CONSEIL DE

L'EUROPE

AVRUPA

KONSEYİ

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ DAİRE

MIZRAP ATEŞ TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru ııo:7933/05)

KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ

STRAZBURG

26 Ocak 2010

İşbu karar AİHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecektir. Şekli

düzeltmelere tabi olabilir.

______________________________________________________________________________________

Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,

davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak

suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (7933/05) no’lu davanın nedeni, 1978 doğumlu

olan ve Kocaeli’nde ikamet eden (T.C. vatandaşı) Mızrap Ateş’in (başvuran) Avrupa İnsan

Hakları Mahkemesi’ne 04 Şubat 2005 tarihinde İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin

Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (Avrupa İnsan Haklan Sözleşmesi

uyarınca yapmış olduğu başvurudur.

AİHS) 34. maddesi

Başvuran, AÎHM önünde, İstanbul Barosu avukatlarından, M.A.Kırdök, M. Kırdök ve M.

Hanbayat tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

I. DAVANIN KOŞULLARI

22 Nisan 1998 tarihinde, yasadışı örgüt olan DHKP/C’ye karşı yürütülen operasyonlar

çerçevesinde, başvuran yakalanmış ve gözaltına alınmıştır. 29 Nisan 1998 tarihinde başvuran,

tutuklanmıştır.

Mayıs 1998 tarihli bir iddianame ile İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet

Savcısı, başvuranı yasadışı örgüt üyesi olmakla suçlamıştır.

İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi, sözkonusu davada, otuz iki duruşma gerçekleştirmiştir.

Ayrıca, İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi, başvuranın tutukluluk halini incelemek için on

üç kez bir araya gelmiştir. Sözkonusu duruşmaların yirmi beşinin ve on üç oturumun sonunda,

İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi, sadece “dosyanın durumunu ve kanıtları” dikkate

alarak başvuranın tutukluluk halinin devamına hükmetmiştir. Diğer duruşmalarda, İstanbul

Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından, başvuranın tutukluluk halinin devamını haklı kılmak

için “suçun özelliği ve niteliği”, “yargılama safhası”, “atılı olayların seyri” ve “atılı olayların

önemi” gibi çok sayıda gerekçeye atıfla bulunulmuştur.

30 Haziran 2004 tarihli 5190 saydı Kanun ile Devlet Güvenlik Mahkemeleri kaldırılmıştır.

Başvuranın dosyası, İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’ne havale edilmiş ve ilk duruşma 21

Eylül 2004 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Sözkonusu duruşmanın sonunda, İstanbul 13. Ağır

Ceza Mahkemesi, “dosyanın ve kanıtların durumunu, iddianame ile atıfta bulunulan Türk

Ceza Kanunu’nun maddelerini ve tutukluluk süresini” göz önüne alarak tedbirin devamına

karar vermiştir.

16 Aralık 2004 tarihli duruşmada, İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, önceki duruşmada

atıfta bulunulan gerekçelerle, başvuranın tutukluluk halinin devamı kararını yinelemiştir.

17 Aralık 2004 tarihinde, başvuran, 14. Ağır Ceza Mahkemesi önünde, sözkonusu karar itiraz

etmiştir. 27 Aralık 2004 tarihinde sözkonusu başvuru reddedilmiştir.

14 Nisan 2005 tarihli duruşmada, Ankara 13. Ağır Ceza Mahkemesi, başvuranın tutukluluk

halinin kaldırılmasına karar vermiştir.

23 Mart 2009 tarihli duruşmada, kamu davası zamanaşımı nedeniyle sona ermiştir.

HUKUK

AİHS’nin 5/3 maddesine atıfta bulunarak, başvuran, uzun olduğuna kanaat getirdiği

tutukluluk süresinden şikayetçi olmaktadır.

Hükümet, Türk Hukuku’nda tutuklu geçen sürenin hapis cezasından düşülmesinden dolayı

başvuranın A İH S uyarınca mağdur sıfatı taşımadığını savunmaktadır.

Başvuran hapis cezasına mahkum edilmediğinden, Hükümet’in sözkonusu itirazını reddetmek

gerekmektedir. Ayrıca, AÎIIM, kabuledilemezliğe ilişkin hiçbir unsur bulunmadığım tespit

etmektedir, Dolayısıyla başvuru kabuledilebilir niteliktedir.

Esas ile ilgili olarak, AİHM, başvuranın tutukluluk süresinin yakalandığı tarih olan 22 Nisan

1998 tarihinde başladığını İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi tarafından serbest bırakıldığı tarih

olan 14 Nisan 2005 tarihinde sona erdiğini gözlemlemektedir. Dolayısıyla sözkonusu süre,

yaklaşık yedi yıl sürmüştür.

AİHM, daha önce benzer davaları inceleme imkanı bulduğunu ve müteaddit defalar AlHS’nin

5/3 maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaştığını hatırlatmaktadır (bkz, Dereci-Türkiye,

başvuru no: 77845/01, 24 Mayıs 2005 ve Taciroğlu-Türkiye, başvuru no: 25324/02,

2 Şubat

2006). Hükümet'in sözkonusu sonuçlardan sapmayı gerektiren hiçbir tespit ve argüman

sunmaması nedeniyle AİHM, AİHS’nin 5/3 maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır.

AİHS’nin 41. maddesi ile ilgili olarak, başvuran, 50.000 Euro manevi tazminat talep

etmektedir. Yargılama masraf ve giderleri ite ilgili olarak, başvuran, çeviri masrafları için

150 TL, kırtasiye masrafları için 50 TL, posta masrafları için 60 TL ve avukatlık ücreti için

4.720 TL yani toplamda 2.251 Euro talep etmektedir. Başvuran, avukatlık ücreti makbuzun

belge olarak sunmaktadır. Hükümet, AİHM’ye sözkonusu talepleri reddetme çağrısında

bulunmaktadır.

Hakkaniyete

uygun

olarak,

AİHM,

başvurana

8.400

Euro

manevi

ödenmesine

hükmetmektedir.

Yargılama masraf ve giderleri ile ilgili olarak, AİHM, tüm masraflar dahil başvurana 1.000

Huro ödenmesi gerektiği kanaatindedir.

AİHM, sözkonusu miktarlara, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına

uygulanan orana üç puanlık bir artış eklenerek belirlenen gecikme faizi uygulanmasına

hükmetmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM, OYBİRLİĞİYLE,

1. Başvurunun kabuledilebilir olduğuna;

2. AİHS’nin 5/3 maddesinin ihlal edildiğin',

3. a) AİHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren Üç ay içinde,

ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere Savunmacı Devlet

tarafından başvurana aşağıdaki miktarların ödenmesine: