COUNCIL

AVRUPA

OF EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ÜÇÜNCÜ DAĐRE

BALÇIK VE DĐĞERLERĐ/TÜRKĐYE

(Baꢀvuru no. 25/02)

KARAR

STRAZBURG

29 Kasım 2007

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USULĐ ĐꢀLEMLER

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan 25/02 no’lu davanın nedeni T.C.

vatandaꢀları Erkal Balçık, Kubilay Đyit, Filiz Kalkan, Semiha Kırkoç, Meral Kalanç, Sema

Gül ve Gülsen Dinler’in (“baꢀvuranlar”), Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 20 Eylül 2001

tarihinde Avrupa Đnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Sözleꢀmesi’nin (“AĐHS”) 34. maddesi

uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Đlk baꢀvuran, Đstanbul Barosu avukatlarından Zeynel Polat ve diğer altı baꢀvuran yine

Đstanbul Barosu avukatlarından G. Altay tarafından temsil edilmiꢀtir.

OLAYLAR

I. DAVANIN KOꢀULLARI

Baꢀvuranlar sırasıyla 1967, 1979, 1971, 1963, 1979, 1973 ve 1972 doğumludur ve

Đstanbul’da yaꢀamaktadır.

5 Ağustos 2000’de bir grup göstericinin, basın açıklamasında bulunmak ve F-tipi

cezaevlerini protesto etmek için tramvay hattını durdurmak üzere Đstanbul’daki Đstiklal

Caddesi’nde toplanacağına iliꢀkin bir istihbarat raporu alan polis memurları ve çevik kuvvet

mensupları, söz konusu mevkiye yerleꢀtirilmiꢀtir. Öğlen vakti baꢀvuranlar 39 kiꢀiyle, F-tipi

cezaevlerini protesto etme amaçlı bir basın açıklaması yapmak üzere Đstiklal Caddesi’nde

toplanmıꢀtır. Polis grubun dağılmasını ve toplanmaya son verilmesini istemiꢀ ve gruba,

yetkili makamların haberdar edilmemesi nedeniyle gösterinin kanuna aykırı olduğunu

bildirmiꢀtir. Göstericiler uymayı reddetmiꢀ, sloganlar atarak ve basın açıklamasını yüksek

sesle okuyarak Đstiklal Caddesi boyunca ilerlemeye teꢀebbüs etmiꢀtir. Müteakiben, 12.30

sıralarında cop ve göz yaꢀartıcı gaz kullandığı iddia edilen polis, grubu dağıtmıꢀtır.

Baꢀvuranlar yanlarındaki 39 kiꢀiyle birlikte yakalanmıꢀtır. Baꢀvuranlardan Sema Gül ve

Semiha Kırkoç daha sonra Taksim Hastanesi’ne kaldırılmıꢀtır.

Sema Gül’ü muayene eden doktor, her iki kolunda çürükler ve ayaklarında ꢀiꢀlik

olduğunu kaydetmiꢀtir.

Semiha Kırkoç’u muayene eden doktor, sol paryetal lobda 4 cm.lik uzun bir yırtılma

bulunduğunu kaydetmiꢀtir.

Diğer baꢀvuranlar hakkında sağlık raporu bulunmamaktadır.

5 Ağustos 2000 tarihli olay raporunda, güvenlik güçlerinin emirlere uymayan grubu

dağıtmak için güç kullanmak durumunda kaldığı belirtilmiꢀtir. Ayrıca olay sırasında bir polis

memurunun yaralandığı da kaydedilmiꢀtir.

Baꢀvuranlar müteakiben bir gün boyunca alıkonuldukları Beyoğlu Merkez Polis

Karakolu’na ve Karaköy Polis Karakolu’na götürülmüꢀtür.

Ertesi gün Beyoğlu Cumhuriyet Savcısı’nın emri üzerine serbest bırakılmıꢀlardır.

