adamianis uflebaTa ervopuli sasamarTlo  
meore seqcia  
saRinaZe da sxvebi saqarTvelos winaaRmdeg  
CASE OF SAGHINADZE AND OTHERS v. GEORGIA  
ganacxadi #18768/05  
ganCineba  
(arsebiTi ganxilva)  
strasburgi  
2010 wlis 27 maisi  
winamdebare ganCineba saboloo gaxdeba konvenciis 44-e muxlis me-2  
punqtSi gansazRvruli garemoebebis dadgomisas. igi SeiZleba  
daeqvemdebaros redaqciul gadasinjvas.  
1
saqmeze saRinaZe da sxvebi saqarTvelos winaaRmdeg  
adamianis uflebaTa evropuli sasasamarTlos (meore seqcia) palatam  
Semdegi SemadgenlobiT  
fransuaza tulkensi, Tavmjdomare  
ireneu kabral bareto,  
danute Josieni,  
dragoliub popoviCi,  
andras sajo,  
nona woworia,  
kristina pardalosi, mosamarTleebi  
da sali dole, seqciis registratori,  
moiTaTbira ganmartoebiT 2010 wlis 29 aprils da gamoitana imave dRes  
miRebuli winamdebare ganCineba  
procedura  
1. saqme momdinareobs adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa  
dacvis konvenciis (`konvencia~) 34-e muxlis Tanaxmad, sasamarTloSi eqvsi  
qarTveli moqalaqis b-n batalbi saRinaZis (`pirveli ganmcxadebeli~),q-n  
lia saRinaZis (`meore ganmcxadebeli~), b-n vasil saRinaZis (`mesame  
ganmcxadebeli~), q-n nanabliaZis (`meoTxe ganmcxadebeli~), q-n qeTevan  
saRinaZis (`mexuTe ganmcxadebeli~) da q-n nino saRinaZis (`meeqvse  
ganmcxadebeli~) mier 2005 wlis 27 aprils saqarTvelos winaaRmdeg  
Setanili ganacxadidan. Tavdapirvelad ganacxadi exeboda ganmcxadebelTa  
gamosaxlebas maTi saxlidan. 2006 wlis 13 dekembers ki pirvelma  
ganmcxadebelma waradgina axali saCivari  
dakavSirebiT.  
mis winaswar patimrobasTan  
2.  
ganmcxadebelTa  
interesebs  
warmoadgendnen  
TbilisSi  
moRvawe  
advokatebi b-ni zurab Todua da b-ni malxaz pataraia. saqarTvelos  
mTavrobas warmoadgenda mTavrobis yofili warmomadgeneli b-ni daviT  
TomaZe iusitiis saministrodan.  
3. 2007 wlis 29 agvistos sasamarTlom miiRo gadawyvetileba ecnobebina  
saqarTvelos mTavrobisaTvis ganmcxadeblis mier konvenciis me-3, me-5  
muxlis me-3 da me-4 punqtebTan, me-8 muxlTan da damatebiTi oqmis 1-el  
muxlTan  
dakavSirebuli  
saCivrebis  
Sesaxeb.  
aseve  
miRebul  
iqna  
gadawyvetileba Tanadroulad ganxiluliyo ganacxadis arsebiTi mxare da  
mis daSvebadobasTan dakavSirebuli sakiTxebi (29 e muxlis me-3 punqti).  
2
4. 2007 wlis 25 dekembers da 2008 wlis 29 Tebervals mTavrobam da  
ganmcxadeblebma waradgines werilobiTi komentarebi Sesabamis  
saCivrebTan dakavSirebiT (sasamarTlos reglamentis 54-e (a) wesi).  
5. 2008 wlis 30 ivliss da 5 agvistos, aseve 2009 wlis 5 oqtombers,  
ganmcxadeblebma sakuTari iniciativiT da sasamarTlos moTxovnis gareSe  
waradgines grZeli werilobiTi komentarebi, romelSic imeorebdnen  
adreul komentarebSi ukve wardgenil argumentebs. ganmcxadeblebi aseve  
uTiTebdnen axal da saqmesTan kavSiris ar mqone saCivrebze. sasamarTlom  
miiRo gadawyvetileba, rom xsenebuli argumentacia ar unda yofiliyo  
daSvebuli da Sesuli sasamarTlos mier gansaxilveli saqmis masalebSi,  
sasamarTlos reglamentis 38-e wesis 1-li punqtis Sesabamisad da im  
praqtikuli  
saxelmZRvanelos  
Tanaxmad,  
romelic  
gamocemul  
iqna  
sasamarTlos Tavmjdomaris mier 2003 wlis 1 noembers.  
faqtebi  
I. saqmis garemoebebi  
6. pirveli da meore ganmcxadebeli col qmarni arian. isini daibadnen 1937  
wels. maTi vaJi, mesame ganmcxadebeli da misi coli meoTxe ganmcxadebeli  
Sesabamisad daibadnen 1964 wels da 1970 wels. mexuTe da meeqvse  
ganmcxadebeli arian pirveli da meore gancxadeblis qaliSvilebi da  
isini Sesabamisad daibadnen 1962 da 1971 wlebSi.  
7. ganmcxadeblebi, meoTxe ganmcxadeblis gamoklebiT, afxazeTidan  
(saqarTvelo) iZulebiT adgilnacvali pirebi arian. 1992 93 wlebis  
konfliqtis Sedegad, ganmcxadeblebi sxva, daaxloebiT 300 000 umetesad  
eTnikur qarTvelTan erTad gamoiqcnen afxazeTidan sadac datoves  
TavianTi saxlebi da qoneba.  
8. gamomdinare im faqtidan, rom ganmcxadebeli iyo maRali Tanamdebobis  
piri afxazeTis Sinagan saqmeTa saministroSi, saqarTvelos Sinagan  
saqmeTa ministrma 1994 wlis ianvarSi SesTavaza mas sagamoZiebo  
departamentis ufrosis Tanamdeboba Sinagan saqmeTa saministroSi. mas  
Semdgom rac pirvelma ganmcxadebelma miiRo SeTavazeba, igi da misi  
ojaxi Sesaxldnen kotejSi, romelic ekuTvnoda Sinagan saqmeTa  
saministros da mdebareobda avWalis quCa #15, Tbilisis gareubanSi  
(`koteji~).  
9. saqmis masalebis Tanaxmad koteji saministros sakuTreba gaxda 1993  
wlis 29 oqtombers. Sinagan saqmeTa ministris #531 brZanebiT, romelic  
zemoxsenebul dRes iqna gamocemuli, saministrom daibruna koteji  
saxelmwifo sportul klub dinamosagan da kotejis gamoyenebaze  
pasuxismgebeli  
Seiqmna  
saministros  
finansebisa  
da  
lojistikis  
departamenti. 1993 wlis 29 oqtombris brZanebis Tanaxmad kotejis ukan  
dabruneba saministrosaTvis gamarTlebuli iyo `saministros piradi  
Semadgenlobis mniSvnelovani zrdiT, rasac Tan erTvoda afxazeTSi  
momxdari konfliqtis Sedegad S.s.s gamoZevebuli TanamSromlebisaTvis  
dasaqmebisa da sacxovreblis uzrunvelyofa~.  
3
10. pirvelma ganmcxadebelma da misma ojaxma daiwyes kotejis mimdebare  
saTavsoebis gamoyeneba, raTa SeeqmnaT mcire saojaxo meurneoba. maT  
daamontaJes sxvadasxva saxis mowyobiloba da xeivani xilis da  
bostneulis mosayvanad, Sinauri frinvelis da mcire odenobis Sinauri  
cxovelis  
mosaSeneblad.  
mogvianebiT  
saRinaZeebis  
ojaxma  
ufaso  
TavSesafari misca rva usaxlkaro naTesavs, romlebic analogiurad iyvnen  
devnilebi afxazeTidan (`saRinaZeebis ojaxis naTesavebi~). 1998 Tu 199  
wels mesame ganmcxadebeli daqorwinda meoTxe ganmcxadebelze da  
xsenebuli wyvili aseve cxovrobda kotejSi.  
11. 1998 wels pirveli ganmcxadebeli pensiaze gavida da datova Sinagan  
saqmeTa saministro.  
12. 2000 wlis 20 aprils saministrom gamosca werili, romliTac  
adasturebda pirveli ganmcxadeblis mier kotejisa da mimdebare  
saTavsoebis flobis kanonierebas (`2000 wlis 20 aprilis saministros  
werili~). werilis Tanaxmad pirveli ganmcxadebeli da misi ojaxis  
wevrebi Sesaxldnen kotejSi 1994 wels maSindeli Sinagan saqmeTa  
ministris  
pirTa/devnilTa Sesaxeb 1996 wlis 28 ivnisis kanonis  
`iZulebiT gadaadgilebul pirTa/devnilTa kanoni).  
iuwyeboda, rom sakuTreba droebiTi xasiaTis iyo, vada ar iyo  
gansazRvruli da mesakuTres ekisreboda sakuTrebaze zrunvis  
brZanebis  
Sesabamisad  
da  
iZulebiT  
gadaadgilebul  
Tanaxmad  
werili aseve  
(
valdebuleba. xsenebuli werilis asli aseve gadaegzavnaT adgilobrivi  
mmarTvelobis organoebs informaciisaTvis.  
13. rogorc saqmis masalebidan irkveva 2001 wels mexuTe ganmcxadebelma  
datova koteji da sacxovreblad gadavida Tavis qmarTan erTad  
ukrainaSi. 2001 wlis 31 agvistos meeqvse ganmcxadebeli gaxda kotejis  
mimdebare miwis nawilis registrirebuli mesakuTre.  
b. kalaZis saqme  
14. 2003 wlis noemberSi vardebis revoluciis Semdgom maleve (ufro meti  
detalisaTvis ix. saqme saqarTvelos leiboristuli partia saqarTvelos  
winaaRmdeg #9103/04, §§ 11-13, 2008  
Sinagan saqmeTa ministrma pensiidan ukan gamoiZaxa pirveli ganmcxadebeli  
da sTxova mas exelmZRvanela kalaZis saqmesTan dakavSirebuli  
wlis 8 ivlisi), axlad daniSnulma  
gamoZiebisaTvis. xsenebuli gaxmaurebuli sisxlis samarTlis saqme,  
romlis gamoZiebac xelisuflebis organoebma ver SeZles 2001 wlidan  
moyolebuli, exeboda safexburTo klub milanis cnobili qarTveli  
fexburTelis b-ni kaxi kalaZis Zmis gatacebas da gauCinarebas. miiRo ra  
xsenebuli SeTavazeba pirvel ganmcxadebels mieniWa polkovnikis wodeba  
da 2003 wlis 13 dekembris brZanebiT dainiSna damoukidebeli sagamoZiebo  
jgufis ufrosad, romelsac unda gamoeZiebina kalaZis saqme da gatacebis  
sxva gaxmaurebuli saqmeebi.  
4
15. pirveli ganmcxadeblis Tanaxmad misma sagamoZiebo jgufma SeZlo  
naTeli moefina kalaZis saqmesTan dakavSirebuli garemoebebisaTvis  
momdevno  
gamaRizianebeli aRmoCnda konkretuli maRali Tanamdebobis pirebisaTvis,  
romlebic xels afarebdnen qarTul fexburTSi mimdinare  
TveebSi.  
savaraudod  
gamoZiebis  
xsenebuli  
Sedegebi  
sisxlissamarTlebriv maqinaciebs da 2004 wlis 30 marts maSindelma  
generalurma prokurorma i.o-m piradad mosTxova pirvel ganmcxadebels  
gamoZiebis CixSi Seyvana.  
16. 2004 wlis ivnisSi generaluri prokurori i.o. dainiSna Sinagan saqmeTa  
ministrad. savaraudod axlad daniSnulma ministrma moxsna ganmcxadebeli  
kalaZis  
saqmis  
gamoZiebidan  
da  
gaaTavisufla  
igi  
samsaxuridan  
damamcirebeli formiT 2004 wlis 26 ivniss.  
17. 2004 wlis 13 oqtombers pirvelma ganmcxadebelma warudgina  
konfidencialuri masalebi erovnuli uSiSroebis sabWos, saqarTvelos  
prezidentis sakonsultacio organos. savaraudod xsenebuli masalebi  
moicavda informacias, romelic warmoaCenda b-ni i.o-s da sxva maRali  
Tanamdebobis pirebis mier uflebamosilebis borotad gamoyenebis  
faqtebs.  
g. kotejidan gamosaxleba  
18. 2004 wlis 25 oqtombers policia mivida saRinaZis ojaxSi da Sinagan  
saqmeTa ministris i.o-s sityvieri miTiTebis Sesabamisad mosTxova  
macxovreblebs kotejis datoveba. pirvelma ganmcxadebelma maT warudgina  
saministros 2000 wlis 20 aprilis werili rogorc imis dadastureba, rom  
igi kanonierad flobda sakuTrebas da mosTxova policias ojaxis  
datoveba.  
19. 2004 wlis 30 oqtombers policia kvlav mivida saRinaZis ojaxSi igive  
gamosaxlebis moTxovniT. Tumca policiam ver SeZlo sasamarTlo  
gadawyvetilebis wardgena da Sesabamisad pirvelma ganmcxadebelma ar  
misca maT misi da misi ojaxis gamosaxlebis SesaZlebloba.  
20. 2004 wlis 31 oqtombers policiam ganaxorciela ganmcxadebelTa  
gamosaxlebis morigi mcdeloba. am jerze kotejSi savaraudod SeiWra  
daaxloebiT  
TxuTmeti  
policieli  
da  
specdaniSnulebis  
razmis  
ramodenime wevri, romlebic atarebdnen niRbebs. maT gaimeores, rom  
miRebuli hqondaT sityvieri brZaneba Sinagan saqmeTa ministrisagan maT  
gamoZevebasTan  
dakavSirebiT.  
pirveli  
ganmcxadebeli  
gacxarebiT  
ekamaTeboda oficrebs da sTxovda maT an eCvenebinaT mis binaSi Sesvlis  
sasamarTlo nebarTva an daetovebinaT misi saxli dauyovnebliv. daZabuli  
situaciis  
Semswre  
meore  
ganmcxadebels  
wauvida  
guli.  
meoTxe  
ganmcxadebels, romelic fexmZime iyo, aseve nervuli aSliloba daewyo.  
radganac policias ar gaaCnda Sesabamisi sasamarTlo brZaneba, maT  
datoves incidentis adgili.  
21. ganmcxadebelTa Tanaxmad 2004 wlis 1 noembers daaxloebiT samoci  
SeiaraRebuli specialuri daniSnulebis danayofis warmomadgenelisagan  
5
Semdgari jgufi, romlebic atarebdnen niRbebs, SeiWrnen kotejSi. mcxeTa-  
mTianeTis regionuli policiis departmanetis ufrosi xelmZRvanelobda  
xsenebul operacias. policiam, romelsac ar gaaCnda aseTi operaciis  
ganxorcielebisaTvis  
saWiro  
aranairi  
samarTlebrivi  
dokumenti,  
iZulebiT gamoasaxla meore ganmcxadebeli da saRinaZis ojaxis  
naTesavebi  
ganmcxadebeli,  
kotejidan  
(sxva  
ganmcxadeblebi, maT Soris  
saxlSi xsenebuli incidentis  
pirveli  
dros).  
ar iyvnen  
gamosaxlebis Semdgom, policiis ramodenime oficeri ganTavsda kotejSi.  
momijnave miwis nakveTi, romelic meeqvse ganmcxadeblis registrirebul  
sakuTrebas warmoadgenda, aseve iqna dakavebuli policiis mier.  
d. samarTlebrivi dacvis saSualebebi, romlebic gamoyenebul  
iqna ganmcxadeblebis mier  
22. 2004 wlis 1 noembris incidentis Semdgom pirvelma ganmcxadebelma  
aRZra  
samoqalaqo  
samarTalwarmoeba  
da  
aseve  
Seitana  
sisxlis  
samarTlebrivi saCivari, romliTac asaCivrebda kotejis TviTneburad  
CamorTmevas da Sinagan saqmeTa saministros maRali Tanamdebobis piris  
mier misTvis profesiuli saqmianobisaTvis xelis SeSlas.  
23. im samarTalwarmoebebSi, romlebic qvemoT aris mocemuli, pirveli  
ganmcxadebeli warmodgenili iyo, rogorc erTaderTi mosarCele.  
darCenili xuTi ganmcxadeblidan arcerTs ar warmoudgenia dokumenti,  
romliTac mindobilobas miscemda pirvel ganmcxadebels an advokats rom  
warmoedginaT maTi interesebi. Sesabamisad imdenad ramdenadac es exeboda  
sakuTrebis dabrunebasTan dakavSirebul pirveli ganmcxadeblis sarCels  
erovnuli sasamarTloebi Semoifarglnen kotejze pirveli ganmcxadeblis  
sakuTrebis uflebis ganxilviT (ix. winamdebare ganCinebis 26-e, 33-37-e da  
43-44-e punqtebi).  
24.  
pirveli  
ganmcxadeblis  
mier  
aRZruli  
samarTalwarmoebis  
paralelurad, meeqvse ganmcxadebelma moigo samarTalwarmoeba mis  
sakuTrebaSi arsebuli miwis nakveTis CamorTmevasTan dakavSirebiT (ix.  
winamdebare ganCinebis 21-e punqti). misi saCivrebis Sedegad Sinagan saqmeTa  
saministrom datova miwa 2005 wlis 14 marts.  
1. pirveli ganmcxadeblis mier sakuTrebis dabrunebasTan dakavSirebuli  
samarTalwarmoeba  
a) samarTalwarmoeba pirveli instanciis sasamarTloSi  
25. 2004 wlis 22 noembers pirvelma ganmcxadebelma waradgina samoqalaqo  
sarCeli Sinagan saqmeTa saministros winaaRmdeg, romliTac iTxovda  
sakuTrebis, kotejis, dabrunebas samoqalaqo kodeqsis 155-e, 159-e da 160-e  
muxlebis Sesabamisad. pirveli ganmcxadebeli Cioda, rom koteji mis  
kanonier sakuTrebaSi imyofeboda da is da misi ojaxi mas sacxovreblad  
iyenebda 1994 wlis Semdgom. gamomdinare im faqtidan, rom yvela misi  
piradi da saojaxo nivTi imyofeboda daluqul kotejSi, xolo mas da mis  
ojaxs aRar gaaCndaT sxva sacxovrebeli adgili, pirveli ganmcxadebeli  
6
aseve iTxovda uzrunvelyofis RonisZiebis saxiT kotejSi cxovrebis  
uflebas davis saboloo gadawyvetamde. imave dRes Tbilisis krwanisi-  
mTawmindis raionulma sasamarTlom uaryo uzrunvelyofis RonisZiebasTan  
dakavSirebuli moTxovna usafuZvlobis motiviT, Tumca ganmcxadeblis  
sarCeli srulad cno daSvebulad arsebiT ganxilvaze. pirvelma  
ganmcxadebelma amis Semdgom moiTxova, rom im SemTxvevaSi Tuki misi  
sarCeli dakmayofildeboda dauyovnebliv yofiliyo igi mimarTuli  
aRsasruleblad samoqalaqo saproceso kanonmdeblobis 268-e muxlis  
Sesabamisad.  
26. 2004 wlis 30 dekembriT daTariRebuli gadawyvetilebiT, krwanisi-  
mTawmindis raionulma sasamarTlom daakmayofila pirveli ganmcxadeblis  
sarCeli da ubrZana mopasuxe saministros ukan gadaeca koteji  
ganmcxadeblisaTvis. mxedvelobaSi miiRo ra saministros 2000 wlis 20  
aprili werili, rogorc mtkicebuleba imisa, rom ganmcxadebeli da misi  
ojaxi maSindeli ministris brZanebis safuZvleze Sesaxldnen kotejSi  
rogorc afxazeTidan iZulebiT gadaadgilebulebi, sasamarTlom daadgina,  
rom ganmcxadebeli kanonierad flobda sakuTrebas. sasamarTlom amave  
dros ganmarta, rom 1996 wlis 28 ivnisis iZulebiT gadaadgilebul/devnil  
pirTa Sesaxeb kanonis me-7 muxlis me-3 punqti krZalavda iZulebiT  
gadaadgilebul im pirTa gamosaxlebas, romlebsac ukve gaaCndaT  
sacxovrebeli garda im SemTxvevebisa, rodesac (a) maTTan miRweuli  
iqneboda  
SeTanxmeba,  
(b)  
alternatiuli  
sacxovrebeli  
iqneboda  
SeTavazebuli, (g) gamosaxleba aucilebelad iqneboda miCneuli Sesabamisi  
aqtebis Tanaxmad da gadaxdil iqneboda adeqvaturi kompensacia, an (d)  
iZulebiT gadaadgilebulma pir(eb)ma daikava sadao Senoba TviTneburad  
yovelgvari  
samarTlebrivi  
safuZvlis  
gareSe.  
radganac  
arcerTi  
zemoxsenebuli piroba ar iqna dakmayofilebuli pirveli ganmcxadeblis  
SemTxvevaSi, sasamarTlom daadgina, rom 2004 wlis 1-el noembers  
ganxorcielebuli gamoZeveba arakanonieri iyo. raionulma sasamarTlom  
aseve  
gaakritika  
respodenti  
saministro  
raime  
saxis  
kanonieri  
gadawyvetilebis gareSe da mxolod ministris zepirsityvieri brZanebis  
safuZvelze, kotejis CamorTmevis gamo. sasamarTlom aRniSna, rom zogadi  
administraciuli kodeqsis 51-e muxlis 1-li da me-2 punqtis Sesabamisad,  
administraciuli aqti, rogoric aris ministris brZaneba SesaZlebelia  
gamocemul iqnes zepirsityvierad gansakuTrebul garemoebebSi, xolo sami  
dRis ganmavlobaSi igi werilobiTi formiT unda iqnes warmodgenili,  
rac winamdebare SemTxvevaSi ar momxdara. zemoxsenebuli mosazrebebis  
gaTvaliswinebiT sasamarTlod daadgina, rom kotejze sakuTrebis ufleba  
unda aRdgenoda pirvel ganmcxadebels samoqalaqo kodeqsis 160-e muxlis  
Sesabamisad.  
