lukanovi bulgareTis winaaRmdeg  
LUKANOV V. BULGARIA  
saqmis faqtobrivi garemoebebi  
7.  
momCivani, bulgareTis moqalaqe, jer iyo ministri, Semdgom premier-ministris moadgile,  
xolo 1990 wels bulgareTis premier-ministri gaxda. qvemoT aRwerili movlenebis dros is  
iyo bulgareTis erovnuli asambleis wevri. 1996 wlis 2 oqtombers igi Tavisi saxlis gareT  
iqna mokluli.  
8.  
1992 wlis 7 marts, sofiidan moskovSi gamgzavrebisas, momCivans sofias aeroportSi  
sasazRvro policiam acnoba, rom gacemulia brZaneba misTvis diplomatiuri pasportis  
CamorTmevis Sesaxeb. radgan es brZaneba momCivans ar aCvenes, man uari Tqva pasportis Cabarebaze.  
11 marts, aseTive incidentis Semdeg, momCivanma saCivari Seitana uzenaes sasamarTloSi,  
romelzec uari eTqva im motiviT, rom araviTari administraciuli gadawyvetileba ar yofila  
miRebuli, romelic SesaZloa saCivris sagani gamxdariyo.  
9.  
1992 wlis pirvel ivliss generalurma prokurorma erovnul krebas sTxova momCivanis  
winaaRmdeg sisxlis samarTlis saqmis aRZvris nebarTva im eWvis safuZvelze, rom man Caidina  
sisxlis samarTlis kodeqsis 203-e muxliT da 219-e muxlis me-3 punqtiT gaTvaliswinebuli  
danaSaulebi (ix. punqtebi 25 da 27 zemoT). kerZod, es eWvi exeboda 1986-1990 wlebSi mis,  
rogorc premier-ministris moadgilis, mier zogierTi ganviTarebadi qveynisTvis (nikaragua,  
kuba, laosi, kamboja, avRaneTi, angola da iemeni) daxmarebisa da sesxebis saxiT (sul  
34,594,500 aSS dolari da 27,072,000 bulgaruli levi) Tanxebis gamoyofaSi monawileoba.  
10.  
1992 wlis 7 ivliss erovnulma krebam momCivans saparlamento imuniteti mouxsna  
bulgareTis konstituciis 70-e muxlis safuZvelze da gasca mis winaaRmdeg sisxlis  
samarTlis saqmis aRZvrisa da misi dakavebisa da dapatimrebis nebarTva.  
11.  
1992 wlis 9 ivliss generaluri prokuraturis sagamoZiebo ganyofilebis prokurorma,  
201-e, 202-e da 282-e muxlebTan erTobliobaSi, momCivans brali wauyena sisxlis samarTlis  
kodeqsis 203-e muxliT gaTvaliswinebul danaSaulSi, kerZod, ministrTa sabWos Tavmjdomaresa  
da Tavmjdomaris moadgileebTan erTad ganviTarebadi qveynebisTvis Tanxebis gamoyofiT maT  
aramiznobriv xarjvaSi.  
prokurorma aRkveTis RonisZiebis saxiT momCivans Seufarda patimroba da amis dasasabuTeblad  
daasaxela Semdegi mizezebi: pirvel rigSi, safrTxe, romelsac amgvari danaSaulebi uqmnida  
sazogadoebas, meore, momCivanis pirovneba da mesame, misi sasamarTloSi gamocxadebis  
uzrunvelyofa. patimrobis Sefardebis Sesaxeb prokuroris gadawyvetilebaSi miTiTebuli iyo,  
inter alia, sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 147-e da 152-e muxlis pirvel punqtze (ix.  
punqtebi 29 da 30 zemoT).  
1
1992 wlis 9 ivliss momCivani daapatimres da moaTavses saxelmwifo sagamoZiebo samsaxuris  
SenobaSi, sofiaSi.  
