COUNCIL

AVRUPA

OF EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

ĐKĐNCĐ DAĐRE

ABĐDĐN ꢀAHĐN/TÜRKĐYE

(B a ꢀvuru no. 45559/04)

KARAR

STRAZBURG

18 Aralık 2007

Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli

düzeltmelere tabi olabilir.

_____________________________________________________________________________________________

Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmı olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak

belirtilmi olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması ko ulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi

ve Đnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USULĐ ĐꢀLEMLER

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan 45559/04 no’lu davanın nedeni T.C.

vatandaꢀı Abidin ꢁahin’in (“baꢀvuran”), Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 30 Nisan 2003

tarihinde Avrupa Đnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Sözleꢀmesi’nin (“AĐHS”) 34. maddesi

uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.

Baꢀvuran, Gaziantep Barosu avukatlarından H. Gezer tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

I. DAVANIN KOꢀULLARI

Baꢀvuran 1960 doğumludur ve Gaziantep’te yaꢀamaktadır.

2000’de Belediye’deki iꢀinden emekli olmuꢀtur. 28 Ağustos 2000’de belediye meclisi,

baꢀvuranın emeklilik tazminatını 11,981,741,000 Türk Lirası olarak belirlemiꢀ ve ödenmesi

talimatını vermiꢀtir.

18 Mayıs 2001’de baꢀvuran, icra dairesine baꢀvurarak emeklilik tazminatının %95

oranında faizi ile birlikte kendisine ödenmesini istemiꢀtir. Belediye, baꢀvuranın faiz ödenmesi

talebine itiraz etmiꢀtir.

5 Haziran 2001’de baꢀvuran, Belediye’nin itirazını geçersiz kılmak için Islahiye Đcra

Mahkemesi önünde dava açmıꢀtır.

6 Aralık 2001’de Mahkeme, baꢀvuranın talebini kısmen onaylamıꢀtır. Belediye’den,

15 Eylül 2000’den itibaren iꢀleyen yasal faiz oranı ile birlikte baꢀvuranın maaꢀlarını ve

tazminatlarını ödemesini istemiꢀtir. Baꢀvuranın, en yüksek yıllık mevduat faizi ile birlikte

ödenmesi gereken kıdem tazminatına iliꢀkin talebini onaylamıꢀtır.

Đtiraz edilmemesi nedeniyle karar, 20 Aralık 2001’de kesinleꢀmiꢀtir.

Đcra makamları, borcun ödenmesini temin etmek üzere Belediye mülkünü haczetmek

için birçok baꢀarısız giriꢀimde bulunmuꢀtur.

1 Ağustos 2002’de baꢀvuran Cumhurbaꢀkanı’na bir yazı göndermiꢀ ve Belediye’nin

emekli maaꢀını ödememesi hususunda ꢀikayette bulunmuꢀtur.

9 Eylül 2002’de Cumhurbaꢀkanlığı bu yazıyı, konuyu araꢀtırması için Đçiꢀleri

Bakanlığı’na göndermiꢀtir.

Islahiye Belediye Baꢀkanı, 11 Ekim 2002 tarihli cevabi mektubunda Belediye’nin,

emekli olan 60 personeline olan borcunun, bütçesini aꢀtığını açıklamıꢀtır. Bu nedenle

Belediye’nin taksitle ödeme yapmayı teklif ettiğini ileri sürmüꢀtür. Ancak, baꢀvuran bu teklifi

reddetmiꢀtir.

6 Ocak 2003’te baꢀvuran Gaziantep Valiliği’nden, Đcra Mahkemesi kararının ifa

edilmesini kolaylaꢀtırmak için kendi adına müdahale etmesini istemiꢀtir.

Dava dosyasındaki bilgiye göre, mahkemece hükmedilen meblağ halen ödenmemiꢀtir.

HUKUK

I. AĐHS’YE EK 1 NOLU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ

ĐDDĐASI

Baꢀvuran, yetkili makamların ilama bağlı alacağın ödememesinin, mülkiyet hakkının

ihlal edilmesine neden olduğu hususunda ꢀikayette bulunmuꢀtur.

A. Kabuledilebilirlik

Hükümet AĐHM’den ilk olarak, AĐHS’nin 35. maddesi bağlamındaki altı aylık zaman

sınırına uyulmaması nedeniyle baꢀvuruyu, kabuledilemez olduğuna karar vererek

reddetmesini istemiꢀtir. Bu maddeye göre, altı aylık süre 20 Aralık 2001’den itibaren

iꢀlemeye baꢀlamıꢀtır. Ancak baꢀvuran 30 Nisan 2003’e kadar baꢀvurusunu Mahkeme’ye

sunmamıꢀtır. Bu tarih, nihai yerel kararın verilmesinden bir yıl dört ay sonrasına tekabül

etmektedir.

AĐHM, kendisine sunulan ꢀikayetin yalnızca yetkili makamların mahkemece kabul

edilen borcu ödememesine ve bunun sonucu baꢀvuranın uğradığı zarara iliꢀkin olduğunu

kaydetmektedir. Mahkemece kabul edilen borçların halen ödenmediğine iliꢀkin dava

dosyasında bulunan bilgileri göz önüne alan AĐHM, baꢀvuranın bu hususta AĐHS’nin 35.

maddesinin gereğini yerine getirdiği sonucuna varmaktadır. Bu nedenle, söz konusu ön itiraz

reddedilmelidir.

Hükümet aynı zamanda baꢀvuranın tüm iç hukuk yollarını tüketmediğini ileri

sürmüꢀtür.