Belirsiz bir günde, baꢀvuranlar kendilerini yakalayan polisler aleyhine Beyoğlu

Cumhuriyet Savcısı’na bir dilekçe sunmuꢀtur. Dilekçelerinde diğer hususlar meyanında (inter

alia) yakalanmalarının ve yakalanmaları sırasında ve sonrasında polis memurlarının aꢀırı güç

kullanmasının kanuna aykırı olduğuna dair ꢀikayette bulunmuꢀlardır.

5 Ocak 2001’de Beyoğlu Cumhuriyet Savcısı, ilgili tarihte görevde bulunan polis

memurları hakkında takipsizlik kararı vermiꢀtir. Kararında, güvenlik güçlerince kullanılan

gücün 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu’na uygun olduğu ve aꢀırı olmadığı

sonucuna varmıꢀtır. Cumhuriyet Savcısı davacıların ꢀikayetlerine konu yaraların, orantılı olan

güç kullanımından kaynaklandığı kanısındadır.

Baꢀvuranlar, Cumhuriyet Savcısı’nın kararına itiraz etmiꢀtir.

25 Haziran 2001’de Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi baꢀvuranların itirazını

reddetmiꢀtir.

Bu esnada, 14 Ağustos 2000’de Beyoğlu Cumhuriyet Savcısı, Beyoğlu Ceza

Mahkemesi’ne bir iddianame sunmuꢀtur. Baꢀvuranları 2911 sayılı Kanun’un 28/1. maddesi

uyarınca önceden izin almaksızın yasadıꢀı bir gösteride yer almak ve polis memurlarının

uyarılarına rağmen dağılmamakla suçlamıꢀtır.

19 Eylül 2005’te Beyoğlu Ceza Mahkemesi, baꢀvuranların beraatine karar vermiꢀtir.

Mahkeme, basın açıklaması yapmanın anayasal bir hak olduğu ve bu hakkın kullanılması için

önceden izin almaya gerek olmadığı sonucuna varmıꢀtır. Mahkeme ayrıca sanıklara

dağılmaları için uyarıda bulunulduğunun tüm göstericilerce duyulduğunun kesin olmadığını

gözlemlemiꢀtir. Sanıkların, anayasal haklarını kullanmıꢀ ve sonuç olarak herhangi bir suç

iꢀlememiꢀ olduklarına karar vermiꢀtir.

HUKUK

I. AĐHS’NĐN 3. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢀvuranlar, AĐHS’nin 3. maddesine dayanarak yakalanmaları sırasında kullanılan

gücün, aꢀırı ve orantısız olduğundan ve kötü muamele teꢀkil ettiğinden ꢀikayetçi olmuꢀtur. 3.

madde aꢀağıda kaydedilmiꢀtir:

“Hiç kimse iꢀkenceye, insanlık dıꢀı ya da onur kırıcı ceza veya iꢀlemlere tabi tutulamaz.”

1. Hükümet’in ön itirazları

Hükümet, AĐHM’den AĐHS’nin 35/1. maddesi bağlamındaki iç hukuk yollarının

tüketilmemiꢀ olması nedeniyle baꢀvuruyu kabul etmemesini istemiꢀtir. Baꢀvuranların, idare

mahkemelerinde dava açarak uğradıklarını iddia ettikleri zararın telafisini isteyebilecekleri

halde baꢀvuruda bulunmadıklarını ileri sürmüꢀtür. Ayrıca, baꢀvurunun söz konusu kısmının

altı aylık zaman sınırı içersinde yapılmadığını ileri sürmüꢀtür.

Hükümet’in iç hukuk yollarının tüketilmemesi hususundaki ön itirazına iliꢀkin AĐHM,

daha önce de benzer davalarda Hükümet’in ön itirazını değerlendirmiꢀ ve reddetmiꢀ olduğunu

yinelemektedir. Mevcut davada, yukarıda kaydedilen baꢀvuruda varmıꢀ olduğu sonuçlardan

farklı bir sonuca varmasına neden olacak özel koꢀullar görmemektedir. Sonuç olarak,

Hükümet’in ön itirazının bu kısmını reddetmektedir.

