CONSEIL DE

L'EUROPE

AVRUPA

KONSEYİ

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

ATAMAN - TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru no: 46252/99)

KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ

STRAZBURG

27 Nisan 2006

İşbu karar AİHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecektir. Şekli

bazı düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve (46252/99) başvuru no’lu davanın nedeni bu

ülke vatandaşı olan Abuzer Ataman’ın (başvuran) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne

(AİHM) 13 Kasım 1998 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Temel İnsan

Haklarını güvence altına alan 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur.

Başvuran, AİHM önünde Ankara Barosu avukatlarından Yusuf Alataş tarafından

temsil edilmektedir.

OLAYLAR

I. DAVA KOŞULLARI

1931 doğumlu olan başvuran, Abuzer Ataman, Adıyaman’da (Türkiye) ikamet

etmektedir. 1976 doğumlu olup 16 Ocak 1998 tarihinde ölen Mikail Ataman’ın babasıdır.

A. Mikail Ataman’ın askere alınmasından sonra meydana gelen olaylar

1997 tarihinde, 21 yaşındaki Mikail, Kars’ta askerlik görevini yerine getirmektedir. Bu

dönemde, PKK üyesi olduğu gerekçesiyle kardeşlerinden bir tanesi cezaevinde

bulunmaktadır.

1997 yılının Eylül ayında, bağlı olduğu birliğin Tunceli’de yapılacak askeri bir

operasyona katılacağını öğrenen Mikail Ataman, hastalığını gerekçe göstererek U. adlı

Komutanından operasyona gönderilmemesini istemiştir. Operasyon öncesinde Komutanı,

Mikail’in bu isteğini kabul etmiş fakat başvuranın iddiasına göre Mikail’i tehdit etmiştir.

Mikail’in ailesinin özellikle de Hollanda’da ikamet eden kardeşinin ifadelerine göre,

Mikail Ataman kendilerini sık sık aramış, hakaret içerikli ve tahrik edici konuşmalar

yapmıştır. Mikail Ataman’ın ailesi, konuşmalar sırasında Mikail’in başka askerlerin hatta

subayların yanında bulunduğunu fark etmişlerdir. Bir süre sonra, ailesi Mikail Ataman’a

ulaşamamış ve bu dönemde Mikail ile ilgili bir takım tedbirlerin alındığını öğrenmişlerdir.

Mikail’in silah taşıması ve kışladan çıkması yasaklanmıştır. Tedirgin olan ailesi, Kars’ta

ikamet eden A. A. isimli yakınlarından, Mikail Ataman’ı ziyaret etmesini istemişlerdir. A. A.

Mikail’in ailesine, Mikail’in psikolojik durumunun iyi olmadığını ve tedavi görmesi

gerektiğini bildirmiştir. Bunun üzerine başvuran, hastalık izni alabilmek ümidi ile Kars’a

gitmiştir. Oysa, başvurana göre Mikail’e yalnızca izin verilmiş ve bu da Komutan U.’nun

yerine vekalet eden E. Ö. isimli yüzbaşının kişisel çabaları sonucunda gerçekleşmiştir. Bu

nedenle Yüzbaşı E. Ö., bütün askerlerin benzer psikolojik sorunları olabileceğini ve Mikail’e

ayrıcalık tanınması için hiçbir neden bulunmadığını düşünen üstleri ile karşı karşıya gelmiştir.

İzinde olduğu süre içerisinde ailesi, Mikail Ataman’ı önce Malatya’da tedavi ettirmek

istemiştir. İlgili, burada firar etmiş ve inzibat tarafından kendisini kaybetmiş bir haldeyken

yakalanmıştır. 4 Kasım 1997 tarihinde, Malatya Askeri Hastanesi’nde Mikail’e sakinleştirici

iğne yapılmıştır. Tedavi eden doktor, Mikail’in, Ankara’da bulunan Mevki Askeri

Hastanesi’nin psikiyatri servisine sevk edilmesini talep etmiştir. Fakat ailesi, Mikail’i

Adana’da bulunan özel bir psikiyatri kliniğine götürmeyi tercih etmiştir. Klinikte çalışan

psikolog, Komutanın Mikail’e izin vermesi halinde tedaviye başlayabileceğini belirtmiştir.

Aile daha sonra Mikail’i Ankara’da bulunan Mevki Askeri Hastanesi’nin psikiyatri servisine

götürmüştür. Psikiyatri servisinde, 19 Kasım 1997 tarihinde hazırlanan raporda Mikail

Ataman’da anksiyete semptomu teşhis edildiğini, devam etmesi halinde birliğinin bulunduğu

2

ilin askeri hastanesinde tedavi ettirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Raporda “hastanın kaydının

yapılması ve birliğine bilgi verilmesi” ifadesi yer almıştır.

Mikail, Kars’ta bulunan kışlasına döndükten sonra ailesi ile telefonla konuşmuş ve

ailesi sağlık durumun daha iyi olduğuna ikna olmuştur.

Komutan U.’nun dönmesi ile Mikail Ataman’ın sağlık durumu kötüleşmiştir. 4 Ocak

1998 tarihinde, Mikail ailesini aramış ve Komutan U.’nun kendisini öldürmeden imdadına

yetişmeleri için ailesine yalvarmıştır. Konuşma sırasında telefonu alan arkadaşı Mikail’in

söylediklerini doğrulamıştır. O akşam ve ertesi gün, başvuran ne oğluna ne de Komutan U.’ya

ulaşabilmiştir. Görüştüğü kişiler her defasında, Mikail Ataman’ın nöbette olduğunu, sağlık

durumunun iyi olduğunu, yolların kapalı olması nedeniyle başvuranın oğlunu görmeye

gelemeyeceğini belirtmişlerdir. Başvuran yeniden A. A.’dan oğlunu ziyaret etmesini

istemiştir. A. A., Mikail’in durumunun ciddi olduğunu ve Mikail’in Komutanından

bahsederken “ya o beni öldürecek ya da ben onu” şeklinde ifadelerde bulunduğunu başvurana

söylemiştir. Bu görüşmeden sonra, başvuran birkaç defa oğluna ulaşmaya çalışmıştır.

