COUNCIL

AVRUPA

OF EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

ASLANTÜRK/TÜRKĐYE

(Baꢀvuru no. 3884/04)

KARAR

STRAZBURG

19 Ocak 2010

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USULĐ ĐꢀLEMLER

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan 3884/04 no’lu davanın nedeni T.C.

vatandaꢀı Ejder Aslantürk’ün (“baꢀvuran”), Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 3 Eylül

2003 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Sözleꢀmesi’nin (“AĐHS”) 34.

maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Baꢀvuran, Ankara Barosu avukatlarından B. Mungan ve A. Aslantürk ile Strazburg

Barosu avukatlarından G. Doyduk tarafından temsil edilmiꢀtir.

OLAYLAR

DAVANIN KOꢀULLARI

Baꢀvuran, 1951 doğumludur ve Ankara’da yaꢀamaktadır.

Đnꢀaat müteahhidi olan baꢀvuran 11 Ağustos 1994 tarihinde Ardahan Cumhuriyet

Savcısı tarafından idari makamları zarara uğratacak ꢀekilde kendi mali çıkarı için resmi

belgelerde sahtecilik yapmakla suçlanmıꢀtır.

18 Ekim 1994’te Ardahan Ağır Ceza Mahkemesi, davanın esasına iliꢀkin ilk

duruꢀmayı gerçekleꢀtirmiꢀtir (dava no. 1994/47).

29 Kasım 1994’te düzenlenen ikinci duruꢀma sırasında Ardahan Ağır Ceza

Mahkemesi, Kars Valiliği’nde çalıꢀan bir inꢀaat mühendisi aleyhinde baꢀlatılan idari takibatın

sonucunu bekletmeye karar vermiꢀtir.

21 Mayıs 1998’de yukarıda anılan inꢀaat mühendisi aleyhinde baꢀlatılan cezai takibat

ile baꢀvuran aleyhinde açılan dava birleꢀtirilmiꢀtir.

2 Mart 1999’da inꢀaat mühendisi aleyhinde baꢀlatılan cezai takibatın sonucu ilk derece

mahkemesine tebliğ edilmiꢀtir.

13 ꢁubat 2001’de Ardahan Ağır Ceza Mahkemesi, baꢀvuranı suçlu bularak mahkum

etmiꢀtir.

15 Kasım 2002’de Yargıtay, ilk derece mahkemesinin kararını onamıꢀtır.

9 Ocak 2003’te Yargıtay Baꢀsavcısı inter alia ilk derece mahkemesinin, sahte

oldukları iddia edilen belgelerin grafolojik incelemesini yapmadığını ileri sürerek Yargıtay’ın

kararına itiraz etmiꢀtir.

1 Nisan 2003’te Yargıtay Ceza Genel Kurulu, dava olaylarının bu tür bir incelemeyi

haklı çıkarmadığı sonucuna vararak Baꢀsavcı’nın grafolojik incelemeye iliꢀkin itirazını

reddetmiꢀ ve 13 ꢁubat 2001 tarihli kararı düzelterek onamıꢀtır.

23 Haziran 2003’te Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun kararı, ilk derece mahkemesi

sekretaryasına tevdi edilmiꢀtir.

HUKUK

I. AĐHS’NĐN 7. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢀvuran, AĐHS’nin 7. maddesine dayanarak imzasını taꢀımayan ve sorumluluğu

altında hazırlanmayan belgelerin sahteciliğini yapmakla haksız yere suçlandığından ꢀikayetçi

olmuꢀtur.

Hükümet, baꢀvurunun sözkonusu kısmının dayanaktan yoksun olduğunu kaydetmiꢀtir.

AĐHM bu ꢀikayetin, AĐHS’nin 6/1 maddesi açısından incelenmesi gerektiği

kanaatindedir. AĐHM bu bağlamda keyfilik sözkonusu olmadığı takdirde, yargılama sonucunu

inceleme yetkisine sahip olmadığını hatırlatır. Mevcut davada, ulusal mahkemelerin

gerçekleri saptarken ve kanunları yorumlarken, keyfi ya da makul olmayan bir ꢀekilde hareket

ettikleri sonucuna varması için gerekçe bulunmadığı sonucuna varır.

Sonuç olarak baꢀvurunun sözkonusu kısmı, AĐHS’nin 3. ve 4. maddeleri bağlamında

dayanaktan yoksun olması nedeniyle reddedilmelidir.

II. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢀvuran yargılama süresinin, AĐHS’nin 6/1 maddesinde ortaya konan “makul süre”

gereğine uygun olmadığından ꢀikayetçi olmuꢀtur.

Hükümet, baꢀvuranın ꢀikayetlerini ulusal makamlar önünde dile getirmemesi

nedeniyle iç hukuk yollarını tüketmemiꢀ olduğunu ileri sürmüꢀtür.