Hükümet’in altı ay kuralı hususundaki ikinci itirazına iliꢀkin AĐHM, AĐHS’nin 35/1.

maddesi uyarınca, bir baꢀvuruya nihai kararın verildiği tarihten itibaren altı ay içerisinde

bakabileceğini yinelemektedir. Söz konusu davada, baꢀvuranların kötü muamele iddialarına

iliꢀkin nihai karar, Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 25 Haziran 2001’de verilmiꢀtir.

Mahkemeye 20 Eylül 2001’de sunulmasından dolayı baꢀvurunun bu kısmı, altı aylık zaman

sınırı içerisinde yapılmıꢀtır. Yukarıda kaydedilenler ıꢀığında AĐHM aynı zamanda

Hükümet’in itirazlarının bu kısmını da reddetmektedir.

2. Baꢀvuranlar Erkal Balçık, Kubilay Đyit, Filiz Kalkan, Meral Kalanç ve Gülsen Dinler’e

iliꢀkin

AĐHM, kötü muamele iddialarının uygun kanıtlarla desteklenmesi gerektiğini

hatırlatmaktadır. Bu tür kanıtları değerlendirirken genel olarak “makul ꢀüphenin ötesinde”

kanıt standardını uygulamaktadır. Ancak böyle bir kanıt yeterince güçlü, açık ve anlamlı

çıkarımların veya çürütülemeyen benzer karinelerin varlığı ile ortaya konabilmektedir.

Söz konusu davada baꢀvuranlar Erkal Balçık, Kubilay Đyit, Filiz Kalkan, Meral Kalanç

ve Gülsen Dinler, polisin gösteriyi dağıtmak için aꢀırı güç kullanması sonucu yaralandıkları

hususunda ꢀikayette bulunmuꢀtur. Bununla birlikte, baꢀvuranların iddialarının doğruluğuna

iliꢀkin ꢀüpheler uyandıran bir çok unsur mevcuttur. AĐHM, baꢀvuranların olayın ertesi günü

serbest bırakılmalarına rağmen ꢀikayetlerini destekleyecek tıbbi bir rapor ya da iddialarına

destekleyici bir ağırlık kazandırabilecek kanıtlar sunmadıklarını gözlemlemektedir. Dava

dosyasında baꢀvuranların olay sırasında iddia ettikleri gibi yaralandıklarını gösteren bir

materyal mevcut değildir.

Yukarıda kaydedilenler ıꢀığında AĐHM, baꢀvuranlar Erkal Balçık, Kubilay Đyit, Filiz

Kalkan, Meral Kalanç ve Gülsen Dinler’in iddialarına dayanak göstermedikleri ve bu nedenle,

baꢀvurunun bu kısmının AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4. paragrafları çerçevesinde

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabuledilemez olduğuna karar verilmesi gerektiği

sonucuna varmaktadır.

3. Baꢀvuranlar Semiha Kırkoç ve Sema Gül’e iliꢀkin

AĐHM, Semiha Kırkoç ve Sema Gül’ün 3. maddenin ihlal edildiğine iliꢀkin

ꢀikayetlerinin, AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4. paragrafları çerçevesinde dayanaktan yoksun

olmadığını belirtmektedir. Ayrıca baꢀvurunun baꢀka açılardan bakıldığında da

kabuledilemezlik unsuru taꢀımadığını tespit etmektedir. Bu nedenle baꢀvuru, kabuledilebilir

niteliktedir.

AĐHM’nin birçok davada vurgulamıꢀ olduğu gibi 3. madde, demokratik toplumların

en temel değerlerinden birini kapsamakta olup, hiçbir sınırlamaya tabi değildir, ayrıca, 15.

maddenin 2. paragrafı uyarınca hiçbir koꢀulda istisnası olamamaktadır.

