COUNCIL

OF EUROPE

AVRUPA

KONSEYĐ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

BALLIKTAꢀ – TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢀvuru no. 7070/03)

KARAR

STRAZBURG

20 Ekim 2009

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde

kesinleꢀecektir. ꢁekli düzeltmelere tâbi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

BALLIKTAꢀ – TÜRKĐYE KARARI

USUL

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 7070/03 no’lu davanın nedeni Burcu Ballıktaꢁ adlı

T.C. vatandaꢁının (“baꢁvuran”) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (“AĐHM”) 3 Ocak 2003

tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına Đliꢁkin Sözleꢁme’nin (“AĐHS”)

34. maddesi uyarınca yapmıꢁ olduğu baꢁvurudur.

Baꢁvuran, AĐHM önünde Đstanbul Barosu avukatlarından Ercan Kanar tarafından temsil

edilmiꢁtir.

OLAYLAR

DAVA KOꢀULLARI

Baꢁvuran 1978 doğumludur ve Ankara’da yaꢁamaktadır. 6 Mart 2000 tarihinde

Bulgaristan’dan Türkiye’ye giriꢁ yaparken Edirne’de jandarma tarafından yakalanmıꢁ ve

gözaltına alınmıꢁtır. Aynı gün düzenlenen yakalama tutanağına göre baꢁvuran avukat yardımı

ve ailesine bilgi verme hakları konusunda bilgilendirilmiꢁtir. Ancak belgede ayrıca,

baꢁvuranın yakalanmasına neden olan suçun Devlet Güvenlik Mahkemeleri’nin yetki alanına

girmesi halinde, sadece gözaltı süresinin hakim tarafından uzatılması ya da bir cezaevinde

tutuk altına alınmasına karar verilmesi durumunda avukat yardımı alabileceği belirtilmiꢁtir.

Baꢁvuran tutanağı, bir talebi olmadığını yazarak imzalamıꢁtır.

Baꢁvuran gözaltında tutulduğu jandarma karakolunda sorgulanmıꢁ, 7-9 Mart 2000

tarihleri arasında kendisinden 8 sayfalık ifade alınmıꢁtır. Baꢁvuran ifadesinde PKK adına

faaliyetlerde bulunduğunu itiraf etmiꢁtir.

9 Mart 2000 tarihinde baꢁvuran Adli Tıp Kurumu Edirne ꢁubesinde muayene edilmiꢁ,

düzenlenen rapora göre baꢁvuranın vücudunda yaralanma ya da kötü muamele izine

rastlanmamıꢁtır.

Aynı tarihte önce savcı, daha sonra ise Edirne Sulh Ceza Mahkemesi’ne çıkarılmıꢁtır.

Savcı ve hakime verdiği ifadelerde de PKK mensubu olduğunu kabul eden baꢁvuran,

tutuklanarak cezaevine konmuꢁtur.

Baꢁvuran, bu 3 ifadede sorgu sırasında bir avukat tarafından temsil edilmek istemediğini

ifade etmiꢁtir.

Đstanbul DGM savcısı, hazırladığı 3 Nisan 2000 tarihli iddianamede baꢁvuranın

ifadelerine atıfla, baꢁvuranın yasadıꢁı PKK örgütü mensubu olduğu iddialarına yer vermiꢁtir.

Baꢁvuran hakkındaki ceza yargılaması Đstanbul DGM önünde baꢁlamıꢁ, baꢁvuran bir

avukat tarafından temsil edilmiꢁtir.

