vemhofi germaniis winaaRmdeg  
WEMHOFF V. FEDERAL REPUBLIC OF GERMANY  
saqmis faqtobrivi mxare  
3. k.h. vemhofi, germaniis moqalaqe, dabadebuli qalaq berlinSi 1927 wels, Cveulebriv,  
berlinSi cxovrobs. dapatimrebis momentisaTvis igi iyo brokeri.  
4. 1961 wlis 9 noembers igi daakaves rwmunebis dokumentiT aRebuli valdebulebebis  
darRvevaSi mis mimarT arsebuli eWvis gamo. berlin-TirgarTenis raionuli sasamarTlos mier  
gamocemuli orderi iTvaliswinebda mis winaswar patimrobaSi ayvanas.  
orderSi naTqvami iyo, rom vemhofi seriozulad iyo eWvmitanili rwmunebiT aRebuli  
valdebulebebis darRvevis waqezebaSi germaniis sisxlis samarTlis kodeqsis 266-e da 48-e  
muxlebis sawinaaRmdegod. kerZod, aRniSnuli iyo, rom rogorc qalaq berlinSi mdebare  
avgust-Tisenis bankis klientma, vemhofma waaqeza bankis zogierTi Tanamdebobis piri didi  
odenobiT Tanxebis miTvisebaSi. aseve naTqvami iyo, rom momCivanis gareT darCenis SemTxvevaSi  
arsebobda saSiSroeba, rom igi daemaleboda marTlmsajulebas da gaanadgurebda  
mtkicebulebebs, radgan:  
- kanoni mis mimarT iTvaliswinebda sasjelis mZime zomas;  
- danaSaulSi monawile pirebs, romlebic jer kidev ar iyvnen cnobili xelisuflebisTvis,  
SeiZleba misgan mieRoT gafrTxileba; da  
- arsebobda safrTxe, rom momCivani gaanadgurebda danaSaulebriv qmedebasTan dakavSirebul  
safinanso dokumentebs, romelTa amoRebac im droisTvis jer ar momxdariyo.  
gamoZiebis procesSi raionuli sasamarTlos mier gamoica kidev ori dapatimrebis orderi,  
daTariRebuli 1961 wlis 28 dekembriT da 1962 wlis 8 ianvriT.  
5. 1961-1962 wlebSi momCivanma ramdenjerme iTxova droebiT gaTavisufleba, magram berlinis  
sasamarTloebma misi arc erTi Suamdgomloba ar daakmayofiles imave safuZvlebiT, rac  
Tavdapirvel dapatimrebis orderSi iyo aRniSnuli. kerZod, 1962 wlis maisSi momCivanma  
moiTxova misi gaTavisufleba giraoTi, romlis odenobac dazustebuli ar iyo, magram  
saapelacio sasamarTlosgan uari miiRo 1962 wlis 25 ivniss.  
6. rodesac raionuli sasamarTlo ex-officio ganixilavda dakavebis kanonierebis sakiTxs,  
vemhofis advokatma 1963 wlis 20 marts moiTxova misi gaTavisufleba da garantiis saxiT  
sasamarTlos SesTavaza piradobis damadasturebeli dokumentis Cadeba. magram imave dRes  
sasamarTlom gamoitana dadgenileba patimrobis vadis gagrZelebis Sesaxeb imave safuZvlebiT,  
rac dapatimrebis orderSi iyo aRniSnuli.  
1
momCivanma es gadawyvetileba gaasaCivra 1963 wlis 16 aprils da pirvelad miuTiTa  
konvenciis debulebebze.  
berlinis saolqo sasamarTlom 1963 wlis 3 maiss uari ganacxada saCivris dakmayofilebaze  
Semdeg garemoebaTa gamo:  
- saqmisTvis mniSnvelovani faqtebi jer kidev ar iyo srulyofilad gamoZiebuli;  
- savaraudod, momCivanma gansakuTrebiT mniSvnelovani roli Seasrula yvela saeWvo  
garigebaSi, ris gamoc mas emuqreboda gansakuTrebiT mZime sasjeli, rac, TavisTavad, qmnida  
misi mimalvis safrTxes;  
- miuxedavad imisa, rom saeWvo iyo, rom mtkicebulebaTa ganadgurebis safrTxe amarTlebda  
dakavebis gaxangrZlivebas, aseTi safrTxe jer kidev arsebobda.  
meore saCivarSi, romelic 1963 wlis 16 maisiT iyo daTariRebuli, momCivani amtkicebda,  
rom... gaqceva misTvis sabWoTa zonis gavliT SeuZlebeli iyo, rogorc matarebliT, ise  
saavtomobilo gziT. es saCivari saapelacio sasamarTlom ar daakmayofila 1963 wlis 5  
agvistos.  