12.  
imave dRes momCivanis advokatma es gadawyvetileba gaasaCivra uzenaes sasamarTloSi da  
moiTxova misi gaTavisufleba. advokati acxadebda, rom sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis  
148-e muxlis pirveli punqtis sawinaaRmdegod, dapatimrebis orderSi ar iyo aRniSnuli  
dapatimrebis safuZvlebi. is, rom momCivans SeiZleboda Sefardeboda 10 welze meti vadiT  
Tavisuflebis aRkveTa, TavisTavad ar iyo sakmarisi misi dapatimrebisTvis, radgan 152-e muxlis  
meore punqtis Tanaxmad, unda arsebuliyo damatebiTi piroba – mis mier gaqcevis an sxva  
danaSaulis Cadenis saSiSroeba (ix. punqti 30 qvemoT). garda amisa, winaswari patimroba  
SerCeul iqna momCivanis pirovnebis safuZvelze imis gaTvaliswinebiT, rom is iyo erovnuli  
asambleis wevri, aseTi safuZveli ki ar iyo miTiTebuli 147-e muxlis pirvel punqtSi,  
romelic amomwurav CamonaTvals Seicavda (ix. punqti 29 qvemoT).  
13.  
1992 wlis 13 ivlisis sasamarTlo sxdomaze, romelsac eswreboda prokurori, magram ar  
eswreboda arc momCivani da arc misi advokati, advokatis saCivris dakmayofilebaze uzenaesma  
sasamarTlom uari Tqva. sasamarTlos gadawyvetileba Semdegnairad iyo motivirebuli:  
"sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 152-e muxlis pirveli punqtis Tanaxmad,  
eWvmitanils SeiZleba aRkveTis RonisZiebis saxiT Seefardos winaswari patimroba, Tu  
danaSauli, romelSic mas brali edeba, iTvaliswinebs Tavisuflebis aRkveTas 10 wlis an meti  
vadiT an sikvdiliT dasjas. 203-e muxlis pirveli punqtiT gaTvaliswinebuli danaSaulisTvis  
swored aseTi sasjelia dadgenili...  
garda amisa, momCivanma sasamarTlo wesiT gaasaCivra administraciuli xasiaTis  
RonisZieba, rac gamoiwvevda misTvis diplomatiuri pasportis CamorTmevas ... TviTon is faqti,  
rom momCivani ase moiqca, iZleva sakmaris safuZvels safrTxisa, rom igi ar Seikavebs Tavs 152-  
e muxlis me-2 punqtiT gaTvaliswinebuli qmedebebis Cadenisgan...”  
14.  
1992 wlis 23 agvistos momCivani daawvines sofias sasjelaRsrulebiTi dawesebulebis  
saavadmyofoSi, sadac man gaiara mkurnaloba.  
15. 1992 wlis 4 seqtembers momCivanma, miuTiTa ra janmrTelobis mdgomareobis gauaresebaze,  
generalur prokurors SuamdgomlobiT mimarTa gaTavisuflebis Sesaxeb.  
16.  
1992 wlis 5 seqtembers misma advokatma uzenaes sasamarTloSi gaasaCivra generaluri  
prokuroris 1992 wlis 4 seqtembris uari Suamdgomlobis dakmayofilebaze.  
1992 wlis 17 seqtembers uzenaesma sasamarTlom uari Tqva saCivris dakmayofilebaze im  
motiviT, rom momCivanma erTxel ukve gaasaCivra dakavebis kanoniereba da, bulgareTis  
kanonmdeblobis mixedviT, mas aRar hqonda saCivris xelaxla Setanis ufleba.  
2
17.  
amis Semdgom momCivanis advokatma momCivanis gaTavisuflebis Taobaze SuamdgomlobiT  
mimarTa prokurors.  
1992 wlis 28 oqtombers prokurorisa da momCivanis da mis advokats Soris Sexvedraze  
sofias samxedro hospitalSi, advokatma sTxova prokurors gaeTavisuflebina momCivani. Tavis  
mxriv, momCivani acxadebda, rom misi dapatimreba mxolod im motiviT, rom man uari Tqva  
pasportis Cabarebaze, uazroba iyo. mas sxva pasporti ar hqonda. arc imis saSiSroeba  
arsebobda, rom xelaxla Caidenda danaSauls, radgan amis SesaZlebloba Tanamdebobrivad aRar  
gaaCnda. 1992 wlis 2 noembers prokurorma momCivanis moTxovna gaTavisuflebis Sesaxeb ar  
daakmayofila.  
18.  
