CONSEIL DE  
L'EUROPE  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
BĐLGET - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 23327/05)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
23 Haziran 2009  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup, ꢀekli  
bazı düzeltmelere tabi olabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
T.C. vatandaꢀı Kemal Bilget (baꢀvuran) tarafından Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, 29 Kasım  
1993 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin  
(Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapılan 23327/05 numaralı  
baꢀvuru sonucu bu dava görülmektedir.  
OLAYLAR  
Baꢀvuran 15 Kasım 1993 tarihinde Đstanbul polisi tarafından yakalanarak gözaltına alınmıꢀtır.  
29 Kasım 1993 tarihinde yasadıꢀı bir örgütün mensubu olma suçu ile itham edilen baꢀvuran  
Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından 12 Haziran 2001’de on iki yıl altı ay hapis  
cezasına çarptırılmıꢀtır. Yargıtay tarafından bu karar 24 Ocak 2002 tarihinde bozulmuꢀtur.  
DGM özellikle baꢀvuranın ve suç ortağı sanıkların ifadelerine dayanarak ve çeꢀitli tutanaklara  
ve bilirkiꢀi raporlarını dikkate alarak 24 ꢁubat 2004 tarihinde baꢀvuranı aynı cezaya  
çarptırmıꢀtır. Bu karar Yargıtay tarafından 4 Ekim 2004 tarihinde onanmıꢀ, 13 Ekim 2004  
tarihinde tebliğ edilmiꢀtir.  
HUKUK  
AĐHS’nin 6. maddesine atıfta bulunan baꢀvuran ceza davasının adil olmadığından  
ꢀikayetçidir. Baꢀvuran Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin kararını hakkında daha önce açılan  
davada kullanılan delillere dayandırdığından yakınmaktadır. Fakat baꢀvuran burada hangi  
delillerin sözkonusu olduğunu belirtmemektedir. Yeterince gerekçelendirilmeyen bu ꢀikayetin  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4. paragraflarına uygun olarak reddedilmesi gerekir.  
Baꢀvuran ayrıca davanın aꢀırı uzunluğundan ꢀikayetçi olmaktadır. Hükümet bu iddiaya itiraz  
etmekte, baꢀvuranın bu ꢀikayetlerini ulusal yetkililer nezdinde dile getirmediğini  
savunmaktadır. AĐHM Hükümet tarafından ceza yargılama sürecinin uzunluğu hakkındaki  
benzer ꢀikayetlere daha önce de itirazda bulunulduğunu ve bunların reddedildiğini hatırlatır  
(Bkz. Tendik vd.-Türkiye kararı no: 23188/02, 22 Aralık 2005; mutatis mutandis, Yağcı ve  
Sargın-Türkiye kararı, 8 Haziran 1995). Bu baꢀvuruda Hükümet tarafından ortaya konulan  
görüꢀlerde bu içtihadın dıꢀına çıkılmasını gerektirecek herhangi bir husus yer almamaktadır.  
Hükümet baꢀvuranın AĐHS’nin 35/1 maddesine uygun olarak altı ay içinde baꢀvurusunu  
yapmadığı itirazında bulunmaktadır. Hükümete göre bu süre iç hukukta nihai kararın alındığı  
4 Ekim 2004 tarihinden itibaren baꢀlamaktadır.  
AĐHM altı ay kuralının baꢀvuranın iç hukuktaki nihai karardan etkili bir ꢀekilde ve yeterince  
haberdar olduğu tarihten itibaren baꢀladığını hatırlatır (Bkz. Baghli-Fransa no: 34374/97).  
AĐHM bu baꢀvuruda iç hukuktaki nihai kararın 13 Ekim 2004’te alındığını ve baꢀvurunun altı  
aylık süre içinde yapıldığını not etmektedir.  
AĐHM sonuç itibarıyla Hükümetin itirazlarını reddetmektedir. AĐHS’nin 35. maddesinin 3.  
paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca  
baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit eder. Bu  
nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.  
2
Esasa gelince, dikkate alınması gereken dönem baꢀvuranın gözaltına alındığı 15 Kasım 1993  
tarihinde baꢀlayıp, nihai karar tarihi olan 4 Ekim 2004’te sona ermektedir.  
Đki dereceli mahkemede görülen yargılama yaklaꢀık on iki yıl sürmüꢀtür. AĐHM bu  
baꢀvurudaki benzer ꢀikayetleri ortaya koyan baꢀvuruları daha önce de incelediğini, bu  
konudaki yerleꢀik içtihadından ileri gelen kıstaslar ıꢀığında «makul süre» ilkesinin ihlal  
edildiği sonucuna vardığını hatırlatır (Bkz. diğer birçokları arasında Pelissier ve Sassi-Fransa  
kararı no: 25444/94).  
Bu baꢀvuruda farklı bir sonuca varmasını gerektirecek herhangi bir unsurun bulunmayıꢀında  
AĐHM, aynı gerekçeye dayanarak AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğini kaydetmektedir.  
Geriye incelenecek husus baꢀvuranın 41. maddeye dayalı olarak öne sürdüğü tazminat  
talepleridir. Baꢀvuran 20.000 TL (yaklaꢀık 9.335 Euro) manevi tazminat ve iç hukukta ve  
AĐHM önünde yapmıꢀ olduğu yargılama giderleri için 43.990 TL (yaklaꢀık 20.535 Euro) talep  
etmektedir. Baꢀvuran bu taleplerini kanıtlayıcı belge mahiyetinde avukatlık çalıꢀma saatlerini  
gösteren makbuzu ve Đstanbul Barosu’nun avukatlık ücret tarifesini sunmaktadır. Hükümet  
ispat edilmeyen bu meblağlara karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM hakkaniyete uygun ve Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına  
uyguladığı faiz oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanarak baꢀvurana manevi  
tazminat olarak 7.000 Euro ödenmesini kararlaꢀtırmıꢀtır.  
AĐHM yargılama masraf ve giderleri ile ilgili olarak baꢀvurana hakkaniyete uygun 500 Euro  
ödenmesine karar vermiꢀtir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1.Yargılama sürecinin aꢀırı uzunluğu hakkındaki ꢀikayetin kabuledilebilir, bunun  
dıꢀındakilerin kabuledilemez olduğuna;  
2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;  
3. a) AĐHS’nin 44 / 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
miktara yansıtılabilecek her türlü vergi ve masraflarla birlikte, ödeme tarihindeki döviz kuru  
üzerinden YTL.’ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana:  
i.  
manevi tazminat olarak 7.000 (yedi bin) Euro ödenmesine;  
ii.  
yargılama masraf ve giderleri için 500 (beꢀ yüz) Euro ödenmesine;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;  
4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragraflarına uygun olarak 23 Haziran 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.  
3