27. Tumca krwanisi-mTawmindis raionulma sasamarTlom uari ganacxada  
ebrZanebina gadawyvetilebis dauyovnebliv aRsasruleblad miqceva.  
gadawyvetilebis Tanaxmad uari aRsasruleblad dauyovneblad miqcevaze  
gamarTlebuli  
iyo  
mopasuxe  
saministros  
im  
argumentiT,  
rom  
gamosaxlebis Semdgom saministros spec daniSnulebis danayofi iyo  
ganTavsebuli  
kotejSi,  
rac  
moiTxovda  
Sesabamis  
dros  
maT  
gamosasaxleblad.  
7
28. 2005 wlis 6 ianvars pirveli ganmcxadeblis mxardamWerebi mividnen  
kotejSi. naxes ra, rom es ukanaskneli carieli iyo, maT Seityves ori  
policielisagan, romlebic icavdnen Senobas, rom saRinaZis ojaxis  
gamosaxlebis Semdgom oTaxebi dailuqa da aranairi specdaniSnulebis  
razmi ar yofila iq ganTavsebuli. xsenebul dafiqsirebul iqna adgilze  
Sedgenil dokumentSi.  
b) saapelacio samarTalwarmoeba  
29. 2005 wlis 27 ianvars mopasuxe saministrom saapelacio wesiT  
gaasaCivra 2004 wlis 30 dekembers miRebuli gadawyvetileba. uTiTebda ra  
im faqtze, rom pirveli instanciis sasamarTlom nebarTva misca  
ganmcxadebels gamoeyenebina koteji, saministro akonkretebda, rom  
ganmcxadeblis sakuTrebis ufleba konkretul qonebaze droebiTi  
xasiaTis iyo mxolod. Sesabamisad pirveli ganmcxadeblis uflebis  
gauqmeba da Sesabamisad misi ojaxis gamosaxleba, ar SeiZleba CaiTvalos  
ukanonod. saministro aseve amtkicebda, rom koteji da mimdebare miwa  
warmoadgenda saxelmwifosaTvis strategiuli obieqts.  
30. 2005 wlis 13 Tebervals pirvelma ganmcxadebelma saapelacio wesiT  
gaasaCivra 2004 wlis 30 dekembris gadawyvetileba, am ukanasknelis  
dauyovnebliv aRsasruleblad miqcevaze uaris Tqmis nawilSi. Sesabamis  
oqmze dayrdnobiT (ix. 28-e punqti) ganmcxadebeli Cioda, rom mopasuxe  
saministrom SecdomaSi Seiyvana pirveli instanciis sasamarTlo kotejSi  
policiis danayofis ganTavsebasTan dakavSirebiT. kotejis dauyovnebliv  
dabrunebasTan dakavSirebuli meore argumentad ganmcxadebeli uTiTebda  
misi  
ojaxis  
zogierTi  
wevris  
mZime  
socialur  
situaciaze  
da  
sacxovreblis ar qonaze. amgvarad sxva argumentebs Soris pirveli  
ganmcxadebeli Cioda, rom mexuTe ganmcxadebeli uaxloes xanSi  
dabrundeboda ukrainidan axladSobili bavSviT da mas kotejis garda  
arsad ar gaaCnda sacxovrebeli.  
31. 2005 wlis 19 dekembers Tbilisis saolqo sasamarTlom gamarTa saqmis  
arsebiTi  
mosmena.  
xsenebuli  
mosmenis  
dros  
saministrom  
kvlav  
daadastura, rom garda `b-ni i.o-s zepiri miTiTebisa~ aranairi sxva  
samarTlebrivi safuZveli ar arsebobda kotejis CamorTmevisaTvis.  
saministrom aseve ganacxada, rom pirvel ganmcxadebels ramodenimejer  
SesTavazes waeRo piradi da saojaxo nivTebi kotejidan, magram man da  
misi ojaxis wevrebma uari ganacxades TanamSromlobaze.  
32. saolqo sasamarTlom aseve ganixila ori mowmis b-ni d.m da b-ni j.m. -s  
werilobiTi da zepiri mtkicebulebebi, romlebic iyvnen Sinagan saqmeTa  
ministris moadgileebi im dros, rodesac pirveli ganmcxadebeli  
cxovrobda kotejSi. xsenebulma mowmeebma ganacxades, rom pirvelma  
ganmcxadebelma miwera maSindel Sinagan saqmeTa ministrs 1993 wlis  
ianvarSi  
da  
dasaqmebisa  
da  
sacxovrebliT  
uzrunvelyofasTan  
dakavSirebuli TxovniT mimarTa mas. Sinagan saqmeTa ministrma xsenebuli  
Txovna daakmayofila Tavisi xelmoweriT da Sesabamisad ganmcxadebels  
SesTavazes saministroSi axali posti da Seasaxles kotejSi. xsenebuli  
gadawyvetilebis miRebas safuZvlad daedo is faqti, rom pirveli  
8
ganmcxadebeli iyo kvalificiuri TanamSromeli, romelic cnobili iyo  
Tavisi sagamoZiebo unar-CvevebiT da darCa usaxlkarod afxazeTis  
konfliqtis Sedegad.  
33. Tbilisis saolqo sasamarTlom amave dRes gamoitana gadawyvetileba  
da srulad daakmayofila saministros saapelacio saCivari. sasamarTlom  
aRniSna is faqti, rom pirveli ganmcxadebeli iyenebda kotejs da  
mimdebare saTavsoebs 1994 wlis ianvridan 2004 wlis 1 noembramde. miuTiTa  
ra 1993 wlis 29 oqtombris Sinagan saqmeTa ministris brZanebaze  
(winamdebare ganCinebis me-9 punqti) sasamarTlom aseve dadgenilad miiCnia,  
rom koteji warmoadgenda saministros sakuTrebas Sesabamisi droisaTvis.  
aseve dadgenilad iqna miCneuli, rom pirvel ganmcxadebels arasodes  
dauregistrirebia sakuTrebis ufleba Sesabamis uZrav qonebaze.  
34. saapelacio sasamarTlo aseve Seexo im sakiTxis ganxilvas, Tu  
ramdenad keTilsindisierad flobda pirveli ganmcxadebeli kotejs.  
sasamarTlos gancxadebiT samoqalaqo kodeqsis 159-e muxlis Sesabamisad  
yvelaze mniSvnelovani aspeqti, romelic am kuTxiT unda ganxiluliyo  
iyo is Tu ramdenad SeiZleboda imis Tqma, rom pirvelma ganmcxadebelma  
kanonierad moipova qoneba. kanoniereba gamoricxuli iqneboda im  
SemTxvevaSi Tuki pirveli ganmcxadebeli SeZlebda imis gaanalizebas, rom  
man arakanonierad moipova qoneba. xsenebulis sapirispirod im SemTxvevaSi  
Tuki  
aRmoCndeboda,  
rom  
misi  
qoneba  
arakanonieri  
iyo  
magram  
ganmcxadebelma araferi icoda xsenebulis Sesaxeb, unda CaTvliliyo, rom  
ganmcxadebeli keTilsindisierad flobda sakuTrebas.  
35. ixelmZRvanela ra zemoxsenebuli principebiT saolqo sasamarTlom  
ganacxada, rom radganac pirvelma ganmcxadebelma ver SeZlo warmoedgina  
samarTlebrivi dokumenti, romelic daadasturebda im faqts, rom koteji  
mas kanonierad gadaeca, qonebrivi uflebis warmoSoba SeiZleba iTqvas,  
rom ar iyo kanonieri. saministros 2000 wlis 20 aprilis werili ar iqna  
miCneuli jerovan mtkicebulebad xsenebulTan dakavSirebiT, radganac es  
ukanaskneli Seicavda urTierTsawinaaRmdego informacias. amgvarad  
saapelacio sasamarTlom daadgina, rom maSin rodesac werili amtkicebda  
im faqts, rom pirvelma ganmcxadebelma koteji moipova 1994 wels  
iZulebiT  
gadaadgilebul  
pirTa/devnilTa  
Sesaxeb  
saqarTvelos  
kanonmdeblobis Sesabamisad, xsenebuli kanoni realurad mogvianebiT  
Sevida ZalaSi kerZod ki 1996 wlis 28 ivniss. garda xsenebulisa  
sasamarTlos azriT mxolod calke aRebul erT werils ar SeeZlo  
warmoeSva samarTlebrivi urTierTobebi. saolqo sasamarTlom aseve  
daadgina, rom pirvel ganmcxadebels ar SeeZlo dayrdnoboda iZulebiT  
gadaadgilebul pirTa/ devnilTa Sesaxeb kanons, radganac es ukanaskneli  
ZalaSi Sevida mxolod mas Semdgom rac ganmcxadebeli ukve Sesaxlda  
kotejSi. nebismier SemTxvevaSi xsenebuli kanonis me-5 muxlis me-4 punqti,  
romelic krZalavda iZulebiT gadaadgilebuli piris gamosaxlebas  
sasamarTlo brZanebis gareSe, ar gamoiyeneboda xsenebul situaciasTan  
mimarTebaSi, radganac es muxli kanons daemata 2005 wlis 6 aprils, anu  
mas Semdgom rac ganmcxadebels koteji CamoerTva 2004 wlis 1 noembers.  
9
36. zemoxsenebulidan gamomdinare Tbilisis saolqo sasamarTlom  
daadgina, rom pirvel ganmcxadebels unda gaeanalizebina is faqti, rom  
mis mier kotejis floba ar iyo kanonieri. xsenebulis gaTvaliswinebiT,  
mopasuxe saministros, rogorc kotejis kanonier mesakuTres, ufleba  
hqonda  
pirveli  
ganmcxadeblisagan,  
rogorc  
arakeTilsindisieri  
mflobelisagan, ukan moeTxova Tavisi sakuTreba samoqalaqo kodeqsis 160-  
e da 172§1 muxlebis Sesabamisad.  
37.saapelacio sasamarTlos erT erTi mosamarTle ar daeTanxma  
umravlesobas da gansxvavebuli mosazreba warmoadgina. xsenebuli  
mosamarTlis azriT mopasuxe saministros 2000 wlis 20 aprilis werili  
naTlad warmoaCenda im faqts, rom pirvelma ganmcxadebelma Sinagan  
saqmeTa maSindeli ministris brZanebis safuZvelze moipova koteji.  
Sesabamisad ar SeiZleboda CaTvliliyo, rom igi arakeTilsindisierad  
flobda sakuTrebas. mosamarTle aseve aRniSnavda, rom maSin rodesac  
saministros gaaCnda upiratesi ufleba kotejze, pirvel ganmcxadebels  
mainc hqonda imis ufleba rom ukan daebrunebina qoneba samoqalaqo  
kodeqsis 160-e muxlis bolo nawilis Sesabamisad.  
g) sakasacio samarTalwarmoeba  
38. 2006 wlis 27 ianvars pirvelma ganmcxadebelma sakasacio instanciis  
sasamarTloSi Seitana sakasacio saCivari. uTiTebda ra 2000 wlis 22  
apriliT daTariRebul saministros werilze iseve rogorc Sinagan  
saqmeTa ministis yofili moadgileebis Cvenebebze da saqmis sxva  
masalebze, pirveli ganmcxadebeli asaCivrebda saapelacio instanciis  
sasamarTlos  
gadawyvetilebas,  
romelmac  
miiCnia,  
rom  
igi  
arakeTilsindisierad flobda sakuTrebas. ganmcxadebeli xazs usvamda im  
faqts, rom igi ar Sesaxlebula kotejSi TviTneburad, aramed mas koteji  
SesTavaza mopasuxe saministrom. mis mier qonebis flobis kanoniereba  
aseve dasturdeboda Sinagan saqmeTa ministris 1993 wlis 29 oqtombriT  
daTariRebuli brZanebiT, romelzec uTiTebda saapelacio instanciis  
sasamarTlo Tavis gadawyvetilebaSi. pirveli ganmcxadebeli aRniSnavda,  
rom ministris xsenebuli brZaneba naTlad warmoaCenda im faqts, rom  
rodesac ganmcxadebeli Sesaxlebul iqna kotejSi, saministros gaaCnda  
imis uflebamosileba, rom koteji gamoeyenebina usaxlkarod darCenili  
iZulebiT gaadgilebuli kolegebis SesaxlebisaTvis.  
39. pirveli ganmcxadebeli aseve amtkicebda, rom mTavari mizezi ratomac  
gadaeca mas koteji zedmeti formalobebis gareSe mdgomareobda  
humanitarul krizisSi, romelic mZvinvarebda saqarTveloSi 1993-1994  
wlebSi, rodesac daaxloebiT 300 000 usaxlkarod darCenil afxazeTidan  
iZulebiT gadaadgilebul pirs mwvaved esaWiroeboda TavSesafris micema  
centraluri mTavrobis mier. statistikur monacemebze dayrdnobiT,  
romlis Tanaxmadac daaxloebiT 150 000 iZulebiT gadaadgilebul pirs  
saxelmwifom misca sacxovrebeli afxazeTis konfliqtis Semdgom, pirveli  
ganmcxadebeli amtkicebda, rom ararealisturi iyo imis molodini, rom  
sakuTrebis gadacemisas yvela formaloba zedmiwevniT iqneboda daculi  
TiToeul SemTxvevaSi. pirveli ganmcxadebeli uTiTebda mraval Sida  
samarTlebriv aqtze saxelmwifos meTauris 1992 wlis 30 dekembriT, 1993  
10  
wlis 2 oqtombriT da 1995 wlis 29 martiT daTariRebul brZanebulebebze,  
1994 wlis 31 dekembriT da 1996 wlis 17 apriliT daTariRebul ministrTa  
kabinetis  
gadaadgilebul pirTa/devnilTa Sesaxeb 1996 wlis 28 ivnisis kanonze,  
prezidentis 2002 wlis ianvris gankargulebaze da sxv, romlis  
da  
parlamentis  
Sesabamis  
dadgenilebebze,  
iZulebiT  
5
Tanaxmadac saqarTvelos saxelmwifom ikisra valdebuleba sacxovrebeli  
uzrunveleyo iZulebiT gadaadgilebuli pirebisaTvis. saxelmwifoze  
dakisrebuli pasuxismgeblobidan gamomdinare misi Sesaxleba kotejSi da  
kotejis mis mflobelobaSi gadacema sruliad kanonieri iyo.  
40. pirveli ganmcxadebeli aseve Cioda, rom misTvis da misi ojaxisaTvis  
sacxovreblis CamorTmevamde saministros aRniSnuli uflebamosileba  
unda moepovebina sasamarTlosagan. Tumca gamosaxleba ganxorcielda  
aramxolod  
sasamarTlo  
gadawyvetilebis  
gareSe,  
aramed  
aseve  
werilobiTi administraciuli aqtis gareSec.xsenebulTan dakavSirebiT  
pirveli ganmcxadebeli amtkicebda, rom saapelacio sasamarTlom  
usafuZvlod ar gaamaxvila yuradReba iZulebiT gadaadgilebul pirTa  
Sesaxeb kanonis me-7 muxlis me-3 punqtze, romelic ZalaSi iyo Sesuli  
gamosaxlebis  
gadaadgilebul pirTa gamosaxlebas romlebic ukve Sesaxlebuli iyvnen  
sacxovrebelSi, Sesabamisi samarTalwarmoebis ganxorcielebisa da  
Sesabamisi kompensaciis gadaxdis gareSe.  
gasamyareblad ganmcxadebeli uTiTebda  
droisaTvis  
da  
naTlad  
krZalavda  
im  
iZulebiT  
Tavisi  
saqarTvelos  
argumentebis  
uzenaesi  
sasamarTlos 2001 wlis 28 noembris gadawyvetilebaze xinTibiZis da  
sxvebis analogiur saqmeze (ix. winamdebare ganCinebis 69-e punqti). da  
bolos, uTiTebda ra Tavis mZime socialur da finansur mdgomareobaze,  
pirveli ganmcxadebeli iTxovda srul gaTavisuflebas sasamarTlo  
baJisagan an sasamarTlo baJis ganwilvadebas saqmis ganxilvis Semdgom.  
41. 2006 wlis 24 Tebervals uzenaesma sasamarTlom SeniSvna misca pirvel  
ganmcxadebels sasamarTlo baJis gadauxdelobis gamo da ubrZana mas  
sasamarTlo baJis dafarva momdevno 15 dRis ganmavlobaSi, winaaRmdeg  
SemTxvevaSi ki ganmcxadebels ecnoba, rom misi sakasacio saCivari  
ganuxilveli darCeboda. 2006 wlis 17 marts pirvelma ganmcxadebelma  
gadaixada 1200 lari (510 evro), rac Seesabameboda kanoniT moTxovnil  
sadao kotejis Rirebulebis 4%. ganmcxadebelma aseve waradgina  
sasamarTlos winaSe SeTanxmeba, romelic adasturebda, rom xsenebuli  
Tanxa mas asesxa kerZo pirma 2 wlis vadiT.  
42. 2006 wlis 27 seqtembers, uzenaesma sasamarTlom uaryo ganmcxadeblis  
sakasacio saCivari da srulad datova ZalaSi saapelacio sasamarTlos  
2005 wlis 19 dekembris gadawyvetileba.  
43. daeyrdno ra saapelacio sasamarTlos argumentacias uzenaesma  
sasamarTlom gaimeora, rom pirvel ganmcxadebels samoqalaqo kodeqsis  
160-e da 162-e muxlebis Sesabamisad SeeZlo ukan moeTxova koteji misi  
mesakuTre, mopasuxe saministrosagan, mxolod im SemTxvevaSi Tuki am  
kotejze Tavdapirveli etapidanve sakuTreba kanonierad iqneboda  
ganxorcielebuli. kanoniereba niSnavda imas, rom sakuTreba unda  
yofiliyo  
ganxorcielebuli  
samarTlebriv  
safuZvelze.  
Tumca  
11  
gamomdinare im faqtidan ganmcxadebelma ver warmoadgina Sesabamisi  
xelisuflebis organos raime saxis kanonieri gadawyvetileba, romelic  
mas Sesaxlebis uflebas miscemda kotejSi 1994 wels, kotejis Semdgomi  
floba da sakuTreba ar SeiZleba, rom CaiTvliliyo keTilsindisierad.  
rac Seexeba mopasuxe saministros 2000 wlis 20 aprilis werils,  
uzenaesma sasamarTlom uari ganacxada safuZvlian argumentad mieCnia es  
ukanaskneli da xsenebuli daasabuTa imiT rom saqarTvelos prezidentis  
mier 1997 wlis 8 seqtembers gamocemuli #487 gankargulebiT mxolod  
saxelmwifo sakuTrebis marTvis saministros SeeZlo kotejis aseTi saxiT  
gadacema ganexorcielebina kerZo pirebisaTvis. uzenaesma sasamarTlom  
aseve  
ganacxada,  
rom  
mxolod  
iZulebiT  
gadaadgilebul  
pirTa,  
ltolvilTa da gansaxlebis saministro iyo kompetenturi uwyeba  
iZulebiT gadaadgilebul pirTa gansaxlebasTan dakavSirebiT iZulebiT  
gadaadgilebul pirTa Sesaxeb kanonis me-5 muxlis me-2 punqtis Tanaxmad.  
gamomdinare iqidan, rom ganmcxadebels koteji SesTavaza ara am  
ukanasknelma  
sacxovrebelTan dakavSirebuli garantiebi, romlebic asaxuli iyo  
iZulebiT gadaadgilebul pirTa Sesaxeb kanonmdeblobaSi, ar  
saministrom,  
uzenaesma  
sasamarTlom  
daadgina,  
rom  
gamoiyeneboda xsenebul situaciasTan mimarTebaSi. zemoxsenebulidan  
gamomdinare uzenaesma sasamarTlom daaskvna, rom saministros, rogorc  
kotejis kanonier mesakuTres, ufleba hqonda CamoerTmia saministros  
sakuTreba  
pirveli  
ganmcxadeblisaTvis,  
romelic  
mas  
arakeTilsindisierad flobda samoqalaqo kodeqsis 160-e da 172-e muxli 1-  
li punqtis Sesabamisad.  
44. uzenaesi sasamarTlos erT erTma mosamarTlem gansxvavebuli azri  
gamoaqveyna. Sesabamisma mosamarTlem ganacxada, rom winamdebare saqmis  
garemoebebi  
sul  
mcire  
imas  
mainc  
adasturebda,  
rom  
pirveli  
ganmcxadebeli keTilsindisierad flobda kotejs. Tundac CavTvaloT,  
rom igi ar iyo kanonieri mesakuTre, mopasuxe saministros ar SeeZlo  
CamoerTmia misTvis koteji jerovani samarTalwarmoebis gareSe iZulebiT,  
rac arRvevda samoqalaqo kodeqsis 115-e muxls. xsenebulidan gamomdinare  
gansxvavebuli  
azris  
mqone  
mosamarTlem  
daaskvna,  
rom  
pirvel  
ganmcxadebels ufleba hqonda ukan moeTxova koteji samoqalaqo kodeqsis  
160-e muxlis bolo nawilis Sesabamisad.  
2. pirveli ganmcxadeblis mier Setanili sisxlis samarTlis saCivari  
45. samarTlebrivi dacvis zemoxsenebul samoqalaqo saSualebasTan erTad  
ganmcxadebelma gamoiyena sisxlissamarTlebrivi dacvis saSualebac.  
46. 2004 wlis 22 noembers pirvelma ganmcxadebelma TxovniT mimarTa  
generalur prokurors sisxlis samarTlis saqme aReZra 2004 wlis 1  
noembris iZulebiT gamosaxlebis faqtTan dakavSirebiT da Sinagan saqmeTa  
saministros maRali Tanamdebobis pirebisagan misTvis kalaZis saqmesTan  
dakavSirebuli gamoZiebisaTvis xelis SeSlis gamo.  
47. 2004 wlis 23 dekembers generalurma prokuraturam werilobiT upasuxa  
ganmcxadebels, rom SeuZlebeli iyo sisxlis samarTlis saqmis aRZvra  
`Sesabamisi mtkicebulebebis ar arsebobis gamo~.  
12  
48.  
2005  
wlis  
8
ianvars  
pirvelma  
ganmcxadebelma  
generaluri  
prokuraturis 2004 wlis 23 dekembris pasuxi gaasaCivra sasamarTloSi.  
