CONSEIL DE  
L'EUROPE  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ÜÇÜNCÜ DAĐRE  
BUYRUK - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 14558/03)  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
8 Nisan 2008  
Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 § 2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek  
olup ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.  
1
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 14558/03 numaralı baꢀvurunun nedeni T.C. vatandaꢀı  
Hüseyin Buyruk’un (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (AĐHM) 5 ꢁubat 2003  
tarihinde Temel Đnsan Hakları ve Özgürlüklerini güvence altına alan Avrupa Đnsan Hakları  
Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Ankara barosu avukatlarından  
K. Bayraktar tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
I. DAVANIN KOꢀULLARI  
Baꢀvuran 1949 doğumlu olup Ankara’da ikamet etmektedir.  
Baꢀvuran Ankara Keçiören Belediyesi’nde iꢀçi olarak yirmi bir yıllık hizmetinin ardından 14  
ꢁubat 1998 tarihinde emekli olmuꢀtur.  
8 ꢁubat 1999 tarihinde baꢀvuran bağlı bulunduğu sendika ile çalıꢀanı arasında imzalanan  
toplu iꢀ sözleꢀmesinin kimi hükümlerinin kendisine uygulanmadığı gerekçesiyle belediye  
aleyhine tazminat davası açmıꢀtır.  
Ankara Đꢀ Mahkemesi 19 Temmuz 1999 tarihinde baꢀvuranın taleplerini haklı bularak yasanın  
ticari iꢀlemlere uygulanmasını öngördüğü yasal faiz oranı ile birlikte Belediye’nin baꢀvurana  
552.048.631 TL ödemesini kararlaꢀtırmıꢀtır.  
Yargıtay 29 Kasım 1999 tarihinde bu hükmü onamıꢀtır.  
Bu baꢀvurunun yapıldığı 5 ꢁubat 2003 tarihine kadar baꢀvuranın alacağı halen ödenmemiꢀti.  
Belediye daha sonra 7 Ekim, 7 Kasım ve 14 Kasım 2003 tarihlerinde üç aꢀamada bu tazminatı  
ödemiꢀtir.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran baꢀvurusunda nihai hale gelen yargı kararının ifasının aꢀırı uzunluğundan ꢀikayetçi  
olmakta ve bu yargılama ile maddi, manevi ve yargı giderleri bakımından zarara uğradığını  
ileri sürmektedir. Baꢀvuran AĐHS’nin 6. ve Ek 1 no’lu Protokol’ün 1. maddesine atıfta  
bulunmaktadır.  
Baꢀvuran 7 Ocak 2005 tarihinde AĐHM’yi son ödemenin yapıldığı, Đdare aleyhine yapmıꢀ  
olduğu maddi tazminat ꢀikayetini sürdürmek istemediği konusunda bilgilendirmiꢀtir. Buna  
karꢀın, baꢀvuran baꢀvurusunun bu gecikmenin neden olduğu manevi zarar çerçevesinde  
geçerli olduğunu belirtmektedir. AĐHM baꢀvuranın kayıttan düꢀmesi gereken Ek 1 no’lu  
Protokol’ün 1. maddesi hakkındaki ꢀikayetini incelemeye almayacağını ifade ederek bu  
durumda baꢀvuranın ꢀikayetinin yalnızca AĐHS’nin 6. maddesi açısından değerlendirileceğine  
itibar etmektedir.  
2
A. AĐHS’nin 6/1 maddesine yönelik ꢁikayetin kabuledilebilirliği hakkında  
Hükümet mahkeme tarafından hükmedilen tazminatın 2003 yılında ödendiğini savunarak  
baꢀvuranın mağdur sıfatının bulunmadığını kaydetmektedir.  
Baꢀvuran Hükümetin savlarına karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM baꢀvuranın Đdarenin yargı kararının ifasını geciktirdiği ꢀikayeti ile ilgili olarak sözü  
edilen mahkeme tarafından ödenmesine hükmedilen tazminatın öne sürülen ihlalin  
giderilmesinde bir tazmini oluꢀturmadığını belirtmektedir. Bu durumda Hükümetin itirazı  
reddedilmektedir.  
