COUNCIL  
AVRUPA  
OF EUROPE  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
DĐKEL – TÜRKĐYE  
(Bavuru no. 8543/05 )  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
29 Eylül 2009  
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koullar çerçevesinde kesinleecektir.  
ekli düzeltmelere tabi olabilir.  
______________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan  
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,  
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile  
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak  
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
USUL  
Bu dava, Mehmet Dikel (“bavuran”) adlı T.C. vatandaı tarafından Türkiye Cumhuriyeti  
aleyhine, 14 ubat 2005 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilikin  
Sözleme’nin (“Avrupa Đnsan Hakları Sözlemesi - AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapılan  
8543/05 numaralı bavuru sonucu görülmektedir.  
Bavuran Ankara Barosu avukatlarından A. M. Kocaoğlu ve S. S. Kocaoğlu tarafından  
temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
1972 doğumlu bavuran Mersin’de ikamet etmektedir.  
Geçirdiği rahatsızlıktan ötürü 2003 yılında bavuranın Türk Silahlı Kuvvetleriyle iliiği  
kesilmi, Emekli Sandığı bavuranın adi malul olduğuna karar vermitir.  
Peinden, bavuran, OYAK Ordu Yardımlama Kurumu Genel Müdürlüğü’nden tam ve  
daimi maluliyet yardımı talebinde bulunmutur.  
OYAK, 25 Temmuz 2003 tarihinde, bavuranın durumunun 205 Sayılı Yasa’da  
düzenlenen koullara uymadığı gerekçesiyle talebini reddetmitir. Bavuran Askeri Yüksek  
Đdare Mahkemesi’nde bu kararın iptali istemiyle dava açmıtır.  
Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi 10 Haziran 2004 tarihinde gördüğü durumada  
bavuranın talebini reddetmitir. Cumhuriyet Basavcısının Askeri Yüksek Đdare  
Mahkemesi’ne sunduğu tebliğnamesi bavurana bildirilmemitir. Yargılama esnasında idare  
Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’ne delil olarak gizli bilgi veya belge sunmamıtır.  
Bavuran kararın düzeltilmesini talep etmitir. Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi 30 Eylül  
2004 tarihinde bavuranın kararın düzeltilmesi talebini reddetmitir.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 6/1 MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI  
Bavuran, AĐHS’nin 6/1 maddesi çerçevesinde, Cumhuriyet Basavcısının Askeri Yüksek  
Đdare Mahkemesi’ne sunduğu tebliğnamesinin kendine bildirilmemesi nedeniyle kuvvetlerin  
eitliği ilkesinin ihlal edildiğinden ikayetçi olmutur.  
Bu ikayetin AĐHS’nin 35. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde dayanaktan yoksun  
olmadığını kaydeden AĐHM, baka bir gerekçe altında da kabuledilemezlik unsuru  
bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle ikayet kabuledilebilir niteliktedir.  
1
Hükümet bu ikayetin esasına ilikin olarak, bavuranın durumadan önce Cumhuriyet  
Basavcısının tebliğnamesini de içeren dava dosyasını inceleme olanağının bulunduğunu  
savunmutur. Ayrıca Cumhuriyet Basavcısının görülerinin Askeri Yüksek Đdare  
Mahkemesi’nde görülen duruma esnasında okunmasına karın, bavuranın bu görüleri ne  
yanıtlağını ne de ikayetlerini ulusal makamlara taıdığını savunmutur.  
AĐHM daha önce bavuranın ikayetine benzer ikayetleri incelediğine ve Hükümet’in  
benzer ön itirazlarını reddedip, AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğini tespit ettiğine iaret  
eder (bkz. Meral – Türkiye, 33446/02 ve Miran – Türkiye, 43980/04). Hükümet’in mevcut  
davada, daha önceki bulgularından sapmasını gerektirecek hiçbir delil ya da görüsunmağı  
kanısındadır.  
Buna göre Cumhuriyet Basavcısının tebliğnamesi bavurana bildirilmediği için AĐHS’nin  
6/1 maddesi ihlal edilmitir.  