Baꢁvuran, 22 Haziran 2000 tarihinde yapılan ilk duruꢁmada hakkındaki iddiaları

reddetmiꢁ ve 9 Mart 2000 tarihinde savcı ve hakim karꢁısına çıkarılmadan önce jandarmanın,

suçlamaları kabul etmemesi halinde jandarma karakoluna geri götürülüp tekrar iꢁkence

göreceğini söylediklerini ifade etmiꢁtir. Hakkındaki suçlamaları bu nedenle kabul ettiğini

belirtmiꢁ, 9 Mart 2000 tarihli, iꢁkence izine rastlanmadığını belirten adli tıp raporu kendisine

1

BALLIKTAꢀ – TÜRKĐYE KARARI

sorulduğunda raporun jandarma görevlileri tarafından dövülmeden ve tecavüzle tehdit

edilmeden önce hazırlandığını belirtmiꢁtir. Gözaltı sırasında jandarmalarca çırılçıplak

soyulduğunu ve sorgu sırasında avukat yardımından faydalanmak isteyip istemediğinin

kendisine sorulmadığını söylemiꢁtir.

29 Ağustos 2000 tarihli ikinci duruꢁmada baꢁvuran, jandarma karakolunda uğradığını

iddia ettiği kötü muameleyi detaylandıran kendi el yazısıyla kaleme alınmıꢁ bir mektup

sunmuꢁtur. Baꢁvuranın avukatı, baꢁvuranın sorgusunun hukuka aykırı ꢁekilde gerçekleꢁtiğini

ve yasalara uygun olarak elde edilmemiꢁ ifadelerin kabul edilemeyeceğini, jandarma

karakolundaki ve 9 Mart 2000 tarihinde savcı ve hakim tarafından alınan ifadeler haricinde

baꢁvuran aleyhine delil bulunmadığını iddia etmiꢁtir.

Baꢁvuranın avukatı ayrıca jandarma tutanağında bahsi geçen “sorgu kaseti”nin

dinlenmesini talep etmiꢁ ancak mahkeme ellerinde böyle bir kaset bulunmadığı gerekçesiyle

talebi reddetmiꢁtir.

9 Ekim 2001 tarihinde baꢁvuran üzerine atılı suçlardan mahkûm edilmiꢁ ve 12 yıl 6 ay

hapis cezasına çarptırılmıꢁtır. Birinci derece mahkemesi, baꢁvuranı mahkûm ederken

kendisinin jandarma karakolunda ve 9 Mart 2000 tarihinde savcı ve hakime verdiği ifadeleri

ve aynı zamanda 1998 yılında yargılanan E.ꢀ. adlı ꢁahsın ifadelerini dikkate almıꢁtır.

Baꢁvuran mahkûmiyet kararını temyize götürmüꢁ, birinci derece mahkemesi kararının

yeterince gerekçelendirilmediğini ve hukuka uygun olmayan deliller kullanılarak mahkûm

edildiğini savunmuꢁtur.

8 Temmuz 2002 tarihinde Yargıtay kararı onamıꢁtır.

Mevcut baꢁvurunun savunmacı Hükümete tebliğ edildiği tarihte Hükümetten, sözkonusu

“sorgu kaseti”nin bir kopyasının AĐHM'ye gönderilmesi talep edilmiꢁtir. Baꢁvuran tarafından

AĐHM'ye gönderilen belgelerin incelenmesinden, Dıꢁiꢁleri Bakanlığı’nın kasetin AĐHM'ye

iletilmesi amacıyla elde edilmesini Adalet Bakanlığı’ndan talep ettiği, ancak kaseti yargı

makamlarına ibraz etmesi istenen jandarmanın 21 Mayıs 2008 tarihli yazısında “kasetin

Edirne Cumhuriyet Baꢁsavcılığı’na teslim edildiğine dair herhangi bir tutanağa

rastlanmadığı”nın ifade edildiği anlaꢁılmıꢁtır.

HUKUK

I. AĐHS’NĐN 3. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢁvuran, AĐHS'nin 3. maddesine aykırı olarak jandarma karakolunda kötü muamele

gördüğünü öne sürmüꢁ, Hükümet görüꢁe karꢁı çıkmıꢁtır.

A. Kabuledilebilirlik

AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde sözkonusu ꢁikâyetin dayanaktan

yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ꢁikâyetin baꢁka açılardan bakıldığında da

kabuledilemezlik unsuru taꢁımadığını tespit eder. Bu nedenle ꢁikâyet kabuledilebilir

niteliktedir.