B. Mikail Ataman’ın ölümü ve soruşturmanın açılması

16 Ocak 1998 tarihinde sabah saat 02:00’da, kendisini Mikail’in Komutanı olarak

tanıtan bir kişi başvuranı aramış ve oğlunun saat 00:25’te, kışla garajında nöbet tuttuğu sırada

öldüğünü haber vermiştir. Komutan, aynı zamanda, kardeşinin hapsedilmesi nedeniyle

Mikail’in üzülmüş olabileceğini belirtmiştir.

Olaydan haberdar olan, Kara Kuvvetleri Komutanlığı ("KKK"), 9. Piyade Tümen

Komutanlığı Askeri Savcısı, olay yerine gitmiştir. Mikail Ataman’ın cesedi Kars Devlet

Hastanesi’ne götürülmüştür. Askeri Savcı, Mikail Ataman’ın o gece iki askerle birlikte kışla

garajında nöbet tuttuğunu tespit etmiştir. M. K. Ç. ve M. A. adındaki askerler garaj önünde,

Mikail ise garajın arkasında, ZPT araçlarının yanında nöbet tutmuştur. Askerler, Askeri

Savcı’ya bir el silah sesi duyduklarını, bunun üzerine Mikail’in nöbet yerine doğru

koştuklarını ve Mikail’i üstünde G3 piyade tüfeği ile yerde yatarken bulduklarını

açıklamışlardır.

Askeri Savcı, kan birikintisine 2 m. uzaklıkta 7,62 mm. çapında kovan bulmuştur.

Mermi bulunamamış fakat emniyet kilidi açık olan silah üzerinde yapılan incelemede, silahın

garaj duvarına dayalı tutulduğunu, silahın Mikail Ataman’a verilen silah olduğunu ve bu silah

ile bir el ateş edildiğini doğrulamıştır.

Daha sonra, Askeri Savcı Kars Devlet Hastanesi’ne gitmiş, burada Mikail Ataman’ın

şahsi eşyalarını ve kıyafetlerini incelemiştir. Askeri Savcı, Mikail Ataman’ın cüzdanında bir

rapor ve psikiyatri servisince düzenlenen beş adet reçete bulmuştur.

S. G. tarafından teşhis edilen Mikail Ataman’ın cesedi üzerine otopsi yapılmıştır.

Otopsi sonucunda hazırlanan raporda, göğüs bölgesinde 0,5 cm. çapında bir kurşun deliğine,

beşinci kaburga arasında ve göğüs kemiği hizasında birinci dereceden yanık ve kurşun

deliğinin çevresinde 2 x 4 cm. çapında bir ekimoza rastlanmıştır. Kurşunun çıkış deliği 3 x 2

cm. çapında olup, onikinci göğüs omuru seviyesinde, solda ve orta çizgiye 10 cm.

mesafededir. İki doktor ve Askeri Savcı tarafından imzalanan otopsi raporunda, ölüm

nedeninin sol karıncığın ateşli silahla tahribinin yanı sıra, dolaşım yetersizliği ve kanama

sonucu kalbin durması olduğu belirtilmiştir.

3

C. Başvuranın şikayeti

Bu rapordan haberdar olan başvuran, Adıyaman Cumhuriyet Savcısı’na şikayette

bulunmuştur. Başvuran, sivil bir hakim eşliğinde ikinci bir otopsi yapılmasını talep etmiştir.

Başvuran, oğlunun öldürüldüğünden şüphelendiğini ve otopsi sonucunun kendisine

bildirilmesini istediğini belirtmiştir. Cumhuriyet Savcısı, başvuranın talebin kabul etmiş ve 17

Ocak 1998 tarihinde sivil hakim eşliğinde ikinci bir otopsi yapılmıştır. Bununla birlikte, ikinci

otopsiden farklı bir sonuç çıkmamıştır.

Mikail Ataman 18 Ocak 1998 tarihinde defnedilmiştir. Defin işleminden önce

Mikail’in resimleri çekilmiştir.

Defin işleminden sonra, belirtilmeyen bir tarihte başvuran oğlunun ölümünden

sorumlu olan kişi ya da kişiler hakkında Adıyaman Cumhuriyet Savcılığı’na şikayette

bulunmuştur.

21 Ocak 1998 tarihinde, Adıyaman Cumhuriyet Savcılığı yetkisizlik kararı vererek

dosyayı, soruşturmasını sürdürmekte olan Askeri Savcı’ya göndermiştir.

Bu çerçevede, Askeri Savcı önce Mikail’e yakın olan çok sayıda askerin ifadesini

almıştır. Askerlerin hepsi genel olarak, Mikail Ataman’ın izinde olduğu sırada tedavi

gördüğünü, psikolojik sorunlarının bulunduğunu, askerlik yapmak istemediğini, buna karşılık

üstleri ile ilgili herhangi bir tartışmadan bahsedip, şikayet etmediğini belirtmişlerdir. Aynı

şekilde M. K. Ç. ve M. A. nöbet tuttukları sırada garaja kimsenin girmediğini, kavga ya da

fısıltı sesi duymadıklarını söylemişlerdir. Askerler, garaja birinin girdiği düşünülse bile,

kaçmasının mümkün olmadığını ifade etmişlerdir.

18 Ocak 1998 tarihinde, Askeri Savcı, Komutan U.’yu dinlemiştir. Komutan U., 3

Kasım 1997 tarihinde 24 günlüğüne Mikail’e izin verdiğini, Mikail’in bölüğüne döndüğü

tarihten olayın meydana geldiği tarihe kadar, ne Mikail Ataman’ın ne de bir başkasının

kendisine Mikail’in yaşamış olabileceği sorunlardan bahsettiğini belirtmiştir.

Askeri Savcı, Adıyaman Savcılığı’ndan Mikail’in kişiliği, psikolojik durumu ve ailevi

ilişkileri ve askerlik ile ilgili düşünceleri hakkında yakınlarından bilgi alınmasını talep

etmiştir.