49. 2005 wlis 28 ianvariT daTariRebul werilSi Sinagan saqmeTa  
saministrom, saxalxo damcvelis mier ganxorcielebul mokvlevasTan  
dakavSirebiT, warmoadgina 2004 wlis  
aRiarebda ra im faqts, rom koteji gadaeca pirvel ganmcxadebels  
sakuTrebaSi 1994 wels maSindeli Sinagan saqmeTa ministris  
1
noembris sakuTari versia.  
gadawyvetilebiT, werili iuwyeboda, rom xsenebuli sakuTreba `amJamad  
ukanono gaxda~. Sesabamisad, saministrom miiRo gadawyvetileba ukan  
daebrunebina sakuTrebaSi misive koteji, magram pirvelma ganmcxadebelma  
uari ganacxada TanamSromlobaze. Sedegad ramodenime warumatebeli  
mcdelobis Semdgom saministrom policiis meSveobiT, maSin rodesac  
pirveli ganmcxadebeli ar imyofeboda saxlSi, daarwmuna meore  
ganmcxadebeli da saRinaZis ojaxis naTesavebi, raTa maT daetovebinaT  
koteji. werili xazgasmiT aRniSnavda, rom gamosaxleba ar iyo iZulebiTi,  
aramed ganxorcielda nebis gamovlinebis safuZvelze da mSvidobianad da  
rom meore ganmcxadebelma SeZlo Tavad waeRo sakuTari nivTebi  
gamosaxlebisas. rac Seexeba moZrav qonebas da nivTebs, romlebic darCa  
kotejSi, maT Soris Sinauri frinvelebis mcire fermas da mcire  
raodenobis Sinaur cxovelebs, saministro werili amtkicebda, rom  
ganmcxadebels ramodenimejer SesTavazes maTi dabruneba da xsenebuli  
mas kidev SeeZlo ganexorcielebina. werili iuwyeboda, rom 2004 wlis 1  
noembris gamosaxlebis Semdgom koteji dailuqa raTa Tavidan yofiliyo  
aridebuli misi gaZarcva. aseve aRniSnul iqna, rom kotejis realuri  
Rirebuleba iyo 45541 lari (19630 evro).  
50. 2005 wlis 28 Tebervals krwanisi mTawmindis raionulma sasamarTlom  
uaryo pirveli ganmcxadeblis saCivari generaluri prokuraturis 2004  
wlis 23 dekembriT daTariRebul pasuxTan dakavSirebiT. sasamarTlom  
ganacxada, rom prokuraturis araformaluri werili ar SeiZleba  
gamxdariyo sasamarTlo ganxilvis sagani da urCia pirvel ganmcxadebels  
gaesaCivrebina werilze pasuxi zemdgomi prokuroris winaSe.  
51. 2005 wlis 9 marts pirvelma ganmcxadebelma uzenaes sasamarTloSi  
Seitana kerZo saCivari 2005 wlis 28 Tebervlis gadawyvetilebasTan  
dakavSirebiT da amave dros waradgina saCivari zemdgom prokurorTan  
generalur prokuraturaSi.  
52. 2005 wlis 7 aprils uzenaesma sasamarTlom uaryo 2005 wlis 9 marts  
pirveli ganmcxadeblis mier wardgenili kerZo saCivari igive mizeziT  
rac mocemuli iyo krwanisi mTawmindis raionuli sasamarTlos 2005 wlis  
28 Tebervlis gadawyvetilebaSi. rac Seexeba zemdgom prokurorTan  
wardgenil saCivars, generalurma prokurorma ganmcxadebels miwera  
pasuxi, romelic warmoadgenda sxvas arafers Tu ara 2004 wlis 23  
dekembriT daTariRebuli da gasaCivrebuli werilis Semdegi terminebiT  
perefrazirebas: `Tqveni Txovna, romelic exeboda gamosaxlebasTan  
dakavSirebiT  
sisxlis  
samarTalwarmoebis  
aRZvras...  
ar  
SeiZleba  
dakmayofilebul iqnes mtkicebulebebis ar arsebobis gamo~.  
13  
53. 2006 wlis 18 aprils saxalxo damcvelma rekomendaciiT mimarTa  
generalur prokuraturas, raTa am ukanasknels aReZra saqme Sinagan  
saqmeTa saministros maRali Tanamdebobis pirTa mier uflebamosilebis  
gadaWarbebasTan dakavSirebiT. saxalxo damcveli aRniSnavda, rom  
ganmcxadeblisaTvis qonebis CamosarTmevad samarTlebrivi safuZvlebis  
arsebobis  
SemTxvevaSi,  
saministros  
unda  
aReZra  
samoqalaqo  
samarTalwarmoeba, rogorc es moTxovnilia erovnuli kanonmdeblobiT.  
e) ganmcxadeblis winaaRmdeg aRZruli sisxlis samarTalwarmoeba  
54. 2006 wlis 20 Tebervals policiam, gadaudebeli sagamoZiebo moqmedebis  
saxiT ganaxorciela kotejis Cxreka pirveli ganmcxadeblisa da misi  
advokatis  
warmomadgenlebi  
daswrebis  
gareSe.  
adgilobrivi  
mowmeebis  
municipalitetis  
saxiT. Cxrekis  
eswrebodnen  
Cxrekas  
damTavrebis Semdgom policiam Seadgina oqmi, romlis Tanaxmadac  
aRmoCenil iqna cecxlsasroli iaraRi da sisxlis samarTlis sxvadasxva  
saqmesTan dakavSirebuli dokumentebis aslebi, maT Soris kalaZis  
saqmezec. imave dRes sisxlis samarTlis saqme iqna aRZruli pirveli  
ganmcxadeblis winaaRmdeg iaraRisa da oficialuri dokumentaciis  
ukanono SenaxvasTan dakavSirebiT. Tumca xsenebuli periodisaTvis  
ganmcxadebeli ar daukavebiaT.  
55. 2006 wlis 21 Tebervals mcxeTis raionulma sasamarTlom gadaamowma  
ra gadaudebeli Cxrekis kanoniereba gadawyvita, rom kanonierad ecno es  
ukanaskneli da misi Sedegebi ex post facto.  
56. 2006 wlis 20 marts generalurma prokuraturam im informaciis  
gaTvaliswinebiT, romelic mopovebul iqna kalaZis saqmis gamoZiebisas,  
aRZra  
sisxlis  
samarTlis  
saqme  
uflebamosilebis  
borotad  
gamoyenebasTan dakavSirebiT, romelic savaraudod Cadenili hqonda  
pirveli ganmcxadeblis sagamoZiebo nawils 2004 wels (ix. ganCinebis me-14  
da me-15 punqtebi). kerZod sagamoZiebo nawilis ramodenime wevri, da maT  
Soris pirveli ganmcxadebelic, eWvmitanilad iqnen cnobilni gamoZiebis  
ganzrax SecdomaSi SeyvanisaTvis, rac ganxorcielda mowme b-n m., isagan  
zewolis Sedegad yalbi Cvenebebis mopovebis gziT da sxvadasxva  
SeTiTxnili mtkicebulebebis meSveobiT.  
57. 2006 wlis 30 maiss zemoxsenebuli ori saqme gaerTianda da 2006 wlis 2  
ivniss pirvel ganmcxadebels waredgina brali iaraRis arakanonier  
flobaSi, oficialuri konfidencialuri dokumentaciis arasaTanado  
gamoyenebaSi, piris arasaTanado mopyrobaSi, mtkicebulebebis SeTiTxnaSi  
da sajaro uflebamosilebis borotad gamoyenebis sxva SemTxvevebSi.  
braldebebi  
efuZvneboda  
inter alia  
2006  
wlis  
20  
Tebervals  
ganxorcielebul Cxrekis Sedegebs da b-ni m-is Cvenebebs, romlebic  
danaSaulSi amxeldnen ganmcxadebels, iseve rogorc sxva dokumentebs da  
informacias maT Soris sxva Sesabamisi mowmeebisagan mopovebul Cvenebebs,  
romlebic mopovebul iqna generaluri prokuraturis mier kalaZis  
14  
saqmesTan dakavSirebiT sakuTari gamoZiebis warmarTvis Semdgom (ix.  
ganCinebis 56-e punqti).  
58. 2006 wlis 4 ivniss pirveli ganmcxadebeli daakaves da momdevno dRes  
prokurorma TxovniT mimarTa Tbilisis saqalaqo sasamarTlos misTvis  
winaswari patimrobis SefardebasTan dakavSirebiT. sasamarTlos winaSe  
wardgenili  
Suamdgomlobis  
argumentebad  
gamoZieba  
asaxelebda  
ganmcxadeblis SesaZlo mimalvis safrTxes mis winaaRmdeg wardgenili  
braldebis simZimis gamo, iseve rogorc gamoZiebis jerovnad warmarTvaSi  
ganmcxadeblis Carevis safrTxis gamo, radganac rogorc maRali  
Tanamdebobis piri da samarTaldamcavi moxele mas SeeZlo moexdina  
zewola mowmeebsa da TviT samarTalwarmoebaze.  
59. 2006 wlis  
prokuroris  
ganmcxadeblis  
6
ivniss Tbilisis saqalaqo sasamarTlom ganixila  
moTxovna  
interesebs  
zepiri  
mosmenisas.  
mosmenisas  
advokati.  
pirveli  
uaryo ra  
warmoadgenda  
2
ganmcxadeblis Suamdgomloba giraosTan dakavSirebiT, sasamarTlom  
brZana ganmcxadeblisaTvis 2 Tviani winaswari patimrobis Sefardeba.  
sasamarTlom ganixila saqmis masalebi, moismina mxareTa zepiri  
komentarebi da daadastura, rom arsebobda imis gonivruli eWvi, rom  
SesaZloa adgili hqonoda danaSaulis Cadenas. winaswari patimrobis  
Sefardeba gamarTlebulad iqna miCneuli sisxlis samarTlis saproceso  
kanonmdeblobis 159-e muxlis me-3 punqtis Sesabamisad, radganac arsebobda  
varaudi, rom braldebuls SeeZlo mimalvoda gamoZiebas mosalodneli  
sasjelis simZimis gaTvalisiwnebiT. da bolos, xsenebulTan dakavSirebiT  
jerovani argumentaciis wardgenis gareSe, sasamarTlom gaiziara  
prokuraturis  
SiSi  
imasTan  
dakavSirebiT,  
rom  
gaTavisuflebis  
SemTxvevaSi ganmcxadebls SeeZlo arasaTanado zegavlena moexdina  
mxareebsa da samarTalwarmoebaze.  
60. 2006 wlis 7 ivniss ganmcxadebelma gaasaCivra 2006 wlis 6 ivnisis  
misTvis patimrobis SefardebasTan dakavSirebuli sasamarTlo brZaneba  
da inter alia Cioda, rom xsenebuli brZaneba mxolod da mxolod  
eyrdnoboda wayenebuli braldebis simZimes da pirveli instanciis  
sasamarTlom yuradReba ar miaqcia iseT faqtorebs rogoric iyo misi  
asaki, janmrTelobis mdgomareoba, misi ojaxis mZime socialuri situacia,  
misi reputacia da socialuri statusi. asaCivrebda ra mis winaaRmdeg  
wardgenil mtkicebulebebs, pirveli ganmcxadebeli aseve amtkicebda, rom  
ar SeiZleba arsebobdes gonivruli eWvi mis mxridan Sesabamisi  
danaSaulebis CadenasTan dakavSirebiT.  
61. 2006 wlis 14 ivniss zepiri mosmenis gareSe Tbilisis saapelacio  
sasamarTlom uaryo pirveli ganmcxadeblis saCivari. sasamarTlos ar  
mouTxovia  
werilobiTi  
komentarebi  
prokurorisagan  
da  
Tavisi  
gadawyvetileba daayrdno saqmeSi arsebuli pirveli ganmcxadeblis  
argumentebis ganxilvis Sedegebs. sasamarTlom xsenebul etapze naadrevad  
CaTvala braldebis safuZvlianobis sakiTxis ganxilva da arsebuli  
argumentaciis ganxilvis Semdgom daadastura, rom arsebobda gonivruli  
15  
eWvi pirveli ganmcxadeblis sawinaaRmdegod. sasamarTlom ZalaSi datova  
patimrobis brZaneba da xsenebuli Semdegnairad daasabuTa:  
`aRmkveTi RonisZiebis SerCevis dros mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli  
braldebis xasiaTi (sajaro uflebamosilebis borotad gamoyeneba da Zalis  
gamoyenebis muqara, qmedebebi, romlebic gansakuTrebiT saSiSia sajaro  
usafrTxoebisaTvis)  
iseve  
rogorc  
braldebis  
simZime  
(xsenebuli  
braldebisaTvis pirs emuqreba Tu ara grZelvadiani sapatimro sasjeli).  
ufro metic gamoZiebam kvlavac unda daadasturos amoRebuli iaraRis  
warmomavloba, iyo Tu ara isini gamoyenebuli sxva danaSaulisas...  
zemoxsenebulidan  
gamomdinare  
prokuroris  
SiSi,  
rom  
braldebuli  
SesaZloa mimalvoda gamoZiebas da/an  
negatiuri zegavlena moexdina  
mxareebsa da samarTalwarmoebaze, gamarTlebulad unda CaiTvalos.  
miuxedavad im faqtisa, rom braldebuli 65 wlis aris...SedarebiT msubuqi  
aRmkveTi RonisZieba ver uzrunvelyofs sisxlis samarTlis saproceso  
kanonmdeblobis 151-e muxlis 1-el punqtSi moxseniebuli miznebis miRwevas.~  
garda xsenebulisa saapelacio sasamarTlom ganacxada, rom pirvelma  
ganmcxadebelma  
ver  
SeZlo  
warmoedgina  
mis  
janmrTelobis  
mdgomareobasTan dakavSirebuli samedicino dokumentacia. saboloo jamSi  
saapelacio sasamarTlom pasuxi gasca pirveli ganmcxadeblis mier  
warmodgenil yvela mniSvnelovan arguments.  
62. 2006 wlis 29 ivniss gamoZieba damTavrda da prokurorma sabraldebo  
daskvna,  
iseve  
rogorc  
pirveli  
ganmcxadeblis  
patimrobasTan  
dakavSirebuli masalebi da sxva dokumentacia, warmarTa Tbilisis  
saqalaqo sasamarTloSi. imave dRes mosamarTlem zepiri mosmenis gareSe  
ganixila pirveli ganmcxadeblis gangrZobadi patimroba. mosamarTlem  
gamosca standartuli formiT momzadebuli 1 gverdiani gadawyvetileba,  
romelSic winaswar Camoyalibebuli dasabuTeba iyo Cawerili. xsenebul  
brZanebaSi mosamarTlem Seavso Tavisufali adgili da masSi Cawera  
braldebulis  
saxeli  
da  
gvari,  
danaSaulis  
ganmarteba  
da  
winasasamarTlo  
aRkveTis  
RonisZiebis  
tipi. winaswar  
dabeWdili  
dasabuTeba Semdegnairad ikiTxeboda:  
`winaswari aRkveTis RonisZiebis Sefardebisas rogorc formaluri  
(procesualuri) safuZvlebi, aseve faqtobrivi safuZvlebi (sakmarisi  
mtkicebulebebis  
arseboba  
aRkveTis  
RonisZiebis  
SefardebisaTvis)  
mxedvelobaSi iqna miRebuli. mopasuxe braldebul iqna seriozuli  
danaSaulis CadenaSi da misTvis yvela sxva saxis RonisZiebis Sefardeba  
ver uzrunvelyofda sisxlis samarTlis saproceso kanonmdeblobis 151-e  
muxlSi moxseniebuli miznebis Sesrulebas.  
ganvixile ra warmodgenili saqmis masalebi vTvli, rom im argumentaciis  
gaTvaliswinebiT, romelic gamoyenebul iqna aRkveTis RonisZiebis  
Sefardebisas, samarTalwarmoebis am etapze ar arsebobs raime safuZveli  
SerCeuli RonisZiebis Sesacvlelad.~  
63. 2007 wlis 22 Tebervals pirveli ganmcxadebeli msjavrdebul iqna  
pirveli instanciis sasamarTlos mier im danaSaulebis CadenaSi, romelTa  
CadenaSic mas brali hqonda wayenebuli da miesaja 7 wliT patimroba.  
saqmis masalebis Tanaxmad xsenebuli gadawyvetileba ZalaSi datova  
16  
uzenaesma sasamarTlom 2007 wlis 19 dekembers da pirveli ganmcxadebeli  
axlac ixdis sasjels.  
II. Sesabamisi erovnuli kanonmdebloba da praqtika  
64. samoqalaqo kodeqsis Sesabamisi debulebebi, romlebic exeba  
sakuTrebis da mflobebis cnebebs iTvaliswinebs Semdegs:  
მუხლი 115. უფლების ბოროტად გამოყენების დაუშვებლობა  
სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. დაუშვებელია  
უფლების გამოყენება მარტოოდენ იმ მიზნით, რომ ზიანი მიადგეს სხვას.  
მუხლი 155. ცნება. სახეები  
1. მფლობელობა წარმოიშობა ნივთზე ფაქტობრივი ბატონობის ნებითი  
მოპოვებით…  
3. თუ პირი ნივთს ფლობს იმ სამართლებრივი ურთიერთობის საფუძველზე,  
რომელიც განსაზღვრული ვადით ანიჭებს მას ნივთის ფლობის უფლებას ან  
ავალდებულებს მას ფლობდეს ნივთს, მაშინ ეს პირი ითვლება პირდაპირ  
მფლობელად, ხოლო უფლების მიმნიჭებელი ან ვალდებულების დამკისრებელი  
მიიჩნევა არაპირდაპირ მფლობელად.  
მუხლი 159. კეთილსინდისიერი მფლობელი  
კეთილსინდისიერია მფლობელი, რომელიც ნივთს მართლზომიერად ფლობს,  
ან რომელიც უფლებამოსილ პირად შეიძლება იქნეს მიჩნეული საქმიან  
ურთიერთობებში საჭირო გულმოდგინე შემოწმების საფუძველზე.  
მუხლი 160. კეთილსინდისიერი მფლობელის მიერ უკანონო  
მფლობელობიდან ნივთის უკან დაბრუნების მოთხოვნა  
თუ კეთილსინდისიერ მფლობელს ჩამოერთმევა მფლობელობა, მას სამი  
წლის განმავლობაში შეუძლია ახალ მფლობელს ნივთის უკან დაბრუნება  
მოსთხოვოს. ეს წესი არ გამოიყენება მაშინ, როცა ახალ მფლობელს აქვს  
მფლობელობის უკეთესი უფლებ. მფლობელობის უკან დაბრუნების  
მოთხოვნა შეიძლება გამოყენებულ იქნეს უკეთესი უფლების მქონე პირის  
მიმართაც,თუკი მან ნივთი მოიპოვა ძალადობის ან მოტყუების გზით.  
samoqalaqo kodeqsis 162-e, 163-e, da 164-e muxlebi asxvaveben  
mflobelobis sxvadasxva saxeebs da maT mimarT naklebi xarisxis  
dacvas uzrunvelyofen: (i) marTlzomieri floba (cneba romelic  
mocemulia  
159-e  
muxlSi  
Tavad  
moicavs  
keTilsindisirebis  
elements), (ii) keTilsindisieri floba marTlzomieri mflobelobis  
gareSe da (iii) arakeTilsindisieri floba.  
მუხლი 168. ნივთის მფლობელობის შეწყვეტა  
მესაკუთრის პრეტენზიის გამო ნივთის მფლობელობა წყდება, თუ მესაკუთრე  
17  
მფლობელს წაუყენებს დასაბუთებულ პრეტენზიას.  
მუხლი 170 § 2 ცნება. საკუთრების უფლების შინაარსი  
2. უფლების ბოროტად გამოყენებად ჩაითვლება საკუთრებით ისეთი  
სარგებლობა, რომლითაც მხოლოდ სხვებს ადგებათ ზიანი ისე, რომ არ არის  
გამოკვეთილი მესაკუთრის ინტერესის უპირატესობა, და მისი მოქმედების  
აუცილებლობა გაუმართლებელია.  
მუხლი 172. §§ 1, 2უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა და  
ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნა  
1. მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება,  
გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება.  
2. თუ საკუთრების ხელყოფა ან სხვაგვარი ხელშეშლა ხდება ნივთის ამოღების  
ან მისი ჩამორთმევის გარეშე, მაშინ მესაკუთრეს შეუძლია ხელის შემშლელს  
მოსთხოვოს ამ მოქმედების აღკვეთა. თუ ამგვარი ხელშეშლა კვლავ გაგრძელდება,  
მესაკუთრეს შეუძლია მოითხოვოს მოქმედების აღკვეთა სასამართლოში სარჩელის  
შეტანის გზით.  
992-1008 muxlebi, moicavs wesebs zianis anazRaurebasTan dakavSirebiT anu  
egred wodebul deliqtur samarTals. kerZod, maSin rodesac 992-e  
muxlSi mocemuli zogadi debuleba acxadebs, rom zianis miyeneba  
warmoSobs kompensaciis uflebas, 1005-e muxli akonkretebs, rom  
saxelmwifo organoebs solidarulad ekisrebaT pasuxismgebloba im  
zianisaTvis, romelic miadga kerZo mxares xelisuflebis organos  
warmomadgenlis ganzrax an gaufrTxilebeli qmedebiT, rac warmoadgenda  
uflebamosilebis gadametebas.  
b. zogadi administraciuli kodeqsi 2005 wlis 24 ivnisamde arsebuli  
redaqciiT  
65. administraciuli kodeqsis 51-e muxlis me-2 da me-3 nawilebis  
Sesabamisad  
zepirsityvierad  
SesaZloa ziani  
administraciuli  
gansakuTrebul  
miayenos saxelmwifos  
aqti  
garemoebebSi,  
legitimur  
SeiZleba  
gamocemul  
iqnes  
rodesac  
gadadebam  
interesebs,  
sazogadoebas an kerZo pirs. Tuki administraciuli aqti zRudavs  
individis uflebebs an kanonier interesebs, xsenebuli aqti xelaxla  
unda iqnes gamocemuli ukve werilobiTi formiT 3 dRis ganmavlobaSi.  
g) im droisaTvis arsebuli sisxlis samarTlis saproceso kodeqsi  
66. kodeqsis Sesabamisi debulebebi, romlebic exeboda winaswar  
patimrobas, Camoyalibebulia sasamarTlos ganCinebaSi saqmeze giorgi  
nikolaiSvili saqarTvelos winaaRmdeg (#37048/04, ECHR 2009) 35-36 da 29-41  
punqtebi (amonaridi)  
18  
d. 1996 wlis 28 ivnisis kanoni iZulebiT gadaadgilebul pirTa/devnilTa  
Sesaxeb  
67. 1996 wlis 28 ivniss iZulebiT gadaadgilebul pirTa Sesaxeb kanonis  
miRebis Semdgom kanonis me-5 muxlis me-2 da me-8 punqtebi adgenen, rom  
ltolvilTa, iZulebiT gadaadgilebul pirTa da gansaxlebis saministro,  
centraluri mTavrobis sxva organoebTan da adgilobriv organoebTan  
erTad arian pasuxismgebelni iZulebiT gadaadgilebul pirTa im  
uflebebis praqtikul ganxorcielebaze, romlebic uzrunvelyofilia  
kanoniT. me-9 muxli aseve akonkretebda, rom saxelmwifo warmoadgenda  
iZulebiT gadaadgilebul pirTa uflebebis dacvis garantors. 2001 wlis  
18 dekembers me-7 muxli Semdegnairad Camoyalibda:  
me-7 muxlis me-2 da me-3 punqtebi  
„2. ÓÀáÄËÌßÉ×Ï ÖÆÒÖÍÅÄËÚÏ×Ó ÃÄÅÍÉËÓ ÃÒÏÄÁÉÈÉ ÓÀÝáÏÅÒÄÁÄËÉ  
×ÀÒÈÏÁÉÈ.  