1992 wlis 9 noembris werilSi momCivanis advokati generalur prokurors sTxovda  
gamoZiebis Sewyvetas. is uTiTebda, rom gamoZieba daiwyo 1992 wlis 8 ivliss da, kanoniT  
dadgenili orTviani vadis gasvlis Semdeg, kidev gagrZelda 2 TviT 1992 wlis 8 noembramde.  
sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 222-e muxlis me-3 punqtis mixedviT, gamoZieba  
SeiZleba gagrZelebuliyo mxolod “gamonaklis” SemTxvevebSi, rasac momCivanis SemTxveva ar  
miekuTvneboda. gamoZiebis dawyebidan oTxi Tvis ganmavlobaSi arc generalur prokurors  
moupovebia raime axali mtkicebuleba.  
19.  
1992 wlis 10 noembers momCivanis advokatma generaluri prokuroris winaSe daayena  
Suamdgomloba momCivanis gaTavisuflebis Sesaxeb, sadac, inter alia, naTqvami iyo, rom winaswari  
patimrobis gagrZeleba ewinaaRmdegeboda konvenciis me-5 muxlis me-3 punqts da rom winaswari  
patimrobis safuZvlad araferi iqna miTiTebuli, rac ewinaaRmdegeboda me-5 muxlis pirveli  
punqtis (c) qvepunqts.  
20. 1992 wlis 11 noembers generalurma prokurorma momCivanis advokats zepirad acnoba, rom  
misi Suamdgomloba ar dakmayofilda im motiviT, rom ar arsebobs raime axali garemoeba,  
romelic gamoiwvevda dapatimrebis Sesaxeb gadawyvetilebis Secvlas.  
21.  
1992 wlis 18 noembris werilSi generaluri prokuroris mimarT momCivani uTiTebda  
sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 180-e muxlze da acxadebda, rom generalurma  
prokurorma mas pasuxi ar acnoba werilobiTi saxiT. igi amtkicebda, rom mis winaaRmdeg  
aRZruli saqme usafuZvlo iyo da warmoadgenda politikur represias.  
23.  
1992 wlis 29 dekembers bulgareTis erovnulma krebam Secvala 1992 wlis 7 ivlisis  
gadawyvetileba momCivanis dapatimrebis nebarTvis Taobaze. 1992 wlis 30 dekembers  
prokurorma gamoitana dadgenileba momCivanis giraoTi gaTavisuflebis Sesaxeb.  
24.  
1994 wlis 12 marts sofias saqalaqo sasamarTlom momCivans miakuTvna kompensacia im  
aramaterialuri zianisTvis, romelic mas miadga ukanono brZanebis safuZvelze sasazRvro  
policiis mier misTvis pasportis CamorTmevis mcdelobisas. es gadawyvetileba ZalaSi datova  
uzenaesma sasamarTlom 1995 wlis 9 Tebervlis gadawyvetilebiT.  
II. Sesabamisi Sida kanonmdebloba  
3
A. 1968 wlis bulgareTis sisxlis samarTlis kodeqsi, romelic ZalaSi iyo winamdebare  
movlenebis dros  
25.  
kodeqsis 201-e muxlis Tanaxmad, saxelmwifo an kerZo saxsrebis aramiznobrivi xarjva im  
saxelmwifo moxeleTa mier, romelTac gaaCniaT maTi gankargvis ufleba samsaxurebrivi  
movaleobebidan gamomdinare an romelTac es saxsrebi andes Senaxvis an gankargvis mizniT,  
isjeba Tavisuflebis aRkveTiT vadiT 8 wlamde. Tu Cadenilia sxva danaSauli aramiznobrivi  
xarjvisTvis xelSewyobis mizniT an Tu zemoaRniSnuli qmedeba Cadenilia TanamonawileobiT,  
sasjeli SeiZleba ganisazRvros erTidan 10 wlamde Tavisuflebis aRkveTiT (muxli 202).  
Tu 201-e an 202-e muxlebiT gaTvaliswinebuli danaSaulebi exeba gansakuTrebiT didi  
odenobiT saxelmwifo Tanxebs da mZime danaSaulebs warmoadgens, 203-e muxlis pirveli punqti  
iTvaliswinebs Tavisuflebis aRkveTas 10-dan 30 wlamde vadiT.  
