C O N S E I L D E  
L ' E U R O P E  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
HĐDAYET AKGÜL - TÜRKĐYE DAVASI  
(Baꢀvuru no: 19728/02 )  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
17 Temmuz 2008  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup bazı  
ꢀekli düzeltmelere tabi olabilir.  
1
____________________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dıꢀiꢀleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve Đnsan Hakları  
Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmıꢀ olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam  
olarak belirtilmiꢀ olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koꢀulu ile Dıꢀiꢀleri Bakanlığı Avrupa  
Konseyi ve Đnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla  
alıntılanabilir.  
USUL  
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (19728/02) no’lu davanın nedeni T.C. vatandaꢀı  
Hidayet Akgül’ün (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (AĐHM) 31 Aralık 2001  
tarihinde Avrupa Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunması Sözleꢀmesi’nin (AĐHS)  
34. maddesi uyarınca yapmıꢀ oldukları baꢀvurudur.  
Baꢀvuran, AĐHM önünde Đstanbul Barosu avukatlarından F. Karakaꢀ Doğan tarafından temsil  
edilmektedir.  
OLAYLAR  
I. DAVANIN KOꢀULLARI  
1941 doğumlu olan baꢀvuran Bielefeld’te ikamet etmektedir.  
Baꢀvuran 22 Haziran 1970 tarihinde kayyım olarak kamu hizmetine baꢀlamıꢀtır. Sözkonusu  
tarihte baꢀvuran memur sıfatı kazanmıꢀtır.  
Yasadıꢀı PKK örgütüne üye olduğu iddiasıyla baꢀlatılan bir cezai süreç sonucunda baꢀvuran  
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 145. maddesi uyarınca 11 Aralık 1992 tarihinde  
geçici olarak görevinden uzaklaꢀtırılmıꢀtır. Ancak bu tedbir 19 Aralık 1996 tarihinde  
kaldırılmıꢀtır.  
28 ꢁubat 1997 tarihinde alınan bir kararla baꢀvuran, bu son kararın tebliğinden itibaren on  
günlük yasal süre içinde görevine yeniden baꢀlamadığı cihetle 657 sayılı Kanun’un değiꢀik  
94. maddesi uyarınca 9 Ocak 1997’den itibaren müstafi sayılmıꢀtır.  
Bunun üzerine baꢀvuran, emekli olabilmek üzere hizmet süresinin hesaplanması için 7 Mart  
1997 tarihinde idareye müracaatta bulunmuꢀtur. Bu çerçevede baꢀvuran, hizmet süresinin  
hesaplanırken geçici olarak görevinden uzaklaꢀtırılmasıyla görevine yeniden baꢀlaması  
arasında geçen sürenin de hesaba katılmasını istemiꢀtir. Baꢀvuran ayrıca, aleyhinde verilen  
uzaklaꢀtırma cezası nedeniyle maaꢀında yapılan kesintilerin de iade edilmesini talep etmiꢀtir.  
Đdare 25 Nisan 1997 tarihinde baꢀvurana 24 yıl 3 aylık hizmet süresi bulunduğunu bildirerek  
10 Temmuz 1997 tarihli bir kararla diğer taleplerini reddetmiꢀtir.  
10 Eylül 1997 tarihinde baꢀvuran, 25 Nisan ve 10 Temmuz 1997 tarihli kararların iptali  
istemiyle Đstanbul Đdare Mahkemesi’ne baꢀvurmuꢀtur.  
Mahkeme 28 Kasım 1997 tarihinde aldığı bir kararla, ꢀekil ve usul hataları nedeniyle  
baꢀvuranın talebini geri çevirerek, mevcut kararın tebliğinden itibaren otuz günlük yasal süre  
içerisinde yeni bir baꢀvuruda bulunmaya davet etmiꢀtir.  
Baꢀvuran bahsi geçen kararların iptali istemiyle 20 Ocak 1998 tarihinde mahkemeye yeni bir  
baꢀvuruda bulunmuꢀtur.  
Mahkeme baꢀvuranın müstafi sayıldığı gerekçesiyle 10 Haziran 1998 tarihinde bu talebi  
reddetmiꢀtir.  
2
Danıꢀtay Baꢀsavcısı 18 Nisan 2000 tarihinde yazılı mütalaasını vermiꢀ ancak bu mütalaa  
baꢀvurana tebliğ edilmemiꢀtir.  
Danıꢀtay 2 Temmuz 2001 tarihinde ilk derece mahkemesinin kararını onamıꢀtır. Bu karar 13  
Ağustos 2001 tarihinde baꢀvurana tebliğ edilmiꢀtir.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran, baꢀsavcının temyiz talebinin esasına iliꢀkin yazılı mütalaasına cevap verme  
imkanına sahip olamadığı cihetle Danıꢀtay önünde yapılan yargılamanın hakkaniyetten  
yoksun olduğunu iddia etmektedir. Baꢀvuran bu çerçevede AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal  
edildiğini düꢀünmektedir.  
A. Kabuledilebilirliğe iliꢁkin  
Hükümet ilkin, baꢀvuranın Danıꢀtay kararının düzeltilmesi talebinde bulunmaması nedeniyle  
iç hukuk yollarının tüketilmediği itirazında bulunmaktadır. AĐHM, buna benzer bir itirazı  
daha evvel inceleyerek reddettiğini anımsatır (bkz., bilhassa, Öz – Türkiye, no: 68447/01, 23  
Ekim 2007 ; mutatis mutandis, Gök ve diğerleri – Türkiye, no: 71867/01, 71869/01, 73319/01  
ve 74858/01, prg. 47-48, 27 Temmuz 2006 ; Satılmıꢀ ve diğerleri – Türkiye, 74611/01,  
26876/02 ve 27628/02, prg. 50-52, 17 Temmuz 2007). Daha evvel vardığı kararlardan mevcut  
davada ayrılması için herhangi bir gerekçe görmeyen AĐHM dolayısıyla Hükümetin itirazını  
reddeder.  
