COUNCIL

OF EUROPE

AVRUPA

KONSEYĐ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ D A ĐRE

AKKAYA – TÜRKĐYE DAVASI

(B a ꢀvuru no. 34395/04)

KARAR

STRAZBURG

2 Mart 2010

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde

kesinleꢀecektir. ꢁekli düzeltmelere tâbi olabilir.

____________________________________________________________________________________________

Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmıꢀ olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam

olarak belirtilmiꢀ olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koꢀulu ile Dıꢀiꢀleri Bakanlığı Avrupa

Konseyi ve Đnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla

alıntılanabilir.

AKKAYA – TÜRKĐYE KARARI

USUL

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 34395/04 no’lu davanın nedeni Cemil Akkaya adlı

T.C. vatandaꢀının (“baꢀvuran”) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (“AĐHM”) 14 Haziran

2004 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına Đliꢀkin Sözleꢀme’nin

(“AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Baꢀvuran, AĐHM önünde Ankara Barosu avukatlarından G. C. Ekꢀioğlu tarafından

temsil edilmiꢀtir.

OLAYLAR

Baꢀvuran 1964 doğumludur ve Ankara’da yaꢀamaktadır. Özel bir ꢀirkette

çalıꢀmaktayken geçirdiği iꢀ kazası sonucunda kısmen sakat kalmıꢀtır.

Baꢀvuran iꢀveren aleyhine Ankara Đꢀ Mahkemesi’nde 19 Haziran 1998 tarihinde maddi,

30 Nisan 2003 tarihinde ise manevi tazminat davaları açmıꢀ, mahkeme 27 Mayıs 2003

tarihinde davaları birleꢀtirmiꢀtir.

Yargılama sırasında ilk derece mahkemesi, savcılık ve SSK gibi birtakım kamu

kurumlarından bilgi ve belgelerin ve mahkemenin tayin ettiği bilirkiꢀilerin raporlarının

beklenmesi nedeniyle duruꢀmaları ertelemiꢀtir.

Mahkeme, 21 Haziran 2004 tarihinde baꢀvuranın taleplerini kısmen kabul etmiꢀ ve

kendisine, olay tarihinden itibaren iꢀletilmek üzere yasal faiziyle birlikte manevi tazminat

ödenmesine karar vermiꢀtir.

4 Kasım 2004 tarihinde Yargıtay, ilk derece mahkemesi kararını onamıꢀtır.

Baꢀvuran, 4 Ağustos 2008 ve 29 Mayıs 2009 tarihli dilekçelerinde, geç ödeme

nedeniyle maruz kaldığı zarardan dolayı Ankara Đꢀ Mahkemesi’nde ꢀirket aleyhine munzam

zarar davası açtığını AĐHM'ye bildirmiꢀtir. Sözkonusu dava mahkeme tarafından 21 Nisan

2009 tarihinde reddedilmiꢀtir.

AĐHM'ye gönderdiği 7 Ağustos 2009 tarihli dilekçesinde baꢀvuran, ilk derece

mahkemesinin munzam zarara hükmetmemesinin AĐHS’ye ek 1 no’lu Protokolün 1. maddesi

ile güvence altına alınan mülkiyet hakkını ihlal ettiğini öne sürmüꢀtür.

Baꢀvuranın 1 no’lu Protokolün 1. maddesine dayalı ꢀikâyeti sözkonusu baꢀvurudan

ayrılmıꢀ ve baꢀvuru no. 53791/09 olarak kaydedilmiꢀtir.

HUKUK

Baꢀvuran, yargılama süresinin AĐHS'nin 6/1 maddesinde öngörülen “makul süre”

ꢀartına uygun olmadığını öne sürmüꢀ, Hükümet ise iddiayı reddetmiꢀtir.