26.  
rogorc momCivanis advokatisa da mTavrobis warmomadgenlis mier erToblivad  
mowodebuli masalebidan Cans, uzenaesi sasamarTlos im periodis praqtikis Tanaxmad, 201-e  
muxliT gaTvaliswinebuli danaSaulis Semadgenlobis erT-erTi elementia is, rom misi Camdeni  
aRniSnul saxsrebs unda gankargavdes rogorc sakuTars, TavisTvis an mesame pirisTvis  
sargeblis miRebis mizniT.  
mTavrobis gancxadebiT, im periodisTvis ar yofila iseTi precedenti, rom mTavrobis wevri  
gaesamarTlebinaT sisxlis samarTlis kodeqsis 201-e da 203-e muxlebis safuZvelze,  
mTavrobis mier koleqtiuri gadawyvetilebis miRebaSi am piris monawileobis gamo.  
28. 282-e muxlis Tanaxmad:  
"(1) saxelmwifo moxele, romelic ar asrulebs masze dakisrebul movaleobas an borotad  
iyenebs uflebamosilebas Tavis an mesame piris sasargeblod materialuri sikeTis miRebis an  
sxvebisTvis zianis miyenebis mizniT, Tu ziani ar aris mniSvnelovani, isjeba Tavisuflebis  
aRkveTiT vadiT 5 wlamde...  
(2) igive qmedeba, ramac gamoiwvia mniSvnelovani ziani an Cadenilia zemdgomi  
administraciuli Tanamdebobis piris mier, isjeba Tavisuflebis aRkveTiT vadiT rva wlamde...  
(3) igive qmedeba, Tu igi warmoadgens gansakuTrebiT mZime danaSauls, isjeba Tavisuflebis  
aRkveTiT vadiT samidan aT wlamde...”  
B. 1974 wlis noembris bulgareTis sisxlis samarTlis saproceso kodeqsi, romelic im  
periodisTvis ZalaSi iyo  
30. 152-e muxlis mixedviT:  
4
"(1) piri SeiZleba daapatimron, Tu mas brali edeba iseTi danaSaulis CadenaSi,  
romlisTvisac sasjelis saxiT SeiZleba dainiSnos 10 an meti wliT Tavisuflebis aRkveTa an  
sikvdiliT dasja.  
(2) pirvel punqtSi aRniSnuli RonisZiebis gamoyeneba ar SeiZleba, Tu ar arsebobs imis  
safrTxe, rom braldebuli gaiqceva an Caidens axal danaSauls.  
(4) dapatimrebuls SeuZlia dauyovnebliv Seitanos sasamarTloSi saCivari dapatimrebis  
kanonierebasTan dakavSirebiT. sasamarTlo gadawyvetilebas iRebs sami dRis vadaSi. miRebuli  
gadawyvetileba ar gasaCivrdeba. "  
saqmis warmoeba komisiaSi  
Tavis 1996 wlis 16 ianvris moxsenebaSi, komisiam gamoTqva erTsulovani mosazreba, rom  
darRveulia me-5 muxlis pirveli punqti da rom me-18 muxlTan dakavSirebiT sxva sakiTxi ar  
warmoiSveba.  
samarTlebrivi mxare  
II. konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtis savaraudo darRveva  
36. momCivanma ganacxada, rom darRveulia me-5 muxlis pirveli punqti, romlis Tanaxmad:  
"..."  
37.  
momCivanma, romelsac komisiac daeTanxma, gamoTqva mosazreba, rom misi dakavebisa da  
winaswari patimrobis dros mis sawinaaRmdegod moyvanili faqtebi (ix. punqtebi 9, 11 da 13  
zemoT), obieqturi mesame piris TvalSi ar SeiZleboda aRqmuliyo Tanxebis aramiznobriv  
xarjvad an am danaSaulis xelSewyobis mizniT uflebamosilebis borotad gamoyenebad.  