AĐHM baꢀvurunun geriye kalanının AĐHS’nin 35/3 maddesi anlamında açıkça dayanaktan  
yoksun olmadığını ve baꢀka herhangi bir kabuledilemezlik gerekçesinin de bulunmadığını  
tespit etmektedir. Bu itibarla baꢀvurunun geriye kalanının kabuledilebilir ilan edilmesi yerinde  
olacaktır.  
B. Esasa iliꢁkin  
Baꢀvuran, baꢀsavcının temyiz talebinin esasına iliꢀkin yazılı mütalaasının tebliğ edilmemesi  
nedeniyle Danıꢀtay önünde yapılan yargılamanın hakkaniyetten yoksun olduğunu iddia  
etmektedir.  
Hükümet bu sava karꢀı çıkmaktadır.  
AĐHM baꢀvuran tarafından sunulan ꢀikayetin bir benzerini daha evvel incelediğini ve  
Danıꢀtay Baꢀsavcısı’nın görüꢀlerinin niteliğini ve ilgilinin bu görüꢀlere cevap verme  
imkanının bulunmadığını göz önünde bulunduran AĐHM, çekiꢀmeli yargılama hakkının ihlal  
edildiği gerekçesiyle AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiği hükmüne varmıꢀtır (bkz., mutatis  
mutandis, Göç – Türkiye, no: 36590/97, prg. 58 ; Meral, adıgeçen, prg. 32-39). Bu davayı  
inceleyen AĐHM, Hükümetin mevcut davada farklı bir sonuca varmasına imkan tanıyacak  
nitelikte ikna edici herhangi bir olgu ya da argüman sunmadığını değerlendirmektedir.  
Bu itibarla AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA  
3
A. Tazminat  
Baꢀvuran 15.000 Euro maddi ve 13.000 Euro manevi tazminat talep etmektedir.  
Hükümet bu taleplere itiraz etmektedir.  
Tespit edilen ihlal ile iddia edilen maddi zarar arasında bir illiyet bağı görmeyen AĐHM bu  
talebi reddeder. Buna karꢀın AĐHM baꢀvuranın belli bir manevi zarara maruz kalmıꢀ olduğu  
ve bu zararın telafisi için ihlalin tespitinin yeterli olacağı kanaatindedir (bkz. Meral, adıgeçen,  
prg. 58).  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuran, AĐHM önünde yaptığı masraf ve harcamalar için 3.500 Euro avukat ücreti için ve  
çeviri ücreti, posta, fotokopi masrafları, faks ve ulaꢀım giderleri için 1.500 Euro olmak üzere  
toplam 5.000 Euro talep etmektedir. Bu çerçevede baꢀvuran, avukatı Karakaꢀ Doğan ile 17  
Eylül 2001 tarihinde imzaladığı vekalet ücret sözleꢀmesini göstermektedir. Bu sözleꢀmeye  
göre avukatlık ücreti 6.000 YTL (yaklaꢀık 3.053 Euro) olarak belirlenmiꢀtir. Baꢀvuran ayrıca  
örneklik teꢀkil etmesi maksadıyla Đstanbul Barosu tarafından 2008 yılı için AĐHM’deki  
davalara iliꢀkin olarak belirlenmiꢀ avukatlık ücret tarifesini eklemektedir. Bu tarifeye göre  
AĐHM önünde bir duruꢀma düzenlenmediği takdirde avukatlık ücreti asgari 10.500 YTL  
(yaklaꢀık 5.343 Euro) olmaktadır. Baꢀvuran ayrıca, AĐHM önündeki 19728/02 no’lu  
baꢀvurunun tercüme ücreti olarak Karakaꢀ Doğan’dan 18 Mart 2008 tarihinde elden 500 YTL  
alındığının belirtildiği A. Sönmez imzalı bir mektup örneği sunmaktadır.  
Hükümet bu talebe itiraz etmektedir.  
AĐHM’nin içtihadına göre bir baꢀvurana yargılama masraf ve giderlerinin iadesi, ancak bu  
masraf giderlerin gerçekliği, gerekliliği ve makul oranda olduğu ortaya konulduğu müddetçe  
mümkün olabilmektedir. Mevcut davada elindeki unsurları ve yukarıda anılan kıstasları göz  
önünde bulunduran AĐHM baꢀvurana AĐHM önünde görülen dava için 1.000 Euro tutarında  
bir ödeme yapılmasının makul olacağı kanaatindedir.  
C. Gecikme faizi  
AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç  
puanlık bir artıꢀın ekleneceğini belirtmektedir.  
BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM, OYBĐRLĐĞĐ ĐLE  
1. Baꢀvurunun geriye kalanının kabuledilebilir ilan edilmesine ;  
2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine ;  
3. Đhlal tespitinin baꢀvuranın maruz kaldığı manevi zarar için baꢀlı baꢀına yeterli bir adil  
tatmin teꢀkil ettiğine ;  
4. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL’ye çevrilmek üzere, miktara yansıtılabilecek  
4
her türlü vergiden muaf tutularak Savunmacı Devlet tarafından baꢀvurana yargılama  
masraf ve giderleri için 1.000 Euro (bin Euro) ödenmesine ;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;  
5. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
Karar vermiꢀtir.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve  
3. paragraflarına uygun olarak 17 Temmuz 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.  
5