24 Şubat 1998 tarihinde, Askeri Savcı tarafından, davanın idari yönü ile ilgili olarak

araştırma yapmakla görevlendirilen ve üç uzmandan oluşan komisyon hazırladıkları raporu

sunmuşlardır. Raporda, mevcut davada ne askeri kuralların ne de askerlerin eğitimine,

kazaların ve intihar vakalarının önlenmesine ve/yada nöbetlerin düzenlenmesine ilişkin genel

kuralların ihlal edildiği belirtilmiştir. Raporda ayrıca, gözetimden ve/yada denetimden

sorumlu askeri personelden kaynaklanan herhangi bir ihmalin tespit edilmediği ifade

edilmiştir. Komisyon, dava konusu intiharın öncelikli sebebinin, askerin ailevi sorunlarını

büyütmesinden ve bunlardan kimseye bahsetmemiş olmasından kaynaklandığına ve bu

sorunların en sonunda akli dengesini etkilediğine, A. A.’nın (başvuranın Kars’ta oturan

yakını) Mikail’de gözlemlediğini söylediği anormal davranışlar hakkında komutanlara bilgi

vermemeyi tercih etmiş olmasının dolaylı olarak intihara neden olduğuna, Mikail Ataman’ın

sorunlarının bölüğe yeni gelen ya da operasyonlar sırasında bölükte bulunmamış olan üstleri

4

tarafından tam anlamıyla anlaşılmamış olmasının da olayların tırmanmasına neden olduğuna

kanaat getirmiştir.

24 Şubat 1998 tarihinde, Mikail Ataman’ın askeri hayatına ilişkin bilgiler, Komutan

U.’nun geçmişi ve bölüğün askeri kayıtları tamamlanmıştır. Raporda yer alan ifadelerden,

Komutan U.’nun bölüğündeki askerlerin hiçbirisine, yetkili ve güvenilir biri olarak tanınan

Komutan U. tarafından baskı ve kötü muamele yapılmadığı sonucu çıkmaktadır. Sağlık

muayenesi kayıtlarından, Mikail Ataman adlı askerin, garnizon doktoruna gitme talebinin

hiçbir zaman reddedilmediği anlaşılmaktadır. İzin kayıtlarından, maktulün düzenli olarak

çarşı iznine çıktığı tespit edilmektedir. 3 Kasım 1997 tarihinde, Mikail’e izin verilmiş ve

öldüğü güne kadar başka bir izin talebinde bulunmamıştır.

D. Askeri Savcı’nın kararı ve başvuranın itirazı

Askeri Savcı, 23 Mart 1998 tarihinde, olayın bir intihar vakası olduğu gerekçesiyle,

ceza soruşturması açılmasına gerek olmadığına karar vermiştir. Askeri Savcı’ya göre, yapılan

soruşturmalar askeri makamların ve özellikle de Komutan U.’nun sorumluluğunu ortaya

koymamıştır. 27 Aralık 1997 tarihinde, olaydan kısa bir süre evvel görevden dönen Komutan

U., maktulün psikolojik durumunu fark etmemiş olabilir; üstelik, hiçbir şey Mikail Ataman’ın

hayattayken, üstlerine ve özellikle de Komutan U.’ya sorunlarından ve/yada sağlık durumuna

ilişkin belgelerden haberdar ettiğini göstermemektedir.

13 Nisan 1998 tarihinde bu kararın başvurana tebliğ edilmesinin ardından, başvuran

itiraz etmiştir. Oğlunun bir cinayete kurban gittiğini iddia eden başvuran, mevcut davada

yürütülen hazırlık soruşturmasının yetersiz olduğunu ileri sürmüştür. Başvurana göre hazırlık

soruşturmasındaki eksiklikler şunlardır:

- Askeri Savcı’nın olay yerine gelmesinden önce, Mikail’in cesedinin ve silahın yeri

değiştirilmiştir; bu nedenle bunların yerlerinin tam olarak tespit edilmesi mümkün olmamıştır.

- Boyutu ve şekli dikkate alındığında, G3 tipi piyade tüfeği ile intihar etmek oldukça

zordur ve Mikail Ataman’ın, nöbet tutan diğer iki asker fark etmeden tüfeği duvar ile

göğsünün arasına sıkıştırması şaşırtıcıdır;

- Otopsi raporlarına göre, kurşun yukarıdan aşağıya doğru gitmiştir; bu nedenle Mikail

Ataman’ın otururken, ayakta olan birisi tarafından öldürüldüğün varsayılması gerekirdi.

Başvuran, bu iddialarına dayanak olarak, oğlunun ölümünden iki gün önce kendisini

aradığını, Komutanı U.’nun kendisine baskı yaptığını ve bunlardan dolayı tedirgin olduğunu

söylediğini belirtmiştir. Başvurana göre, Mikail Ataman kardeşinin geçmişinden dolayı

saldırılara maruz kalmıştır. Her ne olursa olsun, psikolojik sorunlarının olmasına rağmen

oğluna silah verilmiş olmasının yanlış olduğunu, askeri bir hastanede tedavi görmesinden

dolayı hiçbir üstünün Mikail’in sorunlarından habersiz olmasının mümkün olmadığını iddia

etmiştir.

4 Mayıs 1998 tarihinde dosyayı inceleyen Ağrı’daki 12. Mekanize Piyade Tugay

Komutanlığı Askeri Mahkemesi, soruşturmada hiçbir eksiklik bulunmadığı gerekçesiyle

başvuranın itirazını reddetmiştir. Bu karar, 20 Mayıs 1998 tarihinde başvurana tebliğ

edilmiştir.

5

HUKUK AÇISINDAN

I. AİHS’NİN 2. MADDESİ’NİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

Başvuran, oğlunun askerlik görevini yaptığı sırada öldüğünü belirterek, sözkonusu

ölüm koşullarından ve bu konuda yürütülen cezai soruşturmanın etkisizliğinden şikayetçi

olmaktadır. Başvuran, AİHS’nin 2. maddesinin ihlal edildiğini iddia etmektedir.

A. Tarafların argümanları

1. Başvuran

Başvuran, Mikail Ataman’ın U. adlı Komutanı tarafından öldürüldüğü iddiası konusu

ile ilgili olarak ulusal makamlar tarafından alınan ifadelerin duruma açıklık getirmekten uzak

olduğunu belirtmektedir. Tanıklardan bazıları, üstleri ile çatışmaya girmeden ifade vermesi

mümkün olmayan asker ve subaylardan oluşmaktaydı. Özellikle de komutanların, şahsi

sorumluluklarının bulunduğunu düşündürebilecek söylemlerde bulunmaları beklenemezdi.