Sesabamisad, me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtis gagebiT, ar arsebula “danaSaulis  
Cadenis Sesaxeb safuZvliani eWvi”. arc misi patimroba SeiZleba “safuZvlianad CaiTvalos mis  
mier danaSaulis aucileblad Cadenis an Cadenis Semdeg gaqcevis aRsakveTad”.  
am garemoebebSi, komisiam aRar CaTvala saWirod imis ganxilva, iyo Tu ara dakaveba  
“kanonieri” Sida kanonmdeblobis mixedviT.  
Tavis mxriv, momCivanma aRniSna, rom is gadawyvetilebebi, rac SemdgomSi safuZvlad daedo  
misTvis bralis wayenebas da mis dapatimrebas, Zvelma mTavrobam miiRo imdroindeli  
kanonmdeblobis, maT Soris bulgareTis konstituciiT gaTvaliswinebuli pirobebis dacviT;  
aRniSnuli Tanxebis ganawileba moxda erovnuli asambleis mier damtkicebuli saxelmwifo  
biujetis Sesabamisad. aRniSnuli Tanxebis mikuTvneba moxda ara marto saxelmwifo politikis  
kursis, aramed ganviTarebis mxardaWeris Sesaxeb gaeros rezoluciebis Sesabamisad. am  
Tanxebidan sargebeli ar miuRia arc mTavrobis wevrebs da arc sxva mesame pirebs; es Tanxebi  
sruli moculobiT miiRes adresatma qveynebma.  
5
38. mTavrobam komisias ganucxada, rom momCivanis dakaveba moxda mis mier danaSaulis CadenaSi  
eWvis safuZvelze da bulgareTis kanonmdeblobis Sesabamisad. marTalia, ganviTarebis damxmare  
Tanxebis mikuTvneba, rogorc aseTi, ar warmoadgenda danaSauls, bralis wayeneba moxda imis  
gamo, rom Tanxebis gadaricxva, ganviTarebadi qveynebis daxmarebis niRbiT, Seicavda ukanono  
“garigebebs”, rac zians ayenebda bulgareTis ekonomikur interesebs. mTavrobam ver SeZlo aseTi  
“garigebebis” Sesaxeb detaluri informaciis miwodeba, radgan es uaryofiTad imoqmedebda  
momCivanisa  
da  
yofili  
mTavrobis  
sxva  
rva  
wevris  
mimarT  
aRZruli  
saqmeebis  
konfidencialurobaze.  
sasamarTlos winaSe mTavrobam ganacxada, rom igi mzad iyo gaeziarebina komisiis mosazreba,  
rom darRveulia konvenciis me-5 muxlis pirveli punqti, magram amasTanave sasamarTlos gaacno  
generaluri prokuroris – xelisuflebis im warmomadgenlis mosazrebebi, romelmac gamoitana  
gadawyvetileba momCivanis dapatimrebis Sesaxeb (ix. punqti 11 zemoT). am TvalsazrisiT,  
mTavrobam ganacxada, rom mis kompetencias aRemateboda am saqmeSi prokuraturisa da uzenaesi  
sasamarTlos mier miRebuli zomebis Sefaseba, radgan,  
konstituciis mixedviT, isini  
damoukidebel sasamarTlo xelisuflebis organoebs warmoadgens.  
39. generalurma prokurorma momCivanis moTxovnebis Sesaxeb gamoTqva Semdegi mosazrebebi.  
bulgareTis kanonmdeblobis mixedviT, Tanxebis aramiznobrivi xarjvis danaSaulis  
Semadgenlobis mTavari elementia is, rom piri sxvis qonebas iyenebs, rogorc Tavisas da amiT  
laxavs mesakuTris interesebs; gadamwyveti mniSvneloba ara aqvs imas, mas sargeblis miReba  
undoda TavisTvis, Tu mesame pirisTvis (ix. punqti 26 zemoT). garda amisa, saxelmwifo  
organos wevrebs SeiZleba brali waeyenoT maTi erToblivi gadawyvetilebebisa da moqmedebebis  
gamo, Tu maT ganzrax Caidines iseTi qmedebebi, romlebic uTanabrdeba aRniSnul danaSauls. am  
konkretul SemTxvevaSi, radgan koleqtiurma gadawyvetilebam gamoiwvia ekonomikuri ziani,  
sisxlis samarTlis saqmeebi aRiZra gadawyvetilebis mimRebi organos yvela wevris mimarT.  