2

BALLIKTAꢀ – TÜRKĐYE KARARI

B. Esas

Baꢁvuran, jandarma karakolundaki gözaltı sırasında gözlerinin bağlandığını, çırılçıplak

soyulduğunu ve tecavüzle tehdit edildiğini iddia etmiꢁtir. Jandarmaya ifade vermeden önce bir

doktor tarafından muayene edildiğini öne sürmüꢁtür. Ayrıca sorgusunun kaydedildiği ve kötü

muamele iddialarını kanıtlayabilecek kasetin yetkililer tarafından AĐHM'ye özellikle

iletilmediğini öne sürmüꢁtür.

Hükümetin görüꢁlerine göre 9 Mart 2000 tarihli muayene raporu baꢁvuranın kötü

muameleye uğramadığını kanıtlamaktadır. Ayrıca baꢁvuran, tecavüzle tehdit edildiği yönünde

soyut iddialarda bulunmanın haricinde, uğradığını iddia ettiği kötü muamelenin ayrıntılarını

hiçbir zaman ulusal mercilere vermemiꢁtir. Bu türde soyut iddialar ceza kovuꢁturması

açılması için yeterli değildir.

1. Kötü muamele iddiası

AĐHM baꢁvuranın, iddialarını desteklemek üzere sorgusu sırasında kaydedilen bir

kasete dayandığını ve 9 Mart 2000 tarihli muayene raporunun sorgudan önce düzenlendiğini

ifade ettiğini kaydeder. Hükümet, muayene raporuna göre baꢁvuranın iddialarının dayanaksız

olduğunu değerlendirmiꢁtir.

AĐHM, Hükümetin atıfta bulunduğu doktor raporunun ayrıntıdan yoksun olduğu ve kötü

muamele iddialarıyla ilgili davaların incelenmesinde düzenli olarak dikkate aldığı, hem

Avrupa Đꢁkence ve Đnsanlık Dıꢁı veya Aꢁağılayıcı Muamele veya Cezaları Önleme

Komitesi’nin (AĐÖK) tavsiye ettiği standartlar (bkz. diğer kararların yanı sıra Akkoç –

Türkiye, no. 22947/93 ve 22948/93) hem de Đstanbul Protokolü’nde belirtilen ilkelerin büyük

oranda gerisinde kaldığı kanısındadır (bkz. Batı vd. – Türkiye, no. 33097/96 ve 57834/00). Bu

nedenle AĐHM, sözkonusu doktor raporunun baꢁvuranın kötü muameleye uğradığını

kanıtlayan ya da yalanlayan bir delil olarak kabul edilemeyeceği kanaatindedir.

Baꢁvuranın sorgusunun kaydedildiği kasete iliꢁkin olarak AĐHM, Hükümetten

sözkonusu kasetin bir kopyasını göndermelerini özellikle istediğini, ancak Hükümetin talebe

yanıt vermeyip konuyla ilgili olarak yapılan resmi yazıꢁmalara dahi değinmediğini, bu

yazıꢁmaların AĐHM'ye nihayetinde baꢁvuran tarafından gönderildiğini gözlemler. Dolayısıyla

Hükümet, mevcut mevzunun belirlenmesinde önemli bir unsur olabilecek [delilin] varlığını

hiçbir aꢁamada açıkça reddetmemiꢁtir. Ne var ki AĐHM, delilin bu yönünü baꢁvuranın

iddiaları hakkında ulusal makamlarca yapılan soruꢁturmanın etkililiğini incelerken ele almayı

daha yerinde bulduğundan Hükümetin bu konuda AĐHM'ye yardımcı olmamasından

çıkarımlar yapmayı gerekli görmemektedir.

Baꢁvuranın iddialarını destekleyen baꢁka deliller bulunmaması karꢁısında AĐHM,

baꢁvuranın uğradığını iddia ettiği kötü muameleye iliꢁkin olarak AĐHS'nin 3. maddesinin esas

yönünden ihlal edilmediği kanaatindedir.

2. Ulusal makamların baꢀvuranın kötü muamele iddialarına cevabı

AĐHM, AĐHS'nin 3. maddesinin yetkililerin “savunulabilir” ve “makul ꢁüphe doğuran”

kötü muamele iddialarını soruꢁturmalarını zorunlu kıldığını hatırlatır (bkz. özellikle

Salmanoğlu ve Polattaꢀ – Türkiye, no. 15828/03 ve o kararda belirtilen diğer davalar).

Soruꢁturma, sorumluların belirlenmesi ve cezalandırılmasını sağlar nitelikte olmalıdır. Aksi

takdirde iꢁkence, insanlık dıꢁı ya da onur kırıcı ceza veya iꢁlemlere iliꢁkin genel yasak, temel

3

BALLIKTAꢀ – TÜRKĐYE KARARI

önemine rağmen uygulamada etkisiz olacak ve kimi durumlarda devlet görevlilerinin, fiili bir

dokunulmazlıkla, kontrolleri altında bulunanların haklarını suistimal etmeleri mümkün

olacaktır (bkz. Assenov vd., Raporlar 1998-VIII).

Baꢁvuran tarafından birinci derece mahkemesine iki defa verilen bilgi dikkate

alındığında AĐHM Hükümetin, baꢁvuranın iddialarının soyut ve ayrıntıdan yoksun olduğu ve

bu nedenle ulusal mercilerce soruꢁturmaya değer görülmediği görüꢁüne katılmamak

durumundadır. Bu nedenle baꢁvuranın kötü muamele iddialarının, AĐHS'nin 3. maddesinin

özünde yer alan gereklere uygun, etkili bir soruꢁturma yapılmasını gerektirdiği kanaatindedir.

Bu bağlamda AĐHM, daha önceki kararlarında etkili bir soruꢁturma zorunluluğunun ortaya

konulduğunu hatırlatır (bkz. mutatis mutandis, Batı vd., yukarıda anılan).

Ancak AĐHM, somut davada etkili bir soruꢁturma yapıldığı konusunda ikna olmamıꢁtır.

Birinci derece mahkemesi veya baꢁka bir soruꢁturma makamı tarafından baꢁvuranın sürekli ve

ayrıntılı kötü muamele iddiaları konusunda sorgulanması yönünde bir giriꢁimde

bulunulmamıꢁtır. Benzer ꢁekilde soruꢁturma makamları baꢁvuranı sorgulayan jandarma

görevlilerinin sorgulanması seçeneğini değerlendirmemiꢁ görünmektedir. Ayrıca Hükümet,

baꢁvuranın, sorgusunun kaydedildiğini iddia ettiği kasetin varlığı veya yeri konusunda sessiz

kalmıꢁtır. Mevcut ise, böyle bir kaset baꢁvuranın iddialarının doğru olup olmadığına açıklık

getirebilirdi.

Ulusal makamların baꢁvuranın kötü muamele iddialarını soruꢁturmak için en temel

adımları dahi atmamıꢁ olması dikkate alındığında AĐHM, yetkililerin, yukarıda bahsedilen ve

AĐHS'nin 3. maddesinin özünde yer alan pozitif yükümlülüğü tamamen hiçe saymıꢁ

olduklarına hükmeder.

Bu nedenle AĐHS'nin 3. maddesi usul yönünden ihlal edilmiꢁtir.

II. AĐHS’NĐN 5. VE 6. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢁvuran, AĐHS'nin 5/3 maddesine dayanarak jandarma karakolundaki sorgusu

esnasında avukat yardımı alamadığını öne sürmüꢁ, ayrıca 6/1 maddesine dayanarak hukuk dıꢁı

elde edilmiꢁ delillerin aleyhine kullanılmıꢁ olması nedeniyle adil yargılanmadığını

savunmuꢁtur.

AĐHM, bu ꢁikâyetlerin sadece, AĐHS'nin 6/1 maddesi ile bağlantılı olarak 6/3 (c)

maddesine göre incelenmesinin daha uygun olacağı düꢁüncesindedir.