7. berlinis sasamarTloebma aseve uari ganacxades 1963 wlis 5 agvistos gadawyvetilebaSi  
miTiTebuli safuZvlebiT momCivanis mier 1963-1964 wlebSi dayenebuli ramdenime  
Suamdgomlobis dakmayofilebaze, romlebiTac igi moiTxovda droebiT gaTavisuflebas.  
kerZod, 1964 wlis 22 ivnisis gadawyvetilebaSi saapelacio sasamarTlo aRniSnavda, rom  
imJamad momCivanis gaqcevis safrTxe ufro didi iyo, vidre 1963 wlis agvistoSi.  
faqtobrivad, mas ufro mZime sasjeli emuqreboda, videre adre. meore mxriv, sasamarTlos  
miaCnda, rom jerjerobiT SeuZlebeli iyo imis Tqma, momCivanis damnaSaved cnobis SemTxvevaSi  
SesaZlebeli iqneboda Tu ara misi pirobiT vadamde gaTavisufleba sisxlis samarTlis 26-e  
muxlis Sesabamisad patimrobis ori mesamedis moxdis Semdeg da, damnaSaved cnobis  
SemTxvevaSi, winaswar patimrobaSi yofnis vada CaiTvleboda Tu ara sasjelis vadaSi.  
8. gamoZieba 13 pirovnebis mimarT mimdinareobda. mas awarmoebda berlinis prokuraturis  
TanamSromeli. gamoZieba daiwyo 1961 wlis 9 noembers da dasrulda 1964 wlis 24  
Tebervals. gamoZiebis mimdinareobis procesSi raime mniSvnelovani dayovneba ar yofila.  
gamoZiebis erT-erTi mimarTuleba iyo sabanko CekebiT manipulireba. am TvalsazrisiT  
gamoZiebis procesSi Semowmda 169 sabanko angariSi berlinis 13 bankSi, dasavleT germaniis  
35 bankSi da Sveicariis 8 bankSi. aTobiT mowme daikiTxa rogorc germaniis federaciul  
respublikaSi, aseve mis farglebs gareT.  
9. 1964 wlis 23 aprils gamoZieba dasrulda da 855 gverdiani sabraldebo daskvna berlinis  
saolqo sasamarTlos gadaegzavna. am sabraldebo daskvnis mixedviT momCivans brali edeboda:  
- rwmunebis dokumentiT aRebuli valdebulebebis darRvevis waqezebis danaSaulSi;  
- am oridan erT-erT SemTxvevaSi TaRliTobis danaSaulSi;  
- rwmunebis dokumentiT aRebuli valdebulebebis darRvevaSi xelSewyobaSi; da  
- gakotrebis Sesaxeb kanonis 239(1)(i) da 241-e muxlebiT gaTvaliswinebul Svid sxvadasxva  
danaSaulSi.  
2
10. sabraldebo daskvnis safuZvelze saolqo sasamarTlos sisxlis samarTlis saqmeTa  
palatam 1964 wlis 7 ivliss gamosca axali orderi, romliTac Zveli Seicvala. mis  
Tanaxmad, momCivanis mimalvis safrTxe jer kidev arsebobda, radgan mas mZime sasjeli  
emuqreboda.  
11. saolqo sasamarTlos 1964 wlis 17 ivlisis dadgenilebiT, momCivani da masTan erTad  
braldebuli rva pirovneba samarTalSi misces.  
12. momCivanis sasamarTlo procesi 1964 wlis 9 noembers daiwyo. saolqo sasamarTlom  
moismina 97 mowmis, sami samedicino eqspertisa da oTxi finansuri eqspertis Cvenebebi da  
daskvnebi. Sedga 1000 gverdiani sxdomis oqmi.  
1965 wlis 7 aprils saolqo sasamarTlom vemhofi damnaSaved cno rwmunebis dokumentiT  
aRebuli valdebulebebis darRvevis waqezebis danaSaulSi (sisxlis samarTlis kodeqsis 266-  
e da 49-e muxlebi) da miusaja eqvsi wlisa da eqvsi Tvis vadiT Tavisuflebis aRkveTa da  
daakisra jarima 500 germanuli markis odenobiT; dakavebis periodi sasjelis vadaSi  
CaiTvala. sasamarTlos gadawyvetilebiT, momCivani kvlav patimrobaSi unda darCeniliyo  
saboloo msjavrdebamde, 1964 wlis 7 ivlisis patimrobis orderSi aRniSnuli mizezebis  
gamo.  
13.  
msjavrdebis Semdeg vemhofma 1965 wlis aprilSi kvlav moiTxova droebiT  
gaTavisufleba, razec saolqo sasamarTlosgan 1965 wlis 30 aprils uari miiRo. man es  
gadawyvetileba gaasaCivra, magram saapelacio sasamarTlom 1965 wlis 17 maiss uari  
ganacxada saCivris dakmayofilebaze. sasamarTlom aRniSna, rom savaraudo iyo, rom mas  
gadamaluli hqonda didi odenobiT fuli, garda amisa, misi valebisa da gadaxdisuunarobis  
gaTvaliswinebiT, igi SeiZleba damalvoda marTlmsajulebas.  
