CONSEIL DE  
L'EUROPE  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
BELER VE DĐĞERLERĐ - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no:61739/00, 61740/00, 61753/00, 61757/00 ve 61760/00)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
9 OCAK 2007  
Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 § 2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde  
kesinleꢀecek olup ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 61739/00, 61740/00, 61753/00, 61757/00 ve  
61760/00 baꢀvuru no’lu davanın nedeni, Türk vatandaꢀı Ali Đhsan Beler, Mehmet Baksi,  
Mustafa Çimen, Naci Aslan, Yıldırım Beyazıt, Arife Beyazıt, Kurbet Beyazıt, Veli Beyazıt ve  
Kahraman Beyazıt (Baꢀvuranlar) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (AĐHM), Avrupa  
Đnsan Hakları ve Temel Özgürlükleri Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ  
oldukları baꢀvurudur. Baꢀvuranlar, Afyon Barosu avukatlarından E. Erkan tarafından temsil  
edilmektedirler.  
OLAYLAR  
Bayındırlık ve Đskan Bakanlığı (Đdare), 1995 yılında Dinar’da meydana gelen  
depremin ardından, bölgenin yeniden iskana açılması amacıyla baꢀvuranların mülklerini  
kamulaꢀtırmıꢀtır. Bayındırlık ve Đskan Bakanlığı baꢀvuranlara kamulaꢀtırma bedellerini  
ödemiꢀtir.  
Ödenen tutarlardan tatmin olmayan baꢀvuranlar, Dinar Asliye Hukuk Mahkemesi’ne  
kamulaꢀtırma bedelinin artırılması talebiyle baꢀvuruda bulunmuꢀlardır.  
Mahkemeye baꢀvuru tarihleri, Yargıtay tarafından verilen kararların tarihleri, gecikme  
faizlerinin hesaplanmaya baꢀlandığı tarihler, ulusal mahkemelerin ödenmesine hükmettiği ek  
kamulaꢀtırma bedelleri ve Đdare’nin ödediği gecikme faizi ile birlikte kamulaꢀtırma bedelleri  
aꢀağıdaki tabloda ayrıntılı olarak belirtilmiꢀtir.  
Đdare, ek kamulaꢀtırma bedellerini 19 Nisan ve 19 Temmuz 1999 tarihlerinde  
ödemiꢀtir.  
Baꢀvurular  
Ulusal  
Yargıtay  
Gecikme  
Ulusal  
Mahkemelerin  
Gecikme faizleri ile  
birlikte ödenen ek  
kamulaꢀtırma  
bedelleri  
mahkemeye karar tarihleri faizlerinin  
baꢀvuru  
tarihleri  
hesaplanmaya ödenmesine karar  
baꢀlandığı  
verdikleri ek  
kamulaꢀtırma  
bedelleri  
tarihler  
A. Đhsan Beler  
29/07/1996  
15/05/1996  
10/09/1997  
10/09/1997  
29/07/1996  
15/05/1996  
1 136 000 010 TL  
381 600 000 TL  
2 336 343 354 TL  
789 258 000 TL  
no 61739/00  
baꢀvuru tarihi:  
22/12/1999  
Mehmet Baksi  
no 61740/00  
baꢀvuru tarihi:  
22/12/1999  
Mustafa Çimen  
22/08/1996  
11/10/1996  
10/09/1997  
10/09/1997  
22/08/1996  
11/10/1996  
526 000 000 TL  
798 577 370 TL  
1 082 245 000 TL  
1 594 464 363 TL  
no 61753/00  
baꢀvuru tarihi:  
06/01/2000  
Naci Aslan  
no 61757/00  
baꢀvuru tarihi:  
06/01/2000  
2
Yıldırım Beyazıt  
ve diğerleri  
14/10/1996  
10/09/1997  
14/10/1996  
804 000 000 TL  
1 619 390 000 TL  
no 61760/00  
baꢀvuru tarihi:  
06/01/2000  
HUKUK AÇISINDAN  
AĐHM, Đçtüzüğün 42§1 maddesi uyarınca baꢀvuruların birleꢀtirilmesinin uygun  
olacağına karar vermiꢀtir.  
I. KABULEDĐLEBĐLĐRLĐK HAKKINDA  
Baꢀvuranlar, Türkiye’deki yüksek enflasyon oranına göre gecikme faizlerinin yetersiz  
kalması nedeniyle, Đdare’nin gecikmeli olarak ödediği kamulaꢀtırma bedellerinin değer  
kaybına uğradığından ꢀikayetçi olmaktadırlar. Baꢀvuranlar 1 No’lu Ek Protokol’ün 1.  
maddesini ileri sürmektedirler.  
Hükümet, AĐHS’nin 35§1 maddesi uyarınca altı ay kuralına uyulmadığı gerekçesiyle  
AĐHM’yi baꢀvuruları reddetmeye davet etmektedir.  
AĐHM, kendisine yapılan ꢀikayetin sadece Đdare’nin ek kamulaꢀtırma bedellerini  
gecikmeli olarak ödemesi ve bunun sonucunda meydana gelen zarar ile ilgili olduğunu  
belirtmektedir.  
AĐHM, sözkonusu gecikmenin 19 Temmuz 1999 tarihinde Đdare’nin ödemesi gereken  
tutarı ödenmesi ile sona erdiğini tespit etmektedir. AĐHM, baꢀvuranlar Ali Đhsan Beler ve  
Mehmet Baksi’nin 22 Aralık 1999 tarihinde ve diğer baꢀvuranların ise 6 Ocak 2000 tarihinde  
baꢀvuruda bulunduklarını not etmektedir. Buradan baꢀvuranların AĐHS’nin 35§1 maddesinin  
gerekliliğini yerine getirdiği ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla AĐHM Hükümet’in itirazını  
reddetmektedir.  