Başvuran, sorgulama sırasında Mikail Ataman’ın ailesinden bir bireyin yada avukatının

bulunmamış olmasından dolayı, bu tanıkların sorgulamasına katılamadığını ileri sürmektedir.

Başvuran, sözkonusu soruşturma ve cezai yargılamalar ile ilgili olarak, bunların

askeri makamların isteği doğrultusunda sürdürüldüğünü ve Mikail Ataman’ın intihar ettiği

düşüncesine dayandığını belirtmektedir. Başvurana göre, Askeri Savcı hiçbir zaman Mikail

Ataman’ın ailesinin iddialarını ciddiye almamıştır. Mikail Ataman’ın silahı üzerinde parmak

izi incelemesi yapmak ve olası şüpheliler üzerinde yakından ateş sonucu oluşan kimyasal

izlerin bulunup bulunmadığını kontrol etmek üzere kimsenin görevlendirilmemiş olması bu

ilgisizliğin birer göstergesi niteliğindedir. Askeri Mahkeme de, soruşturmaları genişletmeyi

düşünmeden dava dosyası üzerinden sorunu çözmekle yetinerek aynı şekilde davranmıştır.

Sonuç olarak, Mikail Ataman’ın psikolojik sorunlarının var olduğunun bilindiğinin

altını çizen başvuran, Mevki Hastanesi’nin psikolojik servisince yapılan muayeneye ilişkin

raporda “hastanın yalnız gelmemesi uygundur” ifadesi yer almaktadır. Bu türden bir ifade, o

an Mikail Ataman’ın yalnız başına hareket edemeyecek durumda olduğunun göstergesidir.

Her ne olursa olsun, psikoloji servisi tarafından hazırlanan 19 Kasım 1998 tarihli rapor, asker

olan Mikail Ataman’ın psikolojik tedavi gördüğünü kanıtlamaktadır ve bunun yetkililer

tarafından bilinmemesi mümkün değildir.

2. Hükümet

Öncelikle, Mikail Ataman’ın Komutanı tarafından öldürüldüğüne dair iddia ile ilgili

olarak Hükümet, bu iddianın, mevcut davada yürütülen cezai soruşturma sırasında ortaya

çıkan delillerle çürütüldüğünü belirtmektedir. Bu konuda, olayın meydana geldiği gün,

yalnızca, aralarında maktulün de bulunduğu askerlerin garaja girdiği konusunda ikna

olabilmek için Savcı tarafından alınan ifadeleri incelemek yeterli olacaktır. Diğer yandan,

Mikail Ataman’ı öldürmek gibi bir düşüncesi bulunmayan U. adlı Komutan, Mikail Ataman’a

karşı hiçbir şekilde saldırgan bir tutum içerisinde olmamış; aksine, askerin romatizmalarından

yakınması üzerine, onu askeri bir operasyondan muaf tutmuş ve izin talebine karşı

çıkmamıştır.

6

Hükümet, dava konusu ölüm ile ilgili olarak yürütülen soruşturmanın etkisiz ve

yetersiz olduğu iddiası ile ilgili olarak, soruşturmaların büyük bir dikkatle ve özen

gösterilerek sürdürüldüğünü belirtmektedir. Hükümet, dava dosyasına atıfta bulunarak, bu

davada, soruşturmaların hemen başlatıldığına dikkat çekmektedir. Bu bağlamda, olay yeri

keşifleri, iki otopsi ve silah incelemesi yapılmıştır. Spesifik konularda araştırma yapmakla

görevli komisyonlar da dahil olmak üzere, Askeri ve Sivil Savcılar mümkün olan bütün

araştırmaları yapmış ve ayrım yapmaksızın, Mikail Ataman’ın babasının, kardeşinin ve

yakınlarının da ifadesi dahil olmak üzere, herkesin ifadesine başvurmuştur. Oysa yapılan

araştırmalarda, Mikail Ataman’ın ölümünde bir başka kişinin olası sorumluluğu bulunduğu

ortaya çıkmamıştır. Bunun üzerine Cumhuriyet Savcılığı muhakemenin men’i kararı

vermiştir. Bu karar Askeri Mahkeme tarafından da onaylanmıştır.

Hükümet, Mikail Ataman’ın psikolojik durumunu dikkate almayan askeri makamların

ihmalkâr davrandığı iddiası ile ilgili olarak, ilgili dönemde Mikail Ataman’ın endişe verici bir

tutumunun bulunmadığını ifade etmektedir. Biri hariç bütün arkadaşları, Mikail Ataman’ın

sorunlarından haberdar olmadıklarını belirtmişlerdir. Mikail Ataman yalnızca bir defa grip

nedeniyle birliğin doktoruna gitme talebinde bulunmuştur. Mikail Ataman, rehberlik

hizmetine gittiğinde ise yalnızca ailevi sorunlarından bahsetmiştir. Bunun dışında, başvuranın

iddiasının aksine, Mikail Ataman ne hastalık istirahatı ne de özel bir tedavi talebinde

bulunmuştur. 4 Kasım 1997 tarihinde, Mikail Ataman kendi imkanları ile Kars Askeri

Hastanesi’ne gitmiştir. Mikail Ataman’ın cebinde bulunan rapordan, doktorların genç askerin

psikiyatri servisinde muayene edilmesini ve muayene sonuçlarından birliğinin haberdar

edilmesini istedikleri anlaşılmaktadır. Fakat Mikail Ataman hiçbir zaman sözkonusu servise

gitmemiş ve birliğine bu konuda bilgi vermemiştir.

Hükümet, yukarıda yer alan ifadeler ışığında, Mikail Ataman’ın ölümü ile ilgili olarak,

askeri makamlardan kaynaklanan herhangi bir öznel ya da nesnel sorumluluk ya da

ihmalkârlığın bulunmadığını belirtmektedir.

B. AİHM’nin takdiri

1. Başvuranın oğlunun ölümü

a. Kasıtlı öldürme

AİHM, AİHS’nin 2. maddesinin Sözleşme’nin temel maddeleri arasında yer aldığını

ve 3. madde ile birlikte Avrupa Konseyi’ni oluşturan demokratik toplumların temel

değerlerinden birisi olarak benimsendiğini hatırlatır (Bkz., Çakıcı-Türkiye, no: 23657/94 ve

Finucane – Birleşik Krallık, no: 29178/95). Mahkeme ayrıca, 2. madde ile tanınan güvencenin

önemini teslim ederek, yaşam hakkına ilişkin şikayetler söz konusu olduğunda bunlara büyük

bir titizlik gösterilerek bir görüş oluşturulması gerektiğini belirtir (Bkz., Ekinci-Türkiye, no:

25625/94).