14. 1965 wlis 16 agvistos momCivanma moiTxova droebiT gaTavisufleba da giraos saxiT  
gamoTqva 100 000 markis gadaxdis survili. saolqo sasamarTlom misi moTxovna  
daakmayofila 1965 wlis 19 agvistos. Tumca, momCivans es Tanxa ar gadauxdia, aramed 1965  
wlis 30 agvistos ganacxada, rom mamamisi warmoadgenda sabanko garantias 25 000 an 50 000  
markis odenobiT. saolqo sasamarTlom es moTxovna ar daakmayofila.  
16. 1966 wlis 8 noembers, sasjelis ori mesamedis moxdis Semdeg, vemhofi saolqo  
sasamarTlos 1966 wlis 20 oqtombris gadawyvetilebiT pirobiT gaTavisuflda (sisxlis  
samarTlis kodeqsis 26-e muxlis safuZvelze).  
saqmis ganxilva komisiaSi  
17. mis mier 1964 wlis 9 ianvars komisiaSi Setanil Tavdapirvel saCivarSi momCivani  
amtkicebda, rom winaswar patimrobaSi misi yofnis faqtobrivi vada ewinaaRmdegeboda  
konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtiT gaTvaliswinebul uflebas.  
3
1964 wlis 2 ivliss komisiam saCivari dasaSvebad miiCnia me-5 muxlis me-3 punqtan  
dakavSirebiT da agreTve, ex officio, me-6 muxlis pirvel punqtTan dakavSirebiT.  
20. rodesac uSedegod dasrulda qvekomisiis mcdeloba, dava damTavrebuliyo morigebiT,  
komisiis plenumma Seadgina moxseneba konvenciis 31-e muxlis safuZvelze. moxseneba miRebul  
iqna 1966 wlis 1 aprils da gadaeca evropis sabWos ministrTa komitets 1966 wlis 17  
agvistos. komisiam moxsenebaSi gamoTqva mosazreba:  
(a) Svidi xmiT samis winaaRmdeg, rom momCivanis saqmis sasamarTlo ganxilvis Catareba ar  
moxda “gonivrul vadaSi” da igi arc sasamarTlomde gauTavisuflebiaT, Sesabamisad, dairRva  
konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti;  
(b) cxra xmiT erTis winaaRmdeg, rom am daskvnaze raime gavlenas ar axdens is faqti, rom  
1965 wlis 7 aprilis gadawyvetilebiT winaswari patimrobis periodi sasjelis vadaSi  
CaiTvala;  
(c) erTsulovnad, rom momCivanis dakavebis vadis gagrZeleba, romlis Sesaxeb kompetenturma  
sasamarTlo organoebma miiRes gadawyvetileba gaqcevis da mtkicebulebaTa ganadgurebis  
safrTxis gamo, warmoadgenda “kanonier dakavebas” me-5 muxlis pirveli punqtis (c)  
qvepunqtis gagebiT;  
(e) erTsulovnad, rom im SemTxvevaSic ki, Tu CaiTvleboda periodi 1961 wlis 9 noembridan  
1965 wlis 17 dekembramde, me-6 muxlis pirveli punqti mainc ar iqneboda darRveuli.  
samarTlebrivi mxare  
1. komisiisadmi mimarTul 1964 wlis 9 ianvris saCivarSi vemhofi, inter alia, acxadebda, rom  
igi patimrobaSi imyofeboda 1961 wlis 9 noembridan, rodesac igi daakaves. radgan komisiam  
saCivris es nawili dasaSvebad gamoacxada, sasamarTlom unda daadginos, gaxda Tu ara  
vemhofi konvenciis darRvevis msxverpli mis mier dasaxelebuli faqtebidan gamomdinare.  
2. sasamarTlom gamoarkvia, rom vemhofi dakavebul da dapatimrebul iqna me-5 muxlis  
pirveli punqtis (c) qvepunqtis Sesabamisad, misi kompetenturi sasamarTlo organosTvis  
wardgenis mizniT, safuZvliani eWvis safuZvelze, rom man Caidina danaSauli da rom igi  
SeiZleba gaqceuliyo. sadavo ar gamxdara arc is faqti, rom mas droulad acnobes dakavebis  
mizezebi da droulad warudgines mosamarTles. aqedan gamomdinare, aSkaraa, rom mocemul  
SemTxvevaSi ar darRveula arc me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqti da arc me-5  
muxlis me-3 punqti.  
