CONSEIL DE  
L'EUROPE  
AVRUPA  
KONSEY
Đ
 
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
BAKIRCIOĞLU VE DĐĞERLERĐ - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 41123/04)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
20 Mayıs 2010  
Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 / 2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup  
ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2010. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan ve (41123/04) baꢀvuru no’lu davanın nedeni bu  
ülkenin on beꢀ vatandaꢀının (baꢀvuranlar) 2 Eylül 2004 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları  
Mahkemesi’ne Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ  
olduğu baꢀvurudur. Ayrıntılar mevcut karar ekinde yer almaktadır.  
Baꢀvuranlar Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Đstanbul Barosu  
avukatlarından H. Bakırcıoğlu tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
Baꢀvuranlar Đstanbul’da ikamet etmektedir.  
Baꢀvuranların anne tarafından dedesi R.Y. 1949 yılında bütün taꢀınmazlarını oğullarına  
satmıꢀtır.  
R.Y. 15 Ocak 1974 tarihinde vefat etmiꢀtir.  
Baꢀvuranlar 12 Nisan 1979 tarihinde dava açmıꢀ, dedelerinin taꢀınmazlarını oğullarına satıꢀını  
gerçekleꢀtirmesiyle muvazaalı bir fiili oluꢀturduğunu, bu yolla baꢀvuranların annesini  
mirastan aktif olarak yoksun bırakmayı amaçladığını öne sürmüꢀtür.  
Kafta Kadastro Mahkemesi 22 Kasım 2001 tarihli bir karar ile baꢀvuranların bu talebini  
reddetmiꢀtir.  
Yargıtay 5 Kasım 2002 tarihinde bu hükmü bozmuꢀ ve davayı ilk derece mahkemesine  
göndermiꢀtir.  
Baꢀvuranlar tarafından yapılan karar düzeltme baꢀvurusu 3 Mart 2003 tarihinde  
reddedilmiꢀtir.  
Dava iç hukuktaki mahkemeler önünde halen derdesttir.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuranlar yargılama sürecinin uzunluğunun AĐHS’nin 6/1 maddesinde öngörülen «makul  
süre» ilkesinin ihlalini oluꢀturduğunu ileri sürmektedir.  
Hükümet kabuledilebilirlik hususunda davanın iç hukukta halen sürmesi dolayısıyla iç hukuk  
yollarının tüketilmediği itirazında bulunmaktadır. Hükümet altı ay kuralına uyulmadığı  
gerekçesiyle AĐHM’yi baꢀvuruyu reddetmeye davet etmektedir.  
AĐHM Hükümetin itirazını reddetmekte, yerleꢀik içtihadından ileri gelen kıstaslar ve  
mahkemeye sunulan delillerin tamamı ıꢀığında bu ꢀikayetin esastan incelenmesi gerektiğine  
itibar etmektedir (Bkz. diğer birçokları arasında, Abdulaziz Danıꢀ-Türkiye no: 23573/02, 16  
Haziran 2009). AĐHM, ayrıca herhangi bir kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit eder.  
Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.  
2
Esasa iliꢀkin dikkate alınması gereken dönem Türkiye’nin AĐHM’ye bireysel baꢀvuru hakkını  
kabul ettiği 28 Ocak 1987 tarihinde baꢀlamaktadır. Bu tarihte yargılama ilk derece  
mahkemesinde yaklaꢀık 7 yıl 10 aydan bu yana devam etmekteydi. Bununla birlikte, bu son  
tarihten itibaren geçen sürenin makul olup olmadığını değerlendirmek için davanın hangi  
aꢀamada olduğunun dikkate alınması gerekir (Bkz. Yazıcıoğlu-Türkiye no: 43709/98, 2 Ekim  
2007). Mevcut halde, AĐHM’ye sunulan delil unsurları ıꢀığında davanın halen ilk derece  
mahkemesinde sürdüğü anlaꢀılmaktadır, bu süreç iki dereceli yargılama için 23 yıldan  
fazladır.  
AĐHM yargılama süresinin makul olup olmadığının davanın ꢀartları ıꢀığında ve özellikle de  
davanın karmaꢀıklığı, baꢀvuranın ve ilgili mercilerin tutumu gibi, içtihadında yerleꢀmiꢀ  
ölçütlere bakılarak değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatır (Bkz. diğer birçokları arasında,  
Frydlender-Fransa kararı, no: 30979/96).  
AĐHM daha önce de benzer sorunları ortaya koyan baꢀvuruları incelediğini ve AĐHS’nin 6/1  
maddesinin ihlal edildiği sonucuna vardığını hatırlatmaktadır (sözü edilen Frydlender).  
AĐHM kendisine sunulan bütün unsurları incelemiꢀ ve Hükümetin bu davada farklı bir sonuca  
ulaꢀmasını sağlayacak ikna edici hiçbir tespit ve delil sunmadığını tespit etmiꢀtir. AĐHM bu  
konudaki yerleꢀik içtihadını göz önünde bulundurarak sözkonusu yargılama sürecinin aꢀırı  
olduğuna ve «makul süre» koꢀulunu karꢀılamadığına itibar etmektedir.  
