CONSEIL DE  
L'EUROPE  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
BERBER - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 20606/04)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
13 Ocak 2009  
Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 / 2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup  
ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
T.C. vatandaꢀı Ali Berber’in (baꢀvuran) tarafından Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, 30 Nisan  
2004 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin  
(Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapılan 20606/04 numaralı  
baꢀvuru sonucu bu dava görülmektedir.  
Baꢀvuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Hatay barosu avukatlarından Z.  
Emir tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
I. DAVANIN KOꢀULLARI  
Baꢀvuran 1931 doğumlu olup Hatay’da ikamet etmektedir.  
Baꢀvuran Samandağ ilçesinde kıyı kenar ꢀeridinde bulunan 1216 numaralı parselin 307  
m2’sinin malikidir.  
Hazine 4 Temmuz 1995 tarihinde baꢀvuranın tapusunun iptali istemiyle Samandağ Asliye  
Hukuk Mahkemesi’nde dava açmıꢀtır.  
Mahkeme 11 Haziran 2002 tarihli bir karar ile baꢀvuranın tapusunun iptal edilerek tapu  
siciline Hazine adına kaydedilmesine karar vermiꢀ, kararında bilirkiꢀi incelemesi yapılan  
sözkonusu taꢀınmazın kıyı kenar ꢀeridinde bulunması dolayısıyla özel bir ꢀahsın mülkiyetinde  
olamayacağını ifade etmiꢀtir.  
Yargıtay 9 Haziran 2003 tarihinde bu kararı onamıꢀtır.  
Baꢀvuran 11 Temmuz 2003 tarihinde karar düzeltme baꢀvurusunda bulunmuꢀ ve  
taꢀınmazından yoksun bırakıldığından ꢀikayetçi olmuꢀtur.  
Yargıtay 24 Aralık 2003 tarihli bir kararı ile bu talebi reddetmiꢀtir.  
Baꢀvuran tapusu iptal edilen ihtilaf konusu taꢀınmazın değerinin tespiti için mahkemeye  
baꢀvurmuꢀtur. Sözkonusu taꢀınmazın değerini tespit etmek için mahkeme tarafından  
görevlendirilen bilirkiꢀi 26 Nisan 2004 tarihinde raporunu hazırlamıꢀtır, buna göre üzerinde  
tek katlı betonarme ev bulunan taꢀınmazın değeri yaklaꢀık 50.300 Euro, 100.651.800.000  
TL’dir.  
HUKUK  
I. EK 1 NO’LU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
HAKKINDA  
Baꢀvuran Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesine aykırı olarak tazminat ödenmeksizin Hazine  
adına kaydedilen taꢀınmazından yoksun kaldığından ꢀikayetçi olmaktadır.  
2
A. Kabuledilebilirlik hakkında  
Hükümet baꢀvuranın tapusunun iptal edildiğini öne sürerek tazminat davası açabileceğini  
savunmaktadır. Hükümet bu bağlamda, taꢀınmazları kıyı kenar ꢀeridinde yer alan ve tapuları  
iptal edilen mülk sahiplerinin adli makamlardan telafi talep edebileceklerine dair Yargıtay’ın  
Ekim ve Kasım 2007 tarihli kararlarına atıfta bulunmaktadır. Hükümet, özellikle, Yargıtay 4.  
Dairesi’nin, Samandağ Asliye Mahkemesi’nin kıyı kenar ꢀeridinde yer alan taꢀınmazın  
Hazine adına tescil edilmesi dolayısıyla açılan tazminat talebini reddettiği kararını,  
9
Temmuz 2007 tarihli kararı ile bozduğunu ifade etmektedir. Yargıtay davayı incelenmek  
üzere tekrar ilk derece mahkemesine göndermiꢀtir.  
Baꢀvuran Hükümetin argümanlarına karꢀı çıkarak iç hukukta nihai hale gelen bir hükme karꢀı  
ulusal merciler nezdinde baꢀvuruda bulunulabilecek ve tazminat talebini öne sürecek  
müracaat yollarının mevcut olmadığını iddia etmektedir. Yargıtay’ın 9 Temmuz 2007 tarihli  
kararına dair dava ise ilk derece mahkemesinde halen derdesttir.  
AĐHM, Doğrusöz ve Aslan-Türkiye (no: 1262/02, 30 Mayıs 2006) kararında tapu kaydının  
iptalinden kaynaklanan zararın telafisi için veya tazminat almak için dava açılabileceğine dair  
Hükümetin itirazını, sözkonusu baꢀvuru yolunun tapu kaydının gayrımeꢀru ꢀekilde iptali  
hallerinde geçerli olduğu gerekçesiyle reddittiğini hatırlatır. Oysa bu baꢀvuruda, Samandağ  
Asliye Hukuk Mahkemesi kıyı kenar ꢀeridinde yer alan taꢀınmazların özel bir mülke ait  
olamayacağına dair yasal bir hükme dayanarak baꢀvuranın tapu senedini iptal etmiꢀtir (Bkz.  