II. AĐHS’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐA EDĐLEN DĐĞER MADDELERĐ  
Bavuran, AĐHS’nin 6/1, 17 ve 18. maddelerince korunan haklarının ihlal edildiğini iddia  
etmitir. Đlk olarak, Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi askeri hakim ve savcılardan olutuğu ve  
ilk ve tek derece mahkemesi gibi hareket ettiği için bağımsız ve tarafsız bir mahkeme  
tarafından adil biçimde yargılanmadığından ikayetçi olmutur. Ayrıca idarenin Askeri  
Yüksek Đdare Mahkemesi’ne sunduğu gizli bilgilere eriemediğini ileri sürtür. Son olarak,  
AĐHS’nin 17 ve 18. maddelerinin ihlal edildiğini iddia etmitir.  
AĐHM sahip olduğu bilgiler ıığında ve ikayet konusu olayların yetkisi dahilinde olduğu  
ölçüde, bu ikayetlerin AĐHS ve Protokollerinde belirlenen hak ve hürriyetlerin ihlalini tekil  
etmediği kanısındadır (Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’nin bağımsızlığı ve tarafsızlığına  
ilikin ikayetle ilgili olarak bkz. Yavuz ve Diğerleri – Türkiye, 29870/96; Askeri Yüksek  
Đdare Mahkemesi kararlarının temyiz edilemeyii ve gizli bilgilere eriilememesine ilikin  
ikayetle ilgili olarak bkz. Yavuz Selim Karayiğit – Türkiye, 45874/05).  
Dolayısıyla bavurunun bu kısmı AĐHS’nin 35/3 ve 4 maddesiyle uyumlu olarak açıkça  
dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle reddedilmelidir.  
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI  
Bavuran, maddi tazminat olarak, tam ve daimi maluliyet yardımı talebi kabul edilseydi  
OYAK’tan alacağı maluliyet yardımına karılık gelmek üzere 100.000 Euro (EUR) talep  
etmitir. Ayrıca 25.000 EUR manevi tazminat ve ulusal mahkemelerle AĐHM önünde yaptığı  
mahkeme masrafları için 14.250 Türk Lirası (TL) (yaklaık 7150 EUR) talep etmitir.  
Bavuran ödenmesini talep ettiği mahkeme masrafları için hiçbir gerekçelendirme  
sunmatır. Hükümet bu taleplere itiraz etmitir.  
AĐHM, tespit edilen ihlal ile meydana geldiği iddia edilen maddi zarar arasında hiçbir  
illiyet bağı görememektedir (bkz. Kingsley – Đngiltere [BD], 35605/97). Bu nedenle bu talebi  
reddeder. Talep edilen manevi tazminata ilikin olarak AĐHM, bu zararın 6/1 maddenin ihlal  
edildiğinin tespit edilmesiyle kafi derecede telafi edildiği kanısındadır (bkz. Meral).  
Mahkeme masraflarına ilikin olarak ise AĐHM, bavuranın iddialarına kanıt gösterememesi  
nedeniyle  
bu  
balık  
altında  
tazminat  
ödenmemesine  
hükmeder.  
2
AĐHM, BU GEREKÇELERE DAYANARAK, OYBĐRLĐĞĐYLE  
1. AĐHS’nin 6/1 maddesi kapsamında yapılan, Askeri Yüksek Đdare Mahkemesi’nde  
gerçekletirilen yargılama esnasında Cumhuriyet Basavcısının tebliğnamesinin bavurana  
bildirilmemesine ilikin ikayetin kabuledilebilir olduğuna;  
2. Bavurunun geri kalanının kabuledilemez olduğuna;  
3. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;  
4. Đhlal tespit edilmesinin manevi zarar için balı baına tazminat tekil ettiğine;  
5. Bavuranın adil tatmine ilikin diğer taleplerinin reddedilmesine  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar, Đngilizce olarak hazırlanmıve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve  
3. fıkraları uyarınca 29 Eylül 2009 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmitir.  
Françoise Elens-Passos  
Zabıt Katibi  
Françoise Tulkens  
Bakan  
3