COUNCIL  
OF EUROPE  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
BAKIRCI VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no. 41902/04)  
KARAR  
STRAZBURG  
13 Ekim 2009  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde  
kesinleꢀecektir. ꢁekli düzeltmelere tâbi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
BAKIRCI VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
USUL  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 41902/04 no’lu davanın nedeni Aziz Bakırcı,  
Zekiye Çirkinoğlu (Bakırcı), Sabri Bakırcı ve Laetitia Cardier (Sabiha) Bakırcı adlı dört T.C.  
vatandaꢀının (“baꢀvuranlar”) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (“AĐHM”) 8 Eylül 2004  
tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına Đliꢀkin Sözleꢀme’nin (“AĐHS”)  
34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuranlar, AĐHM önünde Đstanbul Barosu avukatlarından Hakan Bakırcıoğlu ve  
Erkan Bakırcıoğlu tarafından temsil edilmiꢀtir.  
OLAYLAR  
DAVA KOꢁULLARI  
Baꢀvuranlar sırasıyla 1951, 1950, 1964 ve 1962 doğumludur. Đlk üç baꢀvuran  
Türkiye’de, dördüncü baꢀvuran ise Fransa’da yaꢀamaktadır. Baꢀvuru, Adıyaman ilinde yer  
alan birtakım arsaların mülkiyetine iliꢀkin olarak baꢀvuranlar ve bir üçüncü ꢀahıs arasındaki  
ihtilafla ilgilidir.  
A. Kahta Asliye Hukuk Mahkemesi önündeki dava  
21 ꢁubat 1980 tarihinde baꢀvuranlar bir üçüncü ꢀahsın arsalarını kanunsuz olarak iꢀgal  
ettiği gerekçesiyle dava açmıꢀlar, iꢀgalin durdurulmasını talep etmiꢀlerdir. 16 Nisan 1997  
tarihinde mahkeme görevsizlik kararı vererek dava dosyasını Kahta Kadastro Mahkemesi’ne  
göndermiꢀtir.  
B. Kahta Kadastro Mahkemesi önündeki dava  
Bu arada 8 Nisan 1997 tarihinde üçüncü ꢀahıs baꢀvuranlara karꢀı Kahta Kadastro  
Mahkemesi’nde bir dava açarak arsaların adına tescil edilmesini talep etmiꢀtir.  
14 Nisan 1997 tarihinde Orman Genel Müdürlüğü de aynı mahkemede bir dava açarak  
baꢀvuranlara ait parsellerden birinin orman arazisi olarak düzenlenerek Hazine adına tescil  
edilmesini talep etmiꢀtir. Mahkeme, davaları 2 Eylül 1997 tarihinde birleꢀtirmiꢀtir.  
6 Temmuz 2000 tarihinde Kahta Kadastro Mahkemesi arsaların kısmen baꢀvuranlar  
adına kaydedilmesine karar vermiꢀ, baꢀvuranlar ve Orman Genel Müdürlüğü kararı temyize  
götürmüꢀtür. 29 Ocak 2001 tarihinde Yargıtay, arsaların tamamının baꢀvuranlar adına tescil  
edilmesi gerektiğine hükmederek kararı bozmuꢀ ve dava dosyasını Kahta Kadastro  
Mahkemesi’ne geri göndermiꢀtir.  
17 Nisan 2003 tarihinde Kahta Kadastro Mahkemesi bozma kararına uyarak arsaların  
baꢀvuranlar adına tescil edilmesine karar vermiꢀtir.  
15 Aralık 2003 tarihinde Yargıtay kararı onamıꢀ, üçüncü ꢀahsın karar düzeltme talebini  
13 Temmuz 2004 tarihinde reddetmiꢀtir.  
1
BAKIRCI VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
HUKUK  
I. AĐHS’nin 6/1 MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢀvuranlar, yargılama süresinin AĐHS'nin 6/1 maddesinde öngörülen “makul süre”  
ꢀartına uymadığını öne sürmüꢀler, Hükümet bu iddiaya karꢀı çıkmıꢀtır.  
AĐHM, dikkate alınması gereken sürenin Türkiye’nin AĐHM’ye bireysel baꢀvuru  
hakkını tanıdığı 28 Ocak 1987 tarihinde baꢀladığını kaydeder. Ancak sözkonusu tarihten  
itibaren geçen sürenin uygunluğu değerlendirilirken o tarihte yargılamanın hangi aꢀamada  
olduğu dikkate alınmalıdır (bkz. ꢁahiner – Türkiye, no. 29279/95). Sözkonusu tarihte dava  
halihazırda 7 yıl sürmüꢀtür. Sözkonusu süre, 13 Temmuz 2004 tarihinde sona ermektedir.  
Dolayısıyla süre, iki yargı aꢀamasında yaklaꢀık 17 buçuk yıldır.  
A. Kabuledilebilirlik  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun  
olmadığını kaydeden AĐHM, baꢀvuruda baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik  
unsuru bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.  
B. Esas  
AĐHM yargılama süresinin uygunluğunun davanın ꢀartları ıꢀığında, özellikle de davanın  
karmaꢀıklığı ile baꢀvuran ve ilgili mercilerin tutumu ve davanın taraflar için taꢀıdığı önem  
gibi, içtihadında yerleꢀmiꢀ ölçütler dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini yineler (bkz.  
birçok içtihadın yanı sıra Frydlender – Fransa [BD], no. 30979/96).  
AĐHM, somut baꢀvurudakine benzer sorunlar ortaya çıkaran davalarda sıklıkla  
AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğini tespit etmiꢀtir (bkz. Frydlender, yukarıda anılan).  
Tarafına sunulan tüm delilleri inceleyen AĐHM, somut davada farklı bir sonuca  
ulaꢀmasını sağlayacak ikna edici hiçbir tespit ve delilin Hükümet tarafından sunulmadığı  
kanaatindedir. AĐHM, konu ile ilgili içtihadını dikkate alarak somut davada yargılama  
süresinin aꢀırı olduğu ve AĐHS’nin 6/1 maddesinde öngörülen “makul süre” ꢀartına uymadığı  
görüꢀündedir.  
Bu nedenle AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 13. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢀvuranlar AĐHS'nin 13. maddesine dayalı olarak, Türkiye’de uzun yargılama  
sürelerine itiraz edilebilecek bir mahkeme olmadığını öne sürmüꢀ, Hükümet ise görüꢀlerinde  
sözkonusu ꢀikâyete yer vermemiꢀtir.  
AĐHM bu ꢀikâyetin daha önce ele alınan ꢀikâyetle bağlantılı olması nedeniyle benzer  
ꢀekilde kabuledilebilir bulunması gerektiğini kaydeder.  
AĐHM, AĐHS'nin 13. maddesi ile, AĐHS’nin 6/1 maddesinde belirtilen davaların makul  
bir süre içerisinde görülmesi gereğinin ihlal edildiği yönünde bir iddia bulunması halinde  
2
BAKIRCI VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
ulusal bir makamda etkili bir baꢀvuru yolunun güvence altına alındığını hatırlatır (bkz. Kudla  
– Polonya [BD], no. 30210/96). Bu nedenle, Türkiye’de böyle bir baꢀvuru yolu  
bulunmamasının daha önceki davalarda incelendiğini ve bu durumun AĐHS'nin 13. maddesine  
aykırı olduğuna karar verildiğini kaydeder (bkz. diğerlerinin yanı sıra Daneshpayeh – Türkiye,  
no. 21086/04). AĐHM, mevcut davada farklı bir sonuca ulaꢀmak için gerekçe tespit  
etmemektedir.  
Dolayısıyla AĐHM mevcut davada baꢀvuranların, AĐHS'nin 6/1 maddesinde  
öngörüldüğü üzere, davalarının makul bir süre içerisinde görülmesi haklarını onaylayan bir  
karar elde edebilecekleri bir iç hukuk yolu bulunmaması nedeniyle AĐHS'nin 13. maddesinin  
ihlal edildiği kanaatindedir.  
III. AĐHS’NĐN DĐĞER MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢀvuranlar AĐHS'nin 3. maddesine dayanarak uzun yargılama süresinin kendilerinde  
sıkıntıya yol açtığını ve toplumdaki itibarlarının dava nedeniyle zarar gördüğünü öne  
sürmüꢀtür. Ayrıca aynı olaylara iliꢀkin olarak AĐHS'nin 14. maddesini de dile getirmiꢀtir.  