Yukarıda kaydedildiği gibi, kanıtlar değerlendirilirken genel olarak “makul ꢀüphenin

ötesinde” kanıt standardı uygulanmaktadır. Ancak böyle bir kanıt yeterince güçlü, açık ve

anlamlı çıkarımların veya çürütülemeyen benzer karinelerin varlığı ile ortaya

konabilmektedir. Ayrıca iddiaların, AĐHS’nin 2. ve 3. maddelerine dayanılarak öne sürüldüğü

hallerde AĐHM, özellikle kapsamlı bir incelemede bulunmalıdır.

AĐHM mevcut davada Semiha Kırkoç ve Sema Gül isimli baꢀvuranlarda gözlemlenen

yaralanmaların, 5 Ağustos 2000’deki olaylar sırasında polis tarafından güç kullanılması

sonucu ortaya çıkmıꢀ olduğunun taraflar arasında ihtilaf teꢀkil etmediğini belirtmektedir. Bu

aynı zamanda polisin gösterici grubunu dağıtmak için güç kullanması gerektiğinin belirtildiği

olay raporunda da görülmektedir.

Yukarıda kaydedilenleri göz önüne alan AĐHM, kullanılan gücün aꢀırı olmadığını ispat

etme görevinin Hükümet’e ait olduğu kanısındadır.

AĐHM, yetkili makamlara gösteri ile ilgili baꢀvuru yapılmamıꢀ olmasına rağmen,

polisin 5 Ağustos 2000’de Đstiklal Caddesi’nde bir grubun toplanacağına iliꢀkin istihbarat

aldığını gözlemlemektedir. Bu nedenle güvenlik güçleri, önleyici tedbirler alabilmiꢀlerdir.

Đlgili alan, birçok polis memuru ve acil müdahale gücü mensuplarınca güvenlik altına

alınmıꢀtır. Sonuç olarak, mevcut dava koꢀulları altında, güvenlik güçlerinin ön hazırlık

yapmaksızın harekete geçmek durumunda bırakıldığı söylenemez. AĐHM, grubun polisin

dağılın uyarılarına uymadığını belirtmektedir. Ancak, yukarıda ayrıntılı olarak kaydedilmiꢀ

olduğu gibi, dava dosyasında göstericilerin kamu düzeni için tehlike teꢀkil ettiğine iliꢀkin bir

materyal bulunmamaktadır. Bu noktada AĐHM, aynı zamanda baꢀvuranların aleyhlerindeki

suçlardan beraat ettikleri 19 Eylül 2005 tarihli Beyoğlu Ceza Mahkemesi kararına

değinmektedir. Yerel mahkeme, sanıkların basın açıklaması yaparak anayasal haklarını

kullandıkları ve hiçbir suç iꢀlememiꢀ oldukları sonucuna varmıꢀtır.

Bu koꢀullar altında AĐHM, Hükümet’in sağlık raporları ile yaralandıkları doğrulanan

baꢀvuranlara karꢀı kullanılan güç derecesini açıklamak veya haklı çıkarmak için dayanak

teꢀkil eden ikna edici ya da inandırıcı bir savunma sunmadığı sonucuna varmıꢀtır. Sonuç

olarak, Semiha Kırkoç ve Sema Gül’un yaralanmasının, sorumluluğu Hükümet’e ait olan bir

muamelenin sonucu gerçekleꢀtiği sonucuna varılmıꢀtır.

Bu nedenle Semiha Kırkoç ve Sema Gül açısından 3. madde ihlal edilmiꢀtir.

III. AĐHS’NĐN 9, 10 VE 11. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢀvuranlar, polisin gösteriye müdahale etmesinin düꢀünce, ifade ve toplanma

özgürlüklerini ihlal ettiğini ileri sürmüꢀtür. Bu husustaki iddialarını AĐHS’nin 9., 10. ve 11.

maddelerine dayandırmıꢀlardır.