AİHM, iki tarafın yorumlarının, AİHS’nin 2. maddesi açısından davanın olaylarından

çıkarılacak sonuçlar konusunda farklılık gösterdiğine dikkat çeker.

AİHM, mevcut davada ortaya çıkan soruları dava dosyasında yer alan belgeler

ışığında, özellikle de Hükümet tarafından sunulan ve yürütülen soruşturmalar ve tarafların

sunduğu görüşlere ilişkin belgeler çerçevesinde inceleyecektir. Bu kanıtları

değerlendirebilmek için AİHM, kanıtlara ilişkin “her türlü makul şüphenin ötesinde bulunma”

7

ölçütünden yararlanacaktır. Fakat bu türden bir kanıt yeterince ciddi, sarih ve uygun bir dizi

göstergeden veya yanlışlığı kanıtlanmamış karinelerden kaynaklanabilir. Öte yandan

kanıtların araştırılması esnasında tarafların tutumları gözönünde bulundurulabilir

(Bkz.,mutatis mutandis, İrlanda-Birleşik Krallık).

Başvurana göre, oğlu Mikail Ataman subaylardan biri tarafından kasıtlı olarak

öldürülmüştür.

AİHM, bu iddiaların somut ve kanıtlanabilir olgulara dayanmadığını ve bir tanığın

beyanatıyla ya da diğer kanıt unsurlarıyla kesin bir yargıya ulaştıracak şekilde

desteklenmediğini gözlemlemektedir.

Aksine, dosyada yer alan unsurlardan, Mikail Ataman’ın intihar ettiği anlaşılmaktadır.

Olayın meydan geldiği gece, Mikail Ataman diğer iki askerle birlikte garajda nöbet

tutmaktaydı. Diğer iki asker garajın ön tarafında Mikail ise garajın arka tarafından nöbet

tutmaktaydı. İki asker silah sesi duyduklarında Mikail Ataman’ın nöbet tuttuğu yere doğru

gitmişlerdir. Mikail Ataman’ı yerde üzerinde G3 piyade tüfeği ile yerde yatarken

bulmuşlardır.

Olaydan haberdar edilen Askeri Savcı hemen olay yerine gelmiştir. Kan birikintisine

7,62 mm. uzaklıkta Mikail Ataman’ın tüfeğine ait olan bir mermi kovanı bulunmuştur. Bu

tüfekle bir el ateş edildiği doğrulanmıştır.

Mikail Ataman’ın cesedi üzerinde yapılan iki otopsi ve kıyafetleri üzerinde yapılan

incelemeler Mikail Ataman’ın yakın mesafeden ateş edilmesi sonucu öldüğü doğrulanmıştır.

Bununla birlikte, Mikail Ataman’ın askeri ya da devlet hastanelerinde psikiyatrik tedavi

gördüğü belirtilmiştir.

Mikail Ataman ile birlikte aynı bölgede nöbet tutan iki asker, nöbet tuttukları süre

boyunca garaja giren kimse olmadığını, kavga ya da fısıltı sesi duymadıklarını belirtmişlerdir.

Askerler, garaja birinin girdiği düşünülse bile, kaçmasının mümkün olmadığını ifade

etmişlerdir.

Bu noktada, başvuranın cinayete ilişkin iddiaları gerçekte varsayımlara dayanmaktadır

ve bu iddialar Mikail Ataman’ın intihar sonucu öldüğünü gösteren kanıt unsurlarının

doğruluğu konusunda şüphe uyandıracak nitelikte değildir.

b. Gözetim zorunluluğu

Mahkeme, AİHS’nin 2. maddesinin ilk cümlesinin, Devletlere, kasten ve usulsüz

olarak ölüme sebebiyet vermekten kaçınma ve yargı yetkileri altında olan kişileri korumak

amacıyla gerekli tüm tedbirleri alma zorunluluğunu getirdiğini hatırlatmaktadır. O halde,

AİHM’nin görevi, mevcut davada, başvuranın oğlunun hayatının gereksiz olarak tehlikeye

atılmasını engellemek için, Devlet’in gerekli olan tüm tedbirleri alıp almadığını tespit etmek

olacaktır (Bkz. L.C.B.-Birleşik Krallık, Derleme Hükümler ve Kararlar). Mahkeme aynı

zamanda, AİHS’nin 2. maddesinin, belirli koşullarda, yetkili mercilere, üçüncü kişilerin

eylemlerine ya da bazı özel koşullarda kendi eylemlerine karşı korumaları amacıyla

uygulamaya ilişkin tedbirleri almalarını içeren pozitif yükümlülük yüklediğini hatırlatır

(Tanrıbilir-Türkiye, no:21422/93).

8

Bununla birlikte, bu zorunluluk, yetkili mercilere dayanılmaz ve aşırı bir yük

yüklemeden yorumlanmalıdır. Bu değerlendirme yapılırken, güvenlik güçlerinin, toplum

içinde görevlerini yerine getirirken karşılaştıkları zorluklar, insan davranışlarının önceden

bilinmesinin mümkün olmaması da gözönüne alınmalıdır. Bu noktada, yaşamı tehlikeye

atabilecek olası her türlü tehdit, AİHS uyarınca yetkili mercilere, tehdidi önlemek amacıyla

somut tedbirler alma zorunluluğunu getirmemektedir (Tanrıbilir ve Kenan-Birleşik Krallık

no:27229/95).

AİHM, kendilerine silah verilen askerlerin gözetlenmesi ve bu kişilerin intihar

etmelerinin önlenmesi konusundaki görevleri çerçevesinde, bir askerin yaşam hakkını koruma

zorunluluğunu ihmal ettikleri iddiası karşısında, sözkonusu yetkililerin, askerin bu türden bir

eylemde bulunabileceğini bildikleri ve yetkileri dahilinde, bu tehlikeyi bertaraf edebilecek

tedbirleri almadıkları hususunda ikna olunması gerektiği kanaatindedir. AİHM için ve 2.

madde ile güvence altına alınan hak gözönüne alındığında, bir başvuranın, bilinen ya da

bilinmesi gereken hayati bir tehlikenin oluşabilmesini önlemek için yetkililerin, kendilerinden

makul olarak beklenen her şeyi yerine getirmediklerini göstermesi yeterli olmaktadır. Burada,

cevabı, davaya ilişkin koşulların bütününden çıkacak olan bir soru sözkonusudur. Bu nedenle

AİHM bu hususları inceleyecektir.