3. magram gasarkvevia, germaniis sasamarTlo organoebi winaaRmdegobaSi xom ar movidnen  
konvenciis or sxva debulebasTan, kerZod me-5 muxlis me-3 punqtis meore nawilTan (romlis  
Tanaxmad, me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtis Sesabamisad dapatimrebul an dakavebul  
nebismier pirs “ufleba aqvs, misi saqme ganxilul iqnes gonivrul vadaSi an gaTavisufldes  
sasamarTlo ganxilvamde”, amasTan, “gaTavisufleba SeiZleba dafuZnebuli iyos garkveul  
garantiebze, rom piri gamocxaddeba sasamarTlo sxdomaze”) da me-6 muxlis pirvel  
punqtTan, ramdenadac iq naTqvamia, rom “wayenebuli sisxlis samarTlis braldebis ...  
4
dasadgenad” yvelas aqvs ufleba misi saqme ganxilul iqnes “gonivrul vadaSi ... sasamarTlos  
mier”  
A. rac Seexeba konvenciis me-5 muxlis me-3 punqts  
4.  
sasamarTlos miaCnia, rom am debulebis moqmedebis farglebis dadgena uaRresad  
mniSvnelovania. ramdenadac sityva “gonivruli” exeba vadas, romlis farglebSic piris saqme  
ganxilul unda iqnes sasamarTlos mier, wminda gramatikuli interpretacia sasamarTlo  
organoebs ori valdebulebidan erT-erTis amorCevis saSualebas miscemda: saboloo  
gadawyvetilebis gamotanamde samarTalwarmoebis warmarTva gonivrul vadaSi an sasamarTlo  
ganxilvamde piris gaTavisufleba, saWiroebis SemTxvevaSi garkveuli garantiis pirobiT.  
5. sasamarTlo savsebiT darwmunebulia, rom aseTi interpretacia ar Seesabameba maRali  
xelSemkvreli saxelmwifoebis ganzraxvas. SeuZlebelia, rom xelSemkvreli saxelmwifoebis  
mizani yofiliyo braldebulis gaTavisuflebiT maTi sasamarTlo organoebisTvis procesis  
gaWianurebis nebis micema. es aSkara winaaRmdegobaSi iqneboda me-6 muxlis pirvel punqtTan.  
zemoxsenebuli debulebis moqmedebis zusti farglebis dasadgenad aucilebelia es debuleba  
mTeli konteqstis gaTvaliswinebiT iqnes ganxiluli. me-5 muxli, romelic iwyeba pirovnebis  
Tavisuflebisa da piradi xelSeuxeblobis uflebis dakanonebiT, Semdgom azustebs im  
garemoebebsa da pirobebs, romlebSic dasaSvebia am normidan gadaxveva, kerZod,  
sazogadoebrivi wesrigis uzrunvelyofis mizniT, rac danaSaulebrivi qmedebis dasjas  
moiTxovs. amitom Sidasaxelmwifoebrivma sasamarTloebma, xolo Tu saqme mivida evropis  
sasamarTlomde, maSin - evropis sasamarTlom, swored pasuxisgebaSi micemuli piris dakavebis  
xangrZlivobidan gamomdinare unda daadginon, dakavebis periodma gadawyvetilebis gamotanamde  
garkveul etapze xom ar gadaaWarba gonivrul farglebs anu, konkretuli garemoebebidan  
gamomdinare, zedmeti xnis ganmavlobaSi xom ar iyo dakavebuli piri, romelic bralis  
saboloo dadasturebamde udanaSaulod miiCneva.  
sxva sityvebiT, me-5 muxlis me-3 punqtis mixedviT, braldebuli piris droebiTi dakavebis  
vada ar unda aRematebodes gonivrul vadas. amasTan, aRniSnuli debulebis am ganmartebas  
iziareben mTavrobac da komisiac.  
6. me-5 muxlis me-3 punqtis ganmartebasTan dakavSirebuli kidev erTi sakiTxi, romelic am  
sasamarTloSi ganxilvisas warmoiSva, aris is, Tu dakavebis ra periodi igulisxmeba  
“gonivrul vadaSi”. komisiis azriT, braldebulis gamocxadeba sasamarTlo ganxilvaze, rac  
am SemTxvevaSi 1964 wlis 9 noembers moxda, unda iqnes miCneuli dakavebis periodis  
dasrulebis TariRad, romlis xangrZlivobis sakiTxic Tavad komisias unda Seefasebina. am  
mosazrebisgan gansxvavebiT, komisiis Tavmjdomarem aRniSna, rom vemhofis winaswari dakaveba  
gagrZelda berlinis saolqo sasamarTloSic da aseve miuTiTa komisiis umciresobaSi myof  
wevrTa gansxvavebul azrze. am msjelobidan gamomdinare, komisiis Tavmjdomarem sasamarTlo  
procesze moiTxova dakavebis kanonierebis dadgena 1961 wlis 9 noembridan 1964 wlis 9  
noembramde an ufro gviandel TariRamde periodSi.  
