COUNCIL  
AVRUPA  
OF EUROPE  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
BĐÇĐCĐ/TÜRKĐYE  
(Baꢀvuru no. 30357/05)  
KARAR  
STRAZBURG  
27 Mayıs 2010  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli  
düzeltmelere tabi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2010. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USULĐ ĐꢀLEMLER  
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan davanın (no. 30357/05/05) nedeni Türk  
vatandaꢀı Kiraz Biçici’nin (“baꢀvuran”), Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne Avrupa Đnsan  
Hakları ve Temel Özgürlükler Sözleꢀmesi’nin (“AĐHS”) 34. maddesi uyarınca 6 Ağustos  
2005 tarihinde yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuran, Đstanbul Barosu avukatlarından K. Doğru tarafından temsil edilmiꢀlerdir.  
OLAYLAR  
I. DAVA KOꢀULLARI  
Baꢀvuran, 1955 doğumludur ve Đstanbul’da yaꢀamaktadır.  
A. Đstanbul’da yapılan gösteri sırasında baꢁvuranın polis tarafından yakalanması ve  
kötü muameleye uğradığı iddiası  
Baꢀvuran, Đstanbul’un Beyoğlu semtindeki Đstiklal Caddesi’nde “basın konferansı”  
ꢀeklinde düzenlenen bir gösteriye iꢀtirak etmeye çalıꢀtığı sırada, 29 Ekim 2003’te, tahmini  
olarak 16.10’da 50 ila 60 katılımcı ile birlikte polis tarafından yakalanmıꢀtır. Hükümet  
göstericilerin polise direndiklerini ve dağılmayı reddettiklerini ileri sürerken baꢀvuran, polis  
memurlarının kalabalığı dağıtmak ve göstericileri yakalamak için orantısız güç kullandıklarını  
iddia etmiꢀtir.  
Yakalanmasını müteakiben baꢀvuran muayene edilmek üzere hastaneye  
götürülmüꢀtür. Kendisini muayene eden doktor, baꢀvuranın vücudunda yaralanma izi  
bulunmadığını kaydetmiꢀtir. Bununla birlikte, baꢀvuranın üst sağ kolunda ağrıdan ꢀikayetçi  
olduğunu bildirmiꢀtir.  
Aynı gün, 19.30’da baꢀvuran Beyoğlu Cumhuriyet Savcısı tarafından sorgulanmıꢀtır.  
Baꢀvuran, Cumhuriyet Savcısı’na yakalanması sırasında orantısız güç kullanan polis  
tarafından kötü muameleye maruz bırakıldığını bildirmiꢀtir. “Barıꢀ Anneleri Đnisiyatifi” adlı  
bir grup tarafından düzenlenen gösteriye Đstanbul Đnsan Hakları Derneği Baꢀkanı olarak  
katıldığını ve polisin sebepsiz yere kendisini yakaladığını iddia etmiꢀtir. Yalnızca yasal  
haklarını kullanmakta olduğunu ve 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüꢀleri Kanunu’nu  
ihlal etmediğini belirtmiꢀtir.  
Baꢀvuran aynı gün, Beyoğlu Cumhuriyet Savcısı tarafından sorgulanması ardından  
polis gözetiminden serbest bırakılmıꢀtır.  
B. Polis memurları aleyhindeki cezai takibat  
6 Kasım 2003’te baꢀvuran, olaya dahil olan ve kendisini yakalayan polis memurları  
aleyhinde Beyoğlu Cumhuriyet Savcısı’na ꢀikayette bulunmuꢀtur. Inter alia (diğer hususlar  
meyanında), yakalanmasının kanuna aykırılığından ve yakalanması sırasında polisin  
kullandığı gücün aꢀırılığından ꢀikayetçi olmuꢀtur.  
Aynı gün, baꢀvuran Beyoğlu Cumhuriyet Savcısı tarafından Adli Tıp Kurumu Đstanbul  
ꢁubesi’ne gönderilmiꢀtir. Baꢀvuranı muayene eden doktor, sol bacağının arka kısmında 2 x 6  
cm’lik bir çürük tespit etmiꢀ ve bu çürüğü baꢀvuranı beꢀ gün süreyle çalıꢀmaktan alıkoyduğu  
sonucuna varmıꢀtır. Doktor ayrıca baꢀvuranın, sağ omzunda ve sağ kolunda ağrıdan ꢀikayetçi  
olduğunu kaydetmiꢀtir.  
12 Kasım 2004’te Beyoğlu Cumhuriyet Savcısı, 29 Ekim 2003’te düzenlenen basın  
konferansında görevli polis memurları hakkında takipsizlik kararı almıꢀtır. Polis memurlarının  
hazırladıkları olay tutanağını dayanak olarak alan Cumhuriyet Savcısı, izin almaksızın  
yasadıꢀı ꢀekilde toplanan ve yayalara ait bölge ile tramvay hattını kapatarak kamu düzenine  
zarar veren göstericilerin, polis tarafından yapılan uyarılara rağmen dağılmayı reddettiklerini  
ve bu nedenle, polisin kendilerini dağıtmak ve kamu düzenini sağlamak için belirli derecede  
güç kullanmak durumunda kaldığını kaydetmiꢀtir. Cumhuriyet Savcısı güvenlik güçlerinin  
kullandığı gücün, Toplantı ve Gösteri Yürüyüꢀleri Kanunu’nun 24. maddesine uygun ve bu  
koꢀullar altında hakkaniyete uygun olduğu kanaatindedir. Baꢀvuranın yaralarının, kötü  
muamele ya da yetkinin kötüye kullanımı anlamına gelmeyen orantılı bir güç kullanımı  
sonucunda oluꢀtuğu kanaatine varmıꢀtır.  
23 Aralık 2004’te baꢀvuran, Cumhuriyet Savcısı’nın yukarıda kaydedilen kararı  
aleyhinde Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’ne temyiz baꢀvurusunda bulunmuꢀtur. 29 Ekim  
2003’te polis memurlarının yakalanması sırasında kendisini dövdüklerini ve hastaneden  
alınan sağlık raporunun da doğruladığı gibi, beꢀ gün boyunca çalıꢀamayacak ꢀekilde  
yaralanmasına neden olduklarını iddia etmiꢀtir. Ayrıca, göstericilerin yayalara ait bölgeyi ya  
da tramvay hattını kapatmadıklarını iddia etmiꢀtir. Bu nedenle, polis memurlarını suçlamak  
için Ağır Ceza Mahkemesi’nden yetkililer aleyhinde takibat baꢀlatılmasını istemiꢀtir.  
30 Aralık 2004’te, dava dosyasının içeriğini ve Beyoğlu Cumhuriyet Savcısı’nın  
verdiği nedenleri göz önüne alan Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi baꢀvuranın itirazını  
reddetmiꢀtir.  
Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararı 16 ꢁubat 2005’te baꢀvurana tebliğ  
edilmiꢀtir.  
C. Baꢁvuran aleyhindeki cezai takibat  
Bu süre zarfında, 7 Kasım 2003’te, Beyoğlu Cumhuriyet SavcısıToplantı ve Gösteri  
Yürüyüꢀleri Kanunu’nu ihlal etmeleri nedeniyle baꢀvuranın da aralarında bulunduğu on üç  
gösterici aleyhinde suçlamada bulunmuꢀtur. Baꢀvuran, mahkeme önündeki savunmasında,  
gösteride yer aldığı sırada yalnızca demokratik haklarını kullanmakta olduğunu iddia etmiꢀtir.  
19 Aralık 2006 tarihli kararda Beyoğlu Ağır Ceza Mahkemesi baꢀvuranın ve  
kendisiyle birlikte suçlanan kiꢀilerin yukarıda kaydedilen suçlardan beraatlarına karar  
vermiꢀtir.  