3.  
ÓÀÁÉÍÀÏ  
ßÄÓÉÈ,  
ÓÀÊÉÈáÄÁÈÀÍ  
ÀÌÀÓÈÀÍ,  
ÃÀÊÀÅÛÉÒÄÁÖËÉ  
ÓÀØÀÒÈÅÄËÏÓ  
ÃÀÅÄÁÉ  
ßÚÃÄÁÀ  
ÓÀÓÀÌÀÒÈËÏ  
ÓÀØÀÒÈÅÄËÏÓ  
ÌÈÄË  
ÔÄÒÉÔÏÒÉÀÆÄ  
ÊÏÌÐÀØÔÖÒÉ  
ÉÖÒÉÓÃÉØÝÉÉÓ  
ÀÙÃÂÄÍÀÌÃÄ  
ÃÄÅÍÉËÈÀ  
ÂÀÍÓÀáËÄÁÉÓ ÏÁÉÄØÔÄÁÉÃÀÍ ÀÒ áÃÄÁÀ ÃÄÅÍÉËÄÁÉÓ ÂÀÌÏÓÀáËÄÁÀ, ÂÀÒÃÀ  
ÉÌ ÛÄÌÈáÅÄÅÄÁÉÓÀ, ÒÏÝÀ:  
À)ÃÄÅÍÉËÄÁÈÀÍ ÉÃÄÁÀ ÛÄÈÀÍáÌÄÁÀ;  
Á)ÂÀÌÏÉÚÏ×À ÛÄÓÀÁÀÌÉÓÉ ÓÀÝáÏÅÒÄÁÄËÉ ×ÀÒÈÏÁÉ, ÒÏÌËÉÈÀÝ ÀÒ  
ÂÀÖÀÒÄÓÃÄÁÀ ÃÄÅÍÉËÉÓ ÓÀÚÏ×ÀÝáÏÅÒÄÁÏ ÐÉÒÏÁÄÁÉ;  
Â)áÃÄÁÀ ÓÔÉØÉÖÒÉ ÀÍ ÓáÅÀ ÌÏÅËÄÍÄÁÉ, ÒÀÝ ÉÈÅÀËÉÓßÉÍÄÁÓ  
ÂÀÍÓÀÆÙÅÒÖË ÊÏÌÐÄÍÓÀÝÉÄÁÓ ÃÀ ÒÄÂÖËÉÒÃÄÁÀ ÓÀÄÒÈÏ ßÄÓÉÈ;  
Ã)ÃÄÅÍÉËÓ ×ÀÒÈÏÁÉ ÃÀÊÀÅÄÁÖËÉ ÀØÅÓ ÈÅÉÈÍÄÁÖÒÀÃ, ÊÀÍÏÍÉÓ  
ÃÀÒÙÅÄÅÉÈ.”.  
zemoxsenebuli saxiT me-7 muxli moqmedebda 2005 wlis 6 aprilamde.  
xsenebul dRes kanonSi Setanilma cvlilebam amoiRo zemoxsenebuli  
debulebebi me-7 muxlidan da mcire teqstobrivi cvlilebebis Semdgom  
gaaerTiana isini me-5 muxlis me-4 punqtTan erTad  
e. aRsrulebis Sesaxeb 1999 wlis 16 aprilis kanoni (aRsrulebis kanoni)  
saqmis movlenebis droisaTvis arsebuli redaqciiT:  
68. aRsrulebis Sesaxeb kanonis me-4, me-20 da 90-e muxlebis Tanaxmad piris  
gamoZeveba misi sacxovreblidan SesaZlebeli iyo ganxorcielebuliyo  
ZalaSi Sesuli sasamarTlo gadawyvetilebis safuZvelze aRsrulebis  
Sesabamisi normebis Tanaxmad da xsenebulis ganxorcieleba warmoadgenda  
iusticiis saministros aRsrulebis departamentis kompetencias.  
v. xinTibiZis da sxvebis saqmeze saqarTvelos uzenaesi sasamarTlos 2001  
wlis 28 noembris gadawyvetileba  
69. rogorc es saqmidan Cans ramodenime usaxlkaro afxazeTidan devnilma  
TbilisSi 1993 wels daikaves Tavisufali Senobebi. xsenebuli droisaTvis  
19  
es Senobebi saxelmwifo sakuTrebas warmoadgenda da mas flobda  
saxelmwifo gamomcemloba. xsenebul SenobebSi devnilebi Sesaxldnen  
gamomcmelobis xelmZRvanelobis TanxmobiT magram maT ar gaaCndaT raime  
saxis formaluri nebarTva da xsenebulze aranairi zedamxedveloba ar  
xorcieldeboda devnilTa saministros an centraluri Tu adgilobrivi  
xelisuflebis organoebis mxridan. Semdgomad gamomcemlobis ramodenime  
muSakma ganacxada pretenzia Senobis sakuTrebaze da Sesabamisad  
xelmZRvanelobam Seitana sasamarTloSi sarCeli 2000 wels devnilTa  
gamosaxlebis moTxovniT.  
saboloo jamSi uzenaesma sasamarTlom devnilTa sasargeblod gadawyvita  
dava da Semdegnairad daasabuTa gadawyvetileba:  
`saxelmwifom ikisra valdebuleba devnilTa gansaxlebasTan dakavSirebiT.  
xsenebulidan gamomdinare ministrTa kabinetis 1994 wlis 31 dekembris  
dadgenilebiT iseve rogorc prezidentis 2001 wlis 25 seqtembris  
gankargulebiT, centralur da adgilobriv xelisuflebis organoebs  
miecaT intruqcia uzrunveleyoT devnilTa dacva da SeesaxlebinaT isini  
Tavisufal  
SenobebSi  
...  
afxazeTis  
konfliqtis  
saboloo  
daregulirebamde...  
saqmis garemoebebi warmoaCens, rom (Sesabamisma devnilebma) sadao SenobaSi  
Sesaxleba TviTneburad ar moaxdines, ... xsenebuli Senobebi Tavisufali  
iyo im droisaTvis da xelmZRvanelobas sadao ar gauxdia devnilTa  
ufleba Senobis nawilis flobaze 2000 wlamde.  
is  
sacxovreblis uzrunvelyofa konfliqtis daregulireba ar yofila  
Sesrulebuli am momentamde. obieqturad SeuZlebelia Sesabamisi  
devnilebisaTvis dabrundnen [afxazeTSi] TavianT saxlebSi.  
piroba  
romelsac  
saxelmwifom  
dauqvemdebara  
devnilTaTvis  
saqmis masalebi adasturebs, rom sadao Senobebi ...iyo da rCeba  
saxelmwifo sakuTrebaSi. Sesabamisad saxelmwifos ar SeuZlia mosTxovos  
[Sesabamis devnilebs] xsenebuli Senobebis datoveba maTTvis adeqvaturi  
alternatiuli sacxovreblis SeTavazebis gareSe.  
saxelmwifos zemoxsnebuli valdebulebis gaTvaliswinebiT, [devnilebis]  
mier Senobebis floba kanonieria samoqalaqo kodeqsis 155-e muxlis me-3  
punqtis Tanaxmad. [Sesabamisad] maTi gamosaxleba [rac warmoadgens] maTi  
mflobeblobis uflebis Sewyvetas, akrZalulia igive samoqalaqo kodeqsis  
162-e muxlis 1-li punqtiT~.  
z. gaeros saxelmZRvanelo principebi iZulebiT gadaadgilebul pirTa  
Sesaxeb, 1998 wlis 11 Tebervali E/CN.4/1998/53/Add.2,  
70. me-18, 21-e da 28-e principebis Tanaxmad:  
principi 18  
`1. yvela iZulebiT adgilnacval pirs gaaCnia adeqvaturi cxovrebis ufleba~.  
principi 21 §§ 1 da 2  
1. aravis SeiZleba CamoerTvs sakuTreba da mflobeloba TviTneburad.  
20  
2. iZulebiT  
adgilnacval  
pirTa  
sakuTreba  
da  
mflobeloba  
yvela  
garemoebaSi unda iqnes daculi...~  
principi 28 punqti 1  
1. xelisuflebis kompetentur organoebs gaaCniaT uwinaresi pasuxismgebloba  
daadginon is pirobebi da saSualebebi, romlebic iZulebiT adgilnacval  
pirebs  
SesaZleblobas  
miscems  
TavianTi  
surviliT  
dabrundnen  
mSvidobianad da Rirseulad TavianT saxlebsa da sacxovrebel adgilebze  
an TavianTi nebiT dasaxldnen qveynis sxva, romelime nawilSi~.  
samarTali  
I. gansaxilveli saqmis farglebi  
71. sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadeblis mier, sasamarTlo moTxovnis  
gareSe grZeli komentarebis warmodgena, mas Semdgom rac wardgenili  
ganacxadis Sesaxeb ecnoba mTavrobas da mxareebis mier wardgenil iqna  
werilobiTi komentarebi daSvebadobis sakiTxTan da arsebiT mxaresTan  
dakavSirebiT, ar iqna Setanili saqmis masalebSi. xsenebuli komentarebi  
moicavda, inter alia, mraval axal saCivars, romlebic ar iyo dakavSirebuli  
konvenciis debulebebis darRvevasTan mimarTebaSi arsebul im saCivrebTan,  
romelTa Sesaxebac ecnoba mTavrobas da exeboda kalaZis saqmes, pirad  
konfliqts ganmcxadebelsa da Sinagan saqmeTa maSindel ministr b-n i.o-  
sTan da faqtebis savaraudod mcdar Sefasebas, romelic ukavSirdeboda  
ganmcxadeblis msjavrdebas (ix. me-3 da me-5 punqtebi).  
72. sasamarTlos azriT, radganac axali saCivrebi ar warmoadgens  
ganmcxadeblis Tavdapirveli im saCivrebis gagrZelebas, romelTan  
mimarTebaSic mxareebma TavianTi komentarebi waradgines, xsenebuli  
sakiTxebi ar SeiZleba ganxilul iqnes winamdebare ganacxadis farglebSi  
(ix. Khaylo v. Ukraine, #39964/02, §§ 53 da 54, 2008 wlis 13 noemberi da Solovey  
and Zozulya v. Ukraine, #40774/02 da 4048/03, §§ 45-47, 2008 wlis 27 noemberi).  
winamdebare  
saqmis gansaxilveli garemoebebi Semoifargleba  
ori  
epizodiT: a) kotejis CamorTmeva da mis dabrunebasTan dakavSirebuli  
samarTalwarmoeba, da b) pirveli ganmcxadeblis winaswari patimroba.  
I. kotejis  
CamorTmeva  
da  
mis  
dabrunebasTan  
dakavSirebuli  
samarTalwarmoeba  
73. ganmcxadebeli Cioda konvenciis me-2, me-3 da me-8 muxlis darRvevasTan  
dakavSirebiT. igi asaCivrebda kotejidan misi ojaxis damamcirebel da  
TviTnebur gamosaxlebas 2004 wlis 1 noembers da xsenebulis Sedegad  
sacxovreblis dakargvas.  
74. konvenciis me-6 muxlis 1-el punqtze dayrdnobiT, calke aRebulis da  
me-13 da me-14 muxlebTan kavSirSi, ganmcxadebeli asaCivrebda erovnuli  
sasamarTloebis gadawyvetilebebs, mflobelobis uflebis dabrunebasTan  
dakavSirebuli  
samarTalwarmoebis  
xangrZlivobas  
da  
pirveli  
21  
ganmcxadeblis saCivrebze generaluri prokuraturis uars sisxlis  
samarTalwarmoebis aRZvrasTan dakavSirebiT.  
75. pirveli damatebiTi oqmis pirvel muxlze dayrdnobiT ganmcxadeblebi  
asaCivrebdnen kotejis CamorTmevas da moZravi qonebis Sesabamis  
dakargvas. meeqvse ganmcxadebeli Cioda, rom 2004 wlis 1 noembridan 2005  
wlis 14 martamde mas CamorTmeuli hqonda SesaZlebloba esargebla mis  
mflobelobaSi arsebuli miwiT.  
a) daSvebadoba  
1. mxareTa argumentebi  
76. mTavrobis mtkicebiT, im faqtis gaTvaliswinebiT, rom meore, mesame,  
meoTxe, mexuTe da meeqvse ganmcxadebeli arasodes yofilan sadao Sida  
samarTalwarmoebis mxareebi, maTi saCivrebi konvenciis 35 muxlis 1-li da  
me-4  
punqtebis  
Sesabamisad  
unda  
gamocxadebuliyo  
dauSveblad  
samarTlebrivi dacvis erovnuli saSualebebis ar amowurvis gamo.  
77. mTavroba aseve amtkicebda, rom sadao koteji ar warmoadgenda  
ganmcxadeblis  
sakuTrebas  
pirveli  
damatebiTi  
oqmis  
1
muxlis  
mniSvnelobiT da Sesabamisad saCivari Seusabamo iyo ratione materiae  
principTan. rac Seexeba ganmcxadeblis moZravi nivTebis dakargvas,  
mTavroba amtkicebda, rom xelisuflebis Sesabamis organoebs ar unda  
dakisrebodaT xsenebulTan dakavSirebiT pasuxismgebloba. ganmcxadeblebs  
SeeZloT damorCilebodnen xelisuflebis organoebis mravaljerad  
moTxovnas Sesabamis droSi kotejis daclasTan dakavSirebiT rac maT  
saSualebas miscemda mSvidobianad waeRoT TavianTi nivTebi. mTavrobam  
aseve xazi gausva im faqts, rom meore ganmcxadebelma SeZlo Tavisi  
piradi nivTebi Tan waeRo 2004 wlis  
1
noembers, xolo darCenil  
ganmcxadeblebs SesTavazes ramodenimejer darCenili nivTebi waeRoT  
daluquli kotejidan.  
78. ganmcxadeblebis pasuxis Tanaxmad is faqti, rom mxolod pirvelma  
ganmcxadebelma aRZra da awarmoa erovnuli samartalwarmoeba sakmarisi  
iyo konvenciis 35-e muxlis 1-li punqtis miznebis dasakmayofileblad  
yvela ganmcxadebelTan mimarTebaSi. ganmcxadebelTa mtkicebiT pirveli  
ganmcxadebeli iyo maTi ojaxis ufrosi, romelmac gaaJRera maTi  
pretenziebi da mis mier sakuTrebis dabrunebasTan dakavSirebiT aRZruli  
samarTalwarmoebis warmatebiT dasrulebis SemTxvevaSi, yvela maTgani  
isargeblebda amiT. ganmcxadeblebma aseve daamates, rom maTTvis didi  
mniSvneloba ar hqonda Tu vin Seitanda sisxlis samarTlis saqmis  
aRZvrasTan  
dakavSirebiT  
saCivars  
kotejidan  
maTi  
ojaxis  
gamosaxlebasTan mimarTebaSi, radganac maSinve rogorc ki generalurma  
prokuraturam Seityo am faqtis Sesaxeb avtomaturad unda daewyo  
srulyofili gamoZieba da ecno yvela ganmcxadebeli dazaralebulad.  
22  
79. ganmcxadeblebma aseve warmoadgines pasuxi mTavrobis pretenziaze,  
romelic ukavSirdeboda ratione materiae s damatebiTi oqmis 1-el muxlTn  
dakavSirebiT. moZrav nivTebTan dakavSirebiT ganmcxadeblebma brali  
dasdes  
xsenebulidan  
xorcieldeboda  
Sesabamisi  
xelisuflebis  
organoebs uyuradRebobaSi.  
amtkicebdnen, rom rodesac  
saministrom ar ganaxorciela  
gamomdinare  
kotejis  
isini  
daluqva,  
arsebuli nivTebis aRwera. ganmcxadeblebi aseve amtkicebdnen, rom  
kotejis im aRdgeniTi samuSaobis Sedegad, romlebic ganxorcielda  
xelisuflebis mier 2005-2006 wlebSi mTeli maTi moZravi nivTebi da  
saqoneli ganadgurebuli iqna.  
2. sasamarTlos Sefaseba  
a) meore, mesame, meoTxe, mexuTe da meeqvse ganmcxadeblis mier wardgenili  
saCivari  
80. sasamarTlo imeorebs, rom konvenciis 35-e muxlis 1-lin punqti  
moiTxovs maTgan visac surs saxelmwifos winaaRmdeg ganacxadis wardgena,  
rom uwinaresad gamoiyenon samarTlebrivi dacvis is saSualebebi,  
romlebic uzrunvelyofilia erovnuli samarTlebrivi sistemiT, maT  
Soris gasaCivrebis xelmisawvdomi efeqtiani saSualebebi. saCivrebi  
romelTa wardgenac igegmeba strasburgis sasamarTlos winaSe, unda  
waredginoT pirvelad erovnul organoebs, sul mcire arsebiTad da im  
formaluri  
moTxovnebis  
dacviT,  
romlebic  
mocemulia  
erovnul  
kanonmdeblobaSi. konvenciis 35-e muxlis 1-li punqti aseve moiTxovs, rom  
nebismieri formaluri moTxovna, romelsac SeuZlia konvenciis darRvevis  
aRkveTa gamoyenebul unda iqnes (ix. Cardot v. France, 1991 wlis 19 marti, §  
34, Series A no. 200). Sesabamisad sasamarTlom unda ganixilos saqmis yvela  
garemoebidan gamomdinare, ganmcxadeblebma gaakeTes Tu ara yvelaferi,  
rac maT gonivrulad moeTxovebodaT raTa amoewuraT samarTlebrivi  
dacvis yvela erovnuli saSualeba (ix. Akdivar and Others v. Turkey, 1996 wlis  
16 seqtemberi, § 69, Reports of Judgments and Decisions 1996-IV, da Baumann v.  
France, #33592/96, § 40, 2001 wlis 22 maisi).  
81. sasamarTlo aRniSnavs, rom meore, mesame, meoTxe, mexuTe da meeqvse  
ganmcxadebeli ar yofilan gasaCivrebuli samoqalaqo da sisxlis  
samarTalwarmoebis mxareebi. saqmis masalebis Tanaxmad xsenebul  
5
ganmcxadebels ar miuciaT arc pirveli ganmcxadeblisaTvis da arc  
advokatisaTvis mindobiloba, raTa maT emoqmedaT ganmcxadeblebis  
saxeliT, maT aseve ar ucdiaT miemarTaT kompetenturi sasamarTlo  
organoebisaTvis da sagamoZiebo organoebisaTvis arc zepirsityvierad da  
arc werilobiT (ix. sawinaaRmdego daskvna saqmeze P., C. and S. v. the United  
Kingdom (dec.), no. 56547/00, 2001 wlis 11 dekemberi). xsenebulis legitimur  
mizans magaliTad warmoadgenda is, rom erovnulma sasamarTloebma  
qonebis ukan dabrunebasTan dakavSirebuli samarTalwarmoebisas TavianTi  
gadawyvetilebebi Semofargles pirveli ganmcxadeblis samarTlebrivi  
situaciiT da araferi uTqvamT darCenili 5 ganmcxadeblis uflebebTan  
dakavSirebiT (ix. 23-e punqti da sawinaaRmdegod saqmeebi Khamidov v. Russia,  
23  
no. 72118/01, §§ 27, 28, 48-50 da 125, ECHR 2007-XII, da P., C. and S v. the United  
Kingdom).  
82.  
TiToeuli  
ganmcxadeblis  
monawileoba  
sadao  
erovnuli  
samarTalwarmoebisas, Znelad Tu SeiZleba CaiTvalos zedmetad, radganac  
maTi konkretuli haremebebis gaTvaliswinebiT savaraudo darRvevas ar  
mouxdenia yvela maTganze igive zegavlena. xsenebulidan gamomdinare  
magaliTad mxolod meore ganmcxadebeli iyo savaraudo arasaTanado  
mopyrobis pirdapiri msxverpli 2004 wlis 1 noembers ganxorcielebuli  
gamosaxlebisas (ix. 86-e punqti qvemoT). garda xsenebulisa mTlad naTeli  
ar aris SeiZleba iTqvas Tu ara, rom koteji warmoadgenda sacxovrebel  
saxls, konvenciis me-8 muxlis mniSvnelobiT yvela ganmcxadeblisaTvis,  
radganac yvela maTgani Tanabrad axlo kavSirebs ar inarCunebda  
xsenebul sacxovrebelTan mis CamorTmevamde (ix. me-13 da 30-e punqtebi da  
SeadareT isini saqmes Zehentner v. Austria, no. 20082/02, § 52 and 53, ECHR 2009-  
...). sasamarTlo aseve ar aris darwmunebuli SeuZlia Tu ara meeqvse  
ganmcxadebels pretenzia gamoTqvas darRvevis msxverplad yofnasTan  
dakavSirebiT. ar aris aseve naTeli DCivis Tu ara igi imasTan  
dakavSirebiT, rom mas hqonda mflobelobis ufleba kotejTan da mis  
garSemo  
arsebul  
saTavsoebTan  
mimarTebaSi,  
an  
misi  
saCivrebi  
Semoifargleba Tu ara mxolod mis dakanonebul miwis nakveTze Sinagan  
saqmeTa saministros ukanono yofniT 2004 wlis 1 noembridan 2005 wlis 14  
martamde. nebismier SemTxvevaSi mas arasodes miumarTavs pretenziiT  
erovnuli sasamarTloebisaTvis. nebismier SemTxvevaSi sasamarTlo Tvlis,  
rom  
monawileoba xels Seuwyobda saqmesTan dakavSirebuli faqtebisaTvis da  
samarTlebrivi aspeqtebisaTvis sinaTlis mofenas xelisuflebis  
erovnuli  
samarTalwarmoebisas  
TiToeuli  
ganmcxadeblis  
erovnuli organoebis da strasburgis sasamarTlos mier (Seadare saqmes  
Gorraiz Lizarraga and Others v. Spain, no. 62543/00, §§ 37-39, ECHR 2004-III, da  
Çelikbilek v. Turkey (dec.), no. 27693/95, 1999 wlis 22 ivnisi).  