5
germaniis mTavrobis warmomadgenelma detalurad ganmarta is mizezebi, romelTa  
safuZvelzec igi im mosazrebamde mivida – rac komisiamac gaiziara Tavis moxsenebaSi, – rom  
swored sasamarTlo sxdomaze gamocxadebis TariRi unda CaiTvalos im periodis  
dasasrulad, romelsac exeba me-5 muxlis me-3 punqti.  
7.  
sasamarTlo am SezRudul interpretacias ver gaiziarebs. marTalia, konvenciis  
inglisuri teqsti iZleva aseTi interpretaciis SesaZleblobas, magram sityvebi - "saqmis  
ganxilva sasamarTlos mier" (trial), romelic or adgilas gvxvdeba, gulisxmobs mTel  
sasamarTlo warmoebas da ara mxolod sasamarTlo warmoebis dawyebas. sityvebi - “ufleba  
aqvs misi saqme ganxilul iqnes sasamarTlos mier”, maincdamainc ar niSnavs - “ufleba aqvs  
miiyvanon sasamarTlo sxdomaze”, Tumca, konteqstidan gamomdinare, sityvebi - “sasamarTlo  
ganxilvamde”, moiTxovs piris gaTavisuflebas mTlianobaSi sasamarTlo ganxilvamde, anu  
ganxilvis dawyebamde.  
magram, mixedavad imisa, rom inglisuri teqsti ornairi interpretaciis SesaZleblobas  
qmnis, franguli teqsti, romelsac Tanabari iuridiuli Zala gaaCnia, erTaderTi  
interpretaciis saSualebas iZleva. franguli teqstis Tanaxmad, pirovnebis gaTavisuflebis  
valdebuleba ZalaSi rCeba, sanam es piri ar iqneba "jugée", anu sanam ar iqneba gamotanili  
gadawyvetileba, romliTac sasamarTlo ganxilva mTavrdeba. amasTan fraza, rom piri unda  
gaTavisufldes "pendant la procédure"(procesis ganmavlobaSi) – Zalian farTo cnebaa,  
romelic Tavis TavSi moicavs rogorc sasamarTlo ganxilvas, ise gamoZiebas.  
8. radgan arsebobs xelSekrulebis ori versia, romelTac Tanabari iuridiuli Zala aqvT,  
magram ar arian zustad erTmaneTis Sesatyvisi, sasamarTlo valdebulia, saerTaSoriso  
samarTlis damkvidrebuli precedentuli wesis Tanaxmad, iseTi ganmarteba miiRos, romelic  
orive versiisTvis misaRebia. vinaidan konvencia aris savaldebulo wesebis damdgeni  
xelSekruleba, aseve aucilebelia misi imgvari interpretacia, romelic maqsimalurad  
SesabamisobaSi iqneba mis daniSnulebasa da mizanTan da romelic ar SezRudavs xelSemkvrel  
saxelmwifoTa mier Tavis Tavze aRebul valdebulebebs. gaugebaria, Tu ratom ar unda  
gavrceldes gadawyvetilebis gamotanamde periodze winaswar patimrobaSi yofnis  
dausabuTebeli xangrZlivobisgan dacvis garantia, romelsac me-5 muxli aniWebs danaSaulSi  
eWvmitanil pirebs da ratom unda Sewydes igi sasamarTlo ganxilvis dawyebis momentSi.  
9. axla isRa unda dadgindes, aris Tu ara is dRe, rodesac gamoitaneba saboloo  
gamamtyunebeli ganaCeni, dakavebis periodis dasasruli, romelsac me-5 muxlis me-3 punqti  
exeba, Tu es aris dRe, rodesac ubralod damnaSaved cnoba xdeba, Tundac pirveli  
instanciis sasamarTlos mier.  
sasamarTlo am ukanasknel intepretacias eTanxmeba.  