AİHM, yukarıda yer alan hususlar ışığında, yetkili mercilerin, Mikail Ataman’ın

intihar etmesi için ortada gerçek ve ani bir tehlike olduğunu bilip bilmediklerini ya da

bilmeleri mi gerektiğini; şayet ilk sorunun cevabı olumlu ise bu riskin önlenmesi için

sözkonusu mercilerin, kendilerinden makul olarak beklenen her şeyi yerine getirip

getirmediklerini araştırmıştır.

AİHM, mevcut davada, olay gecesi başvuranın oğlu olan ve dolu bir tüfeği bulunan

Mikail Ataman’ın nöbet tuttuğunu not etmektedir. Burada ortaya çıkan soru, Mikail

Ataman’ın psikolojik durumunun, özellikle de eline ölüme sebebiyet verebilecek bir silah

verilerek nöbet tutması ve aktif askerlik hizmetini yapması için tehlike arz edebileceğinin,

yetkili merciler tarafından bilinip bilinmemesi yada bilinmesinin gerekip gerekmediği

sorusudur. AİHM, Mikail Ataman’ın intihardan iki ay önce psikolojik rahatsızlıklar

yaşadığını gözlemlemektedir. Mikail Ataman, Malatya’da inzibat tarafından kendisini

kaybetmiş bir haldeyken yakalanmıştır. Malatya Askeri Hastanesi’nde Mikail Ataman’a

sakinleştirici iğne yapılmıştır. Malatya’da askeri doktor, Mikail Ataman’ı Ankara’da bulunan

Mevki Hastanesi’nin psikiyatri servisine sevk etmeyi uygun görmüştür. Özel bir klinikten geri

çevrilmesi üzerine ilgilinin, Ankara’da bulunan Mevki Hastanesi’nde hasta kaydı yapılmıştır.

Psikiyatri servisince düzenlenen raporda, Mikail Ataman’da anksiyete sendromu teşhis

edildiği belirtilmiştir. Uzmanlara göre, bu rahatsızlıkların artmış olması durumunda, Mikail

Ataman’ın, birliğinin bulunduğu bölgenin askeri kurumunda tedavi görmesi ve üstlerine bilgi

verilmesi gerekirdi. O halde Mikail Ataman’ın sağlık durumu, kendisine silah verilmesinin

yaratabileceği riskin bertaraf edilmesi için, dikkatli bir gözetim yapılmasını gerektirmekteydi.

Mikail Ataman’ın sağlık durumu dikkate alındığında, askeri makamların makul olarak

kendilerinden beklenebilecek şekilde davranıp davranmadıkları sorusu ortaya çıkmaktadır.

Hükümet bu konuda AİHM tarafından sorulan, Ankara’da bulunan askeri hastane

tarafından düzenlenen raporun, Mikail Ataman’ın üstlerine ulaştırılıp ulaştırılmadığı sorusunu

cevapsız bırakmıştır. Bununla birlikte, bu soruya verilecek cevap her ne olursa olsun AİHM

iki ihtimalin bulunduğunu gözlemlemektedir. Mikail Ataman’ın üstlerine bu raporu

ulaştırmamışlarsa doktorların ihmalkarlıkları ya da Mikail Ataman’ın sağlık durumundan

9

haberdar oldukları halde Mikail Ataman’a silah teslim eden üstlerinin ihmalkarlıkları

sözkonusudur. Bu nedenle, yetkililer sorumluluklarını yerine getirmemişlerdir zira yetkililer

Mikail Ataman’ın silah taşımasına bile engel olabilecek türden psikolojik bir durum içerisinde

bulunduğu gerçeğini gerektiği gibi algılayamamışlardır.

AİHM, aynı zamanda maktulün asker olduğunu ve askerlik hizmetini yerine

getirdiğini gözlemlemektedir. Devlet’in, hayatı tehlikede olan kişileri korumak amacıyla

önleyici tedbirler alması zorunluluğu ışığında, silah taşınmasını gerektiren askerliğin

yapılmasını zorunlu kılan Devlet’in özel bir dikkat göstermesi ve psikolojik rahatsızlıkları

bulunan askerler için askeri koşullara uygun bir tedavi öngörmesi beklenebilir (Kılınç ve

diğerleri - Türkiye, no: 40145/98). Mevcut davada, askerlik hizmeti sırasında intiharları

önlemek amacıyla Devlet tarafından uygulanan süreç, Mikail Ataman’ın tedavi görmesi ile

işlemeye başlamıştır. Fakat sonrasında, yetkililerden makul olarak beklenebilecek, ilgilinin

ölümüne sebebiyet verebilecek bir silah taşımasına engel olmak gibi somut önlemler

alınmamıştır.

AİHM, bu çerçevede AİHS’nin 2. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir.

2. Ulusal makamlar tarafından yürütülen soruşturmalar

AİHM, AİHS’nin 2. maddesi ile öngörülen yaşam hakkının korunması

yükümlülüğünün, 1. madde uyarınca “kendi yetki alanı içinde bulunan herkese bu

Sözleşme’nin (...)de belirtilen hak ve özgürlükleri tanı[ması]” şeklinde Devlete düşen genel

görevle birlikte, zor kullanmaya başvurmanın bir kimsenin ölümüne yol açması halinde etkin

bir soruşturma yürütülmesi anlamına geldiğini ve bunu şart koştuğunu hatırlatır (Bkz. mutatis

mutandis, McCann ve diğerleri-Birleşik Krallık, 27 Eylül 1995 tarihli karar, Kaya-Türkiye, 19

Şubat 1998 tarihli karar, Derleme, ve Tanrıbilir).

