Maaouia Fransaya qarşı  
Ərizə : 39652/98  
Qərarın tarixi: 05-10-2000  
Xülasə:  
Faktlar:  
Ərizəçi Fransaya 1980-ci ildə gəlmiş və 1992-ci ildə 1983-  
cü ildən birgə yaşadığı Fransa vətəndaşı ilə nikah bağlamışdır.  
1988-ci il dekabrın 1-də Ağır Cinayətlər Məhkəməsi silahlı  
quldurluq və silahlı basqın cinayətlərini törətməsinə onu görə altı il  
müddətində azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum etmişdir.  
1990-cu il aprelin 14-də o, azadlığa buraxılmışdır. 1991-ci il  
avqustun 8-də daxili işlər naziri ərizəçinin deportasiyası haqqında  
order vermişdir. Ərizəçi Tunisə getməkdən imtina etmiş və  
deportasiya orderinə əməl etmədiyinə görə barəsində cinayət  
təqibinə başlanmışdır. 1992-ci il noyabrın 19-da Nitsa şəhəri  
Cinayət Məhkəməsi ərizəçini bir il müddətində azadlıqdan  
məhrum etməyə məhkum etmiş və on il müddətində Fransa  
ərazisinə daxil olmasını qadağan etmişdir. 1992-ci ilin dekabr  
ayında ərizəçi deportasiyası haqqında orderin ləğv edilməsi barədə  
vəsatət vermiş və Nitsa İnzibati Məhkəməsi 1994-cu il 14 fevral  
tarixli qərarı ilə 1991-ci il 8 avqust tarixli orderi ləğv etmişdir.  
1994-cu il avqustun 12-də ərizəçi Es-an-Provans (Aix-en-  
Provence) Apellyasiya Məhkəməsinin Baş prokuroru ofisinə  
vəsatət verərək ölkəyə daxil olmasını qadağan edən qərarın ləğv  
edilməsini xahiş etmişdir. Apellyasiya Məhkəməsi 1998-ci il  
yanvarın 26-da həmin xahişi təmin etmiş və Nitsa İnzibati  
Məhkəməsi tərəfindən deportasiya haqqında orderin ləğv  
edilməsinə əsaslanaraq ərizəçinin ölkəyə daxil olmasını qadağan  
edən qərarı ləğv etmişdir. Ərizəçi qərarın ləğv edilməsinə dair  
vəsatətin 1994-cü il avqustun 12-də verilməsi ilə başlanmış və Es-  
an-Provans (Aix-en-Provence) Apellyasiya Məhkəməsi tərəfindən  
92  
1998-ci il yanvarın 26-də qərarın çıxarılması ilə nəticələnmiş  
prosesin İHAK-ın 6-cı maddəsinin 1-ci hissəsinə zidd olaraq  
həddən artıq uzun çəkməsindən şikayət etmişdir.  
Məhkəmə hesab etmişdir ki, əcnəbilərin Fransaya daxil  
olmasını qadağan edən qərarların cinayət ittihamının irəli  
sürülməsinə aidiyyəti yoxdur. Bununla əlaqədar Məhkəmə qeyd  
etmişdir ki, daxili hüquq baxımından belə qərarların xarakteri  
müxtəlif şərhlər üçün açıqdır. Hər halda, daxili hüquqda cəzanın  
bu və ya digər kateqoriyaya aid edilməsi özü-özlüyündə həmin  
cəzanın cinayət xarakterli olub-olmamasının müəyyən edilməsi  
üçün həlledici rol oynamır. Burada digər amillər, xüsusilə də  
cəzanın mahiyyəti nəzərə alınmalıdır. Bununla bağlı Məhkəmə  
qeyd etmişdir ki, ümumilikdə, ölkəyə daxil olmasını qadağan edən  
qərarlar Avropa Şurasının üzv dövlətlərində cinayət xarakterli  
tədbirlər kimi qiymətləndirilmir. Əksər ölkələrdə həmçinin inzibati  
orqanlar tərəfindən qəbul edilə bilən belə qərarlar immiqrasiya  
nəzarətinin məqsədləri üçün xüsusi preventiv tədbirlər təşkil  
etməklə, 6-cı maddənin 1-ci hissəsinin mənasında ərizəçiyə qarşı  
cinayət ittihamının irəli sürülməsinə aid deyillər. Onların cinayət  
prosesinin kontekstində tətbiqi faktı bu qərarların preventiv  
təbiətini dəyişmir. Belə çıxır ki, bu tədbirlərin ləğv edilməsi ilə  
bağlı proses də cinayət hüququ sahəsinə aid edilə bilməz.  
Məhkəmə belə nəticəyə gəlmişdir ki, ərizəçilərin ölkəyə daxil  
olması, onların ölkədə olması və ölkədən deportasiyasına dair  
qərarların İHAK-ın 6-cı maddəsinin 1-ci hissəsinin mənasında  
ərizəçinin mülki hüquq və vəzifələrinin müəyyən edilməsinə,  
yaxud ona qarşı cinayət ittihamının irəli sürülməsinə aidiyyəti  
yoxdur. Beləliklə, 6-ci maddənin 1-ci hissəsi hazırkı işə tətbiq  
edilə bilməzdi.  
93  
II Miqrantların qəbul edilməsi üzrə tədbirlərin  
keyfiyyəti  
1. İHAK-ın 3-cü maddəsi:  
a. Həbsdə saxlama ilə bağlı ümumi məsələlər (qərarlar,  
Orkovski Polşaya qarşı iş üzrə qərar (2009));  
b. Qaçqınların / sığınacaq axtaran şəxslərin həbsdə  
saxlanması (Mubilanzila Mayeka and Kaniki Mitunga Belçikaya  
qarşı iş üzrə qərar (2006))  
94