AĐHM, baꢀvuranın AĐHS’nin 6. maddesinin ihlali ile mağdur olduğunu öne sürebileceğine  
itibar etmektedir. AĐHM bu ꢀikayetin kabuledilemezliği hakkında hiçbir gerekçe tespit  
etmemiꢀtir. Baꢀvuru kabuledilmelidir.  
B. Esasa dair  
Hükümet baꢀvuranın davasının ulusal mahkemeler tarafından «makul bir süre» zarfında  
dinlendiğini savunmaktadır.  
Baꢀvuran iddialarını yinelemektedir.  
AĐHM, ara veya nihai hangi karar türü olursa olsun bir hükmün ifasının AĐHS’nin 6.  
maddesinin 1. paragrafında yer alan «davanın» bütünleyen bir parçası sayılması gerektiğini  
hatırlatır (Bkz. özellikle, sözü edilen Ak-Türkiye, Hornsby-Yunanistan 19 Mart 1997 ve son  
olarak Metaxas-Yunanistan 27 Mayıs 2004). Sözleꢀmeci bir Devletin iç hukukta almıꢀ olduğu  
bir hükmü nihai hale geliyor ve bundan doğan yükümlülük bir tarafın zararına etkisiz  
kalıyorsa AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafının bir mahkemeye eriꢀimi güvence altına  
aldığı hak aldatıcı hale gelmektedir.  
Etkili bir yargılamanın korunması Đdarenin yargı kararlarına uyma zorunluluğunu da  
kapsamaktadır. Devletin bir kurumu yargı kararıyla kesinleꢀmiꢀ borcunu ödememek için  
kaynak yetersizliği bahanesini öne süremez (Bkz. Bourdov-Rusya kararı no: 59498/00).  
AĐHM, bir idarenin ödeme yapmadan evvel- ki bu zaman dilimi makul bir süreyi  
aꢀmamalıdır- belirli bir süreye gereksinim duyduğunu kabul etmektedir.  
Mevcut baꢀvuruda, AĐHM Đdarenin borcunu baꢀvurana nihai kararın ardından dört yıl sonra  
ödemesinin makul bir süre olarak sayılamayacağını hatırlatır.  
Sonuç olarak nihai olarak kesinleꢀen yargı kararlarına makul bir sürede uymayan ulusal  
mercilerin 6/1 maddenin anlamını ortadan kaldırdıklarına itibar etmektedir.  
Bu nedenle bu madde ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASINA ĐLĐꢀKĐN  
AĐHS’nin 41. maddesine göre “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal edildiğine  
karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi  
3
edebiliyorsa, AĐHM, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın adil  
tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
Baꢀvuran manevi tazminat olarak 2.200 Euro talep etmektedir.  
Hükümet bu miktara karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM, ödemenin yapılmasındaki belirsizliğin baꢀvuranı manevi zarara uğrattığını kabul  
etmektedir. AĐHM hakkaniyete uygun baꢀvurana bu yönde 1.000 Euro ödenmesini  
kararlaꢀtırmaktadır.  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuran 2.222 Euro avukatlık ücreti talep etmekte bunun için diğer belgelerin yanı sıra  
avukatı ile yaptığı sözleꢀmeyi kanıt olarak sunmaktadır.  
AĐHM sunulan belgeler ve yerleꢀik içtihat ıꢀığında baꢀvurana tüm yargı giderleri için 2.000  
Euro ödenmesine karar vermektedir.  
C. Gecikme Faizi  
AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç  
puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Yargılamanın uzunluğuna dair ꢀikayetin kabuledilebilir olduğuna ve bunun dıꢀındaki  
ꢀikayetin kayıttan düꢀmesine;  
2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;  
3. a) AĐHS’nin 44 / 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
miktara yansıtılabilecek her türlü vergi ve masraflarla birlikte, ödeme tarihindeki döviz kuru  
üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümetin baꢀvurana manevi tazminat için  
1.000 (bin) Euro, yargılama giderleri için 2.000 (iki bin) Euro ödemesine;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;  
4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.  
paragraflarına uygun olarak 8 Nisan 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.  
4
5