C O N S E I L D E  
L ' E U R O P E  
AVRUPA  
KONSEYĐ  
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ  
ĐKĐNCĐ DAĐRE  
YÜCEL - TÜRKĐYE DAVASI (no:2)  
(Baꢀvuru no:31152/04 )  
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ  
STRAZBURG  
8 Nisan 2008  
Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 § 2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek  
olup ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.  
1
______________________________________________________________________________________________  
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları  
Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak  
belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi  
ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.  
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve 31152/04 baꢀvuru no’lu davanın nedeni bu ülke  
vatandaꢀı Erdinç Yücel’in (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (AĐHM) 23  
Ağustos 2004 tarihinde Temel Đnsan Hakları ve Özgürlüklerini güvence altına Avrupa Đnsan  
Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.  
Baꢀvuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Đstanbul barosu avukatlarından  
Y. Bayrak tarafından temsil edilmektedir.  
OLAYLAR  
Baꢀvuran 1976 doğumlu olup Đstanbul’da ikamet etmektedir.  
Baꢀvuran terörle mücadele kapsamında düzenlenen bir operasyonun ardından 21 Ocak 2001  
tarihinde gözaltına alınmıꢀtır.  
Polis 25 Ocak 2001 tarihinde baꢀvuranın evinde yapmıꢀ olduğu aramada bir disket, yasadıꢀı  
yayınlar ve 9mm’lik 41 mermi ele geçirmiꢀtir.  
Baꢀvuran 27 Ocak 2001 tarihinde tutuklanmıꢀtır.  
14 ꢁubat 2001 tarihinde Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM) Cumhuriyet Savcısı  
yasadıꢀı bir örgütün mensubu olmakla itham ettiği baꢀvuran ve diğer üç sanık hakkında dava  
açmıꢀtır. Sanık sayısı daha sonra on ikiye yükselmiꢀtir. Sanıklar topluca iꢀlenen on sekiz  
terörist eyleme karıꢀmakla suçlanmıꢀlardır.  
Bu arada baꢀvuran açlık grevine baꢀlamıꢀ ve 2001 ve 2004 yılları arasında birçok kez  
hastaneye kaldırılmıꢀtır.  
Adli tıp kurumunun 29 Temmuz 2002 tarihli raporunda baꢀvurana Wernicke-Korsakoff  
sendromu teꢀhisi konulmuꢀ ve altı ay süreyle serbest bırakılması tavsiye edilmiꢀtir.  
DGM 1 Ağustos 2002 tarihinde baꢀvuranın serbest bırakılma talebini reddetmiꢀtir.  
23 Haziran 2004 tarihinde Adalet Bakanlığı’na yapılan yazılı emir yoluyla bozma talebi de  
aynı ꢀekilde reddedilmiꢀtir.  
Baꢀvuran 7 Haziran 2006 tarihinde serbest bırakılmıꢀtır.  
Dava dosyasında yer alan unsurlara göre baꢀvuran hakkında yürütülen ceza soruꢀturması daha  
sonra yetkili mahkeme olan Đstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’nde halen sürmektedir.  
HUKUK  
I. AĐHS’NĐN 5/3 MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA  
Baꢀvuran tutukluluk süresinin uzunluğundan ꢀikayetçi olmakta ve AĐHS’nin 5/3 maddesine  
göndermede bulunmaktadır.  
2
A. Kabuledilebilirlik hakkında  
Hükümet 2 Mayıs 2006 tarihli Köse vd.-Türkiye (no:50177/99) kararına atıfta bulunarak  
baꢀvuranın serbest bırakılması için CMUK’un 297’den 304’e olan maddelerinde öngörülen  
baꢀvuru yollarını kullanması gerektiğini ifade etmektedir.  
Baꢀvuran görüꢀ bildirmemiꢀtir.  
AĐHM sözkonusu ꢀikayetin tutukluluk süresine iliꢀkin olduğunu ve ve AĐHS’nin 5/3  
maddesi’nin alanına girdiğini gözlemlemektedir. Oysa Hükümetin öne sürdüğü imkan  
hürriyete kavuꢀmaya iliꢀkin olup 5/4 maddesi ile ilintilidir. AĐHM sonuç olarak bu ön itirazı  
reddetmektedir.  
Hükümet iç hukukta baꢀvuru yollarının mevcut olmadığı kabul edilse dahi baꢀvurunun geç  
yapıldığını kaydetmektedir.  
Baꢀvuran görüꢀ bildirmemiꢀtir.  
AĐHM baꢀvurunun 23 Ağustos 2004 tarihinde yapıldığını ve baꢀvuranın 7 Haziran 2006  
tarihinde serbest bırakıldığını hatırlatmaktadır. ꢁikayet madem ki tutukluluk süresinin  
uzunluğu hakkında, bu durumda geç yapılmıꢀ sayılmaz. Yapılan itirazın bu kısmı  
kabuledilemezdir.  
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun  
olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru  
bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.  
B. Esasa dair  
Baꢀvuran tutukluluk süresinin uzunluğundan ꢀikayetçi olmaktadır.  
Taraflar çıkıꢀ noktası olarak baꢀvuranın tutukluluk süresinin baꢀlangıcının 27 Ocak 2001  
tarihi ve dikkate alınması gereken dönemin baꢀvuranın serbest bırakıldığı 7 Haziran 2006  
tarihi olduğu konusunda uzlaꢀma sağlamıꢀ görünmektedirler.  