83. darCenili 5 ganmcxadeblis imeds, rom isini pirveli ganmcxadeblis  
analogiurad isargeblebdnen wamatebuli SedegiT romelic SeiZleba  
mohyoloda pirveli ganmcxadeblis mier aRZrul samoqalaqo da sisxlis  
samarTalwarmoebas (ix. 78-e punqti) sasamarTlos azriT ar SeuZlia  
gaaTavisuflos  
isini,  
rogorc  
srulad  
qmedunariani  
adamianebi,  
erToblivad an pirveli ganmcxadeblisagan gancalkevebulad, erovnul  
doneze samarTalwarmoebis warmoebis valdebulebisagan. maT rom  
hqonodaT realuri survili, rom daeniSnaT pirveli ganmcxadebeli  
TavianT warmomadgenlad, xsnebulTan dakavSirebiT Sesabamisi qmedeba  
iqneboda misTvis Sesabamisi mindobilobis gadacema da ara mis rogorc  
ojaxis ufrosis statusze araformaluri apelireba. xsenebuli martivi  
formaloba  
naTels  
gaxdida  
rogorc  
xelisuflebis  
erovnuli  
organoebisaTvis, aseve sasamarTlosaTvis, rom kotejis DCamorTmevasTan  
dakavSirebuli saCivrebi wardgenil iyo pirveli ganmcxadeblis mier  
aseve 5 darCenili ganmcxadeblis saxeliTac (ix. Khamidov is saqmeze  
gamotanili zemoxsenebuli gadawyvetileba punqtebi). kidev erTxel unda  
iqnes naxsenebi amasTan dakavSirebiT, rom konvenciis 35-e muxlis 1-li  
punqti unda moqmedebdes gansxvavebuli xarisxiT erovnul formalur  
24  
garemoebebTan mimarTebaSi, gansakuTrebiT maSin, rodesac iseve rogorc  
winamdebare SemTxvevaSi saqme gvaqvs samarTlebrivi sicxadis sakiTxTan  
(ix. magaliTad İlhan v. Turkey [GC], no. 22277/93, § 53, ECHR 2000-VII, da Agbovi  
v. Germany (dec.), no. 71759/01, 2006 wlis 25 seqtemberi).  
84. zemoxsenebuli mosazrebebis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo adgens, rom  
meore, mesame, meoTxe, mexuTe da meeqvse ganmcxadebeli ar SeiZleba  
gaTavisuflebul iqnen im moTxovnisagan, romlis Tanaxmadac maT pirvel  
ganmcxadebelTan  
erTad  
an  
gancalkevebulad  
unda  
aReZraT  
da  
emonawilevaT sadao samarTalwarmoebaSi. Sesabamisad maTi sxvadasxva  
saCivari unda iqnes uaryofili konvenciis 35-e muxlis 1-li da me-4  
punqtebis Sesabamisad.  
b. pirveli ganmcxadeblis saCivrebi konevnciis me-2 da me-3 muxlebTan  
dakavSirebiT  
85. konvenciis me-2 da me-3 muxlebze dayrdnobiT ganmcxadebeli Cioda  
Risebis Semlaxvel formebTan dakavSirebiT, romliTac ganxorcielda  
kotejidan gamosaxleba 2004 wlis 1 noembers.  
86. Tumca rogorc es naTlad Cans saqmis garemoebebidan, ganmcxadebeli  
piradad ar daqvemdebarebia savaraudo darRvevas, radganac igi sadao  
gamoZevebis droisaTvis ar imyofeboda saxlSi (ix. 21-e punqti). incidentis  
erTaderTi pirdapiri msxverpli iyo misi meuRle, meore ganmcxadebeli,  
srulad qmedunariani piri, romelsac Tavad SeeZlo xsenebulTan  
dakavSirebiT saCivris wardgena da romelmac, rogorc es sasamarTlom  
ganacxada, ar amowura samarTlebrivi dacvis erovnuli saSualebebi (ix.  
84-e punqti). aseT garemoebebSi, pirvel ganmcxadebels ar SeuZlia  
samarTlebrivad iyos meore ganmcxadeblis savaraudo darRvevis iribi  
msxverpli  
konvenciis  
me-2  
da  
me-3  
muxlebis  
gagebiT  
(Seadare  
zemoxsenebuli İlhan-is§ 53, daÇelikbilek is saqmeebs).  
87. xsenebulidan gamomdinareobs, rom pirveli ganmcxadeblis pretenziebi  
konvenciis me-2 da me-3 muxlebis darRvevasTan dakavSirebiT Seusabamoa  
ratione personae konvenciis debulebebTan 35-e muxlis me-3 punqtis  
Sesabamisad da uaryofil unda iqnes konvenciis 35-e muxlis me-4 punqtis  
Tanaxmad.  
g) pirveli ganmcxadeblis saCivrebi konvenciis me-6 muxlis 1-li punqtis,  
me-13 da me-14 muxlebis savaraudo darRvevasTan dakavSirebiT  
88. calke aRebuli da me-13 da me-14 muxlebTan kavSirSi, konvenciis me-6  
muxlis 1-el punqtze dayrdnobiT ganmcxadebeli sadaos xdida misTvis  
sakuTrebis dabrunebasTan dakavSirebuli samarTalwarmoebisas erovnuli  
sasamarTloebis  
gadawyvetilebebs  
da  
am  
samarTalwarmoebis  
xangrZlivobas iseve rogorc xelisuflebis organoebis uars aReZraT  
sisxlis samarTalwarmoeba Sinagan saqmeTa saministros konkretuli  
Tanamdebobis pirebis winaaRmdeg.  
25  
89. rac Seexeba am ukanasknel saCivars, sasamarTlo imeorebs, rom me-6  
muxlis 1-li punqti ar uzrunvelyofs me-3 mxaris winaaRmdeg sisxlis  
samarTalwarmoebis aRZvris uflebas (ix. sxva magaliTebs Soris Members  
(97) of the Gldani Congregation of Jehovah’s Witnesses v. Georgia (dec.), no. 71156/01,  
2004 wlis 6 ivlisi). xsenebulidan gamomdinareobs, rom es saCivari  
Seusabamoa ratione materiae konvenciis debulebebTan 35-e muxlis me-3  
punqtis debulebebidan gamomdinare da uaryofil unda iqnes konvenciis  
35-e muxlis me-4 punqtis Sesabamisad.  
90. ganmcxadeblis mier konvenciis me-6 muxlis 1-li punqtis darRvevasTan  
dakavSirebuli  
saCivris  
sapasuxod,  
romelic  
exeboda  
sakuTrebis  
dabrunebas, sasamarTlo aRniSnavs, rom saqmis masalebi ar amJRavneben am  
debulebasTan dakavSirebuli raime calke aRebuli sakiTxis arsebobas da  
Tvlis, rom ufro Sesaferisi iqneboda erovnuli sasamarTloebis mier  
miRebul gadawyvetilebasTan dakavSirebuli saCivris ganxilva konvenciis  
me-8 muxlisa da damatebiTi oqmis 1-li muxlis qolgis qveS (ix. 110-118 da  
122-123  
punqtebi).  
rac  
Seexeba  
samarTalwarmoebis  
xangrZlivobas,  
sasamarTlo aRniSnavs, rom samarTalwarmoeba grZeldeboda 2 welze  
naklebi xnis ganmavlobaSi da daeqvemdebara ganxilvas 3 sasamarTlo  
instanciis mier (ix. 25-e da 42-e punqtebi). xsenebuli periodi, im faqtTan  
erTad aRebuli rom adgili ar hqonia xelisuflebis organoebis mxridan  
umoqmedobis  
mniSvnelovan  
periodebs,  
ar  
SeiZleba  
warmoadgendes  
`gonivruli vadis~ moTxovnis darRvevas da Sesabamisad ar arRvevs  
zemoxsenebul debulebas (ix. magaliTad Zhurba v. Ukraine (dec.), no. 11215/03,  
2007 wlis 19 ivnisi).  
91. bolos, xelT arsebuli masalebis gaTvaliswinebiT, da kompetenciis  
SigniT arsebul sakiTxebTan dakavSirebiT, sasamarTlo adgens, rom  
aranairi sakiTxi ar yofila wamoWrili konvenciis me-13 da me-14  
muxlebTan dakavSirebiT.  
92. xsenebulidan gamomdinareobs, rom ganmcxadeblis saCivrebi erovnul  
doneze qonebis dabrunebasTan dakavSirebuli samarTalwarmoebisas  
konvenciis me-6 muxlis 1-el punqtTan, me-13 da me-14 muxlis darRvevasTan  
dakavSirebiT aSkarad dausabuTeblad unda iqnes miCneuli da uaryofil  
iqnes konvenciis 35-e muxlis me-3 da me-4 punqtebis Sesabamisad.  
d) ganmcxadeblis saCivrebi konvenciis me-8 muxlisa da damatebiTi oqmis  
1-el muxlis darRvevasTan dakavSirebiT.  
93. pirveli ganmcxadebeli Cioda konvenciis me-8 muxlis da damatebiTi  
oqmis 1-li muxlis darRvevasTan dakavSirebiT da asaCivrebda kotejis  
CamorTmevas, romelic warmoadgenda mis sacxovrebels. igi aseve Cioda, am  
ukanasknel debulebaze dayrdnobiT, rom man ganicada piradi da saojaxo  
nivTebis CamorTmeva.  
(i) moZrav nivTebTan dakavSirebiT  
26  
94. sasamarTlo aRniSnavs, rom samoqalaqo samarTalwarmoeba, romelic  
aRZra pirvelma ganmcxadebelma winamdebare sameSi, miznad isaxavda  
mxolod kotejis, rogorc aseTis, da uZravi qonebis ukan dabrunebas,  
mflobelobasTan dakavSirebuli im wesebis Sesabamisad, romlebic  
uzrunvelyofilia samoqalaqo kodeqsiT da devnilebTan dakavSirebuli  
kanonmdeblobaSi mocemuli sacxovreblis garantiebiT (ix. 25-26 punqtebi,  
36-e da 43-e punqtebi).  
95. Tumca, arc samarTalwarmoebis ganmavlobaSi da arc calke  
samarTalwarmoebis aRZvris gziT, rac ufro Sesabamis iqneboda,  
ganmcxadebels ar mouTxovia kompensacia savarudod dakargul pirad da  
saojaxo da sxva moZrav nivTebTan dakavSirebiT. pirveli ganmcxadeblis  
mier  
xsenebulTan  
dakavSirebiT  
warmodgenili  
argumentebis  
gaTvaliswinebiT, sasmarTlo Tvlis, rom radganac ganmcxadebeli Sinagan  
saqmeTa saministros qmedebebs abralebda moZravi nivTebis dakargvas (ix.  
79-e punqti), mas unda eCivla saministrosaTvis im zianisaTvis, romelic  
mas savaraudod miadga, samoqalaqo kodeqsSi arsebuli  
deliqturi  
valdebulebis darRvevasTan dakavSirebuli debulebebis Sesabamisad,  
kerZod ki 992-1005 muxlebis Sesabamisad (ix. 64-e punqti).  
96. radganac samarTlebrivi dacvis xsenebuli saSualeba arasodes  
yofila  
gamoyenebuli,  
xsnebulidan  
gamomdinareobs,  
rom  
pirveli  
ganmcxadeblis saCivari damatebiTi oqmis 1-li muxlis savaraudo  
darRvevasTan dakavSirebiT, romelic gamowveul iqna moZravi qonebis  
dakargvis Sedegad, uaryofil unda iqnes konvenciis 35-e muxlis 1-li da  
me-4  
punqtebis  
Sesabamisad,  
radganac  
ar  
yofila  
amowuruli  
samarTlebrivi dacvis saSualebebi.  
(ii) kotejis CamorTmevasTan dakavSirebiT  
97. sasamarTlo aRniSnavs, rom im sakiTxis ganxilvisas warmoadgens Tu  
ara koteji pirveli ganmcxadeblis `sakuTrebas~ damatebiTi oqmis 1-li  
muxlis mniSvnelobiT, mniSvnelovani sakiTxia rogorc faqtobrivi aseve  
samarTlebrivi kuTxiT. Sesabamisad, mTavrobis pretenzia xsenebulTan  
dakavSirebiT (ix. 77-e punqti) ganxilul unda iqnes saqmis arseboT  
mxaresTan erTad.  
98. sasamarTlo askvnis, rom pirveli ganmcxadeblis saCivrebi konvenciis  
me-8 muxlTan da damatebiTi oqmis 1-el muxlTan dakavSirebiT rac  
gamowveul  
iqna  
kotejis  
CamorTmeviT,  
ar  
aris  
arc  
aSkarad  
dausabuTebeli konvenciis 35-e muxlis me-3 punqtis mniSvnelobiT da ar  
unda iqnes gamocxadebuli dauSveblad arc sxva safuZvlebiT. Sesabamisad  
isini arsebiT ganxilvaze daSvebulad unda iqnes gamocxadebuli.  
b. arsebiTi ganxilva  
1. damatebiTi oqmis 1-li muxlis savaraudo darRveva  
damatebiTi oqmis 1-li muxli  
27  
`yovel fizikur an iuridiul pirs aqvs Tavisi sakuTrebiT  
Seuferxebeli sargeblobis ufleba. mxolod sazogadoebrivi  
saWiroebisaTvis SeiZleba CamoerTvas vinmes Tavisi sakuTreba kanoniTa  
da saerTaSoriso samarTlis zogadi principebiT gaTvaliswinebul  
pirobebSi.~  
a) mxareTa argumentebi  
100.  
mTavrobam  
aRniSna,  
rom  
pirvel  
ufleba,  
ganmcxadebels  
arc kanonis  
arasodes  
Sesabamis  
dauregistrirebia  
sakuTrebis  
procedurebis dakmayofilebis da arc sasamarTlo brZanebis Semdgom, im  
kotejTan mimarTebaSi, romelic warmoadgenda Sinagan saqmeTa  
saministros sakuTrebas. mTavrobis mtkicebiT ganmcxadebels ar SeeZlo  
yofiliyo qonebis keTilsindisieri mflobelic samoqalaqo kodeqsis 159-e  
muxlis Sesabamisad imave mizezebis gamo, rac aRniSnes erovnulma  
sasamarTloebma. mTavrobam gaimeora, rom saministros 2000 wlis 20  
aprilis werili ar SeiZleba miRebul iqnes, rogorc mtkicebuleba,  
romelic daadasturebda ganmcxadeblis mier kotejis marTlzomier  
mflobelobas,  
radganac  
prezidentis  
1997  
wlis  
8
seqtembris  
gankargulebiT mxolod qonebis marTvis saministros gaaCnda imis  
uflebamosileba, rom ganekarga saxelmwifo qoneba. ganmcxadeblis  
situaciasTan mimarTebaSi ar SeiZleboda gamoyenebuliyo devnilTa  
Sesaxeb kanonmdeblobac, radganac sadao koteji ar gadascemia pirvel  
ganmcxadebels ltolvilTa da gansaxlebis saministros mier. Sesabamisad  
mTavroba askvnida, rom pirvelma ganmcxadebelma TviTneburad daikava  
koteji da mis mier am kotejis Semdgomi floba arakeTilsindisierad  
xdeboda.  
101. im SemTxvevaSic ki Tu sasamarTlo CaTvlida, rom sadao koteji  
xvdeboda damatebiTi oqmis 1-li muxlis dacvis sferoSi, mTavroba  
amtkicebda, rom Careva mainc gamarTlebuli iyo. amgvarad, radganac  
koteji da misi Semogareni miwis nakveTi warmoadgenda strategiul  
obieqts Sinagan saqmeTa saministrosaTvis, am ukanasknels, rogorc  
namdvil mesakuTres, sruli ufleba hqonda ukan gamoeTxova Tavisi  
sakuTreba aramarTlzomieri mflobelobidan samoqalaqo kodeqsis 179-e  
muxlis Sesabamisad. mTavroba aseve amtkicebda, rom radganac pirveli  
ganmcxadebeli maSindeli ministris zepirsityvieri gadawyvetilebis  
safuZvelze Sesaxlda kotejSi ganusazRvreli vadiT saministros SeeZlo  
ukan gamoeTxova Tavisi sakuTreba nebismier dros rodesac mas es  
moesurveboda  
safuZvelze. mTavrobam aseve aRniSna, rom kotejis CamorTmeva ar gamxdara  
moulodneli pirveli ganmcxadeblisaTvis, radganac 2004 wlis  
noembramde mas ramodenimejer SesTavazes binis dacla. da bolos,  
mTavroba amtkicebda, rom radganac erovnulma sasamarTloebma  
da  
analogiuri  
zepirsityvieri  
gadawyvetilebis  
1
daadastures ministris qmedebebis kanoniereba, strasburgis sasamarTlos  
aRar unda emsjela arsebiTad erovnuli sasamarTlos gadawyvetilebebTan  
dakavSirebiT.  
28  
102.  
keTilsindisierad flobda sakuTrebas, radganac mas es sakuTreba Tavad  
saministrom gadasca. mniSvnelovani mtkicebulebebi adasturebda  
pirvelma  
ganmcxadebelma  
mTavrobas  
upasuxa,  
rom  
igi  
xsenebul faqts: mopasuxe saministros werilobiTi komentarebi, romlebic  
waredgina erovnul sasamarTloebs, Sesabamisi Tanamdebobis pirebis  
zepiri da werilobiTi gancxadebebi iseve rogorc mTavrobis mier  
strasburgis sasamarTlos winaSe wardgenili komentarebi. Tumca im  
SemTxvevaSic  
ki  
Tu  
miviCnevT,  
rom  
kotejis  
floba  
ar  
iyo  
keTilsindisieri, saministros ar gaaCnda ufleba CamoerTmia igi  
Sesabamisi sasamarTlo gadawyvetilebis gareSe. ar SeiZleba aseve iTqvas,  
rom Careva emsaxureboda sajaro interesebs, radganac mopasuxe mTavrobas  
ar daudasturebia kanonieri miznis arseboba. xsenebulidan gamomdinare  
mTavrobis  
argumenti,  
rom  
Cveulebrivi  
sacxovrebeli  
koteji  
warmoadgenda strategiul obieqts gaugebari da dausabuTebeli iyo.  
b) sasamarTlos Sefaseba  
(i) iyo Tu ara sakuTreba  
103. sasamarTlo imeorebs, rom damatebiTi oqmis 1-el muxlSi mocemuli  
sakuTrebis koncepcias gaaCnia avtonomiuri mniSvneloba, romelic ar  
Semoifargleba mxolod fizikuri nivTebis flobiT da ar eqvemdebareba  
erovnuli samarTliT dadgenil sakuTrebis formalur klasifikacias:  
winamdebare  
saqmeSi  
gansaxilvel  
sakiTxs  
warmoadgens  
arsebuli  
garemoebebi, mTlianobaSi aRebuli, SeiZleba Tu ara CaiTvalos, rom  
ganmcxadebels aniWebda uflebas im Rirebul interesze, romelic  
daculia damatebiTi oqmis am debulebiT (ix. mutatis mutandis, Zwierzyński v.  
Poland, no. 34049/96, § 63, ECHR 2001-VI). Sesabamisad, iseve rogorc  
fizikuri nivTebi, konkretuli uflebebi da interesebi aseve warmoadgens  
faseulobas da SeiZleba CaiTvalos sakuTrebad xsenebuli debulebis  
miznebidan gamomdinare (ix. Iatridis v. Greece [GC], no. 31107/96, § 54, ECHR  
1999-II, da Beyeler v. Italy [GC], no. 33202/96, § 100, ECHR 2000-I). `sakuTrebis~  
koncepcia ar Semoifargleba `xelT arsebuli sakuTrebiT~ aramed aseve  
SeiZleba moicavdes faseulobebs, maT Soris pretenziebs, romelTan  
mimarTebaSic ganmcxadebels SeuZlia amtkicos, rom mas gaaCnia sul mcire  
gonivruli da `kanonieri molodini~ rom efeqtianad isargeblebs  
sakuTrebis uflebiT (magaliTisaTvis ix. Prince Hans-Adam II of Liechtenstein  
v. Germany [GC], no. 42527/98, § 83, ECHR 2001-VIII). `molodini~ `kanonierad~  
CaiTvleba Tuki es ukanaskneli efuZvneba kanonis debulebas an  
samarTlebriv aqts, romelic uzrunvelyofs sakuTrebasTan dakavSirebul  
Sesabamis interess (ix. Kopecký v. Slovakia [GC], no. 44912/98, §§ 45-52, ECHR  
2004-IX).  
104. sasamarTlo aRniSnavs, rom pirveli ganmcxadebeli Tavis ojaxTan  
erTad kotejSi Sesaxlda 1994 wlis ianvarSi. igi mxolod sakuTari  
surviliT ar Sesaxlebula kotejSi: sacxovrebeli mas SesTavaza misma  
damsaqmebelma, Sinagan saqmeTa saministrom. xsenebuli faqti naTlad aris  
29  
dadasturebuli saqmis garemoebebiT (ix. magaliTad me-19, 29-e, 32-33 da 49-e  
punqtebi).  