AİHM, yukarıda bahsedilen yükümlülüğün, yalnızca, ölüme bir Devlet görevlisinin

neden olduğunun tespit edildiği durumlar için geçerli olmadığını vurgular. Zira yetkili

mercilerin ölüm olayından haberdar edilmeleri, ölümün meydana geldiği koşullar hakkında

Sözleşme’nin 2. maddesinden kaynaklanan etkin bir soruşturma yürütme yükümlülüğünü

ipso facto doğurur (Bkz., mutadis mutandis, Ergi-Türkiye, 28 Temmuz 1998 tarihli karar,

Derleme, Yaşa-Türkiye, 2 Eylül 1998 tarihli karar, Derleme, Hugh Jordan-Birleşik Krallık,

no: 24746/94, ve A. ve diğerleri-Türkiye, no:30015/96, 27 Temmuz 2004).

Yürütülen soruşturma aynı zamanda sorumluların tespit edilip nihayetinde

cezalandırılmalarını sağlayacak şekilde etkili olmalıdır (Oğur-Türkiye, n^o21594/93). Burada

sözkonusu olan sonuca değil, araçlara ilişkin bir yükümlülüktür. Yetkili mercilerin, olaylara

ilişkin delillerin, özellikle de görgü tanıklarının ifadelerinin, polislerin elde ettiği bilimsel ve

teknik verilerin, gerektiğinde maktulün vücudundaki zedelenmeleri tam ve belirgin bir şekilde

gösterecek bir otopsi sonucunun ve hastanede yapılan gözlemlerin nesnel bir

değerlendirmesinin toplanabilmesi için makul olarak kendilerine açık olan tedbirleri almaları

gerekmektedir (Bkz. örneğin, Salman-Türkiye, no:21986/93, Tanrıkulu-Türkiye, no:23763/94,

Gül-Türkiye, no: 22676/93, 14 Aralık 2000 tarihli karar).

Mevcut davada, soruşturmadan sorumlu mercilerin girişimleri tartışmaya mahal

vermemektedir.

10

Soruşturma dosyasında yer alan unsurlardan, Mikail Ataman’ın cesedinin

bulunmasından hemen sonra Askeri Savcı’nın olay yerine geldiği anlaşılmaktadır. Olay

yerinde bulunan kovan ve maktulün silahı üzerinde inceleme yapılmıştır. Mikail Ataman’ın

cesedi üzerinde ayrıntılı bir otopsi yapılmıştır. Askeri Savcı hazırlık soruşturması yapmıştır.

Bu soruşturma çerçevesinde, cesedi bulan askerlerin ve maktulün üstlerinin, arkadaşlarının ve

ailesinin ifadelerine başvurulmuştur. Ayrıca, Askeri Savcı, Adıyaman Savcılığı aracılığıyla

Mikail Ataman’ın psikolojik durumu ve kişiliği hakkında bilgi edinmiştir. Olayın meydana

geldiği gece nöbet düzenlemesi, U. adlı Komutanın maktule karşı ve askerlerine karşı

tutumları da üç uzmandan oluşan heyet aracılığıyla soruşturma konusu olmuştur.

Buna karşılık, Askeri Savcı tarafından yürütülen soruşturmanın yetersizliği, Savcı’nın

Ankara’da bulunan Askeri Hastane’nin psikiyatri servisi ile maktulün üstleri arasındaki

iletişim kopukluğunun nedenlerini araştırmaması hususunda ortaya çıkmaktadır. Bu konu ile

ilgili olarak yapılacak bir araştırma, yetkili mercilerden her birinin sorumluluklarının tespit

edilmesi bakımından belirleyici olabilirdi. Soruşturma sonucunda alınacak olan kararlar,

sağlık personelinin, Mikail Ataman’ın psikolojik durumu hakkında askeri birliğe bilgi verme

konusunda bir ihmalinin bulunup bulunmadığına, ya da ihmalin, askerin sağlık durumundan

haberdar olan ve Mikail’e verilen silahı geri almayan üstlerinden kaynaklandığına karar

verilmesine bağlı olarak değişiklik gösterebilirdi.

Mikail Ataman’ın sağlık durumuna ilişkin bilgi verilmesinde, sağlık personelinin ya

da askeri üstlerinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığının tespit edilebilmesi amacıyla bir

soruşturma yapılmamış olmasını dikkate alan AİHM, Savunmacı Devlet’in, başvuranın

oğlunun ölümü hakkında etkili ve eksiksiz bir soruşturma yürütüme görevini yerine

getirmediğine kanaat getirmektedir.

Sonuç olarak, AİHS’nin 2. maddesi bu bakımdan ihlal edilmiştir.

II. AİHS’NİN 8. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

Başvuran, AİHS’nin 8. maddesine atıfta bulunarak, yaşadığı psikolojik sorunlar

yüzünden, Mikail Ataman’ın askerdeyken karşı karşıya bulunduğu tehdit nedeniyle kendisinin

ve ailesinin içerisinde bulunduğu endişeden şikayetçi olmaktadır.

AİHS’nin 2. maddesinin ihlal edildiği yönündeki kararını dikkate alan AİHM, bu

şikayetin ayrıca incelenmesinin gerekli olmadığına kanaat getirmiştir.

III. AİHS’NİN 13. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

Başvuran, AİHS’nin 13. maddesine atıfta bulunarak oğlunun ölümünden sonra etkili

ve yeterli bir soruşturma yürütülmediğinden şikayetçi olmaktadır.

Hükümet, başvuranın iddiaları üzerine adli askeri mercilerin etkili ve derinlemesine bir

soruşturma başlattıklarını. Yürütülen soruşturmada, çok sayıda ifade, belge ve rapora

başvurulduğunu belirtmektedir. Soruşturma sırasında, Mikail Ataman’ın ölümünde,

komutanının hatası olduğunu doğrulayacak herhangi bir delil bulunamamıştır.