prokuroris azriT, aRniSnuli Tanxebi ukanonod daixarja, radgan ar arsebobda informacia  
imis Sesaxeb, moxvda Tu ara es Tanxebi biujetis xarjviT nawilSi.  
im droisTvis generalur prokurors ar SeeZlo imis dadgena, iyo Tu ara qmedeba ganzrax  
Cadenili. misi azriT, arsebuli garemoebebisa da saqmis sirTulis gaTvaliswinebiT, amis  
dadgena SesaZlebeli iyo mxolod winaswari gamoZiebis CatarebiT.  
marTalia, momCivanis dapatimrebis brZanebaSi amis Taobaze pirdapir ar aris naTqvami,  
magram is miRebul iqna momCivanis pirovnebisa da Cadenili danaSaulis simZimis gaTvaliswinebiT  
(ix. punqtebi 9 da 11 zemoT). farTo samsaxurebrivi uflebamosilebis gaTvaliswinebiT, mas  
advilad SeeZlo gaqceva an axali danaSaulis Cadena. amitom misi sazogadoebrivi mdgomareoba,  
uamravi kavSiri sazRvargareT da misi ganmeorebiTi moTxovna xelisuflebas daebrunebina  
misTvis pasporti, iyo is garemoebebi, ramac ganapiroba misi dapatimreba. rogorc uzenaesma  
sasamarTlom aRniSna, TviTon im faqtma, rom momCivanma gaasaCivra misTvis pasportis  
CamorTmevis gadawyvetileba, warmoSva samarTliani eWvi, rom mas SeeZlo Caedina axali  
6
danaSauli, rogorc es gaTvaliswinebulia sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 152-e  
muxlis me-2 punqtiT (ix. punqti 13 zemoT).  
generaluri prokuroris azriT, patimroba SerCeul iqna Sida kanonmdeblobis, maT Soris  
bulgareTis konstituciis Sesabamisad da sruliad Seesabameboda konvenciis me-5 muxlis  
pirveli punqtis (c) qvepunqts.  
40.  
sasamarTlo Tavidanve SeniSnavs, rom misi iurisdiqcia vrceldeba sasarCelo gancxadebaSi  
aRniSnul mxolod im faqtebisa da garemoebebis Sefasebaze, romlebsac adgili hqonda 1992  
wlis 7 seqtembris Semdeg, e.i. mas Semdeg, rac bulgareTma moaxdina konvenciis ratificireba  
da aRiara sasamarTlos savaldebulo iurisdiqcia. amitom sasamarTlo mxedvelobaSi iRebs  
samarTalwarmoebis im mdgomareobas, romelic arsebobda 1992 wlis 7 seqtembrisTvis (ix.,  
magaliTad, 1994 wlis 23 seqtembris gadawyvetileba saqmeze - Hokkanen v. Finland judgment,  
Series A no. 299-A, gv. 19, punqti53; da 1995 wlis 8 ivnisis gadawyvetileba saqmeze - Yagci and  
Sargin v. Turkey, Series A no. 319-A, gv. 16, punqti 40); kerZod, rom dapatimrebis safuZvlebi,  
romlebic miTiTebuli iyo 9 ivlisis brZanebaSi da misi ZalaSi damtovebeli uzenaesi  
sasamarTlos 13 ivlisis gadawyvetilebaSi, igive darCa 1992 wlis 30 dekembers mis  
gaTavisuflebamde. es faqti davis sagani ar gamxdara.  
rac Seexeba mTavrobis SeniSvnas im organoebis damoukideblobasTan dakavSirebiT,  
romlebmac miiRes momCivanis mier konvenciis safuZvelze gasaCivrebuli gadawyvetilebebi (ix.  
punqti 38 zemoT), unda aRiniSnos, rom, konvenciis Tanaxmad, mTavroba isevea pasuxismgebeli am  
organoebis qmedebebze, rogorc sxva saxelmwifo dawesebulebebis qmedebaze. am sasamarTlos  
winaSe arsebuli yvela saqme exeba saxelmwifos saerTaSoriso pasuxismgeblobas (ix., mutatis  
mutandis, 1982 wlis 10 dekembris gadawyvetileba saqmeze - Foti and Others v. Italy, Series A no. 56,  
gv. 21, punqti 63). miuxedavad imisa, rom mTavroba daeTanxma komisiis mosazrebas, rom  
darRveulia me-5 muxlis pirveli punqti, sasamarTlo saWirod miiCnevs am sakiTxis  
gamokvlevas.  
