CONSEIL

AVRUPA

DE L’EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

BÜYÜKDERE VE DĐĞERLERĐ - TÜRKĐYE DAVASI

(Baꢀvuru no: 6162/04, 6297/04, 6304/04, 6305/04, 6149/04, 9724/04 ve 9733/04)

KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ

STRAZBURG

8 Haziran 2010

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

düzeltmelere tabi olabilir.

1

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (6162/04, 6297/04, 6304/04, 6305/04, 6149/04,

9724/04 ve 9733/04) no’lu davanın nedeni T.C. vatandaꢀları Feridin Büyükdere, Yusuf Poslu,

Lütfi Turan, Mülazim Akçay, Enser Aktaꢀ, Mehmet Karaoğlu, Cengiz Çakırbay, Ahmet

Bekel ve Cahit Yıldız’ın (baꢀvuranlar) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 26 Ocak 2004

tarihinde (ilk altı baꢀvuru) ve 29 Ocak 2004 tarihinde (son baꢀvuru) Đnsan Hakları ve Temel

Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS)

34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Baꢀvuranlar Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Ankara Barosu

avukatlarından T. Çelikyürek tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

Adları ekte yer alan baꢀvuranlar kamu kuruluꢀu olan Petrol Ofisi A.ꢁ.’de (POAꢁ) sözleꢀmeli

memur olarak görev yapmaktaydı.

POAꢁ’ın 21 Temmuz 2000 tarihinde özelleꢀmesinin ardından baꢀvuranlar memur statüsünü

kaybetmiꢀlerdir.

Baꢀvuranlar iꢀ akdinin sona ermesi üzerine tazminat elde edebilmek amacıyla çeꢀitli tarihlerde

idari mahkemelerde birçok dava açmıꢀtır.

Đdari mahkemeler özellikle iꢀ sonu tazminatının verilebilmesi için gerekli koꢀulların

oluꢀmadığı gerekçesiyle baꢀvuranların taleplerini reddetmiꢀtir.

Baꢀvuranlar farklı tarihlerde ilk derece mahkemesinin hükümlerini onayan Danıꢀtay’da

temyize baꢀvurmuꢀtur. Danıꢀtay Cumhuriyet Baꢀsavcısının görüꢀü baꢀvuranlara tebliğ

edilmemiꢀtir.

Baꢀvuru numarası

Đlk derece

Danıꢀtay’ın karar

Danıꢀtay kararının

mahkemesine

baꢀvuru tarihi

tarihi (temyiz)

bildirilme tarihi

6162/04

6297/04

6304/04

6305/04

6149/04

9724/04

9733/04

29/06/2001

19/06/2003

25/06/2003

18/06/2003

25/06/2003

12/06/2003

16/06/2003

12/06/2003

25/07/2003

28/07/2003

30/07/2003

01/08/2003

30/07/2003

18/06/2001

28/09/2001

(C. Çakırbay)

18/06/2001

(A. Bekel)

28/09/2001

(C. Yıldız)

2

HUKUK

I. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA

Baꢀvuranlar Danıꢀtay Cumhuriyet Baꢀsavcısı’nın görüꢀünün önceden kendilerine tebliğ

edilmemesi nedeniyle Danıꢀtay’da yürütülen yargılama sürecinde vicahilik ilkesinden

yararlanamadıklarından ꢀikayetçi olmaktadır. Baꢀvuranlar bu bağlamda AĐHS’nin 6/1

maddesine atıfta bulunmaktadır.

AĐHM kabuledilebilirlik ile ilgili olarak 6162/04 numaralı baꢀvuru kapsamında Danıꢀtay’ın 19

Haziran 2003 tarihli iç hukukta nihai kararı oluꢀturan kararının baꢀvurana 25 Temmuz 2003

tarihinde tebliğ edildiğini gözlemlemektedir. Oysa baꢀvuran iç hukuktaki bu nihai kararın

ardından altı aydan fazla bir süre sonunda 26 Ocak 2004 tarihinde baꢀvuru yapmıꢀtır. Bu

baꢀvuru gecikmeli olarak yapılmıꢀtır ve AĐHS’nin 35/1 ve 4 maddelerinin uygulanmasına

istinaden reddedilmelidir (Bkz. aynı anlamda, Otto-Almanya kararı, no: 21425/06, 10 Kasım

2009).