AĐHM, baꢀvuranların ꢀikayetlerinin 11. madde açısından incelenmesi gerektiği

kanısındadır.

A. Kabuledilebilirliğe iliꢁkin

Hükümet, baꢀvuranların 2005’te aleyhlerindeki suçlamalardan beraat etmeleri

nedeniyle bundan böyle, AĐHS’nin 34. maddesi bağlamında mağdur olarak kabul

edilemeyeceklerini ileri sürmüꢀtür.

AĐHM, Hükümet’in baꢀvuranların AĐHS’nin 11. maddesince öngörülen haklarının

ihlal edildiğini ileri süremeyeceklerine iliꢀkin iddiasının ꢀikayetinin esası ile yakından ilintili

olan bir sorunu ortaya çıkardığı kanaatindedir. Bu nedenle, Hükümet’in ön itirazı ile esası

birleꢀtirmektedir.

AĐHM ayrıca baꢀvurunun söz konusu kısmının AĐHS’nin 35/3. maddesi bağlamında

dayanaktan yoksun olmadığını kaydetmektedir. Ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da

baꢀvuruda kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit etmektedir. Bu nedenle baꢀvuru

kabuledilebilir niteliktedir.

B. Esas

1. Baꢀvuranların haklarına müdahale edilmesi

AĐHM, öncelikle AĐHS organlarının değiꢀmez yaklaꢀımına göre, hak veya özgürlük

ihlali “mağduru” kelimesinin, yürürlükte olan kanun veya iptal edilen kısımdan direkt olarak

etkilenen kiꢀiyi ifade ettiğini hatırlatmaktadır.

Mevcut davada taraflar arasında, baꢀvuranların toplanma hakkına müdahalenin ilk

ortaya çıkıꢀına iliꢀkin ihtilaf bulunmamaktadır. AĐHM yerel mahkemenin baꢀvuranları

aleyhlerindeki suçlardan beraat ettirdiğini doğrulamıꢀtır. Ancak, bu kararın 19 Eylül 2005’te,

olaydan yaklaꢀık 5 yıl sonra verildiğini göz ardı edememektedir. Aynı zamanda baꢀvuranların

gösteriye katılarak o tarihte tartıꢀmalı bir mesele olan F-tipi cezaevlerine dikkat çekmeyi

amaçladıklarını kaydetmektedir. AĐHM, gösteriye müdahale edilmesinin, polisin göstericileri

dağıtmak için güç kullanmasının ve müteakiben cezai takibat baꢀlatılmasının, caydırıcı bir

etkiye sahip olmuꢀ ve baꢀvuranların benzeri gösterilerde yer alma hususundaki cesaretlerini

kırmıꢀ olabileceği kanısındadır.

Yukarıda kaydedilenler ıꢀığında AĐHM, nihai sonuca bakılmaksızın baꢀvuranların

polis müdahalesinden ve aleyhlerinde baꢀlatılan cezai takibattan olumsuz etkilendikleri

kanaatindedir.

2. Müdahalenin gerekçesi

Hükümet, söz konusu gösterinin ilgili makamların haberdar edilmemesi nedeniyle

kanuna aykırı olarak düzenlendiğini belirtmiꢀtir. 11. maddenin ikinci paragrafının, karıꢀıklığı

önlemek için barıꢀçı toplantı hakkına kısıtlamalar getirdiğini ileri sürmüꢀtür.

AĐHM, yapılan müdahalenin “kanunda öngörüldüğü”, bir ya da daha fazla meꢀru

amaca hizmet ettiği ve söz konusu amaçların gerçekleꢀtirilmesi için “demokratik bir toplumda

gerekli olduğu” müddetçe 11. maddenin ihlaline yol açmayacağını yinelemektedir.

