CONSEIL

AVRUPA

DE L’EUROPE

KONSEYĐ

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

ABDÜLKADİR AYDIN VE DİĞERLERİ - TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru no: 53909/00)

DOSTANE ÇÖZÜM KARARININ ÖZET ÇEVİRİSİ

STRASBOURG

20 Eylül 2005

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan ve (53909/00) başvuru no’lu davanın nedeni bu

ülke vatandaşları Abdülkadir Aydın, Edip Samancı ve Semir Güzel’in (başvuranlar) Avrupa

İnsan Hakları Komisyonuna 31 Temmuz 1998 tarihlerinde Avrupa İnsan Hakları

Sözleşmesinin Temel İnsan Haklarını güvence altına alan eski 25. maddesi uyarınca yapmış

olduğu başvurudur.

İlk iki başvuran Diyarbakır barosu avukatı olan üçüncü avukat tarafından temsil

edilmektedirler.

OLAYLAR

Başvuranlar sırasıyla 1956, 1953 ve 1968 doğumludurlar ve Diyarbakır’da ikamet

etmektedirler. Olayların meydana geldiği dönemde Aydın ve Samancı Demokrasi Barış

Partisi’nin (DBP) Diyarbakır İl Örgütü sekreteri ve sorumlusuydular. Güzel, Partinin

Yönetim Kurulu üyesiydi.

_____________________________________________________________________________________________

Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmı olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak

belirtilmi olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması ko ulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi

ve Đnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

1 Haziran 1998 tarihinde Parti Yönetim Kurulu, Kırşehir, Malatya, Elazığ, Bingöl, Van, Muş,

Bitlis, Diyarbakır, Mardin, Şanlıurfa, Adana ve Konya illerini kapsayan ve Parti Başkanı

Refik Karakoç’un halkla ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bulunan sivil toplum örgütleri

ile buluşmasını öngören bir gezi düzenlenmesini kararlaştırmıştır.

Partinin Genel Sekreteri gezi programını bu illerin valilerine ve DBP’nin yerel şube

başkanlarına bildirmiştir.

5 Haziran 1998 tarihinde Partinin Diyarbakır İl Örgütü geziye katılanlar için bir karşılama

töreni yapmayı kararlaştırmış ve 9 Haziran 1998 tarihinde Diyarbakır Valiliği’ne bu yönde bir

dilekçe verilmiştir.

Aynı tarihte Kırşehir iline girerken bir çok engelle karşılaşan parti heyeti, kimseyle

görüşemeden burayı terk etmek zorunda kalmıştır. Bitlis iline girişte de yerel halkın ve

güvenlik güçlerinin düşmanlığıyla karşılaşan parti heyetinin bu şehre girişi güvenlik

güçlerince engellenmiştir. Heyet, Valiliğin şehre giriş yasağı getiren yazılı emrini, bu yönde

talepte bulunmalarına karşın, elde edememiş ve güzergahı değiştirmek zorunda kalmıştır.

Bundan sonra DBP diğer şehirlerde de aynı zorluklarla karşılaşmıştır.

Ayrıca Olağanüstü Hal Bölge Valiliği, DBP Diyarbakır İl Örgütü tarafından yapılan

karşılama töreni isteğini, 2935 sayılı Kanunun 11. maddesinin (k) bendi uyarınca reddetmiştir.

10 Haziran 1998 tarihinde DBP Diyarbakır İl Örgütü, amaçlarının Olağanüstü Hal Bölge

Valiliği’nin iddia ettiği gibi bir “barış yürüyüşü” yapmak değil, sadece karşılama töreni tertip

etmek olduğunu belirten yeni bir dilekçe daha vermiştir.

11 Haziran 1998 tarihinde Olağanüstü Hal Bölge Valiliği verdiği yasaklama kararını

yinelemiş ve kararını DBP Bölge Sekreterliği’ne bildirmiştir.

DBP, 11, 12 ve 13 Haziran 1998 tarihli basın açıklamalarıyla aleyhinde alınan yasaklama

kararını protesto etmiştir.

HUKUK AÇISINDAN

10 Mayıs 2005 tarihinde başvuranların temsilcisinin beyanı AİHM’ye sunulmuştur.

«1. Başvuranların temsilcisi olarak Türk Hükümeti’nin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

önünde bulunan başvuruyu dostane çözüme kavuşturmak üzere ex gratia başvuranlar

Abdülkadir Aydın, Edip Samancı ve Semir Güzel’in her birine maddi zarar olarak 2.000 (iki

bin) Euro, masraf ve harcamalar için başvuranlara toplam 2.000 (iki bin) Euro olmak üzere

toplam 8.000 (sekiz bin) Euro tutarında ödeme yapmayı teklif ettiğini bildiririm.

2. Bu tutar Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 39. maddesi uyarınca kararın bildirilmesini

müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Ödemenin öngörülen süre içerisinde yapılmaması

durumunda, sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar,

Hükümet Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit

oranda basit faizi uygulamayı taahhüt etmektedir.

3. Başvuranlar yapılan teklifi kabul ettiklerini ve Türkiye Cumhuriyeti aleyhindeki başvuruyla

ilgili tüm şikayetlerinden vazgeçtiklerini bildirirler. Davanın nihai sonuca ulaştığını beyan

ederler.

4. Mevcut beyan dostane çözüm çerçevesinde Hükümet ve başvuranlar tarafından

imzalanmıştır.

5. Ayrıca, Sözleşme'nin 43 § 1 maddesi uyarınca davanın Büyük Daireye götürülmeyeceğini

taahhüt ederler.»

6 Temmuz 2005 tarihinde Hükümetin beyanı AİHM’ye sunulmuştur.

«1. Türk Hükümeti’nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde bulunan başvuruyu dostane

çözüme kavuşturmak üzere ex gratia başvuranlar Abdülkadir Aydın, Edip Samancı ve Semir

Güzel’in her birine maddi zarar olarak 2.000 (iki bin) Euro, masraf ve harcamalar için

başvuranlara toplam 2.000 (iki bin) Euro olmak üzere toplam 8.000 (sekiz bin) Euro tutarında

ödeme yapmayı teklif ettiğini beyan ederim.

2. Hükümet 10 Temmuz 1987 tarihinde yürürlüğe giren ve birçok bölgede Olağanüstü Halin

uygulanmasını öngören 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 30 Kasım 2002 tarihinde

ilgili bölgelerde yürürlükten kaldırıldığını hatırlatmaktadır.

3. Bu tutar Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 39. maddesi uyarınca kararın bildirilmesini

müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Ödemenin öngörülen süre içerisinde yapılmaması

durumunda, sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar,

Hükümet Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit

oranda basit faizi uygulamayı taahhüt etmektedir. Bu ödeme davanın nihai sonucunu

oluşturacaktır.

4. Hükümet ayrıca, Sözleşme'nin 43 § 1 maddesi uyarınca davanın Büyük Daireye

götürülmeyeceğini taahhüt eder.

AİHM, tarafların üzerinde uzlaştıkları dostane anlaşmayı dikkate almakta (Sözleşme’nin 39.

Maddesi) ve bu anlaşmanın, Sözleşme ve eki Protokollerde tanımlanan İnsan Haklarına saygı

ilkesine uygun olduğuna kanaat getirmektedir (Sözleşme’nin 37 § 1 ve İçtüzüğün 62 § 3

Maddeleri).

Dolayısıyla dava kayıtlardan düşürülmelidir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE,

1. Davanın, kayıtlardan düşürülmesine karar vermiş;