Hükümet, baꢁvuranın görüꢁlerine karꢁı çıkmıꢁtır.

A. Kabuledilebilirlik

AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde sözkonusu ꢁikâyetlerin dayanaktan

yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ꢁikâyetlerin baꢁka açılardan bakıldığında da

kabuledilemezlik unsuru taꢁımadığını tespit eder. Bu nedenle ꢁikâyetler kabuledilebilir

niteliktedir.

4

BALLIKTAꢀ – TÜRKĐYE KARARI

B. Esas

Hükümet, baꢁvuranın ifadelerine atıfta bulunarak gözaltındayken veya gözaltı sonunda

savcı ve sulh ceza hakimi önüne çıkarıldığında avukat yardımı istemediğini savunmuꢁtur. Her

halükârda baꢁvuran, hakkındaki yargılama boyunca bir avukat tarafından temsil edilmiꢁtir.

AĐHM öncelikle, avukat yardımından yararlanmak istemediği iddia edilen ifadesine

karꢁın, baꢁvuranın gözaltına alındığı dönemde 3842 sayılı yasanın 31. maddesi uyarınca,

Devlet Güvenlik Mahkemeleri’nin yetki alanına giren suçlarla bağlantılı olarak yakalanan

ꢁahısların avukata eriꢁim hakkına sistematik kısıtlamalar getirilmiꢁ olduğunu kaydeder (bkz.

Çimen – Türkiye, no. 19582/02). Aslında bu durum, baꢁvuranın ancak gözaltı süresinin

uzatılması ya da tutuklanması halinde bir avukat talep edebileceğinin belirtildiği 6 Mart 2000

tarihli tutuklama raporunda görülebilir. AĐHM bu nedenle baꢁvuranın gözaltındayken ya da

savcı ve Sulh Ceza Mahkemesi önüne çıkarıldığında avukat yardımı talep etmesinin sonuçsuz

kalacağı kanaatindedir.

AĐHM, Salduz – Türkiye ([BD], no. 36391/02) davasında ortaya konulan temel ilkeleri

hatırlatır. Somut davayı da sözkonusu ilkeler ıꢁığında inceleyecektir.

AĐHM, bir avukat hazır bulunmadan alınan ifadelerinin doğruluğu ve içeriği baꢁvuran

tarafından reddedilmiꢁ olsa da bu ifadelerin birinci derece mahkemesi tarafından baꢁvuranı

mahkûm etmekte kullanıldığı görüꢁündedir.

Dolayısıyla mevcut davada baꢁvuran, jandarma karakolundaki gözaltı sırasında avukata

eriꢁimine getirilen kısıtlamadan ꢁüphesiz etkilenmiꢁtir. Bu nedenle ne sonradan bir avukat

tarafından sağlanan adli yardım ne de müteakip yargılamanın çekiꢁmeli niteliği daha önce

meydana gelen noksanları giderebilmiꢁtir.

Sonuç olarak AĐHM, soruꢁturmanın ilk aꢁamalarında avukat bulunmayıꢁının baꢁvuranın

savunma haklarını, telafisi mümkün olmayacak ꢁekilde etkilediğini tespit etmiꢁtir.

Baꢁvuranın kötü muamele iddiaları hakkında bir soruꢁturma yapılmamıꢁ olması

konusunda AĐHS'nin 3. maddesine dayalı olarak vermiꢁ olduğu hükmü dikkate alan AĐHM, 3.

maddeye aykırı olarak elde edildiği iddia edilen delillerin kullanılmasının da baꢁvuran

hakkındaki yargılamanın adilliğine zarar verip vermediğinin ayrıca incelenmesine gerek

görmemektedir.

Bu nedenle baꢁvuranın soruꢁturmanın ilk safhalarında avukat yardımından

yararlanamaması sebebiyle AĐHS'nin 6/1 maddesiyle bağlantılı olarak 6/3 (c) maddesi ihlal

edilmiꢁtir.