Bu bağlamda, mevcut davaya yapılan müdahalenin yasal bir dayanağı olduğu, 2911

Nolu Kanun’un 22. bölümü (Toplantı ve Yürüyüꢀ Kanunu), ve bu nedenle AĐHS’nin 11/2.

maddesi çerçevesinde “kanunda öngörüldüğü” kaydedilmiꢀtir. Meꢀru amaca iliꢀkin olarak

Hükümet, müdahalenin kamu düzeninin bozulmasını önleme amacını güttüğünü belirtmiꢀtir.

AĐHM, farklı bir sonuca varmak için gerekçe görmemektedir.

Müdahalenin, “demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığı hususunda AĐHM,

öncelikle 11. maddeye iliꢀkin kararlarının dayandığı temel ilkelere değinmektedir. Söz konusu

içtihattan yetkili makamların, barıꢀçı tutumlarını ve tüm vatandaꢀların güvenliğini sağlamak

için, yapılan yasal gösteriler karꢀısında uygun tedbirleri alma görevlerinin bulunduğu

anlaꢀılmaktadır.

AĐHM ayrıca, Devletler’in yalnızca barıꢀçı toplantı hakkını korumakla değil aynı

zamanda, söz konusu hakka iliꢀkin makul ve direkt olmayan kısıtlamalardan kaçınmakla

yükümlü olduklarını belirtmektedir. Son olarak, 11. maddenin asıl amacının, kiꢀiyi yetkili

makamların korunan haklarının uygulanmasına keyfi olarak müdahale etmekten koruması

olmasına rağmen, bu hakların etkin ꢀekilde kullanılmasını temin edecek pozitif yükümlülükler

de mevcut olabildiği kanısındadır.

AĐHM öncelikle bu ilkelerin, kamuya ait alanlarda düzenlenen gösteri ve yürüyüꢀlerde

de uygulanabileceği kanaatindedir. Ancak, kamu düzeni ve ulusal güvenliği sağlamak için a

priori Yüksek Sözleꢀmeci bir Taraf’ın, gösteri düzenlenmesinin izne tabi olmasını

gerektirdiği ve kurumların faaliyetlerini düzenlediği durumlarda, bunun 11. maddeye aykırı

olmadığını belirtmektedir.

Dahili mevzuatı göz önünde bulunduran AĐHM, söz konusu tarihte kamuya açık

alanda gösteri düzenlemek için izin gerekmediğini ancak, olaydan yetmiꢀ iki saat önce bilgi

vermek gerektiğini gözlemlemektedir. Esas itibariyle, bu nitelikteki düzenlemeler, AĐHS

tarafından koruma altına alınan barıꢀçı toplantı özgürlüğüne getirilen gizli bir engeli temsil

etmemelidir. Kamuya açık alanda düzenlenen gösteriler, günlük yaꢀam düzenini belirli bir

derecede bozabilir ve hoꢀ karꢀılanmayabilir. AĐHM, siyasi, kültürel veya diğer niteliklerdeki

bir olayın, gösterinin ya da toplantının düzgün ꢀekilde devam etmesini sağlamak için önleyici

güvenlik tedbirleri almanın, örneğin gösteri mahallinde ilk yardım hizmetleri sağlanması gibi,

önemli olduğu kanaatindedir. Bu durumda, gösteriyi düzenleyen derneklerin veya diğer

oluꢀumların, demokratik sürecin aktörleri olarak, yürürlükte düzenlemelere uymak suretiyle

söz konusu süreci yöneten kurallara saygılı olmaları gerekmektedir.

AĐHM önünde sunulan kanıtlardan, söz konusu davada polisin, gösterici grubuna

yürüyüꢀlerinin kanuna aykırı olduğunu, günün kalabalık bir vaktinde yapılması nedeniyle

kamu düzenine zarar vereceğini ve grubu dağıtmalarının emredildiğini bildirmiꢀtir.