Bu nedenle AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 13. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuranlar yargılamanın aꢀırı uzun sürmesine karꢀılık iç hukukta etkili bir baꢀvuru yolu  
bulunmadığından yakınmakta bu bağlamda AĐHS’nin 13. maddesini ileri sürmektedir.  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun  
olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru  
bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.  
AĐHM esas ile ilgili olarak, Tendik vd.-Türkiye kararında (no: 23188/02, 22 Aralık 2005)  
yargılama sürecinin aꢀırı uzunluğuna karꢀın Türk Hukuku’nun herhangi bir baꢀvuru yolu  
sunmaması dolayısıyla AĐHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiği sonucuna vardığını hatırlatır.  
Mevcut baꢀvuruda daha önce alınan bu sonucun dıꢀına çıkılmasını gerektirecek istisnai bir  
durum sözkonusu değildir.  
Bu nedenle AĐHS’nin 13. maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuranlar AĐHS’nin 41. maddesi ile ilgili olarak 509.682 Euro maddi tazminat ve 152.000  
Euro manevi tazminat talep etmektedir.  
Hükümet bu meblağlara karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM tespit edilen ihlal kararı ile öne sürülen maddi tazminat talebi arasında bir illiyet bağı  
kuramamakta ve bu talebi reddetmektedir. Buna karꢀın, baꢀvuranların belirli bir ölçüde manevi  
3
zarara uğradıklarını kabul etmekte ve baꢀvuranlara manevi tazminat olarak ortaklaꢀa 15.600  
Euro ödenmesini kararlaꢀtırmaktadır.  
Baꢀvuranlar iç hukuktaki ve AĐHM önündeki yargılama giderleri için 40.226 Euro talep  
etmekte, bu yönde Đstanbul Barosunun avukatlık ücret tarifesini, avukatları tarafından çalıꢀma  
ve giderler için hazırlanan dekontu sunmaktadır.  
AĐHM, AĐHS’nin 41. maddesi gereğince yargılama masraf ve giderleri ile ilgili olarak bir  
baꢀvuranın gerçekliğini, gerekliliğini kanıtladığı makul miktarlardaki yargı giderlerini elde  
edebileceğini anımsatır. Ayrıca, yargı giderleri tespit edilen ihlal ile ilintili olduğu ölçüde  
karꢀılanabilmektedir (Bkz. örneğin, Beyeler-Đtalya (Adil tatmin) kararı, no: 33202/96, 28 Mayıs  
2002; ꢁahin-Almanya no: 30943/96).  
AĐHM mahkemeye sunulan deliller ve sözü edilen kıstaslar ıꢀığında yargılama masraflarına  
iliꢀkin taleplerin aꢀırı olduğunu kaydetmekte ve iç hukuktaki yargı giderleri için baꢀvuranlara  
ortaklaꢀa 1.000 Euro ve AĐHM önünde yapılan giderler için 1.000 Euro ödenmesini  
kararlaꢀtırmaktadır.  
AĐHM gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına  
uyguladığı orana üç puanlık bir artıꢀın ekleneceğini kaydetmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢀvurunun kalan kısmının kabuledilebilir olduğuna;  
2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ve 13. maddesinin ihlal edildiğine;  
3. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak ödeme tarihindeki döviz kuru  
üzerinden TL’ ye çevrilmek üzere, Savunmacı Devlet tarafından:  
i. baꢀvuranlara ortaklaꢀa 15.600 (on beꢀ bin altı yüz) Euro manevi tazminat  
ödenmesine;  
ii. yargılama masraf ve harcamaları için baꢀvuranlara ortaklaꢀa 2.000 (iki bin) Euro  
ödenmesine;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;  
4. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢁTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragraflarına uygun olarak 20 Mayıs 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.  
4
EK  
(Baꢀvuranların adları ve doğum tarihleri)  
1. Perihan BAKIRCIOĞLU, 1947 doğumlu.  
2. Güneꢀ AKSOY (KUTLU), 1968 doğumlu.  
3. Mehmet Zeki KUTLU, 1969 doğumlu.  
4. Ömer KUTLU, 1974 doğumlu.  
5. Hacı Yusuf KUTLU, 1972 doğumlu.  
6. Kasım KUTLU, 1959 doğumlu.  
7. Nazım KUTLU, 1930 doğumlu.  
8. Türkan GERGERLĐ (KUTLU), 1967 doğumlu.  
9. Fidan OKYOL (KUTLU), 1965 doğumlu.  
10. Sümer GÜÇLÜ (KUTLU), 1957 doğumlu.  
11. Yüksel BAKIRCIOĞLU, 1963 doğumlu.  
12. ꢁükrü KUTLU, 1930 doğumlu.  
13. Sevim BOYACI (BAKIRCIOĞLU), 1950 doğumlu.  
14. Meryem BAKIRCIOĞLU, 1960 doğumlu.  
15. Kadriye DEMĐRCĐGĐL (BAKIRCIOĞLU), 1956 doğumlu.  
5