sasamarTlos erTi garemoeba miaCnia gadamwyvetad, kerZod, rom pirveli instanciis  
sasamarTlos mier msjavrdebuli piri, miuxedavad imisa, msjavrdebis momentamde igi  
dakavebuli iyo Tu ara, imyofeba me-5 muxlis pirveli punqtis (a) qvepunqtiT gansazRvrul  
pirobebSi, romelic iZleva pirisTvis Tavisuflebis aRkveTis SesaZleblobas “msjavrdebis  
Semdeg”. es termini ar SeiZleba gavigoT ise, TiTqos igi mxolod saboloo msjavrdebas  
exebodes, radgan am SemTxvevaSi SeuZlebeli gaxdeboda sasamarTlo ganxilvaze  
gamocxadebuli da masze msjavrebuli piris dapatimreba, imisda miuxedavad, ra  
6
Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebisTvis mimarTva SeeZleboda mas damatebiT. zemoaRniSnuli  
wesi Zalze xSirad gamoiyeneba xelSemkvrel saxelmwifoebSi da, ra Tqma unda, ver miviCnevT,  
rom maT surdaT damkvidrebuli wesis Secvla. ar SeiZleba ar gaviTvaliswinoT isic, rom  
apelaciis an sxva gasaCivrebis proceduris ganmavlobaSi dakavebul pirs brali daumtkicda  
sasamarTlo ganxilvis Sedegad, romelic Catarda me-6 muxlis moTxovnaTa dacviT. am  
SemTxvevaSi mniSvneloba ar aqvs, msjavrdebis Semdeg dakaveba moxda ganaCenis safuZvelze Tu  
– rogorc germaniis federalur respublikaSi – calke gadawyvetilebis safuZvelze,  
romelic ZalaSi tovebs dapatimrebis orders. pirs, romelsac aqvs safuZveli, gaasaCivros  
msjavrdebis Semdeg misi dakavebis xangrZlivoba gasaCivrebis procesis gaWianurebis gamo, ar  
SeuZlia miuTiTos me-5 muxlis me-3 punqtze, aramed SeuZlia ganacxados “gonivruli vadis”  
gadacilebis Sesaxeb me-6 muxlis pirveli punqtis safuZvelze.  
aqedan gamomdinare, mocemul SemTxvevaSi sasamarTlom xangrZlivobis gonivrulobis sakiTxi  
unda ganixilos 1961 wlis 9 noembridan 1965 wlis 7 aprilamde periodis mimarT.  
10. braldebuli piris patimrobis xangrZlivobis gonivruloba yvela konkretul SemTxvevaSi  
arsebuli garemoebebis mixedviT unda gadawydes. faqtorebi, romlebic am TvalsazrisiT  
mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli, SeiZleba mravalnairi iyos. aqedan gamomdinare, dakavebis  
vadis xangrZlivobis gonivrulobis Sefasebisas SeiZleba warmoiSvas erTmaneTisgan  
gansxvavebuli mosazrebebi.  
11. azrTa sxvadasxvaobisa da maTi farglebis SezRudvis mizniT – rogorc es komisiis  
Tavmjdomarem ganacxada sasamarTlosadmi mimarTvaSi – komisiam SeimuSava Svidi kriteriumi,  
romelTa safuZvelzec SesaZlebelia dakavebis xangrZlivobis Sefaseba. saqmis sxvadasxva  
aspeqtis gamokvleviT am kriteriumebis safuZvelze mocemuli saqmisTvis maxasiaTebeli  
garemoebebi mTlianobaSi Sefasdeba; TiToeuli kriteriumis “wona” SeiZleba sxvadasxva  
saqmeze, garemoebebis mixedviT, sxvadasxva iyos.  
12. sasamarTlos ar SeuZlia komisiis mier SemuSavebuli meTodis gaziareba. me-5 muxlis me-  
3
punqtis savaraudo darRvevebTan dakavSirebuli saqmeebi, vidre isini gadaecema  
xelSemkvreli saxelmwifoebis mier aRebuli valdebulebebis Sesrulebis uzrunvelsayofad  
konvenciis safuZvelze Seqmnil organoebs, eqvemdebareba Sidasaxelmwifoebriv saSualebebs  
da, aqedan gamomdinare, Sidasaxelmwifoebrivi sasamarTlo organoebis mier gamotanil  
motivirebul gadawyvetilebebs. swored Sidasaxelmwifoebrivi sasamarTlo organoebis  
funqciaa miuTiTon garemoebebi, romelTac safuZvelzec maT saWirod miiCnies eWmitanili da  
ara msjavrdebuli piris dakaveba. Sesabamisad, am pirs, Sesabamisi saSualebis gamoyenebisas,  
unda mieTiTebina garemoebebze da moeyvana argumentebi, romlebic gaabaTilebda xelisuflebis  
organoebis daskvnebs, agreTve sxva garemoebebze, romlebic metyvelebda am piris  
gaTavisuflebis sasargeblod.  
swored am maCveneblebis safuZvelze unda gansajos sasamarTlom, Sidasaxelmwifoebrivi  
sasamarTlo organoebis mier patimrobis vadis gagrZelebis dasasabuTeblad moyvanili  
garemoebebi aris Tu ara marTebuli da sakmarisi imisaTvis, rom dadgindes, rom dakaveba ar  
gaWianurda dausabuTeblad da konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis sawinaaRmdegod.  