AĐHM, baꢀarılı bir dava takibi sonrası Devlet aleyhinde icra kararı çıkarılmasını

sağlayan bir kiꢀinin, kararın icra edilmesi için icra takibi gibi ek iꢀlemlere baꢀvurmasının

gerekli kılınamayacağını hatırlatmaktadır.

Sonuç olarak AĐHM, bu ꢀikayetin AĐHS’nin 35/3. maddesi bağlamında dayanaktan

yoksun olmadığı kanısına varmaktadır. Ayrıca baꢀvurunun baꢀka açılardan bakıldığında da

kabuledilemezlik unsuru taꢀımadığını tespit etmektedir. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir

niteliktedir.

B. Esas

Hükümet, Belediye bütçesinin yeterli olmaması nedeniyle gerekli ödemeyi

yapamadığını, bunun 1 Nolu Protokol’ün 1. maddesinin 2. paragrafı kapsamına girdiğini ve

bu nedenle, mahkemece ödenmesine hükmedilen borcun ödenmemesi için gerekçe

oluꢀturduğunu ileri sürmüꢀtür.

AĐHM, icraya konu edilebilirliği yeterince ispat edildiği takdirde bir «alacağın» Ek 1

no’lu Protokol’ün 1. maddesi çerçevesinde bir «mülk» teꢀkil edebileceğini yinelemektedir.

Islahiye Đcra Mahkemesi’nin 6 Aralık 2001 tarihli kararı, baꢀvuranın alacağını icra ile

takip edilebilir kılmıꢀtır. Karar, itiraz edilmemesi nedeniyle kesinleꢀmiꢀtir ve icra takibi

baꢀlatılmıꢀtır. Kendisine taksitler halinde ödeme yapılmasını kabul etmeyen baꢀvuranın,

kararın kendi lehinde ifa edilmesini sağlayamaması, 1 Nolu Protokol’ün 1. maddesinin birinci

cümlesinde ifadesini bulan mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme

hakkına ihlal teꢀkil etmiꢀtir.

Đcra Mahkemesi kararına uymayan yerel makamlar, baꢀvuranın hakkı olan parayı

almasına engel olmuꢀtur. AĐHM, belediyenin yeterli bütçeye sahip olmamasının bu ihmali

mazur gösteremeyeceği kanısındadır.

Sonuç olarak, 1 Nolu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiꢀtir.

IV. SÖZLEꢀME’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI

Sözleꢀme’nin 41. maddesine göre:

“Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollarının ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci

Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete

uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”

A. Tazminat

Baꢀvuran, maddi tazminat olarak 100,000 Euro (EUR) ve manevi tazminat olarak

100,000 EUR talep etmiꢀtir.

Hükümet, fiktif hesaplamalara dayandıklarını ileri sürerek sözkonusu meblağa itiraz

etmiꢀtir. Ayrıca AĐHM, davada ihlal tespit etmiꢀ olsaydı, bunun baꢀvuranın uğradığını iddia

ettiği manevi zarar için yeterli tatmini teꢀkil edeceğini belirtmiꢀtir.

Baꢀvuranın ꢀikayetinin ilama bağlı alacağın ödenmemesine iliꢀkin olduğu göz önünde

bulundurulduğunda Mahkeme, Hükümet tarafından, ödenmemiꢀ alacağın, geç ödeme için iç

hukuka göre ödenecek yasal faiz ile birlikte ödenmesinin baꢀvuranın maddi tazminat

taleplerini karꢀılayacağını belirtir. AĐHM ayrıca baꢀvuranın manevi zarara uğradığı

kanısındadır ve bu zararın, hakkaniyete uygun olarak, 1,000 EUR olduğunu tayin etmiꢀtir.

B. Yargılama masraf ve giderleri

Baꢀvuran, avukat ücreti ile birlikte yargılama masraf ve giderleri için 3,000 EUR talep

etmiꢀtir.

Hükümet, baꢀvuranın talebinin dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürmüꢀtür.

AĐHM içtihadına göre baꢀvuran, gerçek ve gerekli oldukları kanıtlandığı ve miktarları

makul olduğu sürece yaptığı masrafların telafi edilmesi hakkına sahiptir. Mevcut davada

AĐHM, baꢀvuranın yargılama masraf ve giderlerine veya avukat ücretlerine iliꢀkin hiçbir

belge sunmadığını kaydetmiꢀtir. Dolayısıyla bu baꢀlık altındaki talebi reddetmiꢀtir.

C. Gecikme Faizi

Gecikme faizi Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı orana

yüzde üç puanlık bir ekleme yapılarak belirlenecektir.

BU GEREKÇELERE DAYANARAK, AĐHM OYBĐRLĐĞĐ ĐLE

1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;

2. AĐHS’ye ek 1 nolu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

3. (a) Kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde, Savunmacı Hükümet tarafından

baꢀvurana, yerel mahkemece ödenmesine hükmedilmiꢀ ve halen kendisine ödenmemiꢀ olan

alacağın, iç hukuk uyarınca uygulanan yasal faiz ile birlikte ödenmesi gerektiğine;

(b) Ayrıca, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirası’na çevrilmek üzere ve

her türlü vergi ve kesintiden muaf tutularak Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana

manevi tazminat olarak 1000 euro ödenmesine,

(c) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar, Avrupa

Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda faiz

uygulanmasına,

4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddedilmesine karar vermiꢀtir.

Đꢀbu karar, Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve

3. paragrafları gereğince 18 Aralık 2007 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.