Baꢀvuranlar ve diğer göstericiler, bu emirlere uymamıꢀ ve yürüyüꢀe devam etmeye teꢀebbüs

etmiꢀtir.

Ancak, grubun tramvay hattını engellemek dıꢀında kamu düzenine bir tehdit

oluꢀturduğuna iliꢀkin kanıt bulunmamaktadır. AĐHM, söz konusu grubun tartıꢀmalı bir mesele

olan F-tipi cezaevlerinin durumuna dikkat çekmeyi isteyen kırk iki kiꢀiden oluꢀtuğunu

belirtmektedir. Gösterinin öğlene doğru baꢀladığı ve yarım saat içerisinde, 12.30’da grubun

yakalanması ile sona erdiği gözlemlenmiꢀtir. Bu nedenle AĐHM, özellikle yetkili makamların

gösteriyi sona erdirmedeki sabırsızlığını anlaꢀılır bulmamaktadır. Bu noktada AĐHM ayrıca

hiçbir bilgi verilmemesine rağmen yetkili makamların, o tarihte bu tür bir gösteri yapılacağına

iliꢀkin bilgi almıꢀ ve böylece önleyici tedbirler alabilmiꢀ olduğunu hatırlatmaktadır.

AĐHM, göstericiler ꢀiddet içeren fiiller sergilemedikleri sürece, AĐHS’nin 11.

maddesince teminat altına alınan toplantı özgürlüğünün esasına bağlı kalınmak isteniyorsa,

resmi makamların barıꢀçı toplantılar hususunda belirli derecede hoꢀgörü göstermelerinin

önemli olduğu kanısındadır.

Dolayısıyla, AĐHM söz konusu davada polisin ꢀiddet içeren müdahalesinin, ölçüsüz

olduğu ve AĐHS’nin 11. maddesinin ikinci paragrafı bağlamında karmaꢀanın engellenmesi

için gerekli olmadığı kanaatindedir.

Yukarıda kaydedilenler göz önünde alındığında AĐHM, Hükümet’in baꢀvuranın

mağdur statüsünün ortadan kaldırılması iddiasına iliꢀkin ön itirazını reddetmekte ve AĐHS’nin

11. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmaktadır.

III. AĐHS’NĐN 7., 17. VE 18. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI

Baꢀvuranlar AĐHS’nin 7. maddesine dayanarak, yerel hukuk uyarınca cezayı

gerektiren bir suç teꢀkil etmeyen fiillerinden dolayı yakalandıklarını ve aleyhlerinde cezai

takibat baꢀlatıldığını ileri sürmüꢀtür. Baꢀvuranlar ayrıca düꢀünce, ifade ve toplantı

özgürlüklerine getirilen kanuna aykırı kısıtlamaların, aleyhlerinde baꢀlatılan cezai takibatın ve

yerel adli makamlar önünde ꢀikayette bulunamamalarının AĐHS’nin 17. ve 18. maddelerinin

ihlal edildiği anlamına geldiği hususunda ꢀikayette bulunmuꢀtur.

AĐHM, söz konusu ꢀikayetlerin yukarıda incelenen ꢀikayetle alakalı olduğunu ve

benzer ꢀekilde kabuledilebilir olduğuna karar verilmesi gerektiğini kaydetmektedir.

AĐHS’nin 11. maddesindeki ihlal bulgusuna değinen AĐHM, mevcut baꢀvuruda ortaya

konan esas yasal sorunu incelediği kanaatindedir.

Dava olaylarını ve tarafların görüꢀlerini göz önüne alan AĐHM, mevcut ꢀikayetlere

iliꢀkin ayrı bir karar vermeye gerek bulunmadığı sonucuna varmıꢀtır.

IV. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI

AĐHS’nin 41. maddesine göre

“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci

Tarafın iç hukuk bu ihlali ancak kısmen telafi edilebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete

uygun surette, zarar gören tarafın adil tazminine hükmeder.”

