COUNCIL

AVRUPA

OF EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

CEMĐL AYDIN – TÜRKĐYE

(Baꢀvuru no. 8537/05)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

15 Haziran 2010

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir.

ꢁekli düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 8537/05 no’lu davanın nedeni, Cemil Aydın

(“baꢀvuran”) adlı Alman vatandaꢀının, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 21 ꢁubat 2005

tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (“Avrupa

Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin - AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ oldukları baꢀvurudur.

OLAYLAR

DAVANIN KOꢀULLARI

1952 doğumlu baꢀvuran Nürnberg’de ikamet etmektedir.

Sözkonusu tarihte T.C. Nürnberg Baꢀkonsolosluğu’nda çalıꢀan baꢀvuran 2 Ekim 1998

tarihinde, iꢀvereni Türk Dıꢀiꢀleri Bakanlığı tarafından görevini kötüye kullandığı gerekçesiyle

iꢀten çıkarılmıꢀtır.

Baꢀvuran 18 Aralık 1998 tarihinde Dıꢀiꢀleri Bakanlığı hakkında haksız iꢀten

çıkarıldığı iddiasıyla Ankara Đdare Mahkemesi’nde tazminat davası açmıꢀtır.

Mahkeme 16 Kasım 1999 tarihinde davayı reddetmiꢀtir.

Danıꢀtay 26 Mart 2002 tarihinde 16 Kasım 1999 tarihinde kararı onamıꢀtır.

Danıꢀtay 18 Mayıs 2004 tarihinde baꢀvuranın düzeltme talebini reddetmiꢀtir.

HUKUK

I. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢀvuran davanın süresinin AĐHS’nin 6/1 maddesinde belirtilen “makul süre”

koꢀuluyla örtüꢀmediğinden ꢀikayetçi olmuꢀtur. Hükümet bu talebe itiraz etmiꢀtir.

Göz önünde bulundurulacak zaman baꢀvuranın Ankara Đdare Mahkemesi’nde dava

açtığı 18 Aralık 1998 tarihinde baꢀlamıꢀ, Danıꢀtay’ın 18 Mayıs 2004 tarihinde baꢀvuranın

düzeltme talebini reddetmesiyle sona ermiꢀtir. Dolayısıyla dava iki yargı aꢀamasında beꢀ yıl

beꢀ ay sürmüꢀtür.

AĐHS’nin 35. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun

olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka bir gerekçe altında da kabuledilemezlik unsuru

bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.

AĐHM bu davadakine benzer meselelerin ele alındığı davaları incelemiꢀ, AĐHS’nin 6/1

maddesinin ihlal edildiğini tespit etmiꢀtir (örn. bkz. Narin – Türkiye, 18907/02 ve

Karakullukçu – Türkiye, 49275/99). Davanın bütün olarak süresi göz önünde

bulundurulduğunda, AĐHM, mevcut davada farklı bir sonuca ulaꢀılması için gerekçe

görememektedir. Buna göre AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.

II. AĐHS’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐA EDĐLEN DĐĞER MADDELERĐ

Baꢀvuran AĐHS’nin 6. maddesi çerçevesinde, ulusal yargı makamlarının davanın

olaylarını etraflıca değerlendirmedikleri ve yalnızca idari makamların argümanlarını göz

önünde bulundurdukları için adil yargılanmadığından ꢀikayetçi olmuꢀtur. Baꢀvuran ayrıca

davasının kendi ifadesine göre hakkaniyete uygun olmayan bir biçimde reddedilmesinin

AĐHS’nin 7. maddesi çerçevesinde “daha ağır ceza” teꢀkil ettiğini iddia etmiꢀtir. Son olarak,

AĐHS’nin 8. ve 10. maddeleri kapsamında, özel hayat ve aile hayatına saygı ve ifade

özgürlüğünün, açtığı davanın hakkaniyete uygun olmayan bir biçimde reddedilmesi nedeniyle

ihlal edildiğini iddia etmiꢀtir.

Öte yandan AĐHM, dava dosyasında bu hükümlerin ihlal edildiği biçiminde

yorumlanabilecek hiçbir unsur görmemektedir. Bu ꢀikayetlerin açıkça dayanaktan yoksun

olduğu ve AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4. fıkraları uyarınca reddedilmesi gerektiği

anlaꢀılmaktadır.

III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI

AĐHS’nin 41. maddesine göre:

“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek

Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde,

hakkaniyete uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”

A. Tazminat

Baꢀvuran maddi ve manevi tazminat olarak 1.000.000 Euro talep etmiꢀtir.

Hükümet bu talebe itiraz etmiꢀtir.

AĐHM, tespit edilen ihlal ile meydana geldiği iddia edilen maddi zarar arasında illiyet

bağı görmemektedir, bu nedenle bu talebi reddeder. Öte yandan, hakkaniyete uygun surette,

baꢀvurana 2.400 Euro manevi tazminat ödenmesine karar verir.

B. Yargılama gideri

Baꢀvuran ayrıca ulusal mahkemelerde meydana gelen mahkeme masrafları için 10.500

Euro ödenmesini talep etmiꢀlerdir.

Hükümet bu taleplere itiraz etmiꢀtir.

AĐHM’nin içtihadına göre, yargılama giderleri, ancak gerçekliği ve gerekliliği

kanıtlandığı ve makul bir meblağ olduğu takdirde baꢀvurana geri ödenir. Bu davada, AĐHM,

baꢀvuranın taleplerini destekleyici hiçbir belge sunmadığı kanısındadır. Buna göre AĐHM bu

baꢀlık altında tazminat ödenmemesine hükmeder.

C. Gecikme Faizi

AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz

oranına üç puanlık bir artıꢀın eklenmesinin uygun olduğuna karar vermiꢀtir.

AĐHM YUKARIDAKĐ GEREKÇELERE DAYANARAK, OYBĐRLĐĞĐYLE

1. Davanın süresine iliꢀkin ꢀikayetin kabuledilebilir, baꢀvurunun geri kalanının

kabuledilemez olduğuna;

2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;

3. (a) Savunmacı Devlet’in, baꢀvurana, AĐHS’nin 44. maddesinin 2. fıkrası uyarınca

kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme gününde geçerli olan kur

üzerinden Türk Lirası’na çevirerek, uygulanabilecek her türlü vergiyle beraber, 2400

Euro (iki bin dört yüz Euro) manevi tazminat ödemesine:

(b) Yukarıda anılan üç aylık sürenin aꢀılmasından ödeme gününe kadar geçen süre için

Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranına üç puan

eklemek suretiyle elde edilecek oranın gecikme faizi olarak uygulanmasına;

4. Baꢀvuranın adil tazmin taleplerinin kalan kısmının reddine,

KARAR VERMĐꢀTĐR.

Đꢀbu karar Đngilizce hazırlanmıꢀ, AĐHM Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3. fıkraları

uyarınca 15 Haziran 2010 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.

François Elens-Passos

Zabıt Katibi Yardımcısı

Françoise Tulkens

Baꢀkan