7
13. vemhofis mimarT 1961 wlis 9 noembers gacemuli dakavebis orderi efuZneboda im  
garemoebas, rom igi rom gaeTavisuflebinaT, SeiZleba gaqceuliyo da gaenadgurebina mis  
winaaRmdeg arsebuli mtkicebulebebi, kerZod, danaSaulis CadenaSi monawile sxva pirebisTvis  
gafrTxilebis micemiT (ix. aRwerilobiTi nawili, punqti 4). es orive mizezi permanentulad  
iyo miTiTebuli 1963 wlis 5 agvistomde sasamarTloebis gadawyvetilebebSi, romlebiTac  
vemhofs uari eTqva sasamarTlo ganxilvamde gaTavisuflebaze.  
1963 wlis 5 agvistos, Tumca gamoZieba jer kidev ar iyo dasrulebuli, saapelacio  
sasamarTlo eWvqveS daayena mtkicebulebaTa ganadgurebis safrTxis kvlav arseboba, magram  
miiCnia, rom mimalvis safrTxe jer kidev arsebobda (aRwerilobiTi nawili, punqti 6). igive  
argumenti iyo ganmeorebuli mogvianebiT gamotanil gadawyvetilebebSi, romlebiTac momCivans  
dayenebul Suamdgomlobebze uari eTqva.  
14. rac Seexeba mtkicebulebaTa ganadgurebis safrTxes, sasamarTlo dasabuTebulad miiCnevs  
germaniis sasamarTloebis SeSfoTebas, gamomdinare saqmis sirTulidan da im danaSaulTa  
xasiaTidan, romelTa CadenaSic vemhofi iyo eWmitanili.  
rac Seexeba mimalvis saSiSroebas, sasamarTlo Semdeg mosazrebas ayalibebs: marTalia,  
sasjelis simZime, romelic braldebuls msjavrdebis SemTxvevaSi emuqreba, sruliad  
"marTebulad" SeiZleba CaiTvalos misi mimalvis wamqezebel faqtorad – Tumca piris  
patimrobaSi yofnis vadis gagrZelebasTan erTad es safrTxe mcirdeba da TandaTan mcirdeba  
is sasjelic, romelic braldebuls faqtobrivad eqneba darCenili mosaxdelad - magram  
TavisTavad mZime sasjeli am TvalsazrisiT ar SeiZleba "sakmarisad" iqnes miCneuli.  
germaniis sasamarTloebi windaxedulad moiqcnen da mimalvis safrTxis arsebobis mtkiceba  
imiT gaamyares, rom miuTiTes samarTalwarmoebis sawyis stadiaze braldebulis materialur  
mdgomareobasa da mis calkeul qmedebebze (aRwerilobiTi nawili, punqtebi 6 da 7).  
15. magram sasamarTlos surs xazi gausvas konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis bolo  
sityvebs, romelTa Tanaxmad, rodesac patimrobis vadis gagrZelebas motivad edeba  
braldebulis mimalvis da, Sesabamisad, sasamarTlo ganxilvaze Semdgom argamocxadebis  
safrTxe, igi unda gaTavisufldes sasamarTlo ganxilvamde, Tu SesaZlebelia misgan  
garantiebis miReba, romlebic uzrunvelyofs mis iq gamocxadebas.  
eWvs ar iwvevs, rom finansuri danaSaulis saqmeze, rogorSic, magaliTad, vemhofi  
monawileobda, arsebiTi faqtori aris braldebulis mier giraos, an didi odenobiT Tanxis  
garantiis saxiT uzrunvelyofa. mocemul saqmeze vemhofis moqmedebebi am sakiTxTan  
dakavSirebiT (aRwerilobiTi nawili, punqtebi 5 da 14) ar iyo damajerebeli, rom igi mzad  
iyo aseTi garantiebis uzrunvelsayofad.  
16. am garemoebebis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo ver miva daskvnamde, rom darRveulia me-5  
muxlis me-3 punqtiT dawesebuli raime valdebuleba, garda im SemTxvevisa, Tu vemhofis  
droebiTi dakaveba 1961 wlis 9 noembersa da 1965 wlis 7 aprils Soris periodSi  
gamowveuli iyo: a) gamoZiebis neli tempiT, romelic damTavrda mxolod 1964 wlis  
Tebervlis bolos; b) gamoZiebis dasrulebasa da sabraldebo daskvnis wardgenas (1964 wlis  
aprili) Soris gasuli droiT an sabraldebo daskvnis wardgenasa da sasamarTlo ganxilvis  
dawyebas (1964 wlis 9 noemberi) Soris gasuli droiT; anda g) sasamarTlo ganxilvis  
8
xangrZlivobiT (romelic gagrZelda 1965 wlis 7 aprilamde). udavoa, rom Tundac  
braldebuli piri gonivrul safuZvelze iyos dakavebuli sxvadasxva periodis ganmavlobaSi  
sazogadoebrivi interesebidan gamomdinare, SeiZleba adgili hqondes me-5 muxlis me-3  
punqtis darRvevas, Tu, nebismieri mizeziT, samarTalwarmoeba grZeldeba Zalian didi xnis  
ganmavlobaSi.  