HUKUK  
I. HÜKÜMETĐN ÖN ĐTĐRAZLARI  
Hükümet, ꢀikayetleri hususunda mevcut bulunan iç hukuk yollarını tüketmemiꢀ ve  
baꢀvurusunu AĐHM’ye altı ay içerisinde sunmamıꢀ olması nedeniyle baꢀvuranın AĐHS’nin  
35/1 maddesinin gereklerine uymamıꢀ olduğunu kaydetmiꢀtir. Hükümet, baꢀvuranın kötü  
muamele ꢀikayetleri hususunda medeni ve idari hukukta mevcut iç hukuk yollarını  
tüketebileceği kanaatindedir. Ayrıca, yerel mahkemeler önünde 11. madde bağlamındaki  
ꢀikayetini de ortaya koyabilirdi. Buna ek olarak, baꢀvurusunu kötü muamele iddiasından  
itibaren altı ay içerisinde yapmalıydı.  
Hükümet, baꢀvuranın kötü muameleye maruz kalmadığı ve aleyhindeki suçlamalardan  
beraat ettiği göz önüne alındığında, bundan böyle 3. ve 11. maddenin ihlalinden mağdur  
olduğunun iddia edilemeyeceğini ileri sürmüꢀtür.  
Baꢀvuran iddialarını yinelemiꢀtir.  
AĐHM, Hükümet’in medeni ve idari iç hukuktaki çarelere değinmesine iliꢀkin olarak,  
farklı davalarda benzer ön itirazları incelemiꢀ ve reddetmiꢀ olduğunu hatırlatmaktadır. AĐHM,  
Sözleꢀmeci Devlet’in AĐHS’nin 3. maddesi kapsamındaki yükümlülükleri sözkonusu  
olduğunda, amaçlarının sorumluların tespit edilmesinden ve cezalandırılmasından ziyade  
zararları karꢀılamak olması nedeniyle Hükümet’in atıfta bulunduğu iç hukuk yollarının yeterli  
olarak kabul edilemeyeceklerini doğrulamaktadır. AĐHM, mevcut davada yerleꢀik  
içtihadından farklı bir değerlendirmede bulunmasını gerektiren koꢀullar tespit etmemektedir.  
Bu nedenle, medeni ve idari iç hukuk yolları açısından Hükümet’in ilk itirazını  
reddetmektedir.  
AĐHM, AĐHS’nin 11. maddesi bağlamındaki ꢀikayetini ulusal mahkemeler önünde  
ortaya koymamasına iliꢀkin olarak baꢀvuranın, Cumhuriyet Savcısı tarafından  
sorgulandığında ve Beyoğlu Ağır Ceza Mahkemesi’nde yapılan ve yasal ve demokratik  
haklarını kullandığını belirttiği yargılama sırasında ꢀikayetinin esasını ortaya koyduğunun  
kabul edilebileceğini gözlemlemektedir.  
AĐHM, kötü muamele ꢀikayeti hususunda altı aylık zaman sınırına uymamasına iliꢀkin  
olarak, baꢀvuranın nihai yerel kararın yazılı bir nüshasının kendisine tebliğ edilmesine  
hakkına sahip olduğu hallerde, AĐHS’nin 35/1 maddesinin kapsam ve amacının en iyi ꢀekilde  
altı aylık sürenin, yazılı kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren iꢀlemeye baꢀladığı kabul  
edilerek yerine getirileceğini yinelemektedir. Mevcut davada kötü muamele iddiaları  
hususundaki nihai yerel karar baꢀvurana 16 ꢁubat 2005’te tebliğ edilmiꢀtir ve baꢀvuru  
AĐHM’ye 6 Ağustos 2005’te yapılmıꢀtır; bu açıkça altı aylık süre sınırı içerisindedir.  
Dolayısıyla, bu itiraz da reddedilmelidir.  
AĐHM, baꢀvuranın mağdur statüsüne sahip olamaması iddiası hususundaki itiraza  
iliꢀkin olarak, 3. ve 11. maddeler bağlamındaki ꢀikayetlerin esası ile yakından bağlantılı bir  
konunun ortaya konduğu kanaatindedir. Bu nedenle, Hükümet’in ilk itirazı ile sözkonusu  
ꢀikayetin esasını birleꢀtirmiꢀtir.  