III. AĐHS’NĐN DĐĞER MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢁvuran AĐHS'nin 5/3 maddesine dayalı olarak ailesinin, yakalanması ve gözaltına

alınması konusunda bilgilendirilmediğini öne sürmüꢁtür. Ayrıca AĐHS'nin 6/1 maddesine

dayanarak birinci derece mahkemesinin, isminin E.ꢀ. adlı ꢁahsın ifadelerinde yer aldığı

konusunda yanıldığını iddia etmiꢁtir. Son olarak AĐHS'nin 6/3 (d) maddesine dayanarak

birinci derece mahkemesinin E.ꢀ.’yi tanık olarak dinlememesinden ꢁikâyetçi olmuꢁtur.

5

BALLIKTAꢀ – TÜRKĐYE KARARI

AĐHM, sözkonusu ꢁikâyetleri incelemiꢁ ve elinde bulunan deliller ıꢁığında ve ꢁikâyet

konusu hususların kendi yetki alanında bulunduğu kadarıyla bunların AĐHS ve

Protokollerinde güvence altına alınan hak ve özgürlüklerden herhangi birinin ihlalini ortaya

çıkardığını tespit etmemiꢁtir. Dolayısıyla bu ꢁikâyetlerin AĐHS'nin 35. maddesinin 3 ve 4.

paragrafları uyarınca açıkça dayanaktan yoksun olmaları nedeniyle reddedilmeleri

gerekmektedir.

IV. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI

AĐHS’nin 41. maddesine göre:

“Mahkeme iꢁbu Sözleꢁme ve Protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek

Sözleꢁmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde,

hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”

A. Tazminat

Baꢁvuran 22,000 TL (yaklaꢁık 11,500 Euro) maddi, 50,000 TL (yaklaꢁık 26,200 Euro)

manevi tazminat ödenmesini talep etmiꢁtir.

Hükümet, baꢁvuranın taleplerini dayanaksız ve aꢁırı olarak değerlendirmiꢁtir.

AĐHM, tespit edilen ihlal ile talep edilen maddi tazminat arasında illiyet bağı

kuramamaktadır; bu nedenle talebi reddeder. Ancak baꢁvurana 7,000 Euro manevi tazminat

ödenmesini uygun bulmaktadır.

AĐHM, bir baꢁvuranın AĐHS'nin 6/1 maddesine aykırı olduğu tespit edilen bir

yargılamada mahkûm edildiğini tespit ettiği hallerde, prensipte en uygun telafi ꢁeklinin,

baꢁvuranı, bu madde ihlal edilmeseydi bulunabileceği duruma getirmeyi mümkün olduğunca

temin etmek olduğu kanaatindedir (bkz. ꢁirin – Türkiye, no. 47328/99). Bu nedenle ihlalin

telafisi için en uygun yolun, talep ettiği takdirde baꢁvuranın AĐHS’nin 6/1 maddesi

gereklerine uygun olarak yeniden yargılanması olacağı kanısındadır (bkz. mutatis mutandis,

Gençel – Türkiye, no. 53431/99 ve Salduz, yukarıda anılan).

B. Yargılama masraf ve giderleri

Baꢁvuran ayrıca ulusal mahkemeler önündeki masraf ve giderler için 7,300 TL (yaklaꢁık

3,800 Euro), AĐHM önündeki masraf ve giderler için ise 16,500 TL (yaklaꢁık 8,600 Euro)

talep etmiꢁtir. Aynı zamanda posta, tercüme ve kırtasiye giderleri ve kendisini cezaevinde

ziyaret eden avukatı tarafından yapılan ulaꢁım masrafları için 3,740 TL (yaklaꢁık 2,000 Euro)

ödenmesini talep etmiꢁtir. Avukatlık ücretlerine dair taleplerini desteklemek üzere AĐHM'ye

avukatının dava üzerinde toplam 30 saat çalıꢁtığını gösteren bir çizelge ibraz etmiꢁtir.