AĐHM önceki davalarda iç hukuk yollarının tüketilmediği iddiaları hususunda

Hükümet’inkine benzer itirazları incelemiꢀ ve reddetmiꢀtir. AĐHM, mevcut davada

Karakullukçu davasında vardığı sonuçtan farklı bir sonuca varmasını gerektiren özel koꢀullar

tespit etmemektedir. Bu nedenle, Hükümet’in itirazını reddeder ve baꢀvurunun sözkonusu

kısmının kabuledilebilir olduğu sonucuna varır.

AĐHM, baꢀvuranın ꢀikayetinin esası hususunda, göz önüne alınması gereken sürenin,

savcının baꢀvuranı suçlayan bir iddianame sunduğu 11 Ağustos 1994 tarihinde baꢀlayıp

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun Ardahan Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararını onadığı 1 Nisan

2003’te sona erdiğini gözlemler. Bu nedenle göz önüne alınan süre iki aꢀamalı yargılamada

sekiz yıl yedi ay sürmüꢀtür.

AĐHM, mevcut davadakine benzer konuların ortaya konduğu davalarda sıklıkla

AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıꢀtır. Mevcut davada bu tür bir sonuca

varmamak için sebep tespit etmemiꢀtir. Sonuç olarak, baꢀvuran aleyhinde baꢀlatılan cezai

takibatın aꢀırı uzun sürmesi hususunda AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.

III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI

AĐHS’nin 41. maddesine göre:

“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci

Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete

uygun bir surette, zarar gören tarafın adil tazminine hükmeder.”

A. Tazminat

Baꢀvuran, mahkum edildikten sonra inꢀaat mühendisi olarak çalıꢀamaması nedeniyle

yıllık 50,000 Türk Lirası¹maddi tazminat talep etmiꢀtir. Ayrıca, mahkum edildikten sonra

mesleki yükümlülüklerini yerine getirememiꢀ olması nedeniyle aylık 1,300²Türk Lirası talep

etmiꢀtir.

Baꢀvuran, 50,000 Türk Lirası³manevi tazminat talep etmiꢀtir.

Hükümet, bu taleplere itiraz etmiꢀtir.

AĐHM, baꢀvuranın uğradığını iddia ettiği maddi zarara iliꢀkin olarak, baꢀvuranın

talebini destekleyen bir sunmadığını ve dolayısıyla AĐHM’nin talebi reddettiğini gözlemler.

Ancak, baꢀvuranın yalnızca ihlal bulgusu ile telafi edilemeyecek bir manevi zarara

uğramıꢀ olduğunu kabul eder. Sonuç olarak, dava koꢀullarını ve içtihadını göz önüne alan

AĐHM, baꢀvurana 4,200 Euro tazminat ödenmesine karar vermiꢀtir.

B. Yargılama masraf ve giderleri

Baꢀvuran ayrıca ulusal mahkemeler önünde yaptığı harcamalar için 34,000 Türk

Lirası⁴ve AĐHM önünde yaptığı harcamalar için 15,950 Türk Lirası⁵talep etmiꢀtir.

Hükümet bu taleplere itiraz etmiꢀtir.

AĐHM içtihadına göre, baꢀvuran gerçekten gerekli oldukları için yapıldıklarını ve

meblağların makul olduğunu kanıtladığı müddetçe masraf ve harcamaların tazminine hak

kazanmaktadır. AĐHM mevcut davada, baꢀvuranın taleplerini destekleyen hiçbir belge

sunmadığını gözlemler. Dolayısıyla, AĐHM bu baꢀlık altında tazminat ödenmemesine karar

vermiꢀtir.

C. Gecikme Faizi

AĐHM, gecikme faizinin Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına

uyguladığı orana yüzde üç puanlık bir ekleme yapılarak belirlenmesi gerektiği kanaatindedir.

BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM, OYBĐRLĐĞĐ ĐLE

1. Yargılamanın aꢀırı uzun sürdüğüne iliꢀkin ꢀikayetin kabuledilebilir ve baꢀvurunun kalan

kısmının kabuledilemez olduğuna;

2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;

3. (a) AĐHS’nin 44. maddesinin 2. paragrafı gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç

ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere Sorumlu

¹Yaklaꢀık 23,360 Euro

²Yaklaꢀık 607 Euro

³Yaklaꢀık 23,360 Euro

⁴Yaklaꢀık 15,885 Euro

⁵Yaklaꢀık 7,450 Euro

Devlet tarafından baꢀvurana 4,200 Euro (dört bin iki yüz Euro) manevi tazminat ve buna ek

olarak ödeme gününde uygulanabilecek her tür verginin ödenmesine;

(b)Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına

kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal kredi kolaylığı oranının

üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;

4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddedilmesine;

KARAR VERMĐꢁTĐR.

Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đçtüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragrafları gereğince 19 Ocak 2010 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.