41.  
konvenciis me-5 muxlis pirveli punqti Seicavs Tavisuflebis aRkveTis safuZvlebis  
amomwurav CamonaTvals, romelic viwrod unda ganimartos (ix., magaliTad, 1989 wlis 22  
Tebervlis gadawyvetileba saqmeze - Ciulla v. Italy, Series A no. 148, gv. 18, punqti 41).  
sasamarTlos azriT, mocemul saqmeze ZiriTadi sakiTxi aris Semdegi: iyo Tu ara momCivanis  
patimroba 1992 wlis 7 seqtembridan 30 dekembramde “kanonieri” me-5 muxlis pirveli punqtis  
gagebiT, agreTve, ganxorcielda Tu ara dapatimreba “kanoniT dadgenili wesis Sesabamisad”.  
sasamarTlo ganmeorebiT aRniSnavs, rom konvencia am nawilSi miuTiTebs Sida kanonmdeblobaze,  
magram, amasTan erTad, aucilebelia, rom pirisTvis Tavisuflebis SezRudvis nebismieri zoma  
SesabamisobaSi iyos me-5 muxlis mizanTan – pirovneba daculi iqnes TviTnebobisgan (ix.,  
magaliTad, 1986 wlis 18 dekembris gadawyvetileba saqmeze - Bozano v. France, Series A no. 111,  
gv. 23, punqti 54; da 1996 wlis 10 ivnisis gadawyvetileba saqmeze - Benham v. the United  
Kingdom, Reports 1996-III, gv. 752, punqti 40).  
7
rodesac konvencia pirdapir uTiTebs Sida kanonmdeblobaze, rogorc, magaliTad, me-5  
muxlSi, Sida kanonmdeblobis normebis dacva xelSemkvrel saxelmwifoTa valdebulebis  
ganuyofeli nawilia; Sesabamisad, sasamarTlo uflebamosilia Seafasos, saWiroebis SemTxvevaSi,  
dacul iqna Tu ara Sida kanonmdeblobis normebi (muxli 19); Tumca am TvalsazrisiT misi  
kompetencia SezRudulia, gamomdinare dacvis evropuli sistemis logikidan, radgan Sida  
kanonmdeblobis interpretacia da gamoyeneba pirvel rigSi Sidasaxelmwifoebrivi organoebis,  
kerZod ki sasamarTloebis kompetenciaa (ix. inter alia, zemoxsenebuli gadawyvetileba Bozano-s  
saqmeze, gv. 25, punqti 58; agreTve, 1994 wlis 24 noembris gadawyvetileba (#3) saqmeze -  
Kemmache v. France, Series A no. 296-C, gv. 88, punqti 42).  
42. rac Seexeba winamdebare saqmis konkretul garemoebebs, sasamarTlo aRniSnavs, rom udavoa,  
rom momCivanma, romelic iyo bulgareTis mTavrobis wevri, monawileoba miiRo zogierTi  
ganviTarebadi qveynisTvis daxmarebis gawevisa da sesxebis gacemis Sesaxeb gadawyvetilebis  
miRebaSi, ramac gamoiwvia misTvis bralis wayeneba.  
43.  
magram dakavebis mizanSewonilobis dasasabuTeblad miTiTebuli sisxlis samarTlis  
kodeqsis arc erTi debuleba – muxlebi 201-203, 219 da 282 – ar adgens da arc gulisxmobs,  
rom am xasiaTis koleqtiur gadawyvetilebebSi monawileobisaTvis vinme SeiZleba sisxlis  
samarTlis wesiT daisajos. garda amisa, warmodgenili ar yofila raime mtkicebuleba, rom es  
gadawyvetileba iyo ukanono anu bulgareTis konstituciisa da kanonmdeblobis sawinaaRmdego  
anda, ufro konkretulad, rom gadawyvetileba miRebuli iyo uflebamosilebis gadametebiT an  
ewinaaRmdegeboda saxelmwifo biujetis Sesaxeb kanons.  
zemoxsenebuli garemoebebis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo ar eTanxmeba im mosazrebas, rom  
qmedeba, risTvisac momCivanis winaaRmdeg aRiZra sisxlis samarTlis saqme, Sesabamisi droisTvis  
warmoadgenda danaSauls bulgareTis kanonmdeblobis mixedviT.  
