CONSEIL  
AVRUPA  
DE L’EUROPE  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
BOLLUK -TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no:34506/03)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
2 Ekim 2007  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli  
düzeltmelere tabi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve (34506/03) baꢀvuru no’lu davanın nedeni bu  
ülke vatandaꢀı olan Mehmet Bolluk’un, 8 Temmuz 2003 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları  
Mahkemesi’ne (AĐHM) Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (“Sözleꢀme”) Đnsan Hakları ve  
Temel Özgürlükleri güvence altına alan 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuran, Balıkesir Barosu avukatlarından M.A. Kaan tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
I. DAVANIN UNSURLARI  
Baꢀvuran, 1936 yılı doğumludur ve Balıkesir’de ikamet etmektedir.  
17 Ekim 2002 tarihinde, K.T. baꢀvuranın da aralarında olduğu üç kiꢀiden müessir fiil  
suçundan dolayı ꢀikayetçi olmuꢀtur.  
21 Ekim 2002 tarihinde polis tarafından sorgulanan baꢀvuran, kendisi aleyhindeki tüm  
suçlamaları reddetmiꢀtir.  
20 Ocak 2003 tarihinde, Balıkesir Cumhuriyet Baꢀsavcılığı baꢀvuran aleyhinde kamu  
davası açmıꢀ ve öldürme kastı olmaksızın bir baꢀkasının fiziksel ve ruhsal bütünlüğüne  
yönelik saldırıyı cezalandıran TCK’nın 456/4. maddesinin uygulanmasını talep etmiꢀtir.  
30 Ocak 2003 tarihinde, Sulh Ceza Mahkemesi hiç duruꢀma gerçekleꢀtirmeksizin  
baꢀvuranı yaklaꢀık 102 Euro’ya tekabül eden 181.753.415 TL ağır para cezasına çarptırmıꢀtır.  
Bunun için, Sulh Ceza Mahkemesi, ceza kararnamesi verilmesine olanak sağlayarak  
basitleꢀtirilmiꢀ yargılamayı öngören Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 386. maddesini  
temel almaktadır.  
13 Mart 2003 tarihinde, baꢀvuran, Balıkesir Asliye Ceza Mahkemesi’nde sözkonusu  
mahkumiyete itiraz etmiꢀtir. 7 Nisan 2003 tarihli bir karar ile Balıkesir Asliye Ceza  
Mahkemesi de duruꢀma gerçekleꢀtirmeksizin bu itirazı reddetmiꢀtir.  
HUKUK AÇISINDAN  
I. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran, mahkemelerin duruꢀma yapmamasından dolayı davasının hakkaniyete  
uygun olarak görülmediğini ileri sürmektedir. Böylelikle, baꢀvuran, duruꢀmalara katılma ve  
uygun bir ꢀekilde savunmasını sunma hakkından yoksun bırakılmıꢀtır. Baꢀvuran, AĐHS’nin 6.  
maddesine atıfta bulunmaktadır.  
Hükümet bu iddialara karꢀı çıkmaktadır ve ceza kararnamesinin adil bir yargılamanın  
sonunda ve hukuk kurallarına riayet edilerek verildiğini belirtmektedir. Hükümet, önemsiz  
olarak adlandırılan davalarla ilgili yargılamaları basitleꢀtirerek mahkemelerin iꢀ yükünü  
azaltmayı amaçlayan bir yargılamanın söz konusu olduğuna dikkat çekmektedir. Üstelik  
Hükümet, ceza kararnamesinin hüküm olarak düꢀünülemeyeceğini de belirtmektedir.  
Hükümet, Türk Hukuku’nun, Asliye Ceza Mahkemeleri’ne itirazda bulunmak suretiyle ceza  
kararnamelerine karꢀı etkili bir baꢀvuru yolu sunduğu hususunda AĐHM’nin dikkatini  
2
çekmektedir. Hükümet, buradan ceza kararnamesi usulünün AĐHS’nin 6. maddesinin  
gereklerine uygun olduğu sonucuna ulaꢀmaktadır.  
Hükümet, 1 Haziran 2005 tarihinden beri yürürlükte olan Tük Ceza Kanunun ve cezai  
yargılamadaki yeniliklerin kabul edilmesinden itibaren ceza kararnamesi usulünün Türk  
Hukukunda artık bulunmadığını eklemektedir.  
Baꢀvuran, iddialarını yinelemektedir.  
A. Kabuledilebilirliğe Đliꢀkin  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun  
olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca, baꢀvurunun baꢀka açılardan bakıldığında da  
kabuledilmezlik unsuru bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir  
niteliktedir.  