Baꢀvuranlar son olarak 1 No’lu Protokolün 1. maddesine dayanarak yargılama sonucunda  
taꢀınmazlarının iꢀgalini ancak kısmen durduran bir sonuç elde ettiklerini belirtmiꢀtir.  
AĐHM, sözkonusu ꢀikâyetleri incelemiꢀ ve elinde bulunan deliller ıꢀığında ve ꢀikâyet  
konusu hususların kendi yetki alanında bulunduğu kadarıyla AĐHS ve Protokollerinde  
güvence altına alınan hak ve özgürlüklerden herhangi birinin ihlal edilmediğini tespit etmiꢀtir.  
Dolayısıyla bu ꢀikâyetlerin AĐHS'nin 35. maddesinin 3. ve 4. paragrafları uyarınca açıkça  
dayanaktan yoksun olmaları nedeniyle reddedilmeleri gerekmektedir.  
IV. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI  
AĐHS’nin 41. maddesine göre:  
“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek  
Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde,  
hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
Baꢀvuranlar ortaklaꢀa olmak üzere 98,000 TL (yaklaꢀık 46,000 Euro) maddi ve 10,000  
TL (yaklaꢀık 4,750 Euro) manevi tazminat talebinde bulunmuꢀtur.  
Hükümet, baꢀvuranların taleplerini dayanaksız olarak değerlendirmiꢀtir.  
AĐHM, tespit edilen ihlal ile talep edilen maddi tazminat arasında illiyet bağı  
kuramamaktadır; bu nedenle talebi reddeder. Ancak baꢀvuranlara ortaklaꢀa talep ettikleri  
manevi tazminat miktarının tamamının (4,750 Euro) ödenmesini uygun bulmaktadır.  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuranlar ayrıca AĐHM önündeki masraf ve giderlere karꢀılık olarak 2,000 TL  
(yaklaꢀık 950 Euro) ödenmesini talep etmiꢀlerdir.  
3
BAKIRCI VE DĐĞERLERĐ – TÜRKĐYE KARARI  
Hükümet aꢀırı olarak değerlendirdiği talebe karꢀı çıkmıꢀtır.  
AĐHM’nin içtihadına göre bir baꢀvuran, ancak masrafların gerçekten ve gerektiği için  
yapıldığı ve miktarın makul olduğu kanıtlanmıꢀ ise bunları geri almaya hak kazanmaktadır.  
Sözkonusu davada baꢀvuranlar AĐHM'ye taleplerini destekleyen belge ibraz etmemiꢀler ve bu  
nedenle talep ettikleri masrafları gerçekten yaptıklarını kanıtlayamamıꢀlardır. Dolayısıyla  
AĐHM yargılama masraf ve giderlerine dair ödeme yapılmamasına hükmeder.  
C. Gecikme faizi  
AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine  
uyguladığı orana üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun olduğuna karar  
vermiꢀtir.  
BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. AĐHS'nin 6/1 ve 13. maddelerine dayalı ꢀikâyetlerin kabuledilebilir olduğuna, baꢀvurunun  
kalan kısmının ise kabuledilemez olduğuna;  
2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;  
3. AĐHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiğine;  
4. (a) Savunmacı devletin baꢀvuranlara, AĐHS’nin 44/2 maddesi uyarınca kararın kesinleꢀtiği  
tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihinde geçerli olan kur üzerinden Türk Lirasına  
çevrilmek üzere ortaklaꢀa:  
(i) 4,750 (dört bin yedi yüz elli) Euro manevi tazminat;  
(ii) bu miktara uygulanabilecek her tür vergiyi ödemesine;  
(b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten ödemenin yapılmasına kadar geçen süre için Avrupa  
Merkez Bankası’nın marjinal kredilere uyguladığı faiz oranına üç puan eklemek suretiyle  
elde edilecek oranın gecikme faizi olarak uygulanmasına;  
5. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragrafları uyarınca 13 Ekim 2009 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.  
4