A. Tazminat

Baꢀvuranlar manevi tazminat olarak 10,000 Euro (EUR) talep etmiꢀtir.

Hükümet bu talebe itiraz etmiꢀtir.

AĐHM, AĐHS’nin 11. maddesinin ihlal edildiğinin tespitinin baꢀvuranlar için yeterli

tazmin teꢀkil ettiği kanısındadır. Ancak, Semal Gül ve Semiha Kırkoç isimli iki baꢀvurana

iliꢀkin olarak AĐHS’nin 3. maddesinin ihlal edildiğinin tespiti çerçevesinde, hakkaniyete

uygun olarak AĐHM, söz konusu iki baꢀvurana manevi tazminat olarak 3,000 EUR

ödenmesine gerektiğine karar vermiꢀtir.

B. Yargılama masraf ve harcamaları

AĐHM önünde yaptıkları masraflar için birinci baꢀvuran, 3,500 EUR ve diğer altı

baꢀvuran 5,500 EUR talep etmiꢀtir.

Hükümet söz konusu taleplere itiraz etmiꢀtir.

AĐHM içtihadına göre baꢀvuran, gerçek ve gerekli oldukları kanıtlandığı ve miktarları

makul olduğu sürece yaptığı masrafların telafi edilmesi hakkına sahiptir. Mevcut davada

AĐHM, baꢀvuranların yalnızca Đstanbul Barosu’nun ücret tarifesine atıfta bulunduklarını ve

iddialarını destekleyen belgeler sunmadıklarını belirtmektedir. Bu nedenle AĐHM söz konusu

baꢀlık altında tazminat ödenmemesine karar vermiꢀtir.

C. Gecikme Faizi

Gecikme faizi Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı orana

yüzde üç puanlık bir ekleme yapılarak belirlenecektir.

BU GEREKÇELERE DAYANARAK, AĐHM OYBĐRLĐĞĐ ĐLE

1. Erkal Balçık, Kubilay Đyit, Filiz Kalkan, Meral Kalanç ve Gülsen Dinler isimli baꢀvuranlara

iliꢀkin 3. madde hususunda yapılan ꢀikayetin kabuledilemez ve baꢀvurunun kalan kısmının

kabuledilebilir olduğuna;

2. Hükümet’in, baꢀvuranların AĐHS’nin 11. maddesi bağlamındaki mağdur statülerine iliꢀkin

ön itirazını esas ile birleꢀtirmeye ve reddetmeye;

3. Semal Gül ve Semiha Kırkoç isimli iki baꢀvurana iliꢀkin olarak AĐHS’nin 3. maddesinin

ihlal edildiğine;

4. AĐHS’nin 11. maddesinin ihlal edildiğine;

5. Baꢀvuranların, AĐHS’nin 7., 17. ve 18. maddeleri uyarınca ortaya koydukları diğer

ꢀikayetleri ayrı olarak incelemenin gerekli olmadığına;

6. Đhlal bulgusunun kendi baꢀına baꢀvuranlardan Erkal Balçık, Kubilay Đyit, Filiz Kalkan,

Meral Kalanç ve Gülsen Dinler’in, uğradıkları manevi zarar için adil tatmin teꢀkil ettiğine;

7. (a) AĐHS’nin 44. maddesinin 2. paragrafı gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç

ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirası’na çevrilmek üzere ve her

türlü vergi ve kesintiden muaf tutularak Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvuranlar Sema

Gül ve Semiha Kırkoç’un herbirine manevi tazminat olarak 3,000 (üç bin) EUR ödenmesi

gerektiğine;

(b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar, Avrupa

Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda faiz

uygulanmasına,

8. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddedilmesine karar vermiꢀtir.

Đꢀbu karar, Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve

3. paragrafları gereğince 29 Kasım 2007 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.