Yukarıda kaydedilenleri göz önüne alan AĐHM, baꢀvurunun AĐHS’nin 35/3 maddesi  
bağlamında dayanaktan yoksun olmadığını kaydetmektedir. Baꢀka açılardan da kabuledilemez  
olmadığını belirtmektedir. Bu nedenle baꢀvurunun kabuledilebilir olduğu sonucuna  
varılmalıdır.  
II. AĐHS’NĐN 3., 6. VE 13. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐALARI  
Baꢀvuran, yakalanması sırasında kötü muameleye maruz bırakıldığından ve ulusal  
makamların ꢀikayetlerine iliꢀkin etkili bir soruꢀturma yürütmemelerinin AĐHS’nin 3., 6. Ve  
13. Maddelerinin ihlaline neden olduğundan ꢀikayetçi olmuꢀtur.  
Hükümet, baꢀvuranın iddia ettiği gibi kötü muameleye maruz bırakıldığını kanıtlayan  
somut deliller sunmadığını kaydetmiꢀtir. Polisin göstericilere karꢀı kullandığı gücün, izlenen  
amaçla orantılı olduğu kanaatindedir.  
A. Baꢁvuranın kötü muameleye maruz bırakıldığı iddiası  
AĐHM birçok kez 3. Maddenin, demokratik toplumların en temel değerlerinden birini  
kapsadığını vurgulaması nedeniyle istisnalar için önlem almamaktadır ve 15/2. madde  
uyarınca bu kapsamda değiꢀiklik yapmaya müsaade edilemez.  
AĐHM, kötü muamele iddialarının uygun delillerle desteklenmesi gerektiğini  
yinelemektedir. Bu delilleri değerlendirmek için genellikle “makul ꢀüphenin ötesinde” kanıt  
standardını uygulamaktadır. Ancak bu tür kanıtlar, yeterli derecede güçlü, açık ve uygun  
çıkarımların ya da çürütülmemiꢀ benzer maddi karinelerin bir arada bulunmaları sonucu  
ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca, AĐHS’nin 2. ve 3. maddeleri uyarınca iddialar ileri sürülmesi  
durumunda, AĐHM özellikle kapsamlı bir inceleme yapmalıdır.  
AĐHM, 29 Ekim 2003’te yakalanmasını müteakiben baꢀvuranın, vücudunda kötü  
muamele izleri bulunmadığını ortaya koyan bir muayeneden geçtiğini kaydetmektedir.  
Bununla birlikte, aynı gün, Beyoğlu Cumhuriyet Savcılığı’na götürüldüğünde, yakalanması  
sırasında polis tarafından kötü muameleye maruz bırakıldığını ve sözkonusu polis memurları  
aleyhinde resmi ꢀikayette bulunduğunu belirtmiꢀtir.  
Serbest bırakılmasından sekiz gün sonra, 6 Kasım 2003’te, baꢀvuran 29 Ekim 2003’te  
yakalanması sırasında aꢀırı güç kullandıklarını ya da kendisini kötü muameleye maruz  
bıraktıklarını iddia ettiği polis memurları aleyhinde Beyoğlu Cumhuriyet Savcılığı’na bir  
diğer resmi ꢀikayette bulunmuꢀtur. Cumhuriyet Savcısı baꢀvuranı kendisini muayene eden  
bilirkiꢀinin sol bacağının arka kısmında beꢀ gün süreyle iꢀe gitmesini engelleyecek 2x6 cm  
çapında bir çürük bulunduğunu kaydettiği Adli Tıp Kurumu Đstanbul ꢁubesi’ne göndermiꢀtir.  
AĐHM, sözkonusu ikinci sağlık raporunun baꢀvuranın serbest bırakılmasından sekiz  
gün sonra yayınlanmasına rağmen, Cumhuriyet Savcısı’nın bunu baꢀvuranın iddialarının  
kanıtı olarak kabul ettiğini ve raporda tanımlanan çürük ile kötü muamele iddiası arasındaki  
illiyet bağını sorgulamadığını kaydetmektedir. Ayrıca Cumhuriyet Savcısı, iki sağlık raporu  
arasındaki çeliꢀkiye de atıfta bulunmamıꢀtır.  