Diğer altı baꢀvuru konusunda AĐHM, AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde

ꢀikayetlerin dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan

bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle yapılan

ꢀikayetler kabuledilebilir niteliktedir.

AĐHM esasa iliꢀkin daha önce de buna benzer bir ꢀikayeti incelediğini ve AĐHS’nin 6/1

maddesinin ihlal edildiği sonucuna vardığını hatırlatarak yerleꢀik bu içtihadın dıꢀına

çıkılmasını gerektirecek bir durumun sözkonusu olmadığını ifade etmektedir. (Bkz. Meral-

Türkiye no: 33446/02, 27 Kasım 2007).

Sonuç itibarıyla, AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.

II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI HAKKINDA

AĐHS’nin 41. maddesi baꢀlığı altında her baꢀvuruyu dikkate alan baꢀvuranlar iꢀ sonu tazminatı

taleplerinin reddedilmesi dolayısıyla uğradıkları maddi zarar için her baꢀvurana 100.000 Euro

maddi tazminat ve 30.000 Euro manevi tazminat ödenmesini talep etmektedir.

AĐHM baꢀvuranlar tarafından öne sürülen maddi tazminat ile hakkaniyete uygun yargılama

hakkının ihlal edilmesi arasında hiçbir illiyet bağı kuramamakta ve maddi tazminata iliꢀkin bu

talebi reddetmektedir.

Manevi tazminat ile ilgili olarak AĐHM, yerleꢀik içtihat ıꢀığında 6/1 maddesinin ihlal tespitinin

adil tatmin bakımından yeterli olacağı kanısına varmaktadır (Bkz. aynı anlamda, sözü edilen

Meral kararı ve Ekmekçi vd.-Türkiye kararı no: 2841/05, 2873/05, 2875/05, 2878/05, 2895/05,

2947/05, 3577/05, 5498/05, 6192/05, 6793/05, 6306/05, 6356/05, 6375/05, 6377/05, 12950/05

ve 12331/06, 26 Mayıs 2009).

3

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM,

1. 3’e karꢀı 4 oyla 6162/04 numaralı baꢀvurunun kabuledilemez olduğuna;

2. Oybirliğiyle, kalan diğer 6297/04, 6304/04, 6305/04, 6149/04, 9724/04 ve 9733/04

numaralı baꢀvuruların kabuledilebilir olduğuna;

3. Oybirliğiyle, Danıꢀtay Cumhuriyet Baꢀsavcısı’nın görüꢀünün tebliğ edilmemesi nedeniyle

AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;

4. Oybirliğiyle, mevcut kararın kendisinin baꢀvuranların uğradıkları manevi zararın

giderilmesi bakımından baꢀlı baꢀına bir adil tatmini oluꢀturduğuna;

5. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;

KARAR VERMĐꢁTĐR.

Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragraflarına uygun olarak 8 Haziran 2010 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.

Mevcut karar ekinde, AĐHS’nin 45/2 ve AĐHM Đçtüzüğü’nün 74/2 maddelerine uygun olarak

Yargıçlar I. Cabrol Barreto, D. Popovic ve A. Sajo’nun ayrı oy görüꢀü yer almaktadır.

4

EK

Baꢀvuranların Adları

1. Feridun Büyükdere tarafından temsil edilen 6162/04 numaralı baꢀvuru, baꢀvuran 1968

doğumludur ve Đstanbul’da ikamet etmektedir.

2. Yusuf Poslu tarafından temsil edilen 6297/04 numaralı baꢀvuru, baꢀvuran 1963