CONSEIL DE

L'EUROPE

AVRUPA

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

BEDRĐ VE REꢀĐT ASLAN - TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢁvuru no: 63183/00)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

22 Aralık 2005

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup

ꢀekli bazı düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve (63183/00) baꢀvuru no’lu davanın nedeni bu ülke

vatandaꢀları Bedri Aslan ve Reꢀit Aslan’ın (baꢀvuranlar) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne

10 Temmuz 2000 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) Temel Đnsan

Haklarını güvence altına alan 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur. Baꢀvuranlar,

Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Diyarbakır Barosu avukatlarından S.

Tanrıkulu tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

Baꢀvuranlar sırasıyla 1982 ve 1972 doğumlu olup Batman’da ikamet etmektedirler.

Baꢀvuranlar 5 Eylül 1998 tarihinde güvenlik güçleri ile çıkan çatıꢀmada yaralı olarak ele

geçirilmiꢀler ve PKK’ya yeni militanlar getirmek suçuyla itham edilmiꢀlerdir.

Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM) Cumhuriyet Savcısı 24 Eylül 1998 tarihinde

TCK’nın 169. maddesine dayalı olarak baꢀvuranları PKK’ya yardım ve yataklık etmek suçu

ile itham etmiꢀtir.

DGM, 25 Mayıs 1999 tarihinde baꢀvuranları haklarında yapılan suçlamalardan suçlu bulmuꢀ

ve ilk baꢀvuranı iki yıl altı ay, ikinci baꢀvuranı üç yıl dokuz ay hapis cezasına çarptırmıꢀ ve

nakil amaçlı kullanılan araca el konmuꢀtur.

Yargıtay 31 Ocak 2000 tarihinde bu kararı onamıꢀtır.

HUKUK AÇISINDAN

I. AĐHS’NĐN 6 § 1. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuranlar kendilerini yargılayıp mahkum eden Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin,

bünyesindeki askeri hakimin varlığı nedeniyle «bağımsız ve tarafsız olmadığını» ve adil bir

yargılamayı sağlayamayacağını iddia etmekte, bu yönde AĐHS’nin 6 § 1.maddesini ileri

sürmektedirler.

AĐHM, daha önceki kararlarda buna benzer pek çok ꢀikayetlerin dile getirildiğini ve bunların

AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin ihlali ile sonuçlandığını belirtmektedir. (Bkz. söz edilen Özel

kararı, §§ 33-34, ve Özdemir-Türkiye kararı, no: 59659/00, §§ 35-36, 6 ꢁubat 2003).

AĐHM, mevcut davada Hükümetin davanın seyrini farklı ꢀekilde sonuçlandıracak hiçbir

tespiti ve delili sunmadığını kaydetmekte, bunun yanı sıra aralarında askeri bir hakimin de yer

aldığı Devlet Güvenlik Mahkemesi karꢀısında baꢀvuranların «ulusal güvenliğe» dayalı

suçlardan yargılanması konusunda endiꢀe duymasının anlaꢀılabilir olduğu tespitinde

bulunmaktadır. Baꢀvuranlar, hakkında açılan davada Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin

kararını davaya yabancı gerekçelere dayandırdığı ꢀüphesini duyabilir. Bu nedenle

baꢀvuranların bu yargı makamının tarafsız ve bağımsız olmadığı yönündeki ꢀüphelerinin

dikkate alınması gerekir. (sözü edilen Incal kararı s. 1573, § 72 ).

II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI

A. Maddi ve manevi tazminat

Baꢀvuranların her biri 160.000 Y.TL’ye ulaꢀan maddi ve manevi zarara uğradıklarını ileri

sürmektedirler.

Hükümet bu miktarlara karꢀı çıkmaktadır.

Đddia edilen maddi tazminata iliꢀkin AĐHM, Sözleꢀme ihlali olmasaydı DGM tarafından

yapılan yargılamanın sonucunda ne olacağına iliꢀkin bir spekülasyon yapamayacağından,

baꢀvuranlara bu yönde bir tazminat ödenmesine gerek olmadığını ifade etmektedir. (Findlay-

Đngiltere kararı, 25 ꢁubat 1997, s.284, § 85).

AĐHM, olayların mevcut koꢀulları dikkate alındığında, ihlal kararının tespitinin manevi

tazminat için baꢀlı baꢀına yeterli olacağına itibar etmektedir (Bkz. sözü edilen Çıraklar kararı,

s. 3074, § 49).

AĐHM, bir baꢀvuran hakkında verilen mahkumiyetin, 6 § 1 maddesine göre tarafsız ve

bağımsız olmayan bir mahkeme tarafından verildiği görüꢀüne vardığında, prensip olarak en

uygun tazminin, zamanında, tarafsız ve bağımsız bir mahkeme tarafından baꢀvuranı yeniden

yargılamanın olacağı kanaatine varmaktadır (Bkz. sözü edilen Gençel kararı, § 27).

B. Masraf ve harcamalar

Baꢀvuranlar masraf ve harcamalar için hiçbir rakam telaffuz etmemiꢀlerdir.

Bu nedenle bu yönde bir ödeme yapılması gerekli görülmemektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,

1. AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin ihlal edildiğine;

2. Mevcut kararın baꢀlı baꢀına manevi bir tazmini oluꢀturduğuna;

3. Adil tazmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;

KARAR VERMĐꢀTĐR.

Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2. ve 3.

maddelerine uygun olarak 22 Aralık 2005 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.