AĐHM, bu koꢀullar altında, 6 Kasım 2003’te yayınlanan sağlık raporunun delil niteliği  
taꢀıdığı ve bu nedenle, baꢀvuranın AĐHS’nin 3. maddesi bağlamındaki iddialarının  
incelenmesi hususunda delil olarak kullanılabileceği kanaatindedir. Sonuç olarak, ikna edici  
iddialarla güç kullanımının aꢀırı olmadığını ispatlama yükümlülüğünün Hükümet’e ait olduğu  
kanısındadır.  
Bu durumda AĐHM, Beyoğlu Ağır Ceza Mahkemesi’nin, polisin planlanmıꢀ  
gösteriden haberdar olduğunu ve olay mahallinde gerekli tedbirleri aldığını tespit ettiğini  
kaydetmektedir. Bu nedenle, mevcut davanın özel koꢀulları altında, polisin önceden hazırlık  
yapılmaksızın olay yerine çağrıldığı söylenemez. Sonuç olarak, kamu düzeni için tehlike arz  
etmeyen ve ꢀiddet eylemleri sergilemeyen bir kalabalığı dağıtmaya teꢀebbüs etmeden önce  
biraz sabır ve hoꢀgörü göstermeleri beklenebilirdi.  
AĐHM bu bağlamda, Beyoğlu Ağır Ceza Mahkemesi’nin polis memurlarının yeterli  
uyarıda bulunmadan göstericileri yakaladıklarına iliꢀkin kararını göz önüne almıꢀtır. Bu  
nedenle, polisin göstericilerin barıꢀçı toplantısına acele bir tepki vermesinin, kargaꢀa yarattığı  
ve ardından polis memurlarının orantısız güç kullanmasının, baꢀvuranın da aralarında  
bulunduğu bazı göstericilerin yaralanmasına neden olduğu anlaꢀılmaktadır.  
AĐHM, yukarıda kaydedilenler ıꢀığında Hükümet’in, aldığı yaraların sağlık raporuyla  
doğrulandığı baꢀvurana karꢀı kullanılan gücün derecesini açıklamak ya da haklı göstermek  
için dayanak teꢀkil eden ikna edici ya da inandırıcı iddialar ortaya koyamadığı kanaatindedir.  
Sonuç olarak, baꢀvuranın aldığı yaraların sorumluluğu Devlet’e ait olan bir muamelenin  
sonucu olduğuna karar vermiꢀtir.  
Sonuç olarak, 3. madde esas açısından ihlal edilmiꢀtir.  
B. Etkin bir soruꢁturma yürütülmediği iddiası  
AĐHM 3. maddenin aynı zamanda yetkili makamların, “tartıꢀılabilir” olduklarında ve  
“makul bir ꢀüphe ortaya koyduklarında”, kötü muamele iddialarını soruꢀturmalarını  
gerektirdiğini yinelemektedir. AĐHM içtihadında tanımlanan asgari etkinlik standartları,  
soruꢀturmanın bağımsız, tarafsız ve kamu denetimine tabi olması gereklerini içermektedir.  
Ayrıca, yetkili makamlar örnek teꢀkil eden bir titizlik ve dakiklikle hareket etmelidir. Buna ek  
olarak, AĐHM AĐHS kapsamındaki hakların, kuramsal ya da yanıltıcı değil, pratik ve etkin  
olduğunu hatırlatmaktadır. Bu nedenle, bu tür davalarda, yapılan etkin soruꢀturma  
sorumluların tespit edilmesini ve cezalandırılmasını sağlayabilmelidir.  
AĐHM, Davalı Devlet’in 3. madde uyarınca baꢀvuranın aldığı yaralar için sorumlu  
olduğu sonucuna varmıꢀtır. Bu nedenle, etkili bir soruꢀturma yapılması gerekmektedir.  