Bu süre yaklaꢀık beꢀ yıl dört aydır.  
Hükümet sanık sayısının fazla oluꢀunun ve isnat edilen suçların ciddiyetinin tutukluluk  
süresini haklı çıkardığına itibar etmektedir.  
AĐHM’nin yerleꢀik içtihadında tespit edildiği üzere, tutukluluk süresinin «makul» yapısının  
davanın özel koꢀullarının her bir aꢀaması ile değerlendirilmesi gerekmektedir.  
AĐHM, ilk olarak ulusal makamların tutukluluk süresinin makul sınırı aꢀmamasını gözetmekle  
birinci derecede yükümlü olduklarını hatırlatmaktadır. Bu amaçla, masumiyet karinesi  
doğrultusunda bireysel özgürlüğe saygı kuralına istisna getirilmesini meꢀru kılan kamu  
çıkarının gerektirdiği gerçek bir zorunluluğun olup olmadığını ortaya çıkaracak bütün  
koꢀulları incelemeli ve tutuksuz yargılanma talebini reddettiğinde kararında bunu  
gerekçelendirmelidir. Özellikle mevcut kararlarda yer alan gerekçelere, ilgili tarafından  
yapılan baꢀvurularda ihtilafa mahal vermeyen olaylara dayalı olarak AĐHM, AĐHS’nin 5 / 3  
3
maddesine yönelik bir ihlalin olup olmadığını tespit ederken, sözkonusu kararlardaki  
gerekçeleri ve baꢀvuran tarafından yerel mahkeme nezdinde yapılan baꢀvurularda dile  
getirilen tartıꢀılmaz verileri değerlendirecektir. (Bkz. Assenov ve diğerleri-Bulgaristan kararı,  
28 Ekim 1998, Remzi Aydın-Türkiye kararı 20 ꢁubat 2007).  
Bununla birlikte yetkililerin geçen zaman kıstasını dikkate aldıklarını gösterir herhangi bir  
unsur bulunmamaktadır.  
Zira, AĐHM benzer sorunları ortaya koyan birçok davayı incelemiꢀ ve tutukluluk süresinin bu  
denli uzun olmasının AĐHS’nin 5/3 maddesinin ihlaline yol açtığı sonucuna varmıꢀtır (Bkz.  
örneğin Dereci-Türkiye kararı, no: 77845/01, 24 Mayıs 2005 ve Taciroğlu-Türkiye kararı, no:  
25324/02, 2 ꢁubat 2006).  
AĐHM, Hükümetin bu sonucu farklı kılacak herhangi bir olayı veya argümanı sunmadığını  
gözlemlemektedir.  
Mahkemenin yerleꢀik içtihadı ve sunulan deliller ıꢀığında AĐHM, baꢀvuranın ꢀikayet ettiği  
tutukluluk süresinin uzunluğunun AĐHS’nin 5/3 maddesinin ihlaline yol açtığına itibar  
etmektedir.  
Bu nedenle bu hüküm ihlal edilmiꢀtir.  
II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI  
AĐHS’nin 41. maddesine göre “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve Protokollerinin ihlal edildiğine  
karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi  
edebiliyorsa, AĐHM, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın adil  
tatminine hükmeder.”  
A. Tazminat  
Baꢀvuran maruz kaldığı maddi ve manevi zarar için 80.000 Euro tazminat talep etmektedir.  
Hükümet bu talebin reddedilmesi talebinde bulunmaktadır.  
AĐHM ihlal tespiti ile öne sürülen maddi zarar arasında hiçbir illiyet bağı kuramamakta ve  
sonuç olarak bu talebi reddetmektedir. Buna karꢀın, uğradı manevi zarar için baꢀvurana 3.000  
Euro ödenmesine karar vermiꢀtir.  
B. Yargılama masraf ve giderleri  
Baꢀvuran iç hukukta ve AĐHM önünde yapmıꢀ olduğu yargı giderleri için 35.000 Euro talep  
etmektedir.  
Hükümet kanıtlayıcı belgelerin yokluğunda AĐHM’yi bu talebi reddetmeye çağırmaktadır.  
AĐHM’nin yerleꢀik içtihadına göre bir baꢀvuran gerçekliğini, gerekliğini kanıtladığı makul  
miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. Bu baꢀvuruda mahkemeye sunulan unsurlar ve  
sözü edilen kıstaslar göz önüne alındığında AĐHM, yargı giderlerine iliꢀkin bu talebi  
reddetmektedir.  
4
C. Gecikme Faizi  
Gecikme faizi Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine uyguladığı orana üç  
puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenecektir.  
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,  
1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;  
2. AĐHS’nin 5/3 maddesinin ihlal edildiğine;  
3 a) AĐHS’nin 44 / 2. maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,  
miktara yansıtılabilecek her türlü vergi ve masraflardan muaf olarak, ödeme tarihindeki döviz  
kuru üzerinden Y.TL.’ye çevrilmek üzere, Savunmacı Hükümetin baꢀvurana 3.000 (üç bin)  
Euro manevi tazminat ödemesine;  
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Hükümet  
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan  
fazlasına eꢀit oranda basit faizin uygulanmasına;  
4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;  
KARAR VERMĐꢀTĐR.  
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.  
maddelerine uygun olarak 8 Nisan 2008 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.  
5