COUNCIL OF  
EUROPE  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ÜÇÜNCÜ DAĐRE  
ATICI (no.2) - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 31540/02)  
KARAR  
STRAZBURG  
12 Nisan 2007  
Bu karar, AĐHS’nin 44 § 2 Maddesi’nde belirtilen ꢀartlarla kesinlik kazanacaktır, ancak ꢀekle  
iliꢀkin değiꢀiklik yapılabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USULĐ ĐꢀLEMLER  
Davanın nedeni, Türk vatandaꢁı olan Hüseyin Atıcı’nın (“baꢁvuran”), Đnsan Haklarını  
ve Temel Hakları Korumaya Dair Sözleꢁme’nin (“Sözleꢁme”) 34. Maddesi uyarınca, 25  
Temmuz 2002 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti aleyhine Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne  
yaptığı baꢁvurudur (baꢁvuru no: 31540/02).  
OLAYLAR  
DAVA OLAYLARI  
Baꢁvuran, 1970 doğumlu olup, Kocaeli’de ikamet etmektedir.  
Baꢁvuran, 16 Ekim 1992 tarihinde, Dev-Sol’a üye olduğu ꢁüphesiyle, Đstanbul  
Emniyet Müdürlüğü terörle mücadele ꢁubesinde görevli polis memurları tarafından  
yakalanmıꢁ ve gözaltına alınmıꢁtır.  
26 Ekim 1992 tarihinde, baꢁvuranın tutuklu yargılanması talimatını veren Đstanbul  
Devlet Güvenlik Mahkemesi tetkik hakimi huzuruna çıkarılmıꢁtır.  
8 Ocak 1993 tarihinde, Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı,  
baꢁvuran ve diğer on altı sanık aleyhinde, bu kiꢁileri, diğer ꢁeylerin yanı sıra, yasadıꢁı silahlı  
bir örgüte üye olmakla ve Devlet’in anayasal düzenini bozan eylemlere katılmakla suçlayan  
bir ithamname vermiꢁtir. Cumhuriyet Savcısı, Ceza Kanunu’nun 146 § 1 Maddesi  
çerçevesinde, baꢁvuranın ölüm cezasına çarptırılmasını istemiꢁtir.  
2004 yılında, anayasadaki değiꢁiklik sonucu Devlet Güvenlik Mahkemeleri kaldırılmıꢁ  
ve baꢁvuranın davası Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilmiꢁtir.  
2 Mayıs 2005 tarihinde, Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi, baꢁvuranı suçlu bulmuꢁ ve  
ölüm cezasına çarptırmıꢁtır.  
Yargıtay, ilk derece mahkemesinin kararını bozmuꢁtur. Dava, Đstanbul Ağır Ceza  
Mahkemesi huzurunda ertelenmiꢁtir ve hala beklemededir.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 6 § 1 MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢁvuran, kovuꢁturma süresinin, AĐHS’nin 6 § 1 Maddesi’nde öngörülen “makul  
süre” koꢁuluna uygun olmadığından ꢁikayetçi olmuꢁtur.  
Hükümet, bu iddiayı reddetmiꢁtir. Hükümet, baꢁvuran aleyhindeki suçlamaları ve on  
altı davalı ile çok sayıda tanığı içine alan geniꢁ kapsamlı bir duruꢁma düzenlemenin gerekli  
olduğunu göz önünde bulundurarak davanın karmaꢁık olduğunu ileri sürmüꢁtür. Hükümet, bu  
etmenlerin kovuꢁturmanın neden uzun sürdüğünü açıkladığını ve adli makamların ihmalkarlık  
veya geciktirme ile suçlanamayacağını belirtmiꢁtir.  
AĐHM, göz önüne alınması gereken sürenin, baꢁvuranın gözaltına alındığı 16 Ekim  
1992 tarihinde baꢁladığını belirtmektedir. Dava, hala Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’nde  
beklemededir. Bu nedenle, kovuꢁturma on dört yıldan fazla sürmüꢁtür.  
A. Kabuledilebilirlik  
AĐHM, baꢁvurunun AĐHS’nin 35 § 3 Maddesi uyarınca asılsız olmadığını  
belirtmektedir. AĐHM, ayrıca, baꢁvurunun kabuledilmez olması için hiçbir gerekçe  
bulunmadığını belirtmektedir. Bu nedenle, baꢁvurunun kabuledilebilir olduğu sonucuna  
varılmalıdır.  
B. Esaslar  
AĐHM, adli kovuꢁturmanın uzun sürmesinin makul olup olmadığının, dava olayları  
ıꢁığında ve ꢁu kriterlere atfen değerlendirilmesi gerektiğini yinelemektedir: davanın  
karmaꢁıklığı, baꢁvuran ile ilgili makamların tutumu (bkz., birçok diğer makam arasında,  
Pélissier ve Sassi / Fransa [GC], no. 25444/94, § 67, ECHR 1999-II)  
AĐHM, sözkonusu davadakine benzer sorunlar içeren davalarda sıklıkla AĐHS’nin 6 §  
1 Maddesi’nin ihlalini saptamıꢁtır (bkz, Pélissier ve Sassi, yukarıda kaydedilen).  
AĐHM, kendisine sunulan bütün belgeleri inceledikten sonra, sözkonusu davada farklı  
bir sonuca varmak için Hükümet’in kendisini ikna edebilecek herhangi bir kanıt veya iddia  
ortaya atmadığı belirtmektedir. AĐHM, konuyla ilgili içtihadını göz önünde bulundurarak, bu  
davadaki adli kovuꢁturmanın çok uzun sürdüğüne ve “makul süre” koꢁuluna uyulmadığına  
karar vermiꢁtir.  
Bu nedenle, AĐHS’nin 6 § 1 Maddesi’nin ihlali sözkonusudur.  
II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI  
AĐHS’nin 41. Maddesi:  
“Mahkeme iꢁbu Sözleꢁme ve protokollarının ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢁmeci  
Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun  
bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
Baꢁvuran, manevi tazminat olarak 25,000 Euro (EUR) talep etmiꢁtir.  
Hükümet, bu miktara itiraz etmiꢁtir.  
AĐHM, yalnızca bir ihlalin saptanmasıyla tazmin edilemeyecek olan kovuꢁturmanın  
uzun sürmesinden dolayı, baꢁvuranın manevi zarar görmüꢁ olabileceği görüꢁündedir. Bu  
nedenle, AĐHM, adil bir temele dayanarak, baꢁvurana bu bağlamda 9,600 Euro ödenmesine  
karar vermiꢁtir.  
B. Masraf ve Giderler  
Baꢁvuran, avukatlık ücretleri için 3,000 Euro talep etmiꢁtir. Baꢁvuran, ayrıca, konuyu  
AĐHM’nin takdirine bırakarak, AĐHM önünde yapmıꢁ olduğu masraf ve giderler için  
kendisine belli bir miktar ödenmesini talep etmiꢁtir.  
Hükümet, herhangi bir belgeyle kanıtlanmadığı gerekçesiyle baꢁvuranın talebine itiraz  
etmiꢁtir.  
AĐHM’nin içtihadına göre, masraf ve giderlerin ancak gerçekten ve gerektiği ꢁekilde  
yapıldığının kanıtlanması ve miktar olarak makul olması durumunda, bu miktar baꢁvurana  
geri ödenir. AĐHM, sözkonusu davada, baꢁvuranın talebini destekleyen herhangi bir belge  
sunmadığını belirtmektedir. Bu nedenle, AĐHM, bu bağlamda herhangi bir miktar ödenmesini  
uygun görmemektedir.  
C. Gecikme Faizi  
AĐHM, gecikme faizinin, Avrupa Merkez Bankası’nın uyguladığı faiz oranına üç puan  
eklemek suretiyle oluꢁacak faiz oranına göre belirlenmesini uygun bulmuꢁtur.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢁvurunun geri kalan kısmının kabuledilebilir olduğuna,  
2. AĐHS’nin 6 § 1 Maddesi’nin ihlal edildiğine;  
3. (a) davalı Devlet’in, manevi tazminat olarak, baꢁvurana, AĐHS’nin 44 § 2 maddesi  
uyarınca bu kararın kesinlik kazandığı tarihten itibaren üç ay içinde, 9,600 EUR (dokuz bin  
altı yüz euro) ve bu miktara konulabilecek bütün vergileri ödemesine (bu miktar, ödeme  
tarihinde uygulanan kur üzerinden Türk Lirası’na çevrilecek);  
(b) ödeme tarihine kadar yukarıda bahsedilen üç ayın dolması halinde, yukarıdaki  
miktarların üzerine, Avrupa Merkez Bankası’nın gecikme döneminde uyguladığı faiz oranına  
üç puan eklemek suretiyle oluꢁacak faiz oranına eꢁit miktarda basit faizin ödenmesine karar  
vermiꢀtir.  
4. Baꢁvuranın adil tazmin talebinin geri kalan kısmının reddine karar vermiꢀtir.  
Đꢁbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢁ olup 12 Nisan 2007 tarihinde, Đçtüzüğün 77.  
Maddesi’nin 2 ve 3. fıkraları uyarınca yazılı olarak tebliğ edilmiꢁtir.  
Santiago QUESADA  
Bölüm Sekreteri  
Boštjan M. ZUPANČIČ  
Baꢁkan