CONSEIL DE  
L'EUROPE  
AVRUPA  
KONSEY
Đ
 
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
BOZÜYÜK - TÜRKĐYE DAVASI  
(Bavuru no: 3595/05)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
19 Ocak 2010  
Đꢀbu karar Sözleme’nin 44 § 2. maddesinde belirtilen koullar çerçevesinde kesinleecek  
olup ekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2010. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan ve (3595/05) bavuru no’lu davanın nedeni bu  
ülke vatandaı Ali Bozüyük’ün (bavuran) 12 Ocak 2005 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları  
Mahkemesi’ne Avrupa Đnsan Hakları Sözlemesi’nin 34. maddesi uyarınca yapmıolduğu  
bavurudur.  
Bavuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Đstanbul Barosu avukatlarından  
N. Gül tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
Bavuran 1956 doğumlu olup Đstanbul’da ikamet etmektedir.  
Bavuran 26 Ocak 1995 tarihinde Maliye Bakanlığı’nın açık artırma yoluyla satıını  
gerçekletirdiği Hazineye ait bir taınmazı 1.742.295.000 TL karılığında (olayların meydana  
geldiği dönemde yaklaık 29.500 Euro) satın almıtır.  
Bavuran 9 Mart 1995 tarihinde borcunu ödemive 29 Mart 1995 tarihinde taınmazı tapuda  
kendi adına tescil ettirmitir.  
Đstanbul Đdari Mahkemesi üçüncül taraf olarak müdahil olmuve 12 Aralık 1995 tarihli bir  
karar ile açık artırmayla yapılan satıilemini iptal etmitir. Bu karar Danıtay tarafından  
onantır.  
Bunun üzerine taınmaz tapu sicilinde yeniden Hazine adına tescil edilmitir.  
19 Eylül 1997 tarihinde bavuran taınmazının değerine karılık gelecek maddi tazminatın  
ödenmesi talebiyle Küçükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi’nde dava açmıtır.  
Asliye Hukuk Mahkemesi 27 Mayıs 2002 tarihinde bavuranın talebini kısmen yerinde  
bulmuve Maliye Bakanlığını bavurana 3.065.503.266 TL (2.400 Euro) tutarında tazminat  
ödemeye mahkum etmitir.  
9 ubat 2004 tarihinde Yargıtay bu kararı onamıtır.  
Yargıtay ayrıca 23 Eylül 2004 tarihinde kararın tashihi talebini de reddetmitir.  
Maliye Bakanlığı 3 Nisan 2008 ve 30 Aralık 2008 tarihlerinde bavurana 1.742.300.000 TL  
(900 Euro) ve 3.477.330.000 TL (1.600 Euro) tutarındaki meblağları ödemitir.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 6/1 VE AĐHS’YE EK 1 NO’LU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐ’NĐN  
ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Bavuran Türkiye’deki yüksek enflasyon oranı karısında uygulanan yasal faizin yetersiz  
olduğundan ve uzun bir dönem boyunca (iki yıl altı aydan fazla bir süre) lehinde verilen yargı  
kararına rağmen Đdarenin bunu icra etmediğinden ikayetçi olmaktadır.  
2
Hükümet kabuledilebilirliğe ilikin iç hukuk yollarının tüketilmediğini ve bavuranın Borçlar  
Kanunu’nun 105. maddesinde öngörülen bavuru yolunu kullanmadığını savunmaktadır.  
Bavuran Hükümetin bu savına karı çıkmaktadır.  
Aka-Türkiye kararına (23 Eylül 1998) atıfta bulunan AĐHM, Hükümetin itirazını  
reddetmektedir. AĐHM ayrıca 35. madde uyarınca bavurunun herhangi bir kabuledilemezlik  
gerekçesi içermediğini kaydetmektedir. Bu nedenle bavuru kabuledilebilir niteliktedir.  