AĐHM mevcut davada Beyoğlu Cumhuriyet Savcılığı tarafından baꢀvuranın  
iddialarına iliꢀkin soruꢀturma baꢀlatıldığını gözlemlemektedir. Soruꢀturma, Ağır Ceza  
Mahkemesi’nin Cumhuriyet Savcısı’nın polis memurları aleyhinde kötü muamele iddialarına  
iliꢀkin kovuꢀturma baꢀlatmamaya iliꢀkin kararını onayladığı 30 Aralık 2004’te sona ermiꢀtir.  
Dava dosyasında bulunan belgeleri inceleyen AĐHM, Cumhuriyet Savcısı’nın soruꢀturmayı  
yürütme ꢀeklinde görülen aksamaların soruꢀturmanın etkinliği üzerinde etkili olduğu  
kanaatindedir.  
Đlk olarak Cumhuriyet Savcısı soruꢀturma sırasında suçlanan polis memurlarının  
ifadesini almaya çalıꢀmamıꢀtır. Bunun yerine, kullandıkları gücün orantılı olduğu sonucuna  
varırken polis memurları tarafından hazırlanan olay tutanağını dayanak olarak almıꢀtır. Đkinci  
olarak, AĐHM Cumhuriyet Savcısı’nın olay günü görevli olan polis memurlarının kimliklerini  
tespit etmek için ciddi bir giriꢀimde bulunmadığını kaydetmektedir. Bu bağlamda,  
baꢀvurandan hiçbir zaman polis fotoğraflarını kontrol ederek ya da teꢀhis amaçlı yüzleꢀtirme  
yoluyla yakalanması sırasında kendisine kötü muamelede bulunan polis memurlarını teꢀhis  
etmesi istenmemiꢀtir. Üçüncü olarak, Cumhuriyet Savcısı olay günü baꢀvuranla birlikte  
yakalanan kiꢀilerinki gibi potansiyel görgü tanıklarının ifadelerini elinde tutmamıꢀtır.  
AĐHM yukarıda kaydedilenler ıꢀığında yerel makamların, baꢀvuranın kötü muamele  
iddialarına iliꢀkin etkili ve bağımsız bir soruꢀturma yürütmedikleri sonucuna varmaktadır.  
Dolayısıyla, AĐHS’nin 3. maddesi usul açısından ihlal edilmiꢀtir.  
Yukarıda kaydedilen faktörleri ve sonuçları göz önüne alan AĐHM, Hükümet’in  
baꢀvuranın mağdur statüsünde olmadığına iliꢀkin itirazını reddetmektedir.  
AĐHM bu koꢀullar altında AĐHS’nin 6. ve 13. maddeleri bağlamında ayrı bir konunun  
ortaya konmadığı sonucuna varmaktadır.  
III. AĐHS’NĐN 11. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Baꢀvuran, polisin gösteriye müdahale etmesinin AĐHS’nin 11. maddesince koruma  
altına alınan toplanma özgürlüğü hakkının ihlaline neden olduğunu iddia etmiꢀtir.  
1. Barıꢀçı toplanma özgürlüğünün uygulanmasına müdahale edilip edilmediği  
Hükümet baꢀvuranın AĐHS’nin 11. maddesi bağlamındaki haklarına müdahale  
edilmediğini ileri sürmüꢀtür.  
AĐHM baꢀvuranın toplantıya katılması nedeniyle müteakiben yakalanmasına yol açan  
polis müdahalesinin, baꢀlıbaꢀına AĐHS’nin 11. maddesi bağlamındaki hakları ihlal ettiği  
kanaatindedir.  
2. Müdahalenin haklı olup olmadığı  
Hükümet sözkonusu toplantının kanuna aykırı olarak düzenlendiğini kaydetmiꢀtir. 11.  
maddenin 2. paragrafının, karmaꢀayı engellemek amacıyla barıꢀçı toplanma hakkına  
kısıtlamalar getirdiğini belirtmiꢀtir.  