105. sasamarTlo aRniSnavs, rom mTavrobas ar SeuZlia daeyrdnos  
prezidentis 1997 wlis 8 seqtembris gankargulebas da 1996 wlis 28  
ivnisis kanons iZulebiT gadaadgilebul/devnil pirTa Sesaxeb, raTa  
amtkicos, rom mxolod qonebis marTvis saministro an ltolvilTa da  
gansaxlebis saministro iyo kompetenturi, rom Seesaxlebina pirveli  
ganmcxadebeli kotejSi 1993 wlis ianvarSi, radganac xsenebuli  
Sesaxleba ganxorcielda zemoxsenebuli samarTlebrivi aqtebis miRebamde.  
sasamarTlo aRniSnavs, rom ministris 1993 wlis 29 oqtombris brZaneba,  
romelic naTlad aRniSnavda, rom saministro uflebamosili iyo  
gamoeyenebina koteji afxazeTidan devnili Tavisi TanamSromlebis  
Sesasaxleblad, swored im situacias exeboda, romelSic ganmcxadebeli  
aRmoCnda konfliqtis Semdgom (ix. me-9 da 38-e punqtebi). Tumca im  
SemTxvevaSic ki Tu miviCnevT, rom arsebobda pirveli ganmcxadeblisaTvis  
kotejis gadacemis ufro Sesabamisi formaluri procedura, rac  
warmoadgenda zogadi xasiaTis kerZo samarTlebriv urTierTobas da ar  
exeboda mniSvnelovan sajaro interesebs, saministros mxridan daSvebuli  
xsenebuli  
lafsusi  
ar  
SeiZleba  
bralad  
Seeracxos  
pirvel  
ganmcxadebels an safuZvlad daedos im daskvnis gamotanas, rom  
ganmcxadebeli kotejSi Sesaxlda TviTneburad (ix. Stretch v. the United  
Kingdom, no. 44277/98, §§ 34, 39 da 40, 2003 wlis 24 ivnisi). xsenebul  
sakiTxTan mimarTebaSi aseve Zalian didi mniSvneloba aqvs istoriul  
konteqsts,  
romelSic  
ganviTarda  
winamdebare  
saqmis  
faqtobrivi  
garemoebebi. amgvarad sasamarTlo iziarebs pirveli ganmcxadeblis  
mosazrebas imasTan dakavSirebiT, rom saqarTveloSi 1993-94 wlebSi  
ganviTarebuli humanitaruli krizisis fonze, maSin rodesac afxazeTidan  
devnil 300 000 adamians centraluri mTavrobis mxridan esaWiroeboda  
dauyovnebliv TavSesafaris micema, Znelad realisturi Tu iqneboda  
xelisuflebis organoebisagan imis molodini, rom isini skrupulozurad  
dacavdnen administraciul formalobebs sacxovreblis gamoyofasTan  
dakavSirebul urTierTobebSi.  
106. rac Seexeba ganmcxadeblis mier kotejis gangrZobad flobas,  
sasamarTlo Tvlis, rom xsenebuli atarebda keTilsindisier xasiaTs -  
Tundac imis fonze, rom sakuTrebis ufleba ar iyo registrirebuli –  
Semdegi mizezebis gamo. sasamarTlos Sesabamisi precedentuli samarTlis  
Tanaxmad,  
xsenebulTan  
mimarTebaSi  
yvelaze  
mniSvnelovani  
iyo  
xelisufllebis organoebis mier gamoxatuli Semwynarebloba pirveli  
ganmcxadeblis mier kotejiT da mis garSemo arsebuli miwiT 10 wlis  
ganmavlobaSi mudmiv da Ria sargeblobasTan dakavSirebiT. amgvarad  
xsenebuli periodis ganmavlobaSi pirvelma ganmcxadebelma daamontaJa da  
moawyo sxvadasxva saxi mowyobilobebi, dargo xeebi da bostneuli,  
moaSena Sinauri frinvelebi da mcire odenobis saqoneli; man aseve SeZlo  
Seefarebina 8 devnili naTesavi, saxelmwifosagan damatebiTi nebarTvis  
mopovebis gareSe; saxelmwifos arasodes ganucxadebia pretenzia pirveli  
ganmcxadeblis mier Seqmnil socialur-ekonomikur da ojaxur garemosTan  
dakavSirebiT (ix. Öneryıldız v. Turkey [GC], no. 48939/99, §§ 105, 106 da 127,  
30  
ECHR 2004-XII; Stretch-is zemoxsenebuli saqme, § 34; Doğan and Others v.  
Turkey, nos. 8803-8811/02, 8813/02 da 8815-8819/02, § 139, ECHR 2004-VI  
(amonaridebi); Matos e Silva, Lda., and Others v. Portugal, 1996 wlis 16  
seqtemberi, § 72, Reports 1996-IV).  
107. sasamarTlo aseve did mniSvnelobas aniWebs im faqts, rom  
saministros mier ganmcxadeblisaTvis droebiTi sacxovreblis saxiT  
kotejis gadacemis Semdgom saxelmwifom mravali samarTlebrivi aqtis  
miRebiT, daadastura devnilTa uflebebi sacxovreblis seqtorSi da  
daadgina mniSvnelovani garantiebi maT dasacavad (ix. 39-e, 67-e da 69-e  
punqtebi). xsenebuli garantiebidan yvelaze TvalsaCinoa kanoni iZulebiT  
gadaadgilebul pirTa/devnilTa Sesaxeb, romelmac aRiara, rom devnilTa  
mier sacxovreblis keTilsindisierad floba warmoadgenda qonebrivi  
xasiaTis uflebas. amgvarad SeuZlebeli iyo devnilis gamoZeveba misi  
survilis sawinaaRmdegod mis mier dakavebuli sacxovrebelidan Tuki mas  
ar SesTavazebdnen analogiur sacxovrebels an Sesabamis fulad  
kompensacias. Tavis 2001 wlis 28 noembris ganCinebaSi xinTibiZis da  
sxvebis saqmeze saqarTvelos uzenaesma sasamarTlom daadastura, rom  
devnilTa droebiTi sacxovrebeli im SemTxvevaSic ki rodesac pirs ar  
aqvs  
Rirebulebas,  
mflobelobasTan dakavSirebuli garantiebiT (ix. 69-e punqti).  
dakanonebuli  
sakuTrebis  
ufleba  
masze,  
warmoadgenda  
im  
romelic  
daculi  
iyo  
samoqalaqo  
kodeqsSi  
108.  
zemoxsenebuli  
da  
faqtobrivi  
winamdebare  
da  
saqmis  
samarTlebrivi  
faqtobrivi  
mosazrebebis  
garemoebebis  
gaTvaliswinebiT  
mTlianobaSi mxedvelobaSi miRebiT, sasamarTlo askvnis, rom pirvel  
ganmcxadebels hqonda ufleba sacxovreblad gamoeyenebina koteji da  
xsenebuli ufleba iyo materialuri xasiaTis. Sesabamisad xsenebuli  
ufleba unda CaiTvalos `qonebad~ damatebiTi oqmis 1-li muxlis gagebiT  
(ix. Minasyan and Semerjyan v. Armenia, no. 27651/05, § 56, 2009 wlis 23 ivnisi).  
(ii) adgili hqonda Tu ara Carevas  
109. mxareTa Soris sadao ar gamxdara, rom adgili hqonda Carevas  
damatebiTi oqmis 1-li muxlis mniSvnelobiT (ix. 101-e da 102-e punqtebi da  
sasamarTloc Tvlis, rom gasaCivrebuli situacia man unda ganixilos  
damatebiTi oqmis 1-el muxlSi mocemuli zogadi wesebis Sesabamisad (ix.  
magaliTad Beyeler is zemoxsenebuli saqme 106-e punqti).  
(iii) gamarTlebuli iyo Tu ara Careva  
110. imisaTvis, rom Careva SesabamisobaSi iyos damatebiTi oqmis 1-el  
muxlTan Careva ganxorcielebuli unda iyos kanonis Sesabamisad,  
emsaxurebodes sajaro ineteresebs da gansaxorcielebeli miznis  
proporciuli unda iyos (ix. magaliTad Beyeler is zemoxsenebuli saqme  
108-e da 111-e punqtebi).  
31  
111. sasamarTlo aRniSnavs, rom rogorc samoqalaqo kodeqsis (muxli  
172§ 2) aseve devnilTa Sesaxeb kanonis (muxli 7§3) Tanaxmad erTaderTi  
kanonieri  
gza  
Sinagan  
saqmeTa  
saministrosaTvis,  
raTa  
mas  
ganmcxadeblisagan ukan moeTxova koteji iyo SejibrebiTobis principze  
damyarebuli samarTalwarmoebis aRZvra sasamarTloSi. swored am gziT  
imoqmeda samaTavrobo organom analogiur xinTibiZis da sxvebis saqmeze  
(ix. 69-e punqti). aRsrulebis kanonis Tanaxmad mxolod mas Semdgom  
rodesac pirvel ganmcxadebels sasamarTlo CamoarTmevda kotejs, iyo  
SesaZlebeli gamosaxlebasTan dakavSirebuli samarTalwarmoebis, rogorc  
aRsrulebis RonisZiebis nawilis, ganxorcieleba pirveli ganmcxadeblis  
sawinaaRmdegod (ix. 68-e punqti).  
112. Tumca winamdebare saqmeSi gamosaxleba da CamorTmeva ganxorcielda  
yovelgvari  
sawinaaRmdegod  
sasamarTlo  
mTavroba  
gadawyvetilebis  
uTiTebda Sinagan  
gareSe.  
saqmeTa  
xsenebulis  
ministris  
zepirsityvier brZanebaze. pirvel rigSi sasamarTlo aRniSnavs, rom  
zogadi administraciuli kodeqsis 51-e muxlis me-2 punqtis Sesabamisad  
administraciuli aqti SeiZleba gamocemul iqnes zepirsityvierad  
mxolod gamonaklis garemoebebSi, rodesac myisieri safrTxe emuqreba  
sajaro interesebs an sxvaTa uflebebs. sasamarTlos ar SeuZlia gaigos  
mas Semdgom rac pirveli ganmcxadebeli Tavis ojaxTan erTad  
mSvidobianad cxovrobda 10 welze met xans, ratom gaxda ase uceb misi iq  
cxovreba aseTi mwvave sakiTxi. ufro metic, ministrs unda gamoeca Tavisi  
brZaneba werilobiT  
3
dris ganmavlobaSi zogadi administraciuli  
kodeqsis 51-e muxlis me-3 punqtis Sesabamisad; xolo winamdebare saqmeSi  
ki ministrs xsenebuli ar ganuxorcielebia. rogorc ar unda iyos,  
ministris brZanebis forma mxolod meore xarisxovania. yvelaze  
mniSvnelovani ki aris is faqti, rom saministrom ganmcxadebels koteji  
CamoarTva sasamarTlo brZanebis gareSe, romelic mopovebuli unda  
yofiliyo SejibrebiTobis principze damyarebuli samarTalwarmoebis  
Sedegad.  
113. rac Seexeba mTavrobis arguments imasTan dakavSirebiT, rom  
erovnulma  
sasamarTloebma  
ex post facto  
daadastures  
pirveli  
ganmcxadeblisaTvis kotejis CamorTmeva da gamosaxleba, zemoxsenebuli  
daskvnebis gaTvaliswinebiT sasamarTlo imeorebs, rom SejibrebiTobis  
principze dafuZvnebuli aseTi samarTalwarmoeba, imisaTvis, raTa igi  
warmoadgendes  
sawinaaRmdegod,  
efeqtian  
win unda  
procesualur  
uswrebdes  
garantias  
Carevas, rac  
TviTnebobis  
asec iyo  
gaTvaliswinebuli erovnuli kanonmdeblobiT (ix. mutatis mutandis, Hentrich  
v. France, 1994 wlis 22 seqtemberi, §§ 41, 42, 45 da 46, Series A no. 296-A).  
unda aRiniSnos, rom rodesac saqme exeba konvenciiT an misi oqmebiT  
dacul uflebebs, sasamarTlo ar aris SezRuduli mxolod im  
daskvnebiT, romlebic gamoaqvT erovnul sasamarTloebs da strasburgis  
sasamarTlos  
SeuZlia  
gansxvavebuli  
mosazreba  
daafiqsiros  
an  
Caanacvlos isini Tavisi mosazrebiT, rodesac xsenebuli gardauvalia  
xolme konkretuli saqmis garemoebebiT (bevr sxva magaliTs Soris ix.  
Assanidze v. Georgia [GC], no. 71503/01, § 171, ECHR 2004-II; Bruncrona v. Finland,  
no. 41673/98, § 75, 16 November 2004; J.A. Pye (Oxford) Ltd and J.A. Pye (Oxford)  
32  
Land Ltd v. the United Kingdom [GC], no. 44302/02, § 75, ECHR 2007-X; Khamidov is  
zemoxsenebuli saqme, § 135; Matyar v. Turkey, no. 23423/94, § 108, 2002 wlis  
21 Tebervali).  
114.  
kerZod  
sasamarTlo  
aRniSnavs,  
rom  
rom  
Sesabamisma  
pirvelma ganmcxadebelma  
erovnulma  
sasamarTloebma  
ar daadastures,  
keTilsindisierad moipova koteji, gangrZobiTad flobda mas 10 wlis  
ganmavlobaSi da xsenebulTan dakavSirebiT saxelmwifos ar gamouTqvams  
mis mimarT aranairi pretenzia, xsenebuli faqti ki dadasturebulia  
saqmis masalebiT (ix. zemoxsenebuli daskvnebi 104-107 punqtebi). erovnul  
sasamarTloebs  
ganmcxadeblisaTvis  
aseve  
gamorCaT  
qonebis CamorTmeva  
mxedvelobidan  
da  
is  
misi  
faqti,  
gamosaxleba  
rom  
ganxorcielda erovnuli kanonmdeblobis moTxovnebis darRveviT (ix.  
zemoxsenebuli daqskvnebi 111-112 punqtebi). rogorc es aRniSnul iqna  
pirveli instanciis sasamarTlos mier da gansxvavebuli azris mqone  
mosamarTleebis mier saapelacio da sakasacio samarTalwarmoebisas,  
xsenebulis  
aRiareba  
aucileblad  
da  
gardauvlad  
gamoiwvevda  
ganmcxadeblis uflebis aRiarebas ukan daebrunebina mflobeloba  
samoqalaqo kodeqsis 160-e muxlis Sesabamisad (26-e, 37-e da 44-e punqtebi).  
115. ufro mniSvnelovania is, rom erovnulma sasamarTloebma ar  
uzrunvelyves ganmcxadebeli, raTa mas esargebla devnilTa Sesaxeb  
kanonmdeblobiT dadgenili garantiebiT. kerZod uzenaesma sasamarTlom  
2006 wlis 27 seqtembris Tavis saboloo gadawyvetilebaSi Cawera, rom  
pirvel  
ganmcxadebels  
ar  
SeeZlo  
esargebla  
devnilTa  
Sesaxeb  
kanonmdeblobiT gaTvaliswinebuli da sacxovrebelTan dakavSirebuli  
garantiebiT, radganac kotejSi igi ar Seusaxlebia ltolvilTa da  
gansaxlebis saministros, anu im organos, romelic pirdapir iyo  
pasxusimgebeli aseT sakiTxebze (ix. 43-e punqti). sasamarTlo wuxils  
gamoTqvams  
devnilTa  
Sesaxeb  
kanonmdeblobis  
am  
formalistur  
ganmartebasTan dakavSirebiT maSin rodesac xsenebulis sawinaaRmdegod,  
kanonmdeblobis suliskveTeba gamsWvaluli iyo devnilTa uflebebis da  
maT  
Soris  
sacxovreblis  
da ara  
uflebis  
romelime  
ganmtkicebiT  
calkeuli aRmasrulebeli  
mTlianad  
saxelmwifosTan  
xelisuflebis organosTan mimarTebaSi. naTelia, rom devnilTa Sesaxeb  
kanonmdeblobis miRebiT saqarTvelos saxelmwifo miznad isaxavda  
maqsimalurad  
mdgomareoba. xsenebuli saqebi valdebuleba romelic sxvaTa Soris  
SesabamisobaSi iZulebiT adgilnacval pirTa Sesaxeb gaeros  
Seemsubuqebina  
usaxlkaro  
da  
ususuri  
devnilebis  
saxelmZRvanelo principebTan (ix. 67-e da 70-e punqtebi, ix. aseve  
zemoxsenebuli Doğan and Others is saqme § 154). xsenebulTan mimarTebaSi  
sasamarTlo aRniSnavs, rom sxva wevri saxelmwifoebisaTvis, romlebmac  
samxedro konfliqtebis Sedegad gamoscades mosaxleobis masiuri  
migracia, ucxo ar aris im devnilebisa da ltolvilebisaTvis  
analogiuri sacxovrebeli garantiebis Seqmna, romlebic droebiT iqnen  
uzrunvelyofilni sacxovrebliT (ix. Radanović v. Croatia, no. 9056/02, §§ 27,  
29, 45-46 da 49, 2006 wlis 21 dekemberi, da Akimova v. Azerbaijan, no. 19853/03,  
§§ 21-25 da47-48, 2007 wlis 27 seqtemberi).  
33  
116. sasamarTlo aseve aRniSnavs, rom uzenaesi sasamarTlos pozicia  
pirveli ganmcxaxdeblis situaciasTan dakavSirebiT, winaaRmdegobaSi  
modis Tavissave 2001 wlis 28 noembris gadawyvetilebasTan analogiur  
xinTibiZe da sxvebis saqmeze. am ukanasknel saqmeSi uzenaesma sasamarTlom  
aukrZala xelisuflebis organos CamoerTva saxelmwifos sakuTrebaSi  
arsebuli  
sacxovrebeli  
devnilebisaTvis,  
romlebmac  
pirveli  
ganmcxadeblis msgavsad daikaves es sacxovrebeli 1993 wels ltolvilTa  
da gansaxlebis saministrosagan raime saxis nebarTvis gareSe (damatebiTi  
detalebisaTvis ix. 69-e punqti). sasamarTlo imeorebs, rom rodesac aseTi  
aSkara sawinaaRmdego gadawyvetilebebi momdinareobs erTi da igive  
sasamarTlodan da gansxvavebul midgomasTan dakavSirebiT aranairi  
gonivruli axsna ganmarteba ar axlavs mas Tan, aseTi gadawyvetileba  
TviTneburad unda CaiTvalos (ix. Beian v. Romania (no. 1), no. 30658/05,  
§§ 37-40, ECHR 2007-XIII (extracts); Vinčić and Others v. Serbia, nos. 44698/06,  
44700/06, etc., § 56, 2009 wlis 1 dekemberi; Tudor Tudor v. Romania,  
no. 21911/03, § 29, 2009 wlis 24 marti).  
117. zemoxsenebuli daskvnebidan gamomdinare, sasamarTlo adgens, rom  
pirveli ganmcxadeblis mier misi qonebis mSvidobianad gamoyenebaSi Careva  
ar iyo kanonieri, radganac Semdgomad warmarTuli sasamarTlo ganxilva  
iyo TviTneburi da warmoadgenda marTlmsajulebis ganxorcielebaze  
uaris Tqmas. xsenebuli daskvna usargeblos xdis imaze msjelobas  
emsaxureboda Tu ara Careva kanonier mizans da Tuki emsaxureboda  
daculi iyo Tu ara samarTliani balansi Carevisas (ix. Akimova, -s  
zemoxsenebuli saqme, §§ 39-51, 2007 wlis 27 seqtemberi, da Khamidov-is  
zemoxsenebuli saqme, §§ 141-145).  
118. Sesabamisad adgili hqonda pirveli damatebiTi oqmis 1-li muxlis  
darRvevas.  
2. konvenciis me-8 muxlis darRveva  
119. konvenciis me-8 muxlis Tanaxmad  
muxli 8  
1. yvelas aqvs ufleba, pativi scen mis ...sacxovrebels...  
2. dauSvebelia am uflebis ganxorcielebaSi sajaro xelisuflebis Careva, garda  
iseTi SemTxvevisa, rodesac aseTi Careva xorcieldeba kanonis Sesabamisad da  
aucilebelia  
sazogadoebrivi  
interesebisaTvis,  
demokratiul  
usafrTxoebis  
uwesrigobis  
sazogadoebaSi  
erovnuli  
ekonomikuri  
uSiSroebis,  
keTildReobis  
asacileblad,  
an  
an  
qveynis  
danaSaulis  
Tavidan  
janmrTelobis an zneobisa Tu sxvaTa uflebaTa da TavisuflebaTa dasacavad.  
120. mTavroba uaryofda, rom adgili hqonda xsenebuli debulebis raime  
saxis darRvevas imave safuZvlebiT ra argumentaciac iqna warmodgenili  
damatebiTi  
oqmis  
1-el  
muxlTan  
mimarTebaSi.  
sasamarTlos  
34  
gadawyvetilebaze Chapman v. the United Kingdom ([GC], no. 27238/95, § 99, ECHR 2001-I)  
dayrdnobiT mTavroba aseve amtkicebda, rom konvenciis me-8 muxli ar  
uzrunvelyofs sacxovrebliT uzrunvelyofis uflebas.  
121. ganmcxadebeli ar daeTanxma xsenebul argumentacias.  
122. sasamarTlo yoymanis gareSe adgens, rom kotejis CamorTmeva,  
romelic pirveli ganmcxadeblisaTvis warmoadgenda sacxovrebels 10  
welze meti xnis ganmavlobaSi garda imisa rom warmoadgens damtebiTi  
oqmis 1-li muxlis darRvevas, aseve warmoadgens ganmcxadeblis  
sacxovreblis pativiscemis uflebaSi gaumarTlebel Carevas (ix. Khamidov-  
is zemoxsenebuli saqme, §§ 119-146, da Doğan and Others is zemoxsenebuli saqme  
§ 159).  
123. Sesabamisad sasamarTlo adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-8  
muxlis darRvevas.  