Esas hakkında, AĐHM daha önce de müteaddit kez mevcut bavurudakine benzer sorunların  
dile getirildiğini ve AĐHS’nin 6/1 ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği  
sonucuna vardığını hatırlatır (Bkz. Kaçar vd.-Türkiye no: 38323/04, 38379/04, 38389/04,  
38403/04, 38423/04, 38510/04, 38513/04 ve 38522/04, 22 Temmuz 2008 ve Hüseyin Ateve  
Mehmet Ate-Türkiye no: 28270/02, 13 Ekim 2009). AĐHM, Đdarenin bavurana olan borcunun  
bir kısmını iç hukuktaki nihai kararın ardından iki yıl altı ayın sonunda ödediğini hatırlatır.  
AĐHM, ulusal mahkemeler tarafından bavurana tahsis edilen tazminatın ödenmesinde yaanan  
bu gecikmeyi Đdareye yüklemektedir. Bu gecikme, AĐHM’yi, bavuranın kamu yararının  
gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması arasında hüküm sürmesi gereken adil  
dengeyi bozan alıılmıın dıında ve ölçüsüz bir yüke katlanmak zorunda kaldığı yönünde  
ünmeye sevk etmektedir (Bkz. Vaide Yıldız vd.-Türkiye no: 13721/04, 20 Ekim 2009).  
Sonuç itibarıyla, AĐHS’nin 6/1 ve Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmitir.  
II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI HAKKINDA  
41. madde ile ilgili olarak bavuran, açık artırmayla satın aldığı taınmazın gerçek değerine  
karılık geldiğini öne sürdüğü 961.530 Euro’yu maddi tazminat olarak talep etmektedir.  
Bavuran ayrıca 50.000 Euro manevi tazminat talep etmektedir.  
Hükümet bu meblağlara karı çıkmaktadır.  
Aka kararında benimsenen hesaplama yöntemi ve ilgili ekonomik veriler ıığında, AĐHM,  
olayların meydana geldiği dönemde ilgili yasal faiz oranı ile birlikte bavuranın alacaklı olduğu  
meblağın karılığı olarak adı geçene 30.600 Euro maddi tazminat ödenmesini uygun  
görmektedir.  
AĐHM ayrıca, ödeme tarihi ve süresi konusundaki belirsizlik nedeniyle bavuranın belirli bir  
ölçüde manevi zarara uğradığını ve bunun yalnızca ihlalin tespiti ile giderilemeyeceğini kabul  
etmektedir. AĐHM hakkaniyete uygun olarak bavurana 2.000 Euro manevi tazminat  
ödenmesini kararlatırmaktadır.  
Bavuran son olarak iç hukukta yapmıolduğu yargılama giderleri, avukatlık ücreti, AĐHM’ye  
yönelik posta ve tercüme masrafları için 12.010 Euro yargılama gideri talep etmektedir.  
Bavuran bu bağlamda, Đstanbul Barosunun avukatlık ücret tarifesini, avukatı ile yapılan  
sözlemeyi ve tercüme masraflarını gösterir faturaları kanıtlayıcı belge olarak sunmaktadır.  
Hükümet AĐHM’yi dayanaktan yoksun kaydettiği bu talepleri reddetmeye çağırmaktadır.  
3
Mahkemeye sunulan deliller ve bu konudaki yerleik içtihat ıığında bavurana yargılama  
giderleri için 2.000 Euro ödenmesini uygun görmektedir.  
AĐHM gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına  
uygulağı orana üç puanlık bir artıın ekleneceğini kaydetmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Bavurunun kabuledilebilir olduğuna;  
2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ve Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;  
3. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinletiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak ödeme tarihindeki döviz kuru  
üzerinden TL’ ye çevrilmek üzere, Savunmacı Devlet tarafından bavurana:  
i. 30.600 (otuz bin altı yüz) Euro maddi tazminat ödenmesine;  
ii. 2.000 (iki bin) Euro manevi tazminat ödenmesine;  
iii. yargılama masraf ve harcamaları için 2.000 (iki bin) Euro ödenmesine;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eit oranda basit faiz uygulanmasına;  
4. Adil tatmine ilikin diğer tüm taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢁTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragraflarına uygun olarak 19 Ocak 2010 tarihinde yazılı olarak bildirilmitir.  
4