AĐHM, müdahalenin “kanunda öngörülmüꢀ” olmaması, sözkonusu maddenin 2.  
paragrafı bağlamında meꢀru bir amaca hizmet etmemesi ve bu amaçların yerine getirilmesi  
için “demokratik bir toplumda gerekli” olmaması durumunda AĐHS’nin 11. maddesinin  
ihlaline neden olacağını hatırlatmaktadır.  
Bu bağlamda, mevcut davada görülen müdahalenin, Toplantı ve Gösteri Yürüyüꢀleri  
Kanunu’nun 22. maddesi olmak üzere yasal bir dayanağının olduğu ve bu nedenle, AĐHS’nin  
11/2 maddesi bağlamında “kanundan öngörülmüꢀ” olduğu kaydedilmektedir. Hükümet, meꢀru  
amaca iliꢀkin olarak, müdahalenin kamu kargaꢀasını engelleme amacı güttüğünü kaydetmiꢀ ve  
AĐHM, farklı düꢀünmek için gerekçe görmemiꢀtir.  
AĐHM, müdahalenin “demokratik bir toplumda gerekli” olup olmadığı hususunda  
öncelikle 11. maddeye iliꢀkin kararlarının altını çizen ilkelere atıfta bulunmaktadır. Bu  
içtihattan, yetkili makamların barıꢀçı ꢀekilde yapılmalarını ve bütün vatandaꢀların güvenliğini  
sağlamak için yasal gösterilere iliꢀkin uygun tedbirleri alma görevlerinin bulunduğu  
anlaꢀılmaktadır.  
AĐHM, devletlerin yalnızca barıꢀçı toplanma hakkını güvence altına almaları değil  
aynı zamanda sözkonusu hakka makul olmayan dolaylı kısıtlamalar getirmekten de  
kaçınmaları gerektiğini kaydetmektedir. Son olarak, 11. maddenin esas amacının bireyi, kamu  
makamlarının koruma altına alınan hakların kullanılmasına keyfi müdahalesinden korumak  
olduğu halde, buna ek olarak bu hakların etkili ꢀekilde kullanılmalarının güvence altına  
alınması için pozitif yükümlülükler de mevcut olabilmektedir.  
Mevcut davada polis memurları, Toplantı ve Gösteri Yürüyüꢀleri Kanunu’nu ihlal  
ettiği gerekçesiyle baꢀvuranla birlikte gösteride yer alan bazı kiꢀileri de tutuklamıꢀtır. Ancak,  
Beyoğlu Ağır Ceza Mahkemesi’nin vardığı sonuçları göz önüne alan AĐHM, Hükümet’in  
iddialarının aksine baꢀvuranın ve diğer göstericilerin bu kanunu ihlal etmediklerini  
gözlemlemektedir. Ağır Ceza Mahkemesi, göstericiler kamuya açık bir alanda kamu yararına  
basın açıklaması yapmak için toplanırlarken, polis memurlarının onları durdurdukları, daire  
içerisine aldıkları ve önceden uyarmaksızın grubu dağıtmak için güç kullandıkları sonucuna  
varmıꢀtır (ibid-aynı metinde). Baꢀvuranın da aralarında bulunduğu göstericilerin  
hareketlerinin, toplanma özgürlüğüne iliꢀkin demokratik haklarının uygulanması olarak  
görülmesi gerektiği kanaatindedir ve bu nedenle, beraatlarına karar vermiꢀtir.  
Ayrıca Beyoğlu Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararından grubun kamu düzeni için  
tehlike arz etmediği ya da ꢀiddet eylemlerinde bulunmadıkları anlaꢀılabilmektedir. AĐHM bu  
bağlamda göstericilerin ꢀiddet eylemlerinde bulunmadıkları durumlarda, AĐHS’nin 11.  
Maddesince koruma altına alınan toplanma özgürlüğünün esası korunmuꢀsa, kamu  
makamlarının barıꢀçı toplantılara belirli derecede hoꢀgörü göstermelerinin önemli olduğuna  
iliꢀkin önceki kararlarını hatırlatmaktadır.  
AĐHM, yukarıda kaydedilenler ıꢀığında, ulusal mahkemelerin vardığı sonuçlarla  
mutabıktır. Mevcut dava koꢀullarında, polis memurlarının güç kullanarak müdahalede  
bulunmaları orantısızdır ve AĐHS’nin 11. maddesinin ikinci paragrafı bağlamında karmaꢀanın  
engellenmesi için gerekli değildir.  
Dolayısıyla AĐHS’nin 11. maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
Yukarıda kaydedilenleri göz önüne alan AĐHM, Hükümet’in baꢀvuranın mağdur  
statüsünde olmadığına iliꢀkin itirazını reddetmektedir.  
IV. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI  
AĐHS’nin 41. maddesine göre:  
“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek  
Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde,  
hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
Baꢀvuran maddi tazminat olarak 10,000 Euro ve manevi tazminat olarak 20,000 Euro  
talep etmiꢀtir.  
Hükümet bu taleplerin aꢀırı olduğunu ve hakkaniyete uygun olmadığını ileri  
sürmüꢀtür.  
AĐHM tespit edilen ihlal ve ileri sürülen maddi zarar arasında illiyet bağı  
görmemektedir; bu nedenle, sözkonusu talebi reddetmektedir. Ancak, AĐHS’nin 3. ve 11.  
maddeleri bağlamında tespit edilen ihlalleri göz önüne alarak, baꢀvuranın belirli bir sıkıntıya  
maruz kaldığı sonucuna varılabileceği kanaatindedir. AĐHM, AĐHS’nin 41. maddesinin  
gerektirdiği gibi, baꢀvurana hakkaniyet temelinde 20,000 Euro manevi tazminat ödenmesine  
karar vermiꢀtir.  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuran, AĐHM önünde yaptığı masraf ve harcamalar için 4,500 Euro talep etmiꢀtir.  
Hükümet, talep edilen meblağın dayanaktan yoksun olduğunu belirtmiꢀtir.  
AĐHM içtihadına göre, baꢀvuran ancak gerçekten gerekli olduğu için yapıldıkları ve  
meblağın makul olduğu müddetçe yargılama masraf ve giderlerinin telafisine hak  
kazanmaktadır. AĐHM mevcut davada baꢀvuranın yalnızca avukatının talepleri hususunda  
Đstanbul Barosu’nun ücret çizelgesine atıfta bulunduğunu ve iddialarını destekleyen baꢀka bir  
belge sunmadığını kaydetmektedir. Bu nedenle, sözkonusu baꢀlık altında tazminat  
ödenmemesine karar vermiꢀtir.  
C. Gecikme faizi  
AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine  
uyguladığı orana üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun olduğuna karar  
vermiꢀtir.  
BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM,  
1.  
Oybirliğiyle baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;  
2.  
3.  
4.  
5.  
Üçe dört oyla AĐHS'nin 3. maddesinin esas açısından ihlal edildiğine;  
Oybirliğiyle AĐHS’nin 3. maddesinin usul açısından ihlal edildiğine;  
Oybirliğiyle AĐHS'nin 11. maddesinin ihlal edildiğine;  
Oybirliğiyle AĐHS’nin 6. ve 13. maddeleri bağlamındaki ꢀikayetleri ayrıca  
incelemenin gerekli olmadığına;  
6.  
Üçe dört oyla,  
(a) Savunmacı devletin, AĐHS’nin 44/2 maddesi uyarınca kararın kesinleꢀtiği tarihten  
itibaren üç ay içinde, ödeme tarihinde geçerli olan kur üzerinden Türk Lirasına çevrilmek  
ve uygulanabilecek her tür vergiden muaf tutulmak üzere baꢀvurana maddi ve manevi  
tazminat olarak 20,000 Euro ödemesine;  
(b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten ödemenin yapılmasına kadar geçen süre için  
Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredilere uyguladığı faiz oranına üç puan eklemek  
suretiyle elde edilecek oranın gecikme faizi olarak uygulanmasına;  
7.  
Oybirliğiyle adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine,  
KARAR VERMĐꢁTĐR.  
Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragrafları uyarınca 27 Mayıs 2010 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.