44. garda amisa, prokuroris 1992 wlis 9 ivlisis brZaneba dapatimrebis Sesaxeb da uzenaesi  
sasamarTlos 13 ivlisis gadawyvetileba, romliTac es brZaneba ZalaSi iqna datovebuli,  
uTiTebdnen sisxlis samarTlis kodeqsis 201-e da 203-e muxlebze (ix. punqtebi 13 da 25  
zemoT). rogorc sasamarTlosTvis mxareebis mier miwodebuli sasamarTlo praqtikis  
masalebidan Cans, sisxlis samarTlis kodeqsis 201-203-e muxlebis mixedviT, aramiznobrivi  
xarjvis ZiriTadi Semadgeneli elementi iyo is, rom pirs sargeblis mopoveba surda TavisTvis  
an sxva mesame pirisTvis (ix. punqti 26 zemoT). 9 ivlisis brZaneba uTiTebda damatebiT 282-e  
muxlze, romelic pirdapir iTvaliswinebs saxelmwifo moxelis mier samsaxurebrivi  
uflebamosilebis borotad gamoyenebas sargeblis miRebis mizniT (ix. punqtebi 9 da 28 zemoT).  
magram sasamarTlos winaSe ar yofila warmodgenili raime iseTi faqti an informacia,  
romelic daadasturebda, rom im periodSi momCivanis mimarT arsebobda safuZvliani eWvi, rom  
mas surda TavisTvis an sxvisTvis raime sargeblis miReba aRniSnuli Tanxebis ganawilebis  
Sesaxeb gadawyvetilebis miRebaSi monawileobis gziT (ix., magaliTad, 1994 wlis 28 oqtombris  
gadawyvetileba saqmeze - Murray v. the United Kingdom, Series A no. 300-A, gv. 25, punqti. 51).  
amasTan dakavSirebiT unda aRiniSnos, rom mTavrobis gancxadeba, rom adgili hqonda garkveul  
garigebebs, komisiam dausabuTeblad miiCnia da es gancxadeba sasamarTlos winaSe ar  
8
ganmeorebula. marTlac, konvenciis organoebis winaSe sadavo ar gamxdara is faqti, rom  
adresatma saxelmwifoebma namdvilad miiRes aRniSnuli Tanxebi.  
45.  
aqedan gamomdinare, sasamarTlos ar miaCnia, rom miTiTebuli periodis ganmavlobaSi  
momCivanis Tavisuflebis aRkveTa moxda “kanonierad” da “danaSaulis CadenaSi safuZvliani eWvis  
safuZvelze”.  
midis ra am daskvnamde, sasamarTlos saWirod aRar miaCnia imis ganxilva, aucilebeli iyo  
Tu ara momCivanis dakaveba mis mier axali danaSaulis Cadenis an Cadenis Semdeg gaqcevis  
aRsakveTad.  
46. Sesabamisad, darRveulia me-5 muxlis pirveli punqti.  
aRniSnul garemoebaTa safuZvelze sasamarTlo erTsulovnad  
1. acxadebs, rom darRveulia me-5 muxlis pirveli punqti;  
2. acxadebs, rom konvenciis me-18 muxlis safuZvelze raime calke sakiTxi ar warmoiSveba;  
3. acxadebs, rom  
(a)  
mopasuxe saxelmwifom momCivanis qvrivsa da or Svils sami Tvis vadaSi unda  
gadauxados qvemoT gansazRvruli Tanxebi gadaxdis dRes arsebuli kursiT bulgarul levebSi:  
(i) 40 000 franguli franki aramaterialuri zianis asanazRaureblad; da  
(ii) 13 456 aSS dolari da 7 067 franguli franki xarjebis asanazRaureblad;  
4. uars ambobs zianis anazRaurebasTan dakavSirebiT sxva moTxovnebis dakmayofilebaze.  
9