AİHM, AİHS’de yer alan hak ve özgürlükler iç hukukta ne şekilde tanınmış olursa

olsun, Sözleşme’nin 13. maddesinin, bu hak ve özgürlüklerden iç hukukta yararlanılmasını

sağlayacak yolların varlığını güvence altına aldığını hatırlatır. Dolayısıyla Sözleşmeci

11

Devletler, bu hükmün kendilerine getirdiği yükümlülüklere ne şekilde uydukları konusunda

belli bir takdir payından yararlanma hakkına sahip olsalar da, sözkonusu hüküm, AİHS’ye

dayalı “savunulabilir bir şikayetin” içeriğinin incelenmesini ve uygun bir telafinin

sunulmasını sağlayacak bir iç hukuk yolunu zorunlu kılmaktadır. AİHS’nin 13. maddesinden

doğan yükümlülüğün kapsamı, başvuranın Sözleşme uyarınca yaptığı şikayetin niteliğine

bağlı olarak değişmektedir. Bununla birlikte bu maddenin gerektirdiği başvuru yolu hukuken

olduğu kadar pratikte de “etkili” olmalı ve özellikle bu başvuru yolunun kullanılması,

Savunmacı Devlet’in yetkili mercilerinin fiilleri tarafından haksız bir biçimde

engellenmemelidir (Bkz., Aksoy – Türkiye, 18 Aralık 1996 tarihli karar, Derleme, Aydın-

Türkiye, 25 Eylül 1997 tarihli karar, Derleme ve Kaya, adıgeçen karar).

Yaşam hakkının korunmasının arzettiği temel önem dikkate alındığında, AİHS’nin 13.

maddesi, gerektiğinde tazminat ödenmesinin yanı sıra, ölümden sorumlu olanların tespit

edilmesi ve cezalandırılmasına yönelik derin ve etkili araştırmalar yapılmasını şart koşmakta

ve şikayetçinin soruşturma usulüne etkin bir şekilde erişebilmesini içermektedir (Kaya,

adıgeçen karar).

AİHM, mevcut davada sunulan deliller ışığında, maktulün diğer askerler tarafından

öldürüldüğünün ortaya konulmadığına fakat tehlikeli psikolojik bir durumda iken, kendi

tüfeği ile intihar ettiğinin belirtildiğine karar vermiştir. Bu durum yine de, AİHS’nin 2.

maddesine dayanan şikayeti, 13. madde açısından “savunulabilir” olmaktan yoksun

bırakmamaktadır (Bkz. Boyle ve Rice-Birleşik Krallık,27 Nisan 1988 tarihli karar, Kaya,

adıgeçen karar, Yaşa- Türkiye, 2 Eylül 1998 tarihli karar, Derleme). Bu nedenle yetkililerin,

maktulün hangi şekilde öldüğü konusunda etkili bir soruşturma yürütme zorunluluğu

bulunmaktaydı.

AİHM’nin de daha önce belirttiği gibi, yürütülen cezai soruşturma, Mikail Ataman’ın

sağlık durumuna ilişkin bilgilerin iletilmesinde ya da değerlendirilmesinde, sağlık

personelinin ve üstlerinin sorumluluklarının bulunup bulunmadığının tespit edilmesini

sağlayacak bir sonuç doğurmamıştır. Buna bağlı olarak soruşturma, başvuranın oğlunun

ölümüne ilişkin ayrıntılar da sunmamıştır.

Bu koşullar altında, AİHS’nin 2. maddesinden kaynaklanan soruşturma

yükümlülüğünün daha ötesinde şartlar taşıyan 13. maddede öngörüldüğü gibi, etkili bir

soruşturma yürütüldüğü kabul edilemez.

Sonuç olarak, AİHS’nin 13. maddesi ihlal edilmiştir.

IV. AİHS’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA

AİHS’nin 41. maddesinde belirtilen unsurlar.

A.Tazminat

Başvuran, Mikail Ataman’ın ölümünün yol açtığı gelir kaybı nedeniyle 23.959.10

Amerikan Doları tutarında maddi zarara uğradığını iddia etmektedir. Başvuran ayrıca,

kendisinin, Mikail Ataman’ın annesinin ve sekiz kardeşinin uğradığı manevi zarar için

140.000 Amerikan Doları talep etmektedir.

Hükümet, bu iddialara karşı çıkmaktadır.

12

AİHM, maddi tazminat ile ilgili olarak, başvuranın iddialarının kanıtlanmamış ve

belgelendirilmemiş olduğunu not etmektedir. Bu nedenle, bu ad altında tazminat ödenmesine

gerek olmadığına kanaat getirmiştir.

AİHM, manevi tazminatla ilgili olarak, Mikail Ataman’ın ailesinin, AİHS’nin ihlal

edilmesi nedeniyle bir takım acılar yaşamış olabileceklerine kanaat getirmektedir. AİHM

hakkaniyete uygun olarak Mikail Ataman’ın hak sahiplerine 20.000 Euro ödenmesinin makul

olacağına karar vermiştir.

B. Masraf ve Harcamalar

Başvuran, yapılan masraf ve harcamalar için 12.908.08 Amerikan Doları talep

etmektedir. Bu tutarın 8.200 Amerikan Doları avukatlık ücretini, 311 Amerikan Doları

tercüme masraflarını ve 4397,08 Amerikan Doları da çeşitli harcamaları kapsamaktadır.

Başvuran, bu taleplerin çoğunluğu için ilgili belgeleri sunmaktadır.

Hükümet bu iddialara karşı çıkmaktadır.

Mahkemenin bu konudaki içtihadı ve mevcut unsurlar doğrultusunda AİHM, tüm

masraflarla birlikte başvurana, 7.000 Euro ödenmesinin makul olduğuna karar vermiştir.

C. Gecikme Faizi

AİHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz

oranına üç puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AİHM OYBİRLİĞİYLE,

1. Mikail Ataman’ın ölüm koşulları nedeniyle AİHS’nin 2. maddesinin ihlal

edildiğine;

2. Etkili soruşturma yürütülmemiş olması nedeniyle AİHS’nin 2. maddesinin ihlal

edildiğine;

3. AİHS’nin 8. maddesi bakımından herhangi bir sorunun bulunmadığına;

4. AİHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiğine;

5. a) AİHS’nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay

içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL.’ye çevrilmek üzere, her türlü

vergiden muaf tutularak Savunmacı Hükümet tarafından başvurana:

i. manevi tazminat olarak 20.000 Euro (yirmi bin) ödenmesine;

ii.masraf ve harcamalar için 7.000 Euro (yedi bin) ödenmesine;

b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar

Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz

oranının üç puan fazlasına eşit oranda basit faizi ödenmesine;

13

6. Adil tazminata ilişkin diğer taleplerin reddine;

karar vermiştir.

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2 ve 3

maddesine uygun olarak 27 Nisan 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.

14