III. pirveli ganmcxadeblis winaswari patimroba  
124. pirveli ganmcxadebeli, Tavis vrcel komentarebSi Cioda  
konvenciis me-5 muxlis 1(c), me-3 da me-4 punqtebis, me-6 muxlis 1-li  
da me-3 punqtebis da me-13 muxlis darRvevis Sesaxeb, misi winaswar  
patimrobaSi yofnis gamo. saxeldobr, igi acxadebda, rom misi  
dakaveba ukanonod moxda, radgan ar arsebobda safuZvliani eWvi  
imis  
Sesaxeb,  
rom  
man  
danaSauli  
Caidina,  
sasamarTlo  
gadawyvetileba, romelmac daakanona misi dakaveba, arasakmarisad  
iyo dasabuTebuli da 2006 wlis 14 da 29 ivniss gamarTuli  
sasamarTlo ganxilvebi arasamarTliani iyo. iSveliebda ra  
konvenciis me-10 muxls, igi aseve acxadebda, rom winaswar  
patimrobaSi  
moaTavses  
kalaZis  
saqmeze  
damoukidebeli  
da  
profesiuli gamoZiebis warmoebis gamo.  
AAA.daSvebadoba  
1.  
konvenciis  
me-5  
muxlis  
1(c)  
punqtis  
darRvevasTan  
dakavSirebuli saCivari  
125. pirveli ganmcxadebeli Cioda, rom igi ar unda daepatimrebinaT,  
radgan misi sisxlis samarTlis saqme ar Seicavda sakmaris  
mtkicebulebebs konvenciis me-5 muxlis 1(c) punqtis Sesabamisad  
`gonivruli eWvis~ dasasabuTeblad. saxeldobr, misi kotejis  
35  
CxrekasTan dakavSirebul Sesabamisi garemoebebze dayrdnobiT, igi  
amtkicebda, rom amgvari Cxrekis Sedegebi sakmaris mtkicebulebas  
ar warmoadgenda.  
126. sasamarTlo aRniSnavs, rom `gonivruli eWvi” gulisxmobs  
faqtebis  
an  
informaciis  
arsebobas,  
romlebic  
obieqtur  
damkvirvebels sakmarisad miaCnia, rom irwmunos, rom Sesabamis pirs  
SesaZloa Caedina danaSauli (ix. Fox, Campbell and Hartley v. the United  
Kingdom, 30 agvisto 1990w, $32, seria A, #182). ufro metic,  
aucilebeli araa is faqtebi, romlebic eWvs aRZraven, sarwmunoobis  
igive  
xarisxis  
matarebeli  
iyos,  
rogorc  
msjavrdebis  
dasasabuTeblad an Tundac bralis wasayeneblad saWiro faqtebi,  
romlebic sisxlis samarTalwarmoebis Semdgom safexurze xdeba  
xolme warmoCenili (ix. Murray v. the United Kingdom, 28 oqtomberi 1994w.,  
$55, seria A,# 300-A).  
127. sasamarTlo aRniSnavs, rom cecxlsasroli iaraRisa da  
saidumlo dokumentaciis arakanonierad Senaxvis Sesaxeb epizodi  
Sedegi  
iyo  
ganmxcadeblis  
kotejis  
Cxrekisa,  
romlis  
kanonierebazec mogvianebiT sasamarTlom guldasmiT imsjela (ix.  
zeviT punqti 55). Tumca, am mtkicebulebis kiTxvis niSnis qveS  
dasayeneblad saWiro safuZvlebi romc arsebuliyo, sasamarTlo  
aRniSnavs, rom pirveli ganmcadebeli mxolod am mtkicebulebis  
niadagze ar daukavebiaT (ix. zeviT punqti. 54). misi dakaveba da  
winaswar patimrobaSi moTavseba ufro metad meore epizods  
efuZneboda, romelic ukavSirdeboda mtkicebulebis gayalbebas,  
arasaTanado mopyrobasa da sajaro samsaxurSi sxva saxis  
uflebamosilebis gadametebis faqtebs. meore epizodi efuZneboda  
mowmis braldebebs, iseve rogorc generaluri prokuraturis mier  
kalaZis saqmis gamoZiebis procesSi mopovebul sxva Sesabamis  
informacias (ix. punqtebi 56-57). saqmis Sesabamisi masalebis  
saTanado Seswavlis Semdeg, sasamarTlo miiCnevs, rom sul mcire  
meore epizodSi, sakmarisi informacia arsebobda obieqturi  
damkvirveblis dasarwmuneblad, rom gansaxilveli danaSaulebi  
sajaro samsaxurSi Cadenil iqna, da swored maTi Cadenis eWvis gamo  
iqna pirveli ganmcxadebeli patimrobaSi ayvanili (SeadareT saqmes  
Ramishvili and Kokhreidze v. Georgia (dek.), #1704/06, 27 ivnisi 2007, da  
Galuashvili v. Georgia, #40008/04, § 33-34, 17 ivlisi2008).  
128. Sesabamisad konvenciis me-5 muxlis $1(c)-s Tanaxmad Setanili  
ganacxadi aSkarad dausabuTebelia da uaryofil unda iqnes  
konvenciis 35-e muxlis me-3 da me-4 punqtebis Tanaxmad.  
36  
2. konvenciis me-5 muxlis me-3 da me-4 punqtebis darRvevasTan  
dakavSirebuli saCivari  
129. sasamarTlo aRniSnavs, rom pirveli ganmcxadeblis saCivrebi  
Sesabamis sasamarTlo gadawyvetilebebSi saTanado dasabuTebis  
ararsebobis da 2006 wlis 14 da 29 ivniss gamarTuli sasamarTlo  
ganxilvebis  
konvenciis me-5 muxlis me-3 da me-4 punqtebis farglebSi, aSkarad  
dausabuTebeli araa konvenciis 35-e muxlis me-3 punqtis  
arasamarTlianobis  
Sesaxeb,  
romlebic  
xvdeba  
mniSvnelobidan gamomdinare. sasamarTlo damatebiT aRniSnavs, rom  
isini dauSveblad ar unda iqnes miCneuli arcerTi sxva safuZvliT.  
Sesabamisad, es saCivrebi daSvebul unda iqnes arsebiT ganxilvaze.  
3. danarCeni saCivrebi  
130. ramdenadac konvenciis me-5 muxli lex specialis gamoiyeneba  
patimrobasTan mimarTebaSi, saWiro araa igive sakiTxis konvenciis  
me-6 muxlis 1-li da me-3 punqtebisa da me-13 muxlis WrilSi  
ganxilva (ix. facuria saqarTvelos winaaRmdeg, #30779/04, $92, 6  
noemberi, 2007, da ramiSvili da koxreiZe, ix. zeviT).  
131. rac Seexeba konvenciis me-10 muxlis safuZvelze wardgenil  
saCivars, sasamarTlo aRniSnavs, rom igi aSkarad dausabuTebelia.  
132. Sesabamisad, konvenciis me-6 muxlis 1-li da me-3 punqtebis, me-10  
da me-13 muxlebis darRvevis Sesaxeb Setanili saCivrebi aSkarad  
dausabuTebelia da uaryofil unda iqnes konvenciis 35-e muxlis me-  
3 da me-4 punqtebis Tanaxmad.  
b. arsebiTi ganxilva  
1. konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis savaraudo darRveva  
133. pirveli ganmcxadebeli Cioda, rom 2006 wlis 6, 14 da 29 ivnisis  
brZanebebi, romelTa Tanaxmadac moxda misi winaswar patimrobaSi  
moTavseba, ar iyo sakmarisad dasabuTebuli. am brZanebebSi  
gamoyenebul iqna winaswar SemuSavebuli nimuSidan amoRebuli  
frazebi iseve rogorc gatanil iqna misTvis winaswari patimrobis  
SefardebisaTvis prokuroris mier wardgenili Suamdgomlobidan  
amoRebuli  
frazebi  
da  
saqmis  
konkretuli  
garemoebebi  
mxedvelobaSi ar yofila miRebuli.  
134. mTavroba ar daeTanxma gancxadeblis argumentebs, da ganacxada,  
rom sadao sasamarTlo brZaneba saTanadod iyo dasabuTebuli.  
135. konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis Tanaxmad:  
37  
`am muxlis 1-li (c) punqtis debulebebis Tanaxmad, dakavebuli an  
dapatimrebuli yvela pir ...s ufleba unda hqondes, misi saqme ganixilos  
sasamarTlom  
gonivrul  
vadaSi,  
an  
gaTavisufldes  
saqmis  
ganxilvis  
ganmavlobaSi. gaTavisufleba SeiZleba uzrunvelyofil iqnes sasamarTlo  
procesze gamocxadebis garantiebiT~.  
(a) 2006 wlis 6 da 14 ivnisis sasamarTlo brZanebebis Taobaze  
136. sasamarTlo aRniSnavs, rom 2006 wlis 6 da 14 ivnisis sasamarTlo  
brZanebebi  
erTidaigive  
habeas corpus proceduris  
or  
istancias  
warmoadgendnen, ganmcxadeblis winaswari patimrobis sawyis etapze.  
SemdgomSi, imis dasadgenad patimrobis es periodi unda miCneuliyo Tu  
ara gonivrulad, konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis mniSvnelobiT,  
zemoxsenebuli brZanebebis dasabuTeba erTianad mTlianobaSi unda iqnas  
ganxiluli procesis monawile mxareTa argumentebTan erTad (SeadareT  
saqmes ramiSvili da koxreiZe, ix.zeviT; galuaSvili, ix. zeviT, $$46 da 48,  
17 ivlisi, 2008; Jabłoński v. Poland, no. 33492/96, § 79, 21 dekemberi,2000).  
137.  
sasamarTlo  
aRniSnavs,  
rom  
prokuroris  
SuamdgomlobaSi,  
ganmcxadeblisTvis SeefardebinaT winaswari patimroba, moyvanili erT-  
erTi safuZveli, romelic Semdgom gaiTvaliswina erovnulma sasamarTlom  
sadao brZanebebSi, sakmarisad mWidro kavSirSi iyo saqmis garemoebebTan.  
kerZod, arsebobda imis safrTxe, rom gaTavisuflebis SemTxvevaSi  
pirveli ganmcxadebeli gamoiyenebda Tavis Zalauflebas, rogorc yofili  
maRalCinosani, raTa procesis mxareebze zewola moexdina. sasamarTlo  
dasabuTebis am nawils aSkarad usafuZvlod an im droisaTvis  
ararelevanturad ar miiCnevs. Sesabamisad, patimrobis periodi, romelic  
gancmxadebels miesaja am ori sadao sasamarTlo brZanebiT 25 dRe, misi  
dakavebis momentidan, 2006 wlis 4 ivnisidan 29 ivnisamde, roca misi  
patimrobis gadasinjva moxda ar SeiZleba dausabuTeblad CaiTvalos,  
konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis mniSvnelobidan gamomdinare (SeadareT  
saqmeebs ramiSvili da koxreiZe, ix. zeviT, da galuaSvili, ix. zeviT, $50).  
138. Sesabamisad, sasamarTlo askvnis, rom 2006 wlis 6 da 14 ivnisis  
sasamarTlo brZanebebiT konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti ar darRveula.  
(b) 2006 wlis 29 ivnisis sasamarTlo brZanebis Taobaze  
139. sasamarTlo aRniSnavs, rom Tbilisis saqalaqo sasamarTlo 2006 wlis  
29 ivniss pirveli gancxadeblis patimrobis vadis gagrZelebisas, misi  
valdebulebis nacvlad, damajereblad daedgina konkretuli faqtebis  
arseboba, rac gaamarTlebda piris patimrobaSi datovebas, da emsjela  
winaswari  
patimrobis  
alternatiul  
ara-sapatimro  
RonisZiebebis  
Sefardebaze, moqmedebda aragulisxmierad da brZanebis formad gamoiyena  
winaswar momzadebuli nimuSi, sadac abstraqtuli terminebiT iyo  
winaswar CabeWdili patimrobis dasabuTeba. am naklis mqone brZanebiT  
pirveli gancxadebeli patimrobaSi imyofeboda damatebiT 6 Tvisa da 24  
dRis ganmavlobaSi (ix. zeviT $62). patimrobis es periodi ver CaiTvleba  
gonivrulad, sadao brZanebaSi saTanado da sakmarisi dasabuTebis  
ararsebobis gamo (ix. giorgi nikolaiSvili, ix. zeviT, $$73, 76 da 79, da  
facuria, ix. zeviT, $74).  
38  
140. sasamarTlo askvnis, rom 2006 wlis 29 ivnisis sasamarTlo brZanebiT  
dairRva konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti.  
2. konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis savaraudo darRveva  
141. pirveli ganmcxadebeli Cioda, rom 2006 wlis 14 da 29 ivnisis  
sasamarTlo ganxilvebi arasamarTliani iyo, radgan ar gamarTula zepiri  
mosmena.  
142. mTavrobis argumentaciiT, radgan pirveli ganmcxadeblisa da misi  
ori advokatis monawileobiT 2006 wlis 6 ivniss pirvel instanciaSi  
zepiri mosmena gaimarTa, Tbilisis saapelacio sasamarTlom 2006 wlis 14  
ivniss meore zepiri mosmenis gamarTva aucileblad aRar miiCnia.  
konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis mniSvnelobidan gamomdinare, sakmarisi  
iyo pirvel gancxadebels werilobiTi formiT miemarTa saapelacio  
sasamarTlosTvis da 2006 wlis 14 ivnisis gadawyvetilebiT, werilobiTi,  
sakmarisad dasabuTebuli pasuxebi mieRo sakuTar argumentebze.  
143. mTavrobam analogiuri argumentaciisT gaamarTla zepiri mosmenis  
gareSe 2006 wlis 29 ivniss pirveli ganmcxadeblis patimrobis sakiTxis  
ganxilva rac SesabamisobaSi iyo sisxlis samarTlis saproceso  
kanonmdeblobasTan.  
144. ganmcxadebels pTavrobis argumentaciaze komentari ar gaukeTebia.  
145. konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis Tanaxmad:  
`yvelas, visac dakavebiT an dapatimrebiT aRekveTa Tavisufleba,  
ufleba aqvs, mimarTos sasamarTlos, romelic swrafad ganixilavs  
misi  
dapatimrebis  
marTlzomierebis  
sakiTxs  
da  
brZanebs  
gaTavisuflebas, Tu dapatimreba ar aris kanonieri~  
146. sasamarTlo xazgasmiT aRniSnavs, rom es debuleba dakavebul pirs  
uflebamosilebas aZlebs gaasaCivros proceduruli da ZiriTadi  
pirobebis darRveva, romlebic arsebiTia, konvenciis mniSvnelobiT, misi  
Tavisuflebis aRkveTis @”kanonierebisganxilvisas (ix., bevr sxva  
gadawyvetilebasTan erTad, Brogan and Others v. the United Kingdom, 29 noemberi,  
1988, $65, seria A, # 145  
-
B). sasamarTlo ganxilva unda iyos  
SejibrebiTobis da “mxareTa Tanasworobis” principze dafuZnebuli.  
Psaqmeze, romelic xvdeba me-5 muxlis 1-li (g) punqtis farglebSi, mosmena  
aucilebeli moTxovnaa (ix., sxva gadawyvetilebebTan erTad, Nikolova v.  
Bulgaria [GC], no. 31195/96, § 58, ECHR 1999-II). Tumca, konvenciis me-5 muxlis me-  
4 punqti imgvarad ar unda ganimartos, TiTqos dakavebis kanonierebis  
gadasinjva dacvis igive garantiebs unda uzrunvelyofdes, rogoric  
konvenciis me-6 muxliT sisxlis an samoqalaqo samarTalwarmoebisas aris  
aucilebeli (ix., magaliTisTvis, Włoch v. Poland, no. 27785/95, § 125, ECHR 2000-  
XI).  
39  
(a) 2006 wlis 14 ivnisis sasamarTlo gadasinjvis Taobaze  
147. sasamarTlo Tavdapirvelad aRniSnavs, rom pirvel instanciaSi  
pirveli gancxadeblis winaswari patimrobis Sefardebis ganxilvisas,  
Tbilisis saqalaqo sasamarTlom 2006 wlis 6 ivniss guldasmiT ganixila  
pirveli gancxadeblis da misi ori advokatis argumentebi zepir  
mosmenaze (ix.$ 59 zeviT). sisxlis samarTlis saqme ar Seicavs aranair  
safuZvels eWvqveS dadges zemoxsenebul mosmenaze SejibrobiTobis da  
mxareTa Tanasworobis principis daucveloba; amaze pirvel gancxadebels  
arc udavia.  
148. sasamarTlo damatebiT aRiSnavs, rom prokurors ar warmoudgenia  
Sesagebeli pirveli ganmcxadeblis saapelacio saCivarze, romliTac igi  
asaCivrebda 2006 wlis  
gadawyvetilebas (ix. zeviT $61). Sesabamisad, pirveli gancxadebeli ver  
daasabuTebda, rom zepiri mosmenis ararsebobam mas daukarga  
6
ivnisis pirveli instanciis sasamarTlo  
SesaZlebloba gacnobida da saWiroebis SemTxvevaSi, reagireba moexdina  
meore mxaris argumentebze 2006 wlis 14 ivniss saboloo gadawyvetilebis  
miRebamde (ix. sapirispirod, Toth v. Austria, 12 dekemberi, 1991, $84, seria A  
no. 224; giorgi nikolaiSvili , ix. zeviT, $$ 93 da 94; mutatis mutandis, Depa v.  
Poland, no. 62324/00, §§ 46-48, 12 dekemberi2006).  
149. da bolos, imis gaTvaliswinebiT, rom Tbilisis saapelacio  
sasamarTlom 2006 wlis 14 ivnisis gadawyvetilebaSi pasuxi gasca pirveli  
ganmcxadeblis mier warmodgenil yvela mTavar arguments (ix. zeviT $61),  
sasamarTlos safuZveli ar aqvs eWvqveS daayenos werilobiTi proceduris  
efeqtianoba. gaTvaliswinebul unda iqnas is, rom samarTlebrivi  
argumentacia, iseve rogorc saqmesTan dakavSirebuli faqtobrivi  
monacemebi, SesaZloa sasamarTlos winaSe wardgenil iqnas erTnairad  
efeqtianad rogorc werilobiT, aseve zepirsityvierad (ix., mutatis mutandis,  
riJamaZe saqarTvelos winaaRmdeg, no. 2745/03, §§ 40-42, 31 ivlisi2007).  
150. Sesabamisad, sasamarTlo askvnis, rom imis gaTvaliswinebiT, rom  
pirvel ganmcxadebels da mis or advokats SesaZlebloba miecaT  
esargeblad SejibrobiTobiT zepir mosmenaze pirvel instanciaSi da rom  
prokurors komentari ar gaukeTebia ganmcxadeblis saapelacio saCivarze  
misi dakavebis kanonierebis Sesaxeb, Tbilisis saapelacio sasamarTloSi  
2006 wlis 14 ivniss zepiri mosmenis gareSe saqmis ganxilva ar CaiTvleba  
SejibrebiTobisa da mxareTa Tanasworobis principis darRvevad pirveli  
ganmcxadeblisaTvis.  
151. Sesabamisad, adgili ar hqonia konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis  
darRvevas.  
(b) 2006 wlis 29 ivnisis sasamarTlo ganxilvis Taobaze  
152. rac Seexeba 2006 wlis 29 ivniss sasamarTlo ganxilvas zepiri  
mosmenis gareSe, romlis drosac, Tbilisis saqalaqo sasamarTlom  
mxolod prokuroris Suamdgomlobis safuZvelze pirvel gancxadebels  
patimroba gaugrZela, sasamarTlo aRniSnavs, rom amgvar situaciaze man  
40  
ukve imsjela saqmeSi giorgi nikolaiSvili (ix. zeviT $$93-96) da igi me-5  
muxlis me-4 punqtis moTxovnebTan Seusabamod cno.  
153. amgvarad, Sida kanonmdeblobiT da praqtikiT, winamdebare saqmeSic,  
prokurors upiratesoba gaaCnda saqmis ganmxilveli sasamarTlosaTvis,  
sabraldebo daskvnasTan erTad, miemarTa SuamdgomlobebiT patimrobis  
gagrZelebasTan dakavSirebiT, romlebzec pirveli ganmcxadebeli ver  
idavebda verc zepirsityvierad da verc werilobiT. Sesabamisad, 2006  
wlis 29 ivnisis sasamarTlo ganxilva moklebuli iyo SejibrebiTobas, da  
xsenebulis dros darRveuli iyo mxareTa Tanasworobis principi. Tundac  
Sesabamisi gadawyvetilebis forma nimuSi, romelSic daskvnebi winaswar  
CabeWdes iZleva safuZvels iTqvas, rom 2006 wlis 29 ivniss Tbilisis  
saqalaqo sasamarTlom ar Caatara saTanado sasamarTlo ganxilva (ix.  
giorgi nikolaiSvili, ix. zeviT, $$39 da 93-96, da Belevitskiy v. Russia, no.  
72967/01, § 111, 1 marti2007).  
154. Sesabamisad, 2006 wlis 29 ivnisis sasamarTlo ganxilvasTan  
mimarTebaSi adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis darRvevas.  
IV. konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba  
155. konvenciis 41-e muxlis Tanaxmad :  
`Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi oqmebi,  
xolo Sesabamisi maRali xelSemkvreli mxaris Sidasaxelmwifoebrivi  
samarTali  
SesaZleblobas  
darRvevis  
iZleva,  
mxolod  
saWiroebis  
nawilobrivi  
SemTxvevaSi,  
gamosworebis  
sasamarTlo  
dazaralebul mxares samarTlian dakmayofilebas miakuTvnebs.~  
a). ziani  
156. materialuri zianis asanazRaureblad ganmcxadebeli moiTxovda  
1220 evris, 10570 amerikuli dolaris (7712 evro) da 679 721.14 laris  
(289,673.12 evros), romelic man ganicada kotejSi arsebuli  
faseulobebis da sxva nivTebis dakargvis gamo. ganmcxadebeli aseve  
moiTxovda mTlianobaSi 90 000 evros rogorc kompensacias imis  
gamo, rom saxelmwifom mas da mis ojaxs ar misca alternatiuli  
sacxovrebeli kotejis sanacvlod. ganmcxadeblebi xazs usvamdnen  
im faqts, rom isini ukan waiRebdnen xsenebul pretenzias, Tuki  
saxelmwifo daTanxmdeboda da daubrunebda maT kotejs afxazeTis  
konfliqtis mogvarebamde, rogorc es gaTvaliswinebulia devnilTa  
Sesaxeb kanonmdeblobiT. da bolos TiToeuli ganmcxadebeli  
moiTxovda 75 000 evros moraluri zianisaTvis.  