AKKAYA – TÜRKĐYE KARARI

Dikkate alınması gereken süre, baꢀvuranın Ankara Đꢀ Mahkemesi’nde dava açtığı 19

Haziran 1998 tarihinde baꢀlayıp Yargıtay’ın ilk derece mahkemesi kararını onadığı 4 Kasım

2004 tarihinde sona ermektedir. Dolayısıyla süre, iki yargı aꢀamasında 6 yıl 4 aydır.

AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde sözkonusu ꢀikâyetin açıkça

dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ꢀikâyetin baꢀka açılardan bakıldığında da

kabuledilemezlik unsuru taꢀımadığını tespit eder. Bu nedenle ꢀikâyet kabuledilebilir

niteliktedir.

Esasa iliꢀkin olarak AĐHM, davayla ilgili karar vermesi 6 yıldan fazla süren ilk derece

mahkemesinde kayda değer bir gecikme olduğunu gözlemler. Mahkeme, bu süre içerisinde

ilgili kurumlardan bilgi beklediği için duruꢀmaları ertelemiꢀtir. Bu kurumlar dava ile özenli

bir ꢀekilde ilgilenmemiꢀ ve önemli bir gecikmeye neden olmuꢀtur.

AĐHM, yukarıda belirtilenler ıꢀığında ve içtihadını dikkate alarak (bkz. örneğin

Bahçeyaka – Türkiye, no. 74463/01; Latif Fuat Öztürk – Türkiye, no. 54673/00) somut davada

yargılamanın gereğinden fazla uzun sürdüğü ve “makul süre” ꢀartına uymadığı kanaatindedir.

Buna göre AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.

Baꢀvuran, AĐHS'nin 41. maddesine dayanarak 100,000 Euro maddi, 75,000 Euro

manevi tazminat talebinde bulunmuꢀ, Hükümet miktarlara itiraz etmiꢀtir.

AĐHM, tespit edilen ihlal ile talep edilen maddi tazminat arasında illiyet bağı

kuramamaktadır; bu nedenle talebi reddeder. Ancak hakkaniyete uygun bir değerlendirmeyle

baꢀvurana 3,000 Euro manevi tazminat ödenmesini uygun bulmaktadır.

Baꢀvuran ayrıca ulusal mahkemeler ve AĐHM önünde yapılan masraf ve giderler için

30,000 Euro, avukat ücreti olarak ise 40,000 Euro talep etmiꢀtir. Taleplerini desteklemek

üzere ulusal mahkemelerde tahakkuk eden masrafların makbuzlarını ibraz etmiꢀtir. Hükümet,

taleplere itiraz etmiꢀtir.

AĐHM’nin içtihadına göre bir baꢀvuran, ancak masrafların gerçekten ve gerektiği için

yapıldığı ve miktarın makul olduğu kanıtlanmıꢀ ise bunları geri almaya hak kazanmaktadır.

Sözkonusu davada elindeki bilgileri ve yukarıdaki ölçütleri göz önünde bulundurarak AĐHM

baꢀvurana yargılama masraf ve giderleri için 500 Euro ödenmesini uygun bulmaktadır.

AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine

uyguladığı orana üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun olduğuna karar

vermiꢀtir.

BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,

1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;

2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;

3. (a) Savunmacı devletin baꢀvurana, AĐHS’nin 44/2 maddesi uyarınca kararın kesinleꢀtiği

tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihinde geçerli olan kur üzerinden Türk Lirasına

AKKAYA – TÜRKĐYE KARARI

çevrilmek üzere:

(i) 3,000 (üç bin) Euro manevi tazminat;

(ii) 500 (beꢀ yüz) Euro yargılama masraf ve giderleri;

(iii) bu miktarlara uygulanabilecek her tür vergiyi ödemesine;

(b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten ödemenin yapılmasına kadar geçen süre için Avrupa

Merkez Bankası’nın marjinal kredilere uyguladığı faiz oranına üç puan eklemek suretiyle

elde edilecek oranın gecikme faizi olarak uygulanmasına;

4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine

KARAR VERMĐꢀTĐR.

Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.

paragrafları uyarınca 2 Mart 2010 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.