17. am sakiTxTan dakavSirebiT sasamarTlo iziarebs komisiis mosazrebas, rom am SemTxvevaSi  
sasamarTlo organoebis qmedebaSi raime xarvezi ar moipoveba. gamoZiebisa da sasamarTlo  
ganxilvis xangrZlivi periodi gamarTlebulia saqmis gansakuTrebuli sirTuliTa da  
dayovnebis sxva dauZleveli mizezebiT. mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli isic, rom,  
marTalia, patimrobaSi myof braldebuls ufleba aqvs, misi saqme ganxilul iqnes  
upiratesad da swrafad, magram aman xeli ar unda SeuSalos mosamarTlis mier garemoebaTa  
yovelmxriv mokvlevas, raTa orive mxares – dacvasac da braldebasac mieceT sruli  
SesaZlebloba warmoadginon TavianTi argumentebi da mtkicebulebebi, ris Semdegac  
mosamarTles saWiro fiqrisa da awon-dawonvis SedegadRa gamoaqvs gadawyvetileba, namdvilad  
Cadenilia Tu ara danaSauli da rogori sasjelia marTebuli.  
B. rac Seexeba me-6 muxlis pirvel punqts, romelic yovel adamians uflebas aniWebs misi  
saqme ganxilul iqnes gonivrul vadaSi  
18. sasamarTlos miaCnia, rom am debulebis konkretuli mizani aris is, rom braldebuli  
piri didxans ar imyofebodes braldebis qveS da bralis arseboba droulad dadgindes.  
amitom udavoa, rom am debulebis gamoyenebisas mxedvelobaSi misaRebi periodi grZeldeba  
minimum piris gamarTlebamde an msjavdebamde, Tundac es gadawyvetileba gasaCivrebis Sedegad  
iyos gamotanili. amitom gaugebaria, Sesabamisi pirebisTvis miniWebuli procesis  
argaWianurebis garantia ratom unda wyvetdes moqmedebas sasamarTlo ganxilvis dawyebis  
pirvelive sasamarTlo sxdomaze: safrTxe sasamarTloebis mxridanac arsebobs, kerZod, rom  
dausabuTeblad ar gadadon sxdoma an zedmeti dayovnebiT ar Caataron ganxilva.  
19. rac Seexeba mxedvelobaSi misaRebi periodis dasawyiss, sasamarTlos azriT, aseTad  
miCneul unda iqnes 1961 wlis 9 noemberi – TariRi, romelzec baton vemhofs pirvelad  
wauyenes brali da rodesac misi dakavebis orderi gamoica. swored am ricxvSi amoqmedda  
misi iuridiuli ufleba – misi saqme ganxiluliyo govnivrul vadaSi sisxlis samarTlis  
braldebis dasadgenad.  
20. mxedvelobaSi misaRebi periodi, romlis farglebSic ganxilul unda iqnes me-6 muxlis  
pirveli punqtiT gaTvaliswinebul moTxovnaTa Sesruleba-arSesrulebis sakiTxi, am  
SemTxvevaSi ZiriTadad emTxveva batoni vemhofis winaswari patimrobis periods (romelsac me-  
5
muxlis me-3 punqti exeba). aqedan gamomdinare, sasamarTlo Sidasaxelmwifoebrivi  
sasamarTloebis moqmedebaSi ver xedavs raime faqts, rom maT ar Seasrules aRniSnuli  
debulebiT gaTvaliswinebuli gansakuTrebuli gulisxmierebi gamoCenis valdebuleba da,  
Sesabamisad, iZulebulia a fortiori mivides daskvnamde, rom ar darRveula konvenciis me-6  
muxlis pirveli punqtiT dadgenili romelime valdebuleba. im SemTxvevaSic ki, Tu  
9
mxedvelobaSi miiReba gasaCivrebis warmoebis periodi, is ar aRemateboda gonivrul  
farglebs.  
aRniSnul garemoebaTa safuZvelze sasamarTlo  
eqvsi xmiT erTi winaaRmdeg acxadebs, rom ar aris darRveuli konvenciis me-5 muxlis me-3  
punqti;  
erTsulovnad acxadebs, rom ar aris darRveuli konvenciis me-6 muxlis pirveli punqti;  
aqedan gamomdinare, adgens, rom saqmeSi arsebuli garemoebebiT ar mtkicdeba germaniis  
federaciuli respublikis mier masze konvenciiT dakisrebuli valdebulebebis darRvevis  
faqti;  
Sesabamisad, adgens, rom darRvevis ararsebobis gamo k.h. vemhofisTvis zianis anazRaurebis  
sakiTxi ar warmoiSveba.  
10