Hükümet, ulusal mahkemelerde tahakkuk eden masrafların adil tatmin kapsamı altında

talep edilemeyeceğini savunmuꢁ, ayrıca baꢁvuranın taleplerinin dayanaksız olduğunu

belirtmiꢁtir.

Hükümetin ulusal yargılamadaki masraf ve giderlere iliꢁkin görüꢁüne cevap olarak

AĐHM, AĐHS'nin ihlalini tespit etmesi halinde, ihlalin önlenmesi veya telafisi için baꢁvurana

ulusal mahkemeler önündeki masraf ve giderlerin ödenmesine karar verebileceğini hatırlatır

(bkz. Société Colas Est vd. – Fransa, no. 37971/97 ve kararda anılan diğer davalar). Mevcut

6

BALLIKTAꢀ – TÜRKĐYE KARARI

davada baꢁvuran, kötü muameleye uğradığı ꢁikâyetini ulusal mahkemelerde dile getirmiꢁtir.

Ayrıca AĐHS’de güvence altına alınan diğer haklarına da değinmiꢁ ve hukuka aykırı olarak

elde edilen delillerin aleyhine kullanılmasına itiraz etmiꢁtir. Belirtilen hususlar ıꢁığında

AĐHM, baꢁvuranın ulusal yargılamada tahakkuk eden masraf ve giderlere iliꢁkin olarak

geçerli bir talebi olduğu kanısındadır.

AĐHM’nin içtihadına göre bir baꢁvuran, ancak masrafların gerçekten ve gerektiği için

yapıldığı ve miktarın makul olduğu kanıtlanmıꢁ ise bunları geri almaya hak kazanmaktadır.

Sözkonusu davada elindeki bilgileri ve yukarıdaki ölçütleri göz önünde bulundurarak AĐHM,

tüm baꢁlıklar altındaki masrafları karꢁılamak üzere 2,000 Euro ödenmesini uygun

bulmaktadır.

C. Gecikme faizi

AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine

uyguladığı orana üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun olduğuna karar

vermiꢁtir.

BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM,

1. Oybirliğiyle; baꢁvuranın 3. maddeye dayalı ꢁikâyetleri ve avukat yardımı alamamıꢁ olması

ve yargılamada hukuka aykırı olarak elde edilen delillerin kullanılmasına iliꢁkin olarak

AĐHS'nin 6. maddesine dayalı ꢁikâyetlerinin kabuledilebilir, baꢁvurunun kalan kısmının

ise kabuledilemez olduğuna;

2. 2’ye karꢁı 5 oyla; AĐHS’nin 3. maddesinin usule iliꢁkin olarak ihlal edildiğine;

3. Oybirliğiyle; baꢁvuranın soruꢁturmanın baꢁlangıç aꢁamasında avukat yardımından

faydalanamamasına iliꢁkin olarak, 6/1 maddesi ile bağlantılı olarak AĐHS'nin 6/3 (c)

maddesinin ihlal edildiğine;

4. 2’ye karꢁı 5 oyla;

(a) Sorumlu devletin baꢁvurana, AĐHS’nin 44/2 maddesi uyarınca kararın kesinleꢁtiği

tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihinde geçerli olan kur üzerinden Türk Lirasına

çevrilmek üzere:

(i) 7,000 (yedi bin) Euro manevi tazminat;

(ii) 2,000 (iki bin) Euro yargılama masraf ve giderleri;

(iii) bu miktarlara uygulanabilecek her tür vergiyi ödemesine;

(b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten ödemenin yapılmasına kadar geçen süre için Avrupa

Merkez Bankası’nın marjinal kredilere uyguladığı faiz oranına üç puan eklemek suretiyle

elde edilecek oranın gecikme faizi olarak uygulanmasına;

5. Oybirliğiyle; adil tatmine iliꢁkin diğer taleplerin reddine

KARAR VERMĐꢀTĐR.

Đꢁbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢁ ve AĐHM Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragrafları uyarınca 20 Ekim 2009 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢁtir.

7