AĐHM, içtihadından çıkan kriterler ıꢀığında (Bkz. özellikle Akkuꢀ) ve elinde bulunan  
unsurların tümünü gözönüne alarak, baꢀvuruların esastan incelenmesi gerektiğine kanaat  
getirmektedir. Sonuç itibariyle AĐHM, baꢀvurunun hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi ile  
çeliꢀmediğini tespit etmektedir.  
II. ESASA DAĐR  
AĐHM, daha önce bu davanınkine benzer soruları gündeme getiren baꢀka davalar da  
incelemiꢀ ve 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıꢀtır (Bkz. Akkuꢀ  
kararı ve Aka kararı).  
AĐHM, mevcut davayı incelemiꢀ ve Hükümet’in davayı farklı ꢀekilde sonuçlandıracak  
hiçbir tespit ve delil sunmadığına kanaat getirmektedir. Ulusal mahkemelerin kararına göre  
kamulaꢀtırmayı yapan Đdare tarafından baꢀvuranlara verilmesi gereken ek tazminatın  
ödenmesindeki gecikme, baꢀvuranları, mülklerinin kamulaꢀtırılmasına ilaveten ayrı bir zarara  
daha sokmuꢀtur. Sözkonusu davanın toplam fiili süresine eklenen bu gecikme, AĐHM’yi,  
baꢀvuranların toplum yararının gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması  
3
arasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan alıꢀılmıꢀın dıꢀında ve ölçüsüz bir yüke  
katlanmak zorunda kaldıkları yönünde düꢀünmeye sevk etmektedir.  
Sonuç olarak, 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA  
A. Tazminat, Masraf ve Harcamalar  
Baꢀvuranlar, baꢀvuruların her biri için ulusal mahkemeler ve AĐHM önünde yapılan  
masraf ve harcamalar da dahil olmak üzere maddi ve manevi tazminat olarak toplam 3.500  
Euro istemektedirler. Baꢀvuranlar ayrıca avukatlık ücreti olarak 2.500 Euro (5.000 Yeni Türk  
Lirası (YTL)) istemektedirler.  
Hükümet bu iddialara itiraz etmektedir.  
AĐHM, Akkuꢀ kararında uygulanan hesap yöntemini kullanarak ve ilgili dönemdeki  
ekonomik veriler ıꢀığında, maddi tazminat olarak baꢀvuranlara aꢀağıdaki tutarların  
ödenmesine hükmetmektedir:  
-
-
-
-
-
Ali Đhsan Beler’e 3.500 Euro (baꢀvuru no: 61739/00)  
Mehmet Baksi’ye 1.690 Euro (baꢀvuru no: 61740/00)  
Mustafa Çimen’e 1.630 Euro (baꢀvuru no: 61753/00)  
Naci Aslan’a 3.060 Euro (baꢀvuru no: 61757/00)  
Yıldırım Beyazıt, Arife Beyazıt, Kurbet Beyazıt, Veli Beyazıt ve Kahraman Beyazıt’a  
ortaklaꢀa 3.010 Euro (baꢀvuru no: 61760/00).  
Manevi tazminat konusunda AĐHM, dava koꢀullarında ihlal tespitinin yeterli adil tazmin  
oluꢀturduğuna kanaat getirmektedir.  
AĐHM elinde bulunan unsurların tümünü ve konuya iliꢀkin içtihadını gözönüne alarak,  
yapılan bütün masraflar için baꢀvuranlara ortaklaꢀa 500 Euro ödenmesinin makul olduğuna  
kanaat getirmektedir.  
B. Gecikme faizi  
AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz  
oranına 3 puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢀvuruların birleꢀtirilmesine;  
2. Baꢀvuruların kabuledilebilir olduğuna;  
3. 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;  
4. Đhlal sonucunun manevi zarar için tek baꢀına adil tazmin oluꢀturduğuna;  
4
5. a) AĐHS’nin 44§2 maddesi uyarınca, kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirası’na çevrilmek üzere Savunmacı  
Hükümet tarafından baꢀvuranlara;  
i. maddi tazminat için  
-
-
-
-
-
Ali Đhsan Beler’e 3.500 (üç bin beꢀ yüz) Euro (baꢀvuru no: 61739/00)  
Mehmet Baksi’ye 1.690 (bin altı yüz doksan) Euro (baꢀvuru no: 61740/00)  
Mustafa Çimen’e 1.630 (bin altı yüz otuz) Euro (baꢀvuru no: 61753/00)  
Naci Aslan’a 3.060 (üç bin altmıꢀ) Euro (baꢀvuru no: 61757/00)  
Yıldırım Beyazıt, Arife Beyazıt, Kurbet Beyazıt, Veli Beyazıt ve Kahraman Beyazıt’a  
ortaklaꢀa 3.010 (üç bin on) Euro (baꢀvuru no: 61760/00);  
ii. masraf ve harcamalar için baꢀvuranlara ortaklaꢀa 500 (beꢀ yüz) Euro;  
iii. miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak ödenmesine,  
b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar, Hükümet’in,  
Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eꢀit  
oranda faiz uygulanmasına;  
6. Adil tazmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢁTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đçtüzüğü’nün 77§§ 2 ve 3  
maddesine uygun olarak 9 Ocak 2007 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.  
5