157. mTavroba amtkicebda, rom ganmcxadeblis pretenziebi aSakarad  
dausabuTebeli da gaberili iyo. mTavrobam aseve aRniSna, rom im  
SemTxvevaSi Tuki sasamarTlo mainc daadgenda, rom winamdebare  
saqmeSi adgili hqonda konvenciis darRvevas, Tavad es sakmarisi  
samarTliani dakmayofileba iqneboda ganmcxadeblisaTvis.  
41  
158. sasamarTlo kvlavac aRniSnavs dauSveblobasTan dakavSirebuli  
gadawyvetilebas (ix. 84-e da 96-e punqtebi) da uaryofs pirveli  
ganmcxadeblis pretenzias materialur zianTan dakavSirebiT,  
romelic exeba moZravi qonebis dakargvas. sasamarTlo aseve  
uaryofs darCenili  
5
ganmcxadeblis yvela saxis pretenzias  
materialur da moralur zianTan dakavSirebiT.  
159. Tumca sasamarTlo adgens, rom pirveli ganmcxadeblis mier  
moTxovnili  
kompensacia  
CamorTmeuli  
kotejis  
sanacvlod  
mizezobrivad aris dakavSirebuli konvenciis me-8 muxliT da  
damatebiTi oqmis 1-li muxliT garantirebuli misi uflebebis  
darRvevasTan. rogorc pretenziis formulirebidan naTlad Cans,  
pirveli ganmcxadebeli principSi moiTxovs restitutio in integrum  
(uflebis darRvevamde arsebuli situaciis aRdgenas) rasac  
sasamarTlo  
gonivrulad  
miiCnevs.  
xsenebulTan  
mimarTebaSi  
sasamarTlo imeorebs, rom ganCineba, romelSic strasburgis  
sasamarTlo adgens xolme, rom adgili hqonda konvenciis an misis  
oqmebis darRvevas mopasuxe saxelmwifos akisrebs samarTlebriv  
valdebulebas aramxolod gadaixados is Sesabamisi Tanxebi,  
romelic  
sasamarTlom  
daakisra  
saxelmwifos  
samarTliani  
dakmayofilebis saxiT, aramed aseve airCios, ministrTa komitetis  
zedamxedvelobis paralelurad, zogadi da/an Sesabamis SemTxvevaSi,  
individualuri RonisZiebebi, romlebic unda ganxorcieldes  
erovnul samartlebriv sistemaSi, raTa bolo moeRos sasamarTlos  
mier  
dafiqsirebul  
darRvevas.  
mopasuxe  
saxelmwifom  
unda  
ganaxorcielos darRvevis Sedegad gamowveuli yvela SesaZlo  
Sedegis aRmofxvra imgvarad, rom aRdgenil iqnes darRvevamde  
arsebuli situacia (sxva magaliTebs Soris ix. Apostol v. Georgia, no.  
40765/02, § 71, ECHR 2006-...; FC Mretebi v. Georgia, no. 38736/04, § 61, 31 July  
2007; daAssanidze-s zemoxsenebuli saqme,§ 198 ).  
160. Sesabamisad, iTvaliswinebs ra winamdebare saqmeSi miRebul  
gadawyvetilebebs da im sxva SesaZlo  
sxva RonisZiebebisaTvis  
xelis SeSlis gareSe, romlebic miznad isaxaven ganmcxadeblis me-8  
da damatebiTi oqmis 1-li muxlebiT gaTvaliswinebuli uflebebis  
darRvevis gamosworebas, sasamarTlo Tvlis, rom anazrRaurebis  
yvelaze  
jerovan  
formas  
warmoadgens  
devnilTa  
kanoniT  
gaTvaliswinebuli restitutio in integrum, anu pirveli ganmcxadeblis  
mflobelobaSi kotejis dabruneba im momentamde sanam afxazeTSi,  
saqarTvelo, damyardeba is pirobebi, romelic ganmcxadebels  
SesaZleblobas miscems mSvidobianad da Rirseulad dabrundes iq.  
alternatiulad  
SeuZlebeli iqneba,  
im  
SemTxvevaSi  
sasamarTlos  
Tuki  
kotejis  
rom  
dabruneba  
pirveli  
miaCnia,  
ganmcxadeblis pretenzia aseve SeiZleba dakmayofilebul iqnes  
42  
misTvis rogorc devnilisaTvis sanacvlo jerovani sacxovreblis  
SeTavazebiT an kotejis gamoyenebis uflebis dakargvis gamo  
jerovani kompensaciis gadaxdiT, romlis odenobac SeTanxmebul  
unda iqnes mxareebs Soris 6 Tvis ganmavlobaSi im dRidan, rodesac  
ganCineba saboloo gaxdeba konvenciis 44-e muxlis me-2 punqtis  
Sesabamisad. Tumca im SemTxvevaSi Tuki mxareebi ver miaRweven  
SeTanxmebas xsenebuli periodis ganmavlobaSi, sasamarTlo itovebs  
uflebas ganaxorcielos Semdgomi procedurebi konvenciis 41-e  
muxlis Sesabamisad, raTa Tavad gansazRvros aseTi kompensaciis  
moculoba (sasamarTlo reglamentis 75-e muxlis 1 da me-4 wesebi).  
161. damatebiT unda aRiniSnos, rom sasamarTlos eWvi ar epareba  
imaSi rom pirvelma ganmcxadebelma ganicada tanjva da frustracia  
konvenciiT da damatebiTi oqmis 1-li muxliT garantirebul mis  
darRveul  
uflebebTan  
dakavSirebiT.  
Sedegad  
gamowveuli  
moraluri ziani adeqvaturad ar iqneba anazRaurebuli mxolod  
arsebuli darRvevebis dadgeniT. sasamarTlo gonivrulad Tvlis  
Tanasworobis safuZvelze mianiWos pirvel ganmcxadebels 15000  
evro moaraluri zianisaTvis.  
b. xarjebi da gaweuli danaxarjebi  
162.  
xarjebis anazRaurebas 1200 laris (510) odenobiT rac uzenaesi  
sasamarTlosaTvis iqna gadaxdili baJis saxiT kotejis  
ganmcxadeblis  
warmomadgenlebi  
iTxovdnen  
sasamarTlo  
dabrunebasTan dakavSirebuli samarTalwarmoebisas iseve rogorc  
132.65 lars da 265 amerikul dolars (mTlianobaSi 242 evro),  
romlebic gaRebul iqna warmodgenili invoisebis Sesabamisad,  
safosto da mTargmnelobiTi xarjebisaTvis sasamarTlos winaSe  
gamarTuli  
moiTxovdnen  
samarTalwarmoebisas.  
16100 lars (6834  
warmomadgenlebi  
evros) samarTlebrivi  
aseve  
daxmarebisaTvis, romelic maT aRmouCines ganmcxadebels rogorc  
erovnuli samarTalwarmoebisas aseve strasburgis sasamarTlos  
winaSe warmoebuli procedurebisas. aranairi invoisi, kontraqti an  
sxva saxis dokumentacia ar yofila warmodgenili am ukanasknel  
pretenziasTan dakavSirebiT da warmomadgenlebma xsenebuli axsnes  
imiT,  
rom  
maTi  
momsaxureba  
gaweul  
iqna  
ufasod  
imis  
gaTvaliswinebiT, rom ganmcxadeblebi mZime socialur da finansur  
situaciaSi iyvnen.  
163.  
mTavroba  
amtkicebda,  
rom  
radganac  
warmomadgenlebma  
ganmcxadebels samarTlebrivi daxmareba gauwies ufasod, aranairi  
anazRaurebis gadaxda ar unda momxdariyo maTTvis.  
164.  
xsenebul  
sakiTxTan  
dakavSirebiT  
myarad  
dadgenili  
precedentuli samarTlis Sesabamisad (magaliTisaTvis ix. Ghavtadze  
43  
v. Georgia, no. 23204/07, §§ 118 and 120, 2009 wlis 3 marti) da  
zemoxsenebuli pretenziebis jerovnad ganxilvis Semdgom, iseve  
rogorc arasakmarisi dokumenturi mtkicebulebis qonis gamo,  
sasamarTlo Tvlis, rom pirvel ganmcxadebels unda mieniWos  
mxolod 510 evro im Tanxis asanazRaureblad, romelic man  
gadaixada sakasacio samarTalwarmoebisas da 242 evro safosto da  
mTargmnelobiTi xarjebisaTvis.  
g. sauravi  
165. sasamarTlo Sesaferisad Tvlis, rom sauravi unda dawesdes  
centraluri evropuli bankis sesxisaTvis gankuTvnili minimaluri  
procentis saxiT, romelsac unda daematos sam procentiani cifri.  
yovelive zemoxsenebulidan gamomdinare sasamarTlo  
1. erTxmad  
miiCnevs  
arsebiT  
ganxilvaze  
daSvebulad  
ganmcxadeblis saCivrebs konvenciis me-5 muxlis me-3 da me-4  
punqtebis, konvenciis me-8 muxlis da damatebiTi oqmis 1-el  
muxlTan dakavSirebiT da arsebiT ganxilvaze dauSveblad  
acxadebs yvela sxva saCivars;  
2. erTxmad adgens, rom adgili ar hqonia konvenciis me-5 muxlis  
me-3 punqtis darRvevas 2006 wlis 6 da 14 ivnisis sasamarTlo  
gadawyvetilebebis gamo;  
3. erTxmad adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis me-  
3 punqtis darRvevas erovnuli sasamarTlos 2006 wlis 29  
ivnisis gadawyvetilebis gamo;  
4. erTxmad adgens, rom adgili ar hqonia konvenciis me-5 muxlis  
me-4 punqtis darRvevas erovnuli sasamarTlos 2006 wlis 14  
ivnisis gadawyvetilebis gamo;  
5. erTxmad adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis me-  
4 punqtis darRvevas erovnuli sasamarTlos 2006 wlis 29  
ivnisis gadawyvetilebis gamo;  
6. erTxmad adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-8 muxlis  
darRvevas kotejis CamorTmevis gamo;  
7. 6 xmiT  
1
xmis winaaRmdeg adgens, rom adgili hqonda  
damatebiTi oqmis 1-li muxlis darRvevas kotejis CamorTmevis  
gamo;  
8. 6 xmiT 1 xmis winaaRmdeg adgens, rom  
a) im SemTxvevaSi Tuki kotejis dabruneba SeuZlebeli iqneba,  
saxelmwifom  
ganmcxadebels,  
rogorc  
devnils,  
unda  
SesTavazos sanacvlo jerovani sacxovrebeli an gadauxados  
mas, ormxrivi SeTanxmebis Sedegad (160-e punqti), gonivruli  
kompensacia mopasuxe saxelmwifos erovnul valutaSi plius  
44  
nebismieri gadasaxadi, romelic am Tanxaze SeiZuleba iqnes  
dakisrebuli Tvis ganmavlobaSi mas Semdgom rac  
,
6
winamdebare ganCineba gaxdeba saboloo konvenciis 44-e  
muxlis me-2 punqtis Sesabamisad ;  
b) im SemTxvevaSi Tuki mxareebi ver miaRweven SeTanxmebas  
fuladi kompensaciis odenobasTan mimarTebaSi, sasamarTlo  
Tavad gansazRvravs mTavrobis mier gadasaxdel Tanxas (ix.  
160-e punqti);  
Sesabamisad sasamarTlo,  
(i)  
mawilobrivad itovebs uflebas imsjelos konvenciis 41-  
e muxlis gamoyenebasTan dakavSirebiT ;  
(ii)  
iwvevs mTavrobas da pirvel ganmcxadebels 6 Tvis  
ganmavlobaSi im dRidan, rodesac konvenciis 44-e  
muxlis me-2 punqtis Sesabamisad winamdebare ganCineba  
gaxdeba  
saboloo,  
warmoadginon  
werilobiTi  
komentarebi xsenebul sakiTxTan dakavSirebiT, kerZod  
ki Seatyobinon sasamarTlos SeTanxmebis Sesaxeb,  
romelic SesaZloa miRweul iqnes maT Soris ;  
(iii)  
itovebs uflebas awarmoos Semdgomi procedurebi da  
axdens palatis Tavmjdomareze im uflebamosilebis  
delegirebas,  
rom  
man  
saWiroebis  
SemTxvevaSi  
gansazRvros xsenebuli sakiTxi.  
9. erTxmad adgens, rom  
a) mopasuxe saxelmwifom im momentidan  
3
Tvis vadaSi,  
rodesac winamdebare ganCineba saboloo gaxdeba konvenciis  
44-e muxlis me-2 punqtis Sesabamisad ganmcxadebels unda  
gadauxados Semdegi Tanxebi, romlebic gadayvanil unda  
iqnes mopasuxe saxelmwifos valutaSi gadaxdis dRisaTvis  
arsebuli kursiT ;  
(i) 15000 evro (TxuTmeti aTasi evro) moraluri zianisaTvis  
plius  
nebismieri  
gadasaxadi,  
romelic  
SesaZloa  
dakisrebul iqnes  
(ii) 752 evro (SvidasormocdaTormeti evro) xarjebis da  
gaweuli danaxarjebisaTvis plius nebismieri gadasaxadi,  
romelic SesaZloa dakisrebul iqnes  
(b) rom zemoxsenebuli 3 Tviani vadis gasvlis Semdgom  
gadaxdis dRemde sauravi unda iqnes gadaxdili im  
moculobiT, rac utoldeba evropuli bankis sesxisaTvis  
gankuTvnili minimalur procents, romelsac unda daematos  
sam procentiani cifri;  
45  
10. uaryofs danarCen pretenziebs samarTlian dakmayofilebasTan  
dakavSirebiT.  
Sesrulebulia inglisur enaze, da gacxadebulia werilobiTi  
saxiT 2010 wlis 27 maiss sasamarTlos reglamentis 77-e wesis me-2  
da me-3 punqtebis Sesabamisad.  
sali dole  
seqciis mdivani  
fransuaza tulkensi  
seqciis Tavmjdomare  
konvenciis 45-e muxlis me-2 punqtis da sasamarTlo reglamentis  
74-e wesis me-2 punqtis Sesabamisad Semdegi gancalkevebuli  
mosazrebebi Tan erTvis winamdebare ganCinebas:  
a) mosamarTle Josienes nawilobriv Tanxmvedri mosazreba  
b) mosamarTle kabral barretos nawilobriv gansxvavebuli  
mosazreba  
46  
MmosamarTle Josienis nawilobriv Tanmxvedri mosazreba  
veTanxmebi aRwerilobiT nawilSi moyvanil palatis daskvnebs. me  
palatis umravlesobasTan erTad xma davuWire damatebiTi oqmis 1-  
li muxlis darRvevis Sesaxeb gadawyvetilebas; Tumca, msurs or  
gadamwyvet aspeqtze gavakeTo aqcenti 1-li oqmis 1-li muxlis  
gamoyenebadobasTan dakavSirebiT.  
pirvel  
rigSi,  
am  
sferoSi  
ganviTarebuli  
sasamarTlo  
precedentebis gaTvaliswinebiT (ix. gadawyvetilebis punqtebi 106 da  
108, da gansakuTrebiT ki mosamarTle mularonis gansxvavebuli  
mosazreba saqmeSi Öneryıldız v. Turkey [GC], no. 48939/99, ECHR 2004 XII) ,  
vTvli, rom 1-li oqmis 1-li muxlis gamoyenebadoba winamdebare  
saqmeSi ramdenime sakiTxs wamoswevs. minda yuradReba gavamaxvilo  
im faqtze, rom pirvel ganmcxadebels sadao koteji gadasces misi  
samsaxureobrivi miznebisaTvis, rogorc afxazeTis Sinagan saqmeTa  
saministros maRalCinosans (ix. $$ 8 da 104). es faqti, Cveulebriv  
garemoebebSi, imas niSnavda, rom ganmcxadebels SeeZlo kotejiT  
sargebloba  
zemoxsenebul saministroSi. Sinagan saqmeTa saministrodan misi  
daTxovnis Semdgom, ganmcxadebels aRar unda ecxovra  
sanam  
igi  
oficialur  
movaleobebs  
asrulebda  
zemoxsenebul kotejSi, radgan igi mas mxolod samsaxureobrivi  
miznebisaTvis gadaeca.  
magram winamdebare saqmes Zalzed specifiuri garemoebebi axlavs  
Tan, romlebic, Cemi azriT, xvdeba 1-li oqmis 1-li muxlis  
moqmedebis sferoSi. vaRiareb ra faqts, rom koteji ganmcxadebels  
gadaeca oficialuri miznebisaTvis, minda aRvniSno, rom pirvelma  
ganmcxadebelma 2000 wlis 20 aprils Sinagan saqmeTa saminsitrodan  
miiRo oficialuri werili, riTac dasturdeboda, rom igi da misi  
ojaxi aRniSnul kotejSi Sesaxldnen 1994 wels ministris mier 1996  
wlis 28 ivnisis iZulebiT gadaadgilebul pirTa da ltolvilTa  
Sesaxeb kanonis safuZvelze gamocemuli brZanebiT ("iZulebiT  
gadaadgilebul pirTa Sesaxeb kanoni” – ix. gadawyvetilebis me-12  
punqti). me viziareb 105-e punqtSi moyvanil palatis argumentebs da  
damatebiT minda aRvniSno, rom saxelmwifos calsaxad ekisreboda  
samarTlebrivi valdebuleba daesaxlebina da daecva iZulebiT  
gadaadgilebuli pirebi 1993 wlidan 1994 wlamde saqarTveloSi  
gamefebuli humanitaruli krizisis dros. mxedvelobaSi viReb ra  
107-e  
punqtSi  
Camoyalibebul  
palatis  
argumentebs,  
rom  
saxelmwifom, sxvadasxva samarTlebrivi aqtebis miRebiT, ganamtkica  
iZulebiT gadaadgilebul pirTa uflebebi sabinao seqtorSi da  
maTi dacvis seriozuli garantiebi Seqmna, vTvli, rom amgvarad  
calsaxad arsebuli saxelmwifo valdebuleba daicvas iZulebiT  
47  
gadaadgilebul pirTa uflebebi, maTi dabinavebis uflebis  
CaTvliT, iZulebiT gadaadgilebuli pirebisTvis warmoSobs  
materialur uflebas, rac moiazreba 1-li oqmis 1-l muxlSi.  
ufro metic, moviyvan meore argumentsac am saqmeSi 1-li oqmis 1-li  
muxlis gamoyenebis sasargeblod: saqarTvelos sasamarTloebma  
samive instanciaSi  
(ix. gadawyvetilebis $$ 25-44) calsaxad  
daadgines, rom ganmcxadebeli `flobda” kotejs (ix. ##26, 36, 43 da  
44). Evropis sasamarTlom, Tavis precedentul samarTalSi, aRiara  
misi “damxmare xasiaTi” (ix. Scordino v. Italy (no. 1) [GC], no. 36813/97, § 140,  
ECHR 2006-V), rac imas niSnavs, rom pirvel rigSi xelisuflebis  
adgilobrivi  
organoebi,  
kerZod  
ki  
sasamarTloebi,  
axdenen  
Sidasaxelmwifoebrivi  
samarTlis  
interpretacias  
da mis  
gamoyenebas (ix., mutatis mutandis, Kopp v. Switzerland, 25 marti 1998, § 59,  
Reports of Judgments and Decisions 1998-II). winamdebare saqmeSi,  
saqarTvelos sasamarTloebis mier calsaxa aRiarebas, rom pirveli  
ganmcxadebeli “flobda” da sargeblobda sadao kotejiT, xsenebul  
saqmes aqcevs 1-li oqmis 1-li muxlis farglebSi.  
48  
mosamarTle kabral baretosNnawilobriv gansxvavebuli  
mosazreba  
veTanxmebi umravlesobas dasabuTebis yvela nawilSi, garda 1-li  
oqmis 1-li muxlis darRvevis nawilisa.  
Cemi azriT, pirveli ganmcxadebeli ar gvevlineboda qonebis  
mesakuTred, 1-li oqmis 1-li muxlis Sinaarsidan gamomdinare.  
1. rogorc gadawyvetilebis me-8 punqtSi aRiniSna, pirveli  
ganmcxadebeli Sinagan saqmeTa saministros maRalCinosani iyo,  
romelsac 1994 wlis ianvarSi SesTavazes sagamoZiebo departamentis  
ufrosis Tanamdeboba; mas Semdeg rac igi daTanxmda SeTavazebul  
Tanamdebobas,  
mas  
dam  
is  
ojaxs  
sacxovreblad  
gadasces  
saministros kuTvnili koteji.  
2. Cemi gagebiT, ganmcxadebels koteji SesTavazes, rogorc sajaro  
mosamsaxures.  
ganmcxadebeli sargeblobda zemoaRniSnuli qonebiT ara sakuTari  
saxeliT, aramed mesakuTris, Sinagan saqmeTa saministros saxeliT.  
ganmcxadebels kotejiT 10 welze meti droiTac rom esargebla,  
arasodes Seicvleboda misi samarTlebrivi statusi qonebasTan  
mimarTebaSi.  
3. Tumca, konkretul sacxovrebelSi Sesaxlebis ufleba, romlis  
mesakuTrec es piri ar aris, ar utoldeba 1-li oqmis 1-li muxliT  
dacul  
sakuTrebis  
uflebas  
(ix.,  
sxva  
wyaroebTan  
erTad,  
sasamarTlos gadawyvetileba saqmeze JLS v. Spain, no. 41917/98, Reports  
1999-V).  
Tundac momxdariyo konkretuli qonebis CamorTmeva an mis flobaSi  
xelis SeSla, mxolod mesakuTres an pirs, romelic qonebas  
flobda sakuTari saxeliT, SeeZlo eCivla konvenciis 1-li oqmis 1-  
li muxlis darRvevis Sesaxeb.  
4.  
zemoxsenebulis  
mxedvelobaSi  
miRebiT,  
vamjobinebdi  
ganxiluliyo is movlenebi, romlebic ganmcxadebels gadaxda  
konvenciis me-8 muxlis Sinaarsidan gamomdinare da dadgeniliyo  
sacxovreblis pativiscemis uflebis darRveva.  
49  
1 aqac da yvelgan sxvagan miaxloebiTi gadaangariSeba mocemulia qarTuli laris  
gacvliTi kursiT aSS. dolarTan da evrosTan mimarTebaSi 2010 wlis 21  
ianvrisaTvis  
50