B. Esasa Đliꢀkin  
AĐHM, yargılamanın hiçbir aꢀamasında baꢀvuranın ulusal mahkemeler önünde  
duruꢀmadan faydalanmadığını not etmektedir. Ne ceza kararnamesi çıkaran Ceza Mahkemesi  
ne itiraz üzerine hükme varan Asliye Ceza Mahkemesi duruꢀma yapmıꢀtır. Baꢀvuran,  
kendisini yargılamaya çağrılan hakimler önüne hiçbir zaman vicahi olarak çıkma olanağına  
sahip olmamıꢀtır.  
AĐHM, mevcut davadakine benzer sorunları ortaya koyan birçok dava incelemiꢀ ve  
AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafının ihlal edildiğini tespit etmiꢀtir (Bkz. diğerleri  
arasından, Karahanoğlu, Tanyar ve Küçükergin-Türkiye, baꢀvuru no: 74242/01, Gençer ve  
diğerleri-Türkiye, baꢀvuru no: 6291/02, 21 Aralık 2006, Sümer-Türkiye, baꢀvuru  
no:27158/02, 6 ꢁubat 2007 ve Taner karaları).  
Mevcut davada, AĐHM, gözlemlerinde, Hükümet’in farklı bir sonuca ulaꢀtıracak ikna  
edici hiçbir tespit ve delil sunmadığını not etmektedir. Ayrıca, AĐHM, sözkonusu sonuçların  
reddedilmesi için hiçbir gerekçe görememektedir.  
Olayın unsurlarının tamamı ıꢀığında ve içtihadını göz önüne alarak, AĐHM, baꢀvuranın  
davasının, davaya bakan mahkemeler tarafından hakkaniyete uygun olarak görülmediğinden  
AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafının ihlal edildiğini düꢀünmektedir.  
AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafı kapsamında ulaꢀılan ihlal tespitini göz önüne  
alarak, AĐHM, mevcut baꢀvuruda ortaya konulan baꢀlıca hukuki sorunu incelediği  
kanaatindedir. AĐHM, AĐHS’nin 6. maddesi kapsamında yapılan ꢀikayetlerin geri kalan  
kısmının ayrı olarak incelenmesine gerek olmadığını düꢀünmektedir.  
A. Tazminat  
Baꢀvuran, maddi tazminat olarak 20.000 Euro ve manevi tazminat olarak 30.000 Euro  
talep etmektedir.  
Hükümet, bu miktara itiraz etmektedir.  
3
AĐHM, belirtilen ihlallerin olmamasından dolayı Türk mahkemelerinin ulaꢀtıkları  
sonuçlar üzerinde düꢀünme gereği duymamakta ve baꢀvuranın maddi tazminat talebini  
reddetmektedir.  
Manevi tazminata iliꢀkin olarak, AĐHM, ihlal tespitinin kendisinin manevi tazminat  
için yeterli adil tatmin oluꢀturduğu kanaatindedir.  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuran, AĐHM ve yerel mahkemeler önünde yapmıꢀ oldukları masraf ve harcamalar  
için 7.000 Yeni Türk Lirası (YTL) talep etmektedir.  
Hükümet, bu talebe itiraz etmektedir.  
AĐHM yerleꢀik içtihadına göre, AĐHS’nin 41. maddesi uyarınca, masraf ve  
harcamaların ödenmesi, gerçekliğinin, zorunluluğunun ortaya konulmasını ve miktarlarının  
makul oranda olmasını öngörmektedir (Iatridis-Yunanistan (adil tazmin), baꢀvuru no:  
31107/96).  
AĐHM, baꢀvuranın masraf ve harcamalarına iliꢀkin iddialarını belgelendirmediğini  
gözlemektedir. Dolayısıyla, bu talebin reddedilmesi uygun olacaktır.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;  
2. Ulusal yargılama çerçevesinde bir duruꢀma gerçekleꢀtirilmediğinden AĐHS’nin 6.  
maddesinin ihlal edildiğine;  
3. AĐHS’nin 6. maddesi kapsamındaki diğer ꢀikayetlerin ayrı olarak incelenmesine  
gerek olmadığına;  
4. Mevcut kararın kendisinin baꢀvuranın maruz kaldığı manevi tazminat için yeterli  
adil tatmin oluꢀturduğuna;  
5. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢁTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM iç tüzüğünün 77/2. ve 77/3.  
maddelerine uygun olarak 20 Eylül 2007 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.  
4