuran Pelin Altındağ haricinde, Necla Altındağ’a 500.000.000 TL ve diğer  
baꢀvuranların her birine 200.000.000 TL manevi tazminat ödenmesine ve bu meblağlara yasal  
faiz iꢀletilmemesine karar vermiꢀtir. Baꢀvuranlara maddi ve manevi tazminat olarak ödenen  
toplam miktar 6.200.000.000 TL’ dır (yaklaꢀık 7.093 Euro).  
Baꢀvuranlar temyize gitmemiꢀ, 15 Haziran 2001 tarihinde Diyarbakır Đcra Müdürlüğü’ne  
baꢀvurmuꢀtur.  
Yine 15 Haziran 2001 tarihinde Bakanlık Danıꢀtay’dan kararın yürütmesinin durdurulmasını  
talep etmiꢀtir.  
12 Kasım 2001 tarihinde Danıꢀtay bu talebi reddetmiꢀtir.  
27 ꢁubat 2002 tarihinde Maliye Bakanlığı ödeme için onay vermiꢀtir.  
14 Mart 2002 tarihinde baꢀvuranlara toplam 15.103.250.000 TL (yaklaꢀık 12.690 Euro)  
ödenmiꢀtir.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 6/1 VE MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuranlar yargılama süresinin uzunluğu nedeniyle AĐHS’nin 6/1 maddesinde öngörülen  
«makul süre» ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmektedir.  
Hükümet bu iddiaya karꢀı çıkarak yargı sürecinin uzunluğunun makul olduğunu  
savunmaktadır.  
AĐHM, AĐHS’nin 35/3 maddesi uyarınca sözkonusu ꢀikayetin herhangi bir kabuledilemezlik  
gerekçesi içermediğini kaydetmektedir. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.  
AĐHM esas ile ilgili olarak, baꢀvuranların ꢀikayetçi oldukları sürecin 9 Aralık 1997 tarihinde  
baꢀlayıp 14 Mart 2002 tarihinde sona erdiğini not etmektedir. Bu süre dört yıl üç aydan  
fazladır. Zira, AĐHM daha önce de buna benzer sorunları ortaya koyan birçok baꢀvuruyu  
incelediğini ve mahkemenin bu konudaki yerleꢀik içtihadı ıꢀığında «makul süre» ilkesinin ihlal  
edildiği sonucuna vardığını hatırlatır (Bkz. diğer birçokları arasında Frydlender-Fransa kararı  
no: 30979/96).  
AĐHM ayrıca davanın özel bir karmaꢀık yapısının bulunmadığını ve baꢀvuranların tutumunun  
sözkonusu sürecin uzamasına etki etmediğini vurgular. AĐHM diğer hususların yanı sıra  
mevcut baꢀvuruda dört baꢀvuranın babaları ve eꢀlerinin ölümü nedeniyle temel mali bir  
destekten yoksun kaldıkları göz önüne alındığında davanın baꢀvuranlar açısından ne denli  
önem arz ettiğini hatırlatır (Bkz. diğerleri arasında, Zimmermann ve Steiner-Đsviçre kararı, 13  
Temmuz 1983). Bu itibarla, enflasyonun reel oranı ile yasal faiz oranı arasındaki fark dikkate  
alındığında tazminata hükmeden yargı kararının ivedilikle sonuçlanmasında baꢀvuranların ꢀahsi  
olarak büyük menfaatleri bulunmaktaydı (Bkz. diğerleri arasında, mutatis mutandis,  
3
Obermeier-Avusturya, 28 Haziran 1990, seri A, no: 179, Caleffi-Đtalya 24 Mayıs 1991 ve  
Karakaya-Fransa, 26 Ağustos 1994, seri A, no:289-B).  
Bu baꢀvuruda farklı bir sonuca ulaꢀılmasını sağlayacak herhangi bir unsurun yokluğunda,  
AĐHM aynı gerekçelere dayalı olarak AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiği sonucuna  
varmaktadır.  
II. AĐHS’YE EK 1 NO’LU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ  
ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuranlar yargılamanın uzunluğu nedeniyle Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi ile güvence  
altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğinden yakınmaktadır.  
AĐHM, bu ꢀikayetin yukarıda incelenen ꢀikayet ile ilintili olduğunu anımsatarak ꢀikayeti  
kabuledilebilir ilan etmektedir.  
AĐHS’nin 6/1 maddesinde yapılan ihlal tespiti ıꢀığında, AĐHM bu hükmün ayrıca  
incelenmesine gerek olmadığını saptamaktadır (Bkz. Zanghi-Đtalya kararı, 19 ꢁubat 1991, seri  
A, no: 194-C).  
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI HAKKINDA  
Baꢀvuranlar 40.000 Euro maddi tazminat ve dört baꢀvuran için 20.000 Euro manevi tazminat  
talep etmektedir. Baꢀvuranlar ayrıca yakınlarının vefatı, yargılamanın hakkaniyete uygun  
olmaması ve iç hukukta kendilerine verilen meblağın yetersiz olması nedeniyle manevi  
tazminat olarak 10.000 TL (talebin yapıldığı dönemde 5.000 Euro) talep etmektedir.  
Hükümet bu meblağlara karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM maddi zarar ile ilgili olarak yapılan ihlal tespiti ile öne sürülen talep arasında hiçbir  
illiyet bağı kuramamakta ve bu talebi reddetmektedir. AĐHM ayrıca baꢀvuranların yakınlarının  
vefatı nedeniyle toplu halde yaptıkları manevi tazminat talebini de reddetmektedir.  
Buna karꢀılık, AĐHM müteveffanın eꢀi Necla Altındağ, çocukları Baran Altındağ, Zelal  
Altındağ, Pelin Altındağ’a ortaklaꢀa 6.000 Euro manevi tazminat ödenmesini ve bu meblağlara  
gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı  
orana üç puanlık bir artıꢀın eklenmesini uygun görmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Yargılama süresinin aꢀırı olması (AĐHS’nin 6/1 maddesi) ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1.  
maddesi bağlamında baꢀvurunun kabuledilebilir, bunun dıꢀındakiler bağlamında  
kabuledilemez olduğuna;  
2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;  
3. Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ayrıca incelenmesine gerek olmadığına;  
4
4. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak ödeme tarihindeki döviz kuru  
üzerinden TL’ ye çevrilmek üzere, Savunmacı Devlet tarafından müteveffanın eꢀi Necla  
Altındağ, çocukları Baran Altındağ, Zelal Altındağ, Pelin Altındağ’a ortaklaꢀa 6.000 (altı bin)  
Euro manevi tazminat ödenmesine;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;  
5. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢁTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragraflarına uygun olarak 20 Ekim 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.  
5