Mehmet Ali Miçooğulları-Türkiye kararı no: 75606/01, 10 Mayıs 2007). Ayrıca Yargıtay’ın  
AĐHM içtihadı ile uyumlu bu içtihadı baꢀvuranın ꢀikayetçi olduğu duruma geçmiꢀe dönük  
olarak uygulanamamaktadır. Üstelik Hükümet henüz kıyı kenar ꢀeridinde yer alan  
taꢀınmazların tapularının iptal edilmesiyle maliklerine tazminat ödenmesini öngören ve nihai  
hale gelen herhangi bir karar sunmamıꢀtır.  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvuruların dayanaktan yoksun  
olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru  
bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.  
B. Esasa dair  
Baꢀvuran iddialarını yinelemektedir.  
Hükümet iç hukuktaki ilgili hüküm gereğince kıyı kenar ꢀeridinde yerleꢀik bir taꢀınmazın özel  
mülkiyet adına tapu siciline tescil edilmesinin sözkonusu olamayacağını belirtmektedir. Bu  
baꢀvuruda taꢀınmazın baꢀvuran adına kaydedilmesi olayların meydana geldiği dönemde  
Anayasa’nın ve diğer ilgili yasaların ihlal edilmesiyle gerçekleꢀmiꢀtir. Bu nedenle Samandağ  
Asliye Hukuk Mahkemesi baꢀvuranın tapu senedini iptal etmiꢀtir. Bu doğrultuda adı geçene  
bir tazminat ödenmemiꢀtir.  
AĐHM’ye göre baꢀvuranın mülkiyet hakkına yönelik bir müdahale Ek 1 no’lu Protokol’ün 1.  
maddesinin birinci bendinin ikinci paragrafı uyarınca mülkiyetten «yoksun bırakma» olarak  
değerlendirilmektedir.  
AĐHM baꢀvuranın bu baꢀvuruda öne sürdüğüne benzer bir ꢀikayeti daha önce de incelediğini  
ve Ek 1 no’lu protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna vardığını hatırlatır (Bkz. sözü  
edilen N.A. vd). AĐHM bunun yanı sıra taꢀınmazın değeri ile orantılı, makul bir meblağ  
ödemeksizin mülkiyetten yoksun bırakmanın genel itibarıyla aꢀırı olarak nitelendirilebilecek  
3
bir müdahaleyi oluꢀturduğunu ve toplam bir tazminatın eksikliğinin istisnai koꢀullarda Ek 1  
no’lu Protokol’ün 1. maddesi alanında meꢀru sayılamayacağını dile getirmektedir (Bkz.  
Nastou-Yunanistan no: 2, no: 16163/02, 15 Temmuz 2005; Jahn vd-Almanya no: 46720/99,  
72203/01 ve 72552/01 ve Manastır azizleri-Yunanistan kararı, 9 Aralık 1994). Mevcut  
baꢀvuruda, baꢀvuranlar taꢀınmazlarının Hazine’ye devredilmesinden dolayı herhangi bir  
tazminat almamıꢀlardır.  
AĐHM Hükümetin hiç tazminat ödenmemesini meꢀru kılacak istisnai herhangi bir durumu  
ortaya koymadığını not etmektedir.  
Bu nedenle Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI  
AĐHS’nin 41. maddesine göre “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal edildiğine  
karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi  
edebiliyorsa, AĐHM, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın adil  
tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
Baꢀvuran ihtilaf konusu taꢀınmazının geri verilmesini restitutio in integrum talep etmektedir.  
Bunun gerçekleꢀmemesi halinde 26 Nisan 2004 tarihli bilirkiꢀi raporuna dayanarak 73.468  
ABD Doları karꢀılığı yaklaꢀık 50.300 Euro maddi tazminat talep etmektedir. Baꢀvuran ayrıca  
uğradığı manevi zarar için 20.000 ABD Doları karꢀılığı 13.710 Euro manevi tazminat talep  
etmektedir.  
Hükümet bu miktarlara karꢀı çıkmaktadır.  
26 Nisan 2004 tarihli bilirkiꢀi raporuna dayanarak ve hakkaniyete uygun olarak AĐHM  
baꢀvurana maddi tazminat olarak 50.300 Euro ödenmesini kararlaꢀtırmıꢀtır.  
AĐHM bu davanın koꢀullarında ihlal tespitinin kendisinin baꢀvuranın uğradığı manevi zararın  
giderilmesinde adil bir tatmini oluꢀturduğuna kanaat getirmektedir.  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuran iç hukukta yapmıꢀ olduğu yargı giderleri için 3.000 ABD Doları ve AĐHM önünde  
yapmıꢀ olduğu giderler için 9.640 ABD Doları talep etmektedir.  
Hükümet bu miktarlara karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM’nin yerleꢀik içtihadına göre bir baꢀvuran gerçekliğini, gerekliğini kanıtladığı makul  
miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. AĐHM sunulan belgeler ve sözü edilen kıstaslar  
ıꢀığında baꢀvuranın ulusal merciler nezdinde yapmıꢀ olduğu yargılama masraf ve giderlerine  
iliꢀkin talebini reddetmektedir.  
4
C. Gecikme Faizi  
AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç  
puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;  
2. Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;  
3. a) AĐHS’nin 44 / 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL’ye çevrilmek ve her türlü vergiden muaf  
tutulmak üzere Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana maddi tazminat olarak 50.300 (elli  
bin üç yüz) Euro ödenmesine;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;  
4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragraflarına uygun olarak 13 Ocak 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.  
5