no r t i er i ni d er l a nd ebi s wi na a R md eg  
Nortier v. The Netherlands  
st r asbur gi , 24 agvi st o , 1993 wel i  
1993 wl is 24 agvist os, st r asbur gSi nor t ier i nider l andis winaaRmdeg saqmeze gamot anil  
gadawyvet il ebaSi adamianis uf l ebaTa evr opis sasamar Tl om er Tsul ovnad ganacxada, r om  
momCivnis gasamar Tl eba imave mosamar Tl is mier , r omel mac gadawyvet il ebebi miiRo  
sasamar Tl oswina et apze, ar iyo adamianis uf l ebaTa evr opis konvenciis me-6 muxl is pir vel i  
punqt is dar Rveva.  
gadawyvet il eba saj ar o sxdomaze gamoacxada sasamar Tl os Tavmj domar em, b_nma r ol f  
r isdal ma.  
I. s a qmi s ga r emo ebebi  
A. mT a va r i f a qt ebi  
b-ni er ik hans nor t ier i, dabadebul i 1972 wel s, daakaves sisxl is samar Tl is danaSaul Si  
eWvis saf uZvel ze 1987 wl is seqt embr is bol os. man danaSaul i aRiar a pol iciis winaSe, r is  
Semdegac winaswar dakavebaSi dat oves.  
1987 wl is 2 oqt omber s saj ar o br al mdebel ma midel bur gis ar asr ul wl ovanTa mosamar Tl e  
M-s mosTxova dr oebiT pat imr obaSi aeyvana momCivani. mosamar Tl em moTxovna daakmayof il a da  
Tanxmoba ganacxada winaswar i sasamar Tl o gamoZiebis dawyebaze.  
vinaidan dacvis mxar es eSinoda, r om momCivanma pol iciis ganyof il ebaSi danaSaul i aRiar a  
iZul ebis gamo, mosamar Tl es sTxoves mowmis mosmena. nider l andSi ar sebul i pr aqt ikis  
Sesabamisad, man Cvenebis miRebis saqme miando sxva mosamar Tl es. man aseve pat imr obis  
per iodSi momCivnis f siqiat r iul i Semowmeba moiTxova.  
momCivani gamoiZaxes mosamar Tl e M-Tan sasamar Tl o sxdomaze. 1988 wl is 5 ianvar s man  
gaasaCivr a mosamar Tl e M-is moqmedeba im saf uZvl iT, r om igi ar iyo miuker Zoebel i, r adgan  
miiRo mis dakavebasTan dakavSir ebul i sasamar Tl oswina gadawyvet il ebebi. mosamar Tl e M-ma  
saCivar i ar daakmayof il a. misi gadawyvet il eba, saapel acio gadawyvet il ebiT daadast ur a,  
midel bur gis r egional ur ma sasamar Tl om. 1988 wl is 25 ianvr is sxdomaze momCivanma aRiar a  
danaSaul i da moTavsebul iqna ar asr ul wl ovan damnaSaveTa dawesebul ebaSi.  
wa r mo eba a d a mi a ni s u f l eba T a evr o pi s ko mi s i a Si  
1988 wl is 28 apr il s komisiaSi Set anil i saCivar i misaRebad gamocxadda 1991 wl is 9  
oqt omber s.  
saqmis mor igebiT dasr ul ebis uSedego cdis Semdeg, komisiam, 1992 wl is 9 ivl iss, Seadgina  
moxseneba, r omel Sic Camoayal iba f aqt ebi da gamoTqva mosazr eba, r om me-6 muxl is pir vel i  
punqt i ar dar Rveul a, (Tor met i xmiT samis winaaRmdeg).  
komisiam sasamar Tl os saqme gadasca 1992 wl is 11 seqt ember s.  
1
II. ga d a wyvet i l ebi s Si na a r s i  
momCivanma aRniSna, r om mTel i war moebis ganmavl obaSi, e.i. winasasamar Tl o et apze da  
sasamar Tl o war moebis dr os, mis saqmes ganixil avda ar asr ul wl ovanTa saqmeebis er Ti da  
igive mosamar Tl e, r omel mac, Sesabamisad, miiRo  
saqmesTan dakavSir ebul i  
yvel a  
gadawyvet il eba. momCivans eWvi ar Seut ania mosamar Tl is pir ad miuker Zoebl obaSi, magr am  
miuTiTa im f aqt ze, r om es ukanasknel i moqmedebda r ogor c sagamoZiebo mosamar Tl e da  
momCivnis dr oebiTi pat imr obis Sesaxeb gadawyvet il eba miiRo oTxj er . aqedan gamomdinar e,  
momCivans hqonda kanonier i saf uZvel i evar auda, r om igi ar SeiZl eboda yof il iyo  
miuker Zoebel i.  
mTavr obam da komisiam ganacxades, r om momCivanis var audi ar SeiZl eba miCneul iyo  
obieqt ur ad da saf uZvl ianad.  
sasamar Tl om miuTiTa, r om gadamwyvet i iyo ar a eWvmit anil is subieqt ur i, Tumca gasagebi,  
SiSi, ar amed imis mt kiceba, saqmis mocemul i gar emoebebis mixedviT SesaZl ebel i iyo Tu ar a  
misi SiSi miCneul iyo obieqt ur ad da saf uZvl ianad. am mxr iv, mxol od is f aqt i, r om  
ar asr ul wl ovanTa mosamar Tl em miiRo sasamar Tl oswina gadawyvet il ebebi, ar SeiZl eba  
CaiTval os mis miuker Zoebl obasTan dakavSir ebul i SiSis er Tader T dasabuTebad. ar sebiTi  
mniSvnel oba hqonda am gadawyvet il ebebis moqmedebis sf er osa da xasiaTs.  
momCivnis dr oebiT dakavebasTan dakavSir ebul i gadawyvet il ebebis gar da, mas ar miuRia sxva  
sasamar Tl oswina gadawyvet il eba, gar da imisa, r om daakmayof il a br al debis mxar is moTxovna  
momCivnis f siqiat r iul i Semowmebis Taobaze (r omel ic momCivans ar gausaCivr ebia). mas  
sxvagvar ad ar gamouyenebia Tavisi, r ogor c sagamoZiebo mosamar Tl is, uf l ebamosil eba. r ac  
Seexeba mis gadawyvet il ebebs momCivnis dr oebiT dakavebasTan dakavSir ebiT, isini asabuTeben  
mosamar Tl is miuker Zoebl obis saeWvoobas mxol od gansakuTr ebul i gar emoebebis ar sebobisas.  
aRniSnul i saqmis SemTxvevaSi kiTxvebi, r oml ebzec mosamar Tl es pasuxi unda gaeca  
aRniSnul i gadawyvet il ebis misaRebad, gansxvavdeboda im kiTxvebisagan, r oml ebic gadamwyvet i  
iqneboda mis mier sabol oo gadawyvet il ebis gamosat anad. momCivnis winaaRmdeg "mniSvnel ovani  
saf uZvl ebis" ar sebobis dadgenisas, mas daCqar ebul i wesiT unda daedgina mxol od is, r om  
br al debis mxar es hqonda prima facie saf uZvel i momCivnis winaaRmdeg br al debis  
wayenebisaTvis, miT umet es, r om momCivanma br al deba aRiar a da am et apze br al debas mxar s  
uWer da kidev damat ebiTi mt kicebul ebebi.  
sasamar Tl om aseve aRniSna, r om br al debul is int er esebs icavda advokat i, r omel ic mas  
daxmar ebas uwevda saqmis war moebis yvel a et apze. sasamar Tl om SeniSna, r om momCivans hqonda  
gasaCivr ebis SesaZl ebl oba, r is Sedegadac saapel acio sasamar Tl os sami mosamar Tl e  
xel axl a, sr ul i mocul obiT ganixil avda saqmes.  
aRniSnul i gar emoebebis saf uZvel ze momCivnis var audi, r om ar asr ul wl ovanTa mosamar Tl e  
ar asakmar isad miuker Zoebel i iyo, ar SeiZl eba CaiTval os obieqt ur ad dasabuTebul ad.  
Sesabamisad, sasamar Tl o mivida daskvnamde, r om me-6 muxl is pir vel i punqt i ar dar Rveul a.  
am daskvnidan gamomdinar e, sasamar Tl om ar CaTval a mizanSewonil ad dawvr il ebiT ganexil a  
sakiTxi,  
unda gamoeyenebinaT  
Tu  
ar a ar asr ul wl ovanis  
monawil eobiT sisxl is  
2
samar Tal war moebis pr ocesis mimar T me-6 muxl i imave wesiTa da pr ocedur iT, r ogor c  
sr ul wl ovanis winaaRmdeg sisxl is samar Tal war moebis dr os.  
(i x. gad awyvet i l ebi s 30-38-md e punqt ebi d a o per at i ul i d ebul eba)  
sasamar Tl om gadawyvet il eba gamoit ana pl enar ul sxdomaze Semdegi Semadgenl obiT:  
Tavmj domar e: b-ni r isdal i (nor vegia). mosamar Tl eebi: b-ni Tor vil iamsoni (isl andia), b-ni  
b. val Si (ir l andia), b-ni J. de meier i (bel gia), n. val t ikosi (saber ZneTi), b-ni s.k. mar t ensi  
(ni der l andi ), b-ni i. f uagel i (dania), b-ni J.m. mor enil a (espaneTi) da ser j on f r il endi  
(br it aneTi), aseve, bat onebi m.a. aiseni (mdivani) da h. pet zol di (mdivnis moadgil e).  
or ma mosamar Tl em gadawyvet il ebas daur To zogadi xasiaTis damat ebiTi mosazr ebebi,  
r oml ebic mocemul